Từ đêm đó trở đi, anh lại có thêm tư liệu để nằm mộng. Giấc mộng tra tấn anh. Đêm nào anh cũng không được yên giấc. Giấc mộng này nối tiếp giấc mộng kia. Trong mơ, anh hết lần này đến lần khác chia tay cô, cô đi Lan Châu hoặc đi nơi khác, đôi khi thậm chí còn giận hờn bỏ đi sau trận cãi vã với mẹ anh. Tỉnh lại, anh thường ướt đẫm mồ hôi lạnh. Anh thở dài một hơi dài trong bất lực, anh biết căn bệnh của mình đã trầm trọng lắm rồi.
Ban đêm, vợ ngủ bên cạnh anh. Vì bệnh tình của mình, anh thường tránh quay mặt về phía cô. Họ ngủ chung một chỗ, nhưng lòng lại cách xa vạn dặm. Vợ ban ngày ra ngoài, tối về nhà cũng không quá sớm. Cô có nhiều buổi xã giao, đồng nghiệp liên tiếp tổ chức tiệc chia tay cho cô. Mỗi tối về nhà, cô luôn nhìn thấy mẹ ở trong phòng bầu bạn với anh, nhưng đợi lúc cô bước chân vào cửa, mẹ lại trở về căn phòng nhỏ. Sau đó, cô ngồi bên mép giường hoặc trên chiếc đẩu trước bàn vuông, ríu rít kể chuyện nghe thấy trong ngày. Bây giờ cô nói nhiều hơn ngày thường, còn anh lại trầm tĩnh ít nói hơn trước. Anh thường ngẩn ngơ nhìn cô, trong lòng thầm nghĩ sau khi chia tay liệu còn có cơ hội gặp lại hay không.
Những lúc không mộng mị, anh thích đếm những ngày tháng và khoảnh khắc họ đoàn tụ sau này. Ngày tháng và khoảnh khắc cứ vơi dần, mà sự giãy giụa của anh lại càng thêm đau đớn. Để cô đi, hay giữ cô lại? Cho cô hạnh phúc, hay kéo cô cùng xuống vực sâu?
"Sau khi em đi, còn nhớ đến anh không?" Anh rất muốn hỏi cô câu này, nhưng rốt cuộc anh chẳng dám thốt lên.
Năm vạn đồng đã được giao đến: hai vạn tiền mặt và một sổ tiết kiệm ngân hàng. Vợ bảo anh gửi "kỳ hạn", cứ nửa tháng làm thủ tục một lần, tiền lãi được tầm bảy phân. Quả nhiên vợ biết nhiều hơn anh! Hành lý của vợ cũng đã chuẩn bị xong. Bất ngờ cô lại mang về một tin vui: vé máy bay có thể sẽ hoãn lại hai tuần. Cô cũng vì tin này mà cảm thấy vui mừng. Cô còn bảo với anh, cô sẽ ở lại cùng anh đón một cái Tết thật trọn vẹn. Đối với anh mà nói, đương nhiên chẳng có gì an ủi anh hơn điều này. Anh không thể giữ cô lại, đành hy vọng được gặp cô nhiều hơn, được nhìn ngắm nhiều hơn khuôn mặt xinh đẹp tràn trề sức sống của cô.
Thế nhưng những cuộc gặp gỡ như thế đôi khi cũng mang lại cho anh sự đau đớn. Ngay cả anh cũng nhận ra trái tim cô từng ngày một dịch chuyển đến nơi xa xôi hơn. Việc chia ly với anh, đối với cô dường như chẳng phải là một chuyện quá đau khổ gì cho cam. Cô thường mỉm cười bảo anh: "Ba bốn tháng nữa em sẽ về thăm anh. Chủ nhiệm Trần quen người bên hãng hàng không, rất dễ mua vé máy bay, việc đi lại cũng vô cùng thuận tiện." Anh vâng vâng dạ dạ, nhưng trong lòng lại nghĩ: "Đến lúc em về, không biết anh còn ở đây nữa hay không." Anh cảm thấy phải khóc một trận cho sảng khoái. Thế nhưng cơn ho cứ nghẹn ở cổ họng, lúc anh dùng sức ho, lồng ngực bên trái cũng đau nhức, anh đành khẽ rên rỉ tiếng một. Tiếng rên ấy cô cũng đã nghe quen tai, nhưng vẫn có thể đổi lấy ánh mắt xót xa hoặc câu hỏi thăm đầy quan tâm của cô.
Anh đã ngồi dậy được, và có thể đi lại tự do trong phòng. Ngoại trừ sắc mặt, cơn ho và một vài cử động, người ngoài sẽ không biết anh đang mang trọng bệnh. Thuốc Bắc vẫn đang uống, chỉ là uống không đều đặn. Mẹ bây giờ cũng đã nhắc đến chuyện đi bệnh viện kiểm tra, chụp X-quang các kiểu. Thế nhưng anh toàn lảng tránh qua chuyện khác. Anh thích uống thuốc Bắc, vì tốn ít tiền, hơn nữa dù tác dụng thế nào đi nữa, việc tiếp tục uống thuốc đều đặn ít ra cũng mang lại cho bản thân chút ít an ủi và hy vọng.
Đôi khi anh cũng đọc sách, vì anh cô đơn, lại thêm đêm mùa đông quá dài, anh đã ngủ hết cả đêm, không thể nhắm mắt vào ban ngày được nữa. Anh cũng thích đọc sách, đi lại, nói chuyện, điều này khiến anh cảm thấy bệnh tình của mình không nặng, thậm chí còn quên mất bản thân là một bệnh nhân. Thế nhưng mẹ không cho anh nói nhiều, xem sách nhiều, đi lại nhiều; mẹ luôn nhắc nhở anh rằng: anh đang lâm bệnh, anh không thể sinh hoạt như người bình thường được.
