Anh về đến nhà. Trong cửa lớn như một cái hang đen, hôm nay lại đến lượt khu này bị cúp điện, mà cũng chẳng có người tốt bụng nào thắp một ngọn đèn dầu ở lối ra vào. Anh dò dẫm đi hết đoạn hành lang tối om, bước lên cầu thang. Anh lên tầng hai, rồi lại bước lên tầng ba.
Cửa phòng anh khép hờ một khe nhỏ, lọt ra chút ánh sáng. Anh đẩy cửa đi vào. Mẹ anh đang ngồi trước cái bàn vuông cúi đầu ăn cơm, nghe tiếng cửa mở liền ngẩng mặt lên, vui vẻ nói một câu: "Con đã về đấy à!" Anh gật gật đầu. "Mau vào ăn cơm đi. Mẹ chờ con đến tận bây giờ, còn tưởng con không về ăn cơm nữa cơ đấy," bà liến thoắng nói.
"Con có chút việc, nên về hơi muộn," anh uể uải nói. Anh đi đến trước bàn ăn, ngồi xuống chiếc ghế đẩu vuông đối diện với mẹ. Mẹ anh đứng dậy, xới cho anh một bát cơm rồi đặt trước mặt anh.
"Mau ăn đi, tranh thủ lúc cơm còn nóng," bà ngồi xuống nhìn anh, mỉm cười nói. "Chiều nay mẹ xin được một cân thịt ở chỗ giám đốc Phương trên tầng hai, nấu một bát thịt kho tàu. Đây là món con thích ăn nhất đấy, mẹ để trong nồi cơm, vừa mới lấy ra, vẫn còn nóng hổi. Con ăn thử xem, đây là món con thích nhất mà." Bà vội vã lùa vài miếng ăn sạch bách bát cơm của mình.
Anh lặng lẽ nghe những lời từ ái của mẹ, ánh mắt dừng lại trên đĩa thức ăn một lúc, nhìn thấy những hạt cơm rải rác dính bên thành bát, anh cảm thấy một niềm chua xót trào dâng, chỉ muốn gục xuống giường mà khóc một trận đã đời. Nhưng anh vẫn cúi đầu đáp lời lấy lệ để vỗ về mẹ, và bất luận bản thân có thèm ăn hay không, anh vẫn cứ từng miếng, từng miếng nuốt cơm vào, từng gắp, từng gắp gắp thịt kho tàu. Trước mặt mẹ, anh vẫn là một đứa con ngoan ngoãn.
"Hôm nay con không được khỏe phải không?" Mẹ chú ý đến sự trầm ngâm mang tính nhẫn chịu của anh, bà cảm thấy nhấp nhổm không yên, liền quan tâm hỏi.
"Không có ạ," anh lắc đầu đáp, rồi nói thêm một câu: "Con rất tốt." Anh lại cúi đầu không lên tiếng nữa.
Mẹ anh quan tâm nhìn anh, bà hy vọng anh nói với bà thêm vài câu. Nhưng anh đến một ánh mắt cũng chẳng nhìn bà. Bà không nén nổi lại nói: "Thức ăn chưa nguội đấy chứ?"
"Chưa ạ," anh đáp như một máy móc, cũng không ngẩng đầu lên.
Bà cảm thấy thất vọng, chờ anh cả ngày trời, anh về nhà lại đối xử với bà lạnh nhạt như thế! Bà đã hiểu ra rồi, nhất định là người đàn bà kia lại dở trò trong lòng anh. Bà càng chú ý quan sát anh hơn. Anh đặt bát đũa xuống, lặng lẽ đứng dậy.
"Ăn no rồi à?" Bà nén cơn giận vừa mới bốc lên, ôn tồn hỏi.
"Vâng," anh đáp. Anh tay làm chân tay dọn dẹp bàn ăn.
"Con mới ăn có một bát mà," bà lại nói.
"Vừa rồi con uống cà phê với Thụ Sinh," anh lỡ lời nói thật ra.