Nhưng sao anh có thể không sinh hoạt như người bình thường cho được? Ban ngày nằm trên giường chẳng làm bất cứ chuyện gì, điều này chỉ khiến anh suy nghĩ nhiều hơn, lo âu nhiều hơn, chỉ khiến anh thêm phiền muộn. Anh tính toán, hầu như ngày nào cũng tính toán, anh đã tiêu mất bao nhiêu tiền, còn lại bao nhiêu. Tiền vốn dĩ chỉ có ngần ấy, vật giá lại không ngừng leo thang, tiền trợ cấp xuất ngũ của anh và tiền trợ cấp an gia mà vợ anh để lại, cộng thêm chút tiền lãi mỗi tháng ấy, dồn lại thì dùng được bao lâu cơ chứ? Anh dường như trơ mắt nhìn tiền từng ngày từng ngày không ngừng chảy đi, mà anh lại chẳng tài nào chặn lại được. Anh chẳng có chút thu nhập nào, chỉ có những khoản chi tiêu vô tận... Điều đó thật quá đáng sợ, hễ nghĩ tới là anh lại thừ người ra.
Có một lần, mẹ mua về một con gà cho anh, vui vẻ nấu chín thành canh gà múc vào bát tô rồi bưng ra cho anh ăn. Đó là khoảnh khắc ngắn ngủi sau bữa trưa. Hai ngày nay khẩu vị của anh càng thêm kém.
"Nếu con thích ăn, mẹ có thể thường xuyên nấu cho con ăn," mẹ mang theo hơi hướng khích lệ mà nói.
"Mẹ ơi, tốn kém thế này, chúng ta lấy đâu ra tiền mà ăn chứ!" Anh lại đáp với vẻ mặt sầu muộn, tuy nhiên anh vẫn nhận lấy cái bát.
Mẹ bị anh dội cho một gáo nước lạnh, nhưng bà vẫn ôn hòa đáp: "Mẹ mua rất rẻ, chỉ hơn nghìn đồng thôi, ăn vào bồi bổ cơ thể cũng tốt mà."
"Nhưng chúng ta làm gì có dư dả tiền bạc," anh nói với giọng cố chấp; "Sức khỏe con không tốt, lại kham phải cảnh mất việc. Ngồi ăn núi lở, biết tính sao đây!"
"Không sao đâu, con không phải lo lắng. Đằng nào hiện tại vẫn còn cách, cứ lo bồi bổ sức khỏe cho tốt đã rồi tính tiếp," mẹ cười khuyên úy khuyên giải, nụ cười của bà có chút gượng gạo.
Anh cau mày nói: "Đồ đạc ngày nào cũng đắt đỏ, tiền bạc ngày nào cũng vơi đi, Thụ Sinh còn chưa đi, e là chúng ta sắp phải động đến số tiền của cô ấy rồi."
Nụ cười trên mặt mẹ vụt tắt. Bà quay phắt đầu đi, muốn tìm một chỗ để đặt ánh mắt vào, nhưng chẳng tìm thấy. Bà lại quay mặt lại, nói một câu vừa đau khổ vừa phiền táo: "Con mau ăn đi."
Anh bưng bát uống canh, không dùng thìa, không dùng đũa, còn mang theo vẻ hốt hoảng bất an. Mẹ ở bên cạnh khẽ thở dài một tiếng. Bà dường như nhìn thấy nụ cười đắc ý của người phụ nữ kia. Bà cảm thấy mặt mình đang bừng bừng nóng ran. Bà cúi gằm đầu xuống. Thế nhưng tiếng húp canh của anh đã thu hút sự chú ý của bà. "Ngon lắm, ngon lắm," anh liên tục khen ngợi, vẻ mặt sầu muộn đã biến mất. Anh dùng ánh mắt thèm thuồng nhìn chằm chằm vào bát canh. Anh dùng tay cầm lấy một chiếc đùi gà gặm ở bên miệng.
Bỗng nhiên anh ngẩng đầu nhìn mẹ, mỉm cười nói: "Mẹ ơi, mẹ cũng ăn một miếng đi."
"Mẹ không đói," mẹ khẽ đáp. Bà nhìn anh bằng ánh mắt xót xa. Trong lòng bà vô cùng khó chịu.
Anh giải thích: "Con không phải bệnh, con chỉ bị suy dinh dưỡng thôi, sau này cơ thể con sẽ dần hồi phục lại mà."
Mẹ máy móc đáp: "Ừ, cơ thể con sẽ dần khỏe lại thôi."
Anh lại tập trung ăn thịt gà trong bát, cứ như thể chưa từng được ăn món ngon vật lạ bao giờ. Bỗng nhiên anh lẩm bẩm một mình: "Nếu ngày thường ăn khá khẩm hơn một chút, con cũng đã chẳng mắc cái bệnh này." Vừa ăn anh vừa nói chuyện. Mẹ vẫn đứng bên cạnh nhìn anh, lúc thì bà lộ nụ cười, lúc thì lại giưa tay lau khóe mắt.
Bà thầm nghĩ: "Sức khỏe của nó hình như dần khá lên rồi. Nó ăn được, đây là dấu hiệu tốt."
Anh ăn xong thịt gà, tay dính đầy dầu mỡ cầm bát, mang theo nụ cười thỏa mãn nói với mẹ: "Mẹ ơi, mẹ cũng ăn một miếng đi. Vị ngon lắm, rất ngon. Con người ta rất cần dinh dưỡng."
Mẹ không muốn anh nói nhiều nên đành ú ớ đáp qua loa: "Được, mẹ sẽ ăn," thực ra trong lòng bà đang nghĩ: "Có mỗi con gà gầy thế này, cho một mình mày ăn còn chê ít nữa là." Bà nhận lấy cái bát không, cầm nó ra ngoài. Lúc bà trở về, anh đã tựa vào ghế mây chợp mắt ngủ thiếp đi. Mẹ rón rén bước tới, định đắp cho anh cái gì đó, nhưng vừa đến trước mặt anh, anh bỗng mở trừng mắt gọi lớn: "Thụ Sinh!" Anh chộp lấy tay mẹ.
Mẹ giật mình hỏi: "Gì thế con?"
Anh đảo mắt nhìn xung quanh bốn phía. Sau đó anh mang theo vẻ hoài nghi hỏi: "Thụ Sinh vẫn chưa về à?"
Mẹ mang theo giọng điệu thất vọng đáp: "Chưa. Đến bóng dáng nó cũng chẳng thấy." Nó không nên lúc nào cũng tơ tưởng đến Thụ Sinh. Thụ Sinh có điểm nào tốt đối với nó chứ? Cô ta (Thụ Sinh) chẳng khác nào đang tra tấn nó, lừa dối nó cả!
Anh trầm mặc một lát, bỗng lộ ra nụ cười khổ. Anh cô đơn nói: "Em ấy lại đang mơ à."
Mẹ bảo: "Con vẫn là vào giường nằm ngủ đi."
Anh đáp: "Con ngủ nhiều quá rồi, nhức mỏi cả xương cốt. Con không muốn ngủ nữa," rồi chậm rãi đứng dậy.
Anh vịn vào bàn làm việc, lẩm bẩm một mình: "Thụ Sinh quả thực cũng quá bận rộn. Cô ấy sắp đi rồi, thế mà cũng không thể về nhà đoàn tụ với chúng ta hai ngày." Anh quay người đẩy chiếc ghế mây, chậm rãi bước đến bên khung cửa sổ phía bên phải, đẩy mở ô cửa đang khép hờ.
Mẹ ân cần nói: "Con cẩn thận đấy, đừng để nhiễm lạnh gió thổi nhé;" thoạt đầu nghe thấy anh lại nhắc đến tên của người phụ nữ kia, bà kìm nén sự khó chịu trong lòng, không lên tiếng, nhưng bây giờ bà không thể giữ im lặng được nữa, bà đâu phải đang hờn dỗi với nó.
Anh nói: "Ngột ngạt quá, con muốn ngửi chút không khí trong lành." Thế nhưng luồng khí lạnh mà anh hít phải lại lẫn lộn từng đợt hôi thối của than củi. Đồng thời có thứ gì đó đang cọ xát vào mặt anh, khiến anh cảm thấy đau rát và khó chịu.
Bầu trời mãi mang theo vẻ mặt sầu muộn. Không khí mãi ngột ngạt như thế. Con đường lớn là một mảng xám xịt ảm đạm. Người ta cúi gằm đầu bước qua, rụt cổ đi lại.
Mẹ lại khuyên nhủ: "Con vẫn nên ngủ một lát đi, mẹ thấy con rảnh rỗi cũng chán ngấy."
Anh đóng cửa sổ lại, quay người đối diện với mẹ, gật đầu nói: "Vâng." Anh nhìn chiếc giường của mình, muốn bước tới, lại sợ phải bước tới. Anh bất lực thở dài một thoáng. Anh tự lẩm bẩm: "Thời gian trôi chậm thật đấy."
Sau đó anh rốt cuộc cũng bước đến bên giường, cứ nguyên quần áo ngả người nằm lên giường, thế nhưng hai mắt anh vẫn mở trừng trừng.
Mẹ ngồi trên ghế mây nhắm mắt dưỡng thần. Bà nghe thấy anh trở mình liên tục trên giường, bà biết tâm tư nào đang quấy rầy anh. Bà có một cảm giác tương tự như bi phẫn. Sau đó bà thực sự không nhịn nổi nữa, bèn quay đầu nhìn anh, vừa an ủi vừa nói: "Tuyên, con đừng nghĩ ngợi lung tung những chuyện đó nữa. Con an tâm ngủ đi."
Anh thấp giọng đáp: "Con có nghĩ gì đâu."
Mẹ bảo: "Con qua mắt được sao, con vẫn đang nghĩ đến chuyện của Thụ Sinh chứ gì."
Anh biện bạch: "Đó là do con khuyên cô ấy đi, vốn dĩ cô ấy không nhất thiết phải đi. Đổi môi trường biết đâu lại tốt hơn cho cô ấy một chút. Cô ấy cũng ở ngán cái nơi này rồi. Đi Lan Châu đãi ngộ cao hơn một chút, coi như được thăng một cấp."
Mẹ cố ý nhấn mạnh giọng nói: "Mẹ biết, mẹ biết chứ. Thế nhưng con chỉ biết nghĩ cho cô ấy, sao con không nghĩ cho chính mình, sao con lúc nào cũng chỉ nghĩ đến người khác?"
Anh ngạc nhiên nói: "Chính con ư? Bản thân con chẳng phải rất tốt sao!" Nói xong hai chữ "rất tốt", đến cả bản thân anh cũng cảm thấy câu nói ấy quá mức xa rời thực tế, anh bèn bồi thêm một câu: "Bệnh của con gần như khỏi hẳn rồi, cô ấy ở Lan Châu lại càng có thể giúp đỡ con."
Mẹ cười lạnh một tiếng, tiếp theo mang theo vẻ khinh miệt nói: "Cô ấy á? Con tin cô ấy sao! Nó là một con chim hoang, con thả ra thì đừng hòng mong nó bay về."
Anh kích động ngồi bật dậy trên giường nói: "Mẹ ơi, mẹ đối xử với ai cũng tốt, chỉ là quá khắt khe với Thụ Sinh. Cô ấy không phải kiểu phụ nữ đó đâu. Hơn nữa cô ấy còn vì gia đình chúng ta nên mới nhận lời đi Lan Châu đấy chứ."
Mẹ ngẩn người nhìn anh, chợt đổi sắc mặt, gật đầu như đang phải nhẫn nhịn điều gì đó rồi nói: "Thôi tùy con, mẹ tin lời con... Vậy, con yên tâm ngủ đi. Con nói nhiều quá tổn hại nguyên khí, bệnh sẽ nặng thêm đấy."