Cơn tức giận của bà lập tức bùng lên. Lại là người đàn bà đó! Bà ở nhà nấu cơm ngon canh ngọt đợi anh về cùng ăn, anh lại đi uống cà phê với người đàn bà đó. Chúng nó thật biết hưởng thụ. Đứa con trai vô dụng này của bà. Nó lại mò đi tìm người đàn bà đó, cúi đầu trước cái loại phụ nữ không biết xấu hổ ấy. Thế này thật quá lắm rồi, không phải là điều bà có thể chịu đựng được.
"Sao con lại còn đi tìm nó?... Nó còn mặt mũi nào mà gặp con nữa?" Bà lớn tiếng nói.
"Con muốn cô ấy cùng con về nhà," anh nhỏ giọng đáp.
"Hừ! Nó còn dám mò về cơ đấy!" Bà cười khẩy.
"Dù cô ấy chưa chịu về, nhưng con nghĩ, qua vài ngày nữa cô ấy sẽ đổi ý thôi," anh nhút nhát nói.
"Nó mà chịu về nữa à? Con đúng là đang nằm mơ! Mẹ mà là con thì mẹ đã đăng báo ly hôn với nó rồi, dù sao nước đổ đi rồi làm sao lấy lại được," bà đỏ bừng mặt giận dữ nói: "Mẹ mười tám tuổi về làm dâu nhà họ Tuyên các người, hơn ba mươi năm rồi, ngày trước mẹ làm dâu có bao giờ như thế này đâu? Mẹ chưa từng thấy người phụ nữ nào như nó!" Bà tức đến mức chẳng còn cách nào, biết con trai sẽ không nghe lời mình, lại biết anh vẫn không quên được người đàn bà đó, thậm chí ngay lúc này bà vẫn không áp đảo được người đàn bà đó, cái tên Thụ Sinh thốt ra từ miệng anh nghe vẫn vô cùng thân thương.
"Con thấy cô ấy cũng có nỗi khổ tâm riêng, chỉ là cô ấy không chịu nói ra thôi, ——" Người con trai hình như chẳng hề nghe mẹ nói gì, anh chỉ mải nghĩ đến chuyện của mình, những lời thốt ra cũng là tự nói cho chính mình nghe, thế nhưng lời mới nói được một nửa đã bị mẹ ngắt lời.
"Bây giờ con vẫn còn biện hộ cho nó, thật là vô dụng! Nó sau lưng con đi giao du với bạn trai, viết thư tình, còn có nỗi khổ tâm gì mà nói nữa!" Mẹ anh cũng đứng dậy, giơ ngón tay trỏ bên tay phải chỉ thẳng vào đầu mũi anh nói.
"Đó chưa chắc đã là thư tình mà," anh giải thích.
"Không phải thư tình thì tại sao lại sợ đưa cho con xem? Tại sao lại phải tư thông bỏ trốn ——" Nói đến hai từ "bỏ trốn", người làm mẹ cũng không thể nói tiếp được nữa, bà giương tròn mắt đứng trước mặt anh.
"Mẹ," anh cất tiếng gọi cầu xin, trong mắt đã đong đầy nước mắt. Anh ngập ngừng hồi lâu không nói tiếp được.
"Con nói đi chứ," một lúc sau, bà dịu dàng nói. Nước mắt của anh đã tranh thủ được sự đồng cảm của bà, hận thù trong bà tan biến. Bà nhìn anh bằng ánh mắt thương hại, như thể anh vẫn là đứa trẻ ngày trước, ở ngoài bị uất ức liền chạy về nhà khóc lóc kể khổ với mẹ vậy.
"Mẹ, mẹ quá không hiểu Thụ Sinh rồi, cô ấy không phải bỏ trốn, cô ấy chỉ đến nhà bạn ở vài ngày thôi, cô ấy sẽ về mà," anh đau đớn nói.