Anh không lên tiếng nữa. Anh cúi gằm đầu như đang suy nghĩ chuyện gì đó. Mẹ nhìn anh bằng ánh mắt xót xa, trong lòng oán trách: Sao con lại u mê không ngộ ra thế này! Thế nhưng bà vẫn dùng giọng điệu từ ái bảo anh: "Tuyên, con vẫn nằm xuống đi, cứ ngồi thế này nhiễm lạnh đấy."
Anh ngẩng đầu nhìn mẹ bằng ánh mắt mang theo vẻ biết ơn. Dừng một lát, anh chợt xuống giường. Anh vội vã nói: "Mẹ, con ra ngoài một lát," vừa cúi người thắt dây giày da.
Mẹ hốt hoảng hỏi: "Con ra ngoài? Con ra ngoài làm gì?"
Anh đáp: "Con có chút việc."
Mẹ lo lắng nói: "Con còn có việc gì nữa? Công ty đã sa thải con rồi cơ mà. Ngoài trời lạnh lắm, sức khỏe con lại không tốt."
Anh đứng dậy, trên mặt lộ ra sắc đỏ kích động. Anh cố chấp nói: "Mẹ, không sao đâu, để con đi một chuyến," rồi bước đi lấy chiếc áo choàng vải xanh đang treo trên chiếc đinh ghim trên tường mặc vào người.
Mẹ không yên tâm vội vàng nói: "Đợi mẹ với," bà bước qua giúp anh mặc áo choàng vào. Vừa mặc bà vừa nói: "Con không được đi, đi sao được chứ!" Nói đoạn, bà lại tháo chiếc khăn len sọc đen trắng cũ kỹ xuống, quấn lên cổ cho anh. Bà lại nói: "Con đừng đi. Có việc gì, con viết một mảnh giấy, mẹ đưa cho."
Anh nói: "Không sao đâu, con đi rồi về ngay thôi, chỗ gần lắm," nói xong, anh liền hướng ra cửa bước đi. Nhìn theo anh, mẹ chợt cảm thấy bản thân giống như đang ở trong mộng vậy.
Cô độc lẩm bẩm: "Nó làm cái trò gì thế này? Thật sự mẹ không thể hiểu nổi!" Bà đứng tại chỗ trầm tư một lát, sau đó bước đến bên giường của anh, cúi người dọn dẹp giường chiếu.
Dọn giường xong, nhìn quanh căn phòng, dưới sàn nhà rất nhiều bụi bẩn, còn có mấy chỗ vết đờm khô một nửa. Bà cau mày, bèn ra ngoài hành lang lấy chổi vào quét sạch sẽ sàn nhà. Trên bàn đã phủ một lớp bụi dày. Căn phòng này một mặt hướng ra đường lớn, hễ có xe tải lớn chạy qua là lại cuốn lên những đám bụi lớn bay vào trong phòng. Giờ khắc này bà dường như đặc biệt không thể chịu đựng nổi sự bẩn thỉu. Bà lại dùng giẻ lau lau sạch sẽ bàn vuông, bàn làm việc cùng với ghế.
Làm xong xuôi, bà ngồi trên ghế mây nghỉ ngơi. Bà cảm thấy đau lưng, liền dùng tay xoa bóp vùng eo một lúc. Bỗng nhiên bà nghĩ: "Ước gì có người đến đấm lưng cho mình thì tốt biết mấy," nhưng bà lập tức hiểu rõ hoàn cảnh mình đang ở, bà tự trách mình: "Mày đã làm ô sin rồi, mà còn dám mơ mộng hão huyền sao!" Bà tuyệt vọng thở dài một tiếng. Bà ngả đầu ra lưng ghế. Trước mắt bà hiện lên bóng dáng một người, thoạt đầu còn mờ ảo, sau đó khuôn mặt vô cùng rõ nét. Bà tự giễu cợt: "Ta lại nhớ đến ông ấy rồi." Nhưng tiếp theo bà khẽ thốt lên: "Tôi thế nào cũng được, tôi biết số mệnh mình khổ rồi. Thế nhưng sao ông không phù hộ cho Tuyên? Ông không thể để Tuyên cứ sống cái cảnh thế này mãi được chứ!" Một trận xót xa dâng lên, bà rơi vài giọt nước mắt.
Chẳng mấy chốc anh đẩy cửa bước vào, nhìn thấy mẹ đang ngồi trên ghế mây lau nước mắt.
Anh ngạc nhiên hỏi: "Mẹ ơi, mẹ bị sao thế? Sao lại khóc?"
Bà nói dối anh: "Mẹ quét nhà, bụi bay vào mắt, vừa mới lấy ra thôi."
Anh cảm động nói: "Mẹ ơi, mẹ còn dọn cả giường cho con nữa," rồi bước đến bên cạnh mẹ.
Bà đáp: "Mẹ có việc gì làm đâu, rảnh rỗi cũng chán chết đi được." Tiếp đó bà lại hỏi: "Vừa rồi con đi đâu về thế?"
Anh thở dốc hai hơi, lại ho khan hai ba tiếng, rồi quay mặt đi đáp: "Con đi thăm Chung lão về."
Bà ngạc nhiên hỏi, rồi đứng dậy: "Con tìm ông ấy có việc gì? Con từng đến công ty à?"
Anh thấp giọng nói: "Con nhờ ông ấy tìm việc giúp."
Mẹ không đồng tình nói: "Tìm việc? Bệnh của con còn chưa khỏi hẳn, việc gì phải vội vàng thế! Sức khỏe của bản thân là quan trọng hơn hết thảy chứ..."
Anh đáp: "Đại đa số người Trung Quốc chúng ta sức khỏe đều thế này, nói có bệnh, cứ kéo dài mấy chục năm cũng chẳng vấn đề gì. Con cảm thấy bây giờ mình khá hơn nhiều rồi, Chung lão cũng bảo con tốt hơn mấy ngày trước nhiều. Ông ấy đồng ý tìm việc giúp con." Trên mặt anh vẫn vương vẻ bệnh tật và mệt mỏi, nói chuyện có vẻ rất mất sức. Anh bước đến bên giường, ngồi xuống mép giường.
Mẹ nói: "Haizz, con việc gì phải vội thế chứ! Chúng ta tạm thời chưa đến nỗi chết đói."
Anh đau khổ biện bạch: "Nhưng con không thể cứ nằm ngủ suốt ngày rồi nhìn một mình mẹ làm việc. Con là một thằng đàn ông, thế nào cũng không thể ngồi không ăn bám được."
Bà nói không nên lời, nỗi đau nghẹn ứ ở cổ họng: "Con là con trai của mẹ, mẹ chỉ có mỗi mình con, con lại chẳng chịu giữ gìn sức khỏe, sau này mẹ biết dựa vào ai đây..."
Anh đặt tay trái lên miệng, hàm răng cắn chặt lấy ngón cái. Anh không cảm thấy đau, vì lồng ngực bên trái đang đau nhức dữ dội. Qua một lát, anh buông tay xuống, cũng chẳng thèm nhìn vết răng hằn sâu trên ngón tay. Anh nhìn mẹ mình. Bà lặng lẽ ngồi ở đó. Anh nhìn bà bằng ánh mắt xót xa, anh thầm nghĩ: "Giấc mộng của mẹ, hy vọng của mẹ đều tan thành mây khói cả rồi." Anh nhận ra "tương lai", "tương lai" giống như một chiếc mặt nạ quỷ hung ác, nhe hai hàm răng trắng ởn đáng sợ.
Hai người không nói năng gì nữa, không nhúc nhích. Sự tĩnh mịch này thật đáng sợ, thật tra tấn con người. Trong căn phòng không có lấy một tia sức sống. Tiếng người, tiếng xe ngoài phố cũng chẳng thể phá vỡ sự tĩnh mịch này. Thế nhưng mẹ và con mỗi người chìm đắm trong suy nghĩ của riêng mình, vốn dĩ chẳng đi trên cùng một con đường, vậy mà lại đụng độ ở một nơi rồi thấu hiểu lẫn nhau: Đó là một chữ to đùng: Chết.
Người con bước ra phía sau mẹ. Anh ôn hòa nói: "Mẹ ơi, mẹ đừng đau lòng nữa. Mẹ vẫn có thể dựa vào Tiểu Tuyên mà, sau này thằng bé nhất định sẽ nên người hơn con."
Mẹ thừa hiểu ý anh, trong lòng bà càng thêm đau đớn. Bà thở dài nói: " Tiểu Tuyên y hệt như hồi nhỏ của con, đứa bé này giống con chóc đúc." Bà không muốn để lộ nỗi đau khổ của mình cho anh thấy, thế nhưng câu nói này lại khiến anh nhìn thấy sâu sắc và triệt để hơn cuộc đời cô độc của bà. Con bé nói không sai. Tiểu Tuyên quá giống anh, nghĩa là Tiểu Tuyên cũng vô tích sự giống hệt anh. Thế thì rốt cuộc cô còn có chỗ dựa nào nữa đây? Bản thân anh đôi khi cũng đặt gắm hy vọng vào Tiểu Tuyên, bây giờ anh đã hiểu hy vọng ấy vô cùng mong manh.
Anh nói, anh vẫn muốn an ủi mẹ: "Nó còn nhỏ, dần dần sẽ khá lên thôi. Nhắc đến thì con thật có lỗi với nó, từ trước đến nay con chưa từng dạy dỗ nó cho ra hồn."
Bà nói đến đây lại xúc động, nghẹn ngào không nói nổi thành lời, bà chợt đứng dậy, như trốn chạy bước ra ngoài cửa: "Thực ra cũng chẳng thể trách con, cả đời con chưa từng được nghỉ ngơi, bất cứ khổ cực nào con cũng tự mình nếm trải..."
Anh lặng lẽ bước đến bên khung cửa sổ bên phải, đẩy mở một cánh cửa sổ. Bầu trời giống như một gương mặt nhợt nhạt đang hướng về phía anh. Đám mây xám đen tựa như cặp chân mày đang cau chặt. Anh lập tức rùng mình một cái. Anh cảm thấy có thứ gì đó lạnh ngắt đang áp sát vào má mình. Anh chán nản lẩm bẩm: "Trời mưa rồi."
Phía sau vang lên tiếng bước chân, vợ bước vào phòng. Chưa đợi anh quay người lại, cô kích động nói: "Tuyên, ngày mai em đi."
Anh vô cùng kinh ngạc hỏi: "Ngày mai? Sao lại nhanh thế? Không phải bảo tuần sau cơ mà?"
Cô nói đến đây bất giác cau mày, giọng điệu cũng thay đổi: "Ngày mai có chuyến bay tăng cường, vé đã được gửi tới rồi, em không thể ở lại cùng anh đón năm mới được nữa. Xui xẻo thật, tối nay còn có người mời cơm."
Anh thất vọng hỏi lại: "Thế ngày mai đi thật à?"
Cô đáp: "Sáng mai sáu giờ trước phải có mặt ở sân bay. Trời chưa sáng đã phải dậy rồi."
Anh nói: "Thế tối nay tranh thủ thuê xe trước đi, bằng không sợ không kịp."
Cô vội vã nói: "Không sao đâu, Chủ nhiệm Trần sẽ mượn một chiếc ô tô đến đón em. Bây giờ em còn phải thu dọn hành lý, vali của em còn chưa thu xếp xong nữa." Cô cúi người lấy chiếc vali đặt dưới gầm giường.
Anh vừa nói vừa bước tới bên giường: "Để anh giúp em một tay."
Cô đã kéo vali ra, ngồi xổm mở nắp, bắt đầu thu dọn quần áo trong vali. Cô chốc chốc lại đứng dậy, lấy một hai món đồ bỏ vào trong vali, những thứ cô lấy có quần áo, có mỹ phẩm và những thứ khác.