"Hừ, mẹ không hiểu nó?" Bà cười khẩy. "Nói thật cho con biết, mẹ còn hiểu nó hơn cả con đấy. Nó sẽ không đời nào chịu khổ cùng con mãi đâu. Nó không phải loại phụ nữ đó, mẹ đã nhìn ra từ lâu rồi. Đến nông nỗi này con phải hiểu rồi chứ. Chỉ có mẹ con mới không bỏ rơi con thôi, bất kể con sướng hay khổ. Con bảo mẹ không hiểu nó, có phải nó nói với con như thế không?"
Anh thấy mẹ lại nổi giận, đối với câu hỏi cuối cùng của bà, anh liền không muốn trả lời thật thà nữa, anh chỉ lắc đầu nói: "Không phải, cô ấy không nói gì cả."
Mẹ anh lườm anh một cái, một lúc sau mới thở dài một tiếng thật dài, bà nói: "Con đi nghỉ đi, để mẹ dọn cho. Con mệt mỏi cả ngày rồi."
"Không sao đâu, con không mệt," anh ủ dột nói. Anh quả thực rất mệt mỏi, nhưng rốt cuộc anh vẫn ráng chống đỡ, giúp mẹ rửa sạch bát đũa rồi cất vào chạn.
Mẹ anh đặt chân đèn bằng gốm lên chiếc bàn vuông giữa nhà, dặn dò anh: "Mẹ may vá ít đồ ở đây. Con không có việc gì thì nằm nghỉ một chút đi." Bà đi vào căn phòng nhỏ bên cạnh lấy ra một chiếc áo khoác trẻ em nam, ngồi trước bàn vuông, nương theo ánh nến bắt đầu vá quần áo. Đầu bà cúi rất thấp. Kính cũng đã đeo vào. Ánh nến chập chùng dữ dội, chẳng mấy chốc, ánh sáng lại mờ nhạt đi, đầu bà dường như lại càng cúi thấp hơn.
Anh vốn đã đến bên giường, cũng muốn nằm xuống ngủ một lát. Nhưng anh chỉ ngồi trên mép giường một chút rồi lại đứng dậy, đi trở lại trước bàn vuông, lặng lẽ đứng ở đó. Ánh mắt anh dừng lại trên đầu mẹ, trên đầu bà dường như dải một nhúm muối. Anh mới chú ý thấy bà lại già yếu đến mức này, tóc đã bạc phơ cả rồi. Bà đột nhiên tháo kính xuống, dụi mắt mấy cái thật mạnh, rồi lại đeo kính vào, tiếp tục công việc. "Tiểu Tuyên cũng tội nghiệp, chiếc áo khoác này đã mặc qua ba mùa đông rồi. Kể cả không hỏng thì sang năm cũng chẳng mặc vừa nữa. Đúng ra năm nay phải may cho nó bộ mới, nhưng bố nó khổ thế này, cho nó đi học được đã là không dễ dàng gì rồi. ... Ôi, nến ngày càng tồi tệ, ba mươi đồng một cây mà vẫn thế này, chẳng sáng chút nào, lại hại mắt. Dù sao mình cũng già rồi, người thật chẳng còn tác dụng gì nữa. Chỉ có mấy đường kim mũi chỉ thế này mà tốn của mình bao nhiêu công sức. Mẹ nó lại chẳng ngó ngàng gì đến nó. Cũng tại số nó khổ, mới đầu thai vào nhà chúng ta," bà cằn nhằn tự ngôn tự ngữ, bà dường như không nhận ra anh đang đứng bên cạnh nhìn bà.
"Mẹ, buổi tối mẹ đừng làm nữa, mắt mẹ dạo này kém lắm rồi, mẹ phải giữ giữ gìn sức khỏe nhé," anh xúc động và đau đớn nói lớn.
"Mẹ sắp xong rồi, còn mấy mũi nữa thôi," bà ngẩng đầu nhìn anh một cái rồi đáp. "Buổi tối không làm, ban ngày lại phải đi chợ nấu cơm, làm gì có thời gian mà làm! Đôi mắt này của mẹ cũng chẳng còn tác dụng gì khác, giữ giữ gìn chúng làm gì nữa?" Tay phải bà cầm chiếc kim đã xỏ