Anh thỉnh thoảng cầm lấy một hai món đồ của cô đưa cho cô, vừa hỏi: "Cái này có mang đi không?" "Cái này có cần không?"
Cô luôn đáp thế này: "Cảm ơn anh. Anh đừng động vào, để em tự làm."
Mẹ từ bên ngoài bước vào, đứng ở cửa, lạnh lùng nhìn hành động của họ. Bà không phát ra mảy may tiếng động nào, thế nhưng trong lòng lại ngập tràn oán hận. Anh chợt chú ý đến bà, liền lớn tiếng thông báo: "Mẹ ơi, sáng mai Thụ Sinh bay rồi."
Mẹ lạnh lùng nói: "Nó bay thế nào thì mặc xác nó, can gì đến tôi!"
Thụ Sinh vốn dĩ đã đứng thẳng người dậy, định chào mẹ, và nói mấy câu mang ý tốt. Thế nhưng nghe thấy những lời lạnh lùng cay nghiệt của mẹ, cô lại lủi thủi ngồi xổm xuống. Khuôn mặt cô đỏ bừng lên, cô chỉ khẽ hừ một tiếng.
Mẹ tức giận bước vào căn phòng nhỏ của mình. Thụ Sinh đóng nắp vali lại, đứng dậy, cơn giận dữ đã vơi đi một nửa. Anh nhìn cô, chẳng dám thốt lên một lời nào. Thế nhưng ánh mắt anh lại đang cầu xin cô điều gì đó.
Thụ Sinh khẽ nói với anh: "Anh xem, toàn là cô ấy gây khó dễ với em, cô ấy thật sự rất ghét em."
Anh nhỏ giọng đáp: "Toàn là hiểu lầm thôi, dần dần mẹ sẽ hiểu ra ý tốt mà. Em đừng trách mẹ."
Cô dịu dàng mỉm cười với anh, nói: "Em không hận mẹ đâu, em nể mặt anh đấy."
Anh cười gượng nói: "Cảm ơn em." Anh hạ thấp giọng hơn nữa: "Sáng mai anh tiễn em ra sân bay nhé."
Cô vội vã nói: "Anh đừng đi! Sức khỏe anh không chịu nổi đâu. Đằng nào cũng có Chủ nhiệm Trần chăm sóc em rồi."
Câu nói cuối cùng đâm nhói vào tim anh. Anh đau đớn nói, trong khóe mắt ngấn lệ: "Thế chúng ta cứ chia tay ngay trong căn phòng này thôi sao?"
Trái tim cô mềm nhũn, dùng giọng điệu cảm thông an ủi anh: "Đừng buồn mà, hiện tại em đã đi ngay đâu. Tối nay em về sớm một chút, vẫn có thể ở lại trò chuyện với anh nhiều hơn cơ mà."
Anh gật đầu, muốn thốt lên câu "Anh đợi em", thế nhưng lại chẳng tài nào nói ra được, chỉ phát ra một âm thanh ú ớ không rõ nghĩa.
Cô lại nói: "Anh nằm xuống đi, đứng lâu mỏi lắm, bệnh của anh còn chưa hoàn toàn bình phục đâu. Em có thể ngồi trên giường một lát."
Anh tuân theo lời khuyên của cô mà nằm xuống. Cô đắp cho anh nửa cái chăn bông, sau đó ngồi xuống mép giường. Cô tự lẩm bẩm: "Không biết giờ này ngày mai tình cảnh của em sẽ thế nào đây. Thực ra em cũng không nhất định phải đi. Trong lòng em hoàn toàn không có chút nắm chắc nào cả. Nếu hai người giữ em lại, có lẽ em đã không đi nữa rồi." Đây là lời nói thật lòng cô dành cho anh.
Anh ôn hòa đáp, quên đi nỗi đau của chính mình: "Em cứ yên tâm đi thôi. Đã quyết định rồi thì chắc chắn không sai đâu."
Cô nhìn anh, mang theo vẻ cảm thương và phiền muộn nói: "Thực ra chính em cũng không biết chuyến đi Lan Châu lần này là họa hay phúc, em đến cả một người có thể bàn bạc cũng không có, anh thì lúc nào cũng đổ bệnh, mẹ thì lại hòng mong em rời khỏi anh sớm ngày nào hay ngày ấy."
Chữ "bệnh" đập thẳng vào đầu anh. Họ đời nào chịu để anh quên mất bệnh tình của mình! Họ lúc nào cũng coi anh như một bệnh nhân! Anh thở dài một hơi, tựa như rơi từ một độ cao tương đương xuống sát cạnh cô, tia hy vọng mỏng manh như tơ nhện cuối cùng của anh cũng tan thành mây khói.
Anh bất lực liên tục đáp: "Đúng thế, đúng thế," anh nhìn cô bằng ánh mắt đầy quan tâm và trìu mến.
Cô đổi sang giọng điệu quan tâm nói: "Sắc mặt anh vẫn không tốt lắm, anh phải nghỉ ngơi nhiều vào. Vấn đề kinh tế ngược lại dễ giải quyết. Anh cứ yên tâm dưỡng bệnh. Hàng tháng em sẽ gửi tiền về cho anh."
Anh đảo mắt đi, nói: "Anh biết rồi."
Cô lại nói: "Chuyện của Tiểu Tuyên hôm nay em đã gửi thư rồi." Nhưng chưa để cô nói hết câu, tiếng còi ô tô bỗng vang lên the thé ngay dưới đường cái lớn ngoài tòa nhà. Cô hơi kinh ngạc quay mặt đi, nhìn về phía đó, rồi nói tiếp: "Em bảo chủ nhật nó vào thành phố." Tiếng còi xe hình như thiếu kiên nhẫn liên tục giục giã. Cô đứng dậy, hốt hoảng nói: "Em phải đi đây, họ lái xe đến đón em rồi." Cô chỉnh đốn lại y phục, lại cầm lấy chiếc túi xách, mở ra, lấy ra chiếc gương nhỏ cùng hộp phấn, son môi.
Anh ngồi dậy. Vừa nói cô vừa tập trung soi gương dặm phấn thoa son: "Anh đừng dậy, cứ nằm đấy đi." Thế nhưng anh vẫn bước xuống giường.
Cô quay mặt lại, mỉm cười gật đầu với anh rồi vội vã bước ra cửa, nói: "Em đi đây, tối nay em sẽ về sớm một chút."
Trong bầu không khí lạnh lẽo của căn phòng vẫn vương vấn mùi phấn son của cô, thế nhưng cô đã mang đi cả tiếng cười và giọng nói lanh lảnh. Anh cô độc đứng trước bàn vuông, thẫn thờ nhìn nơi bóng dáng cô biến mất, cánh cửa phòng bong tróc lớp vôi trắng. Tai anh như văng vẳng tiếng lòng của chính mình: "Em ở lại đi, em ở lại đi." Thế nhưng tiếng bước chân nhẹ nhàng dồn dập đã sớm biến mất từ lâu.
Mẹ bước ra từ căn phòng nhỏ, nhìn anh bằng ánh mắt xót xa. Mẹ nói, trong lòng ngập tràn yêu và hận, bà cần phải trút bỏ: "Tuyên à, con chết tâm đi thôi, sớm muộn gì hai người cũng phải chia tay. Mày là một tên mọt sách nghèo thì lấy cái gì mà giữ chân nó lại!"
Anh cúi gằm đầu nhìn người mình, sau đó đưa tay phải lên trước mắt. Gầy gò làm sao! Vàng vọt làm sao! Trông chẳng khác nào chân gà! Nó đang run rẩy, run rẩy một cách bất lực. Anh kéo tay áo lên một chút. Cổ tay mới khô đét làm sao! Nào còn lấy được chút thịt nào nữa! Anh cảm thấy toàn thân lạnh buốt. Anh thẫn thờ nhìn chằm chằm bàn tay đáng sợ này. Anh tựa như một tội phạm, vừa nghe xong bản án tử hình. Lời của mẹ cứ văng vẳng bên tai anh không dứt: "Chết tâm đi thôi, chết tâm đi thôi." Quả thực trái tim anh đã bị phán án tử hình rồi.
Anh còn quyền lợi gì, lý do gì để yêu cầu cô ở lại chứ? Vấn đề nằm ở anh, chứ không phải ở cô. Lần này anh đã triệt để hiểu thấu.
Mẹ bật công tắc điện, trong phòng bỗng chốc sáng bừng lên một chút.
Anh lặng lẽ bước đến bàn làm việc, dùng ánh mắt giống như từ biệt nhìn những món đồ trên bàn, rồi như sụp đổ ngồi phịch xuống ghế mây. Anh dùng hai tay che kín mặt. Anh chẳng hề rơi nước mắt. Anh chỉ là không muốn nhìn thấy bất cứ thứ gì xung quanh mình nữa. Anh từ bỏ tất cả, bao gồm cả bản thân mình.
Mẹ bước tới, dùng giọng điệu từ ái an ủi anh: "Tuyên, con đừng đau lòng quá, đàn bà thiếu gì. Đợi bệnh con khỏi rồi, có thể tìm một người khác tốt hơn."
Anh phát ra một tiếng kêu đau đớn. Anh bỏ tay xuống, ngẩn ngơ nhìn mẹ. Anh muốn khóc. Tại sao bà cứ kéo anh trở lại? Để cái tên tù nhân án tử hình là anh đây lại được liếc thoáng qua thế giới phồn hoa ư? Anh đã an phận chuẩn bị nhẫn nhục chịu đựng số phận của mình, tại sao lại còn mang giấc mộng không hy vọng đối với anh ra để cám dỗ anh chứ? Lúc này anh không hề suy xét bình tĩnh, phán đoán thong thả, anh chỉ đang trải nghiệm thứ đau đớn xé lòng ấy mà thôi. Thụ Sinh đã mang đi tình yêu, cũng mang đi tất cả mọi thứ của anh; giấc mộng đẹp thời đại học, cuộc sống ngọt ngào sau hôn nhân, kế hoạch sự nghiệp giáo dục trước chiến tranh,... sạch trơn, tiêu tùng hết rồi!
Mẹ hoảng hốt, giọng nói run rẩy nói: "Con mau lên giường nằm nghỉ đi, mẹ thấy sắc mặt con không ổn lắm đâu. Có cần bây giờ mẹ đi mời bác sĩ luôn không, bác sĩ Tây cũng được," mẹ vẫn không thể thấu hiểu nổi anh, thế nhưng sắc mặt của anh lại khiến bà hoảng sợ.
Anh tuyệt vọng nói, giọng yếu ớt, lại thở dốc không ngừng: "Không, không cần mời bác sĩ đâu. Mẹ ơi, sẽ nhanh thôi." Anh loạng choạng đứng dậy.
Mẹ giật mình nói, vội vàng đỡ lấy cùi chỏ phải của anh: "Con nói gì thế? Đợi mẹ dìu con."
Anh nói, tựa như tỉnh mộng: "Mẹ, con không sao đâu, chẳng có chuyện gì cả, con tự đi được." Anh hất tay mẹ ra, rời khỏi ghế mây, bước đến trước bàn vuông, một tay tì lên mặt bàn, dùng ánh mắt ngẩn ngơ nhìn xung quanh bốn phía. Ánh đèn mờ ảo, bài trí sơ sài, món đồ nào cũng tỏa ra hơi lạnh. Đột ngột, chẳng có bất kỳ dấu hiệu báo trước nào, ánh đèn điện vụt tắt. Trước mắt thoạt tiên tối sầm lại, rồi từ bóng tối lan tỏa ra ánh sáng xám xịt không thể nắm bắt.
Mẹ thấp giọng oán trách: "Hôm qua vừa mới cúp điện xong, sao hôm nay lại cúp nữa rồi?"
Anh thở dài một hơi. "Đằng nào cũng chẳng làm được việc gì, cứ để nó tối thế đi," anh nói.
Mẹ bảo: "Thắp một ngọn nến cũng được, bằng không trông lại càng thê lương hơn." Bà bèn đi tìm đoạn nến cụt còn thừa của ngày hôm qua thắp lên. Ánh nến chập chờn dữ dội. Trong phòng đâu đâu cũng là bóng tối. Gió không biết từ đâu lùa vào làm rung chuyển ánh nến, bấc nến lệch sang một bên, sáp nến tuôn trào xuống dưới như nước. Một chiếc chén trà vỡ úp ngược, đóng vai trò chân nến tạm thời, giờ đây cũng bị đống sáp nến hàn chặt trên bàn.
Anh không hề muốn thốt ra những lời thế này, vậy mà câu nói ấy lại tự nhiên tuột ra từ miệng anh, hơn nữa anh còn lộ vẻ sốt sắng: "Mau lấy kéo lại đây! Mau lấy kéo lại đây!" Những chuyện thế này liên tục xảy ra, anh đã được rèn luyện để hình thành kha khá thói quen. Anh làm những việc bản thân chưa chắc đã muốn làm, nói những lời bản thân chưa chắc đã muốn nói.
Mẹ cầm kéo tới, cắt đi phần bấc nến đang rủ xuống. Ánh nến hơi ổn định lại. Bà nói: "Bây giờ con ăn cơm nhé? Mẹ đi hâm nóng canh gà lại cho."
Anh miễn cưỡng đáp: "Vâng." Hứng thú và cảm giác thèm ăn của mấy tiếng trước giờ đã biến mất hoàn toàn. Anh đáp "Vâng", chỉ để ứng phó với mẹ. Anh thắc mắc nghĩ: "Sao mẹ cứ bắt mình ăn mãi thế? Mình chẳng phải đã no rồi sao?" Anh nhìn mẹ bằng ánh mắt ngẩn ngơ. Mẹ đang cầm một đoạn nến chưa dài bằng ngón cái châm lửa chuẩn bị bước ra ngoài.
Anh nói: "Mẹ ơi, mẹ cầm đoạn dài ấy đi, cho dễ nhìn." Anh bồi thêm một câu: "Con không cần sáng đâu." Anh nghĩ: Sáng hay không sáng đối với anh cũng đều như nhau cả thôi.
Mẹ nói, vẫn cầm đoạn nến ngắn hơn bước ra cửa phòng: "Không sao đâu, mẹ dùng từng này là đủ rồi."
Một đoạn nến tàn ở lại bầu bạn với anh trong phòng.
Không cam lòng thở dài, anh tự lẩm bẩm: "Lại coi như qua được một ngày, không biết mình còn sống được mấy ngày nữa đây."
Không một ai đáp lời. Trên vách tường bóng dáng chính anh đang chập chờn dao động. Anh không biết bản thân nên ngồi hay đứng, nên ngủ hay tỉnh. Thậm chí anh còn chẳng biết mình nên làm động tác gì. Anh vẫn đứng trước bàn vuông, khí lạnh dần dần ngấm sâu vào áo choàng và áo bông của anh. Thân thể anh khẽ run lên. Anh bèn rời khỏi bàn vuông, bước đi mấy bước, chỉ để sưởi ấm thân thể lên một chút.
Bất bình đau khổ nghĩ: "Con mới ba mươi tư tuổi, còn chưa làm được tích sự gì." Anh tiếc nuối tự thở dài: "Bây giờ tiêu tùng hết rồi." Hoài bão thời đại học vụt sáng trước mắt anh như ánh chớp. Bối cảnh tựa vườn hoa, những gương mặt trẻ trung, những lời nói tự phụ... tất cả đều tái hiện trong đầu anh. Anh hối hận nói: "Lúc đó nào có ngờ được có ngày hôm nay?"
Anh lại cười khổ nghĩ: "Lúc đó mình ngốc thật đấy, cứ mãi nghĩ đến chuyện tự mình biện một trường trung học lý tưởng." Trước mắt anh dường như hiện lên những gương mặt thanh niên, hoạt bát, dũng cảm, mang theo hy vọng... Họ cười với anh đầy biết ơn. Anh kinh ngạc mở trừng mắt. Nến kết hoa đăng, ánh sáng dần lu mờ. Căn phòng vô hạn thê lương. Thất vọng tự lẩm bẩm, anh chẳng buồn cắt hoa đăng: "Em lại đang mộng mị rồi." Anh bỗng nghe thấy tiếng bước chân của mẹ ngoài hành lang.
Đau khổ nghĩ: "Lại ăn! Cứ sống lay lắt thế này thì có ý nghĩa gì nữa!"
Mẹ bưng một bát canh gà bốc khói nghi ngút bước vào, mãn nguyện mỉm cười nói: "Mẹ nấu xong cơm canh gà cho con rồi đây, ăn lúc còn nóng mới ngon miệng."
Anh ngoan ngoãn đáp: "Vâng! Con sẽ ăn nhiều một chút." Mẹ đặt bát lên bàn vuông. Anh bước tới trước bàn vuông ngồi xuống một chiếcếc đẩu. Hơi nóng lập tức ập thẳng vào mặt anh. Mẹ cúi đầu cắt hoa đăng. Anh nhìn bà. Mấy ngày nay bà già đi trông thấy. Trên mặt bà xuất hiện thêm ngần ấy nếp nhăn, gò má lộ rõ hơn, hai má cũng hóp lại.
Anh không thể không thầm nghĩ: "Đến cả mẹ cũng vì con mà liên lụy." Anh rất muốn khóc. Anh ngẩn ngơ nhìn chằm chằm vào bát.
Mẹ vẫn ở bên cạnh giục giã anh: "Mau ăn đi con, coi chừng nguội mất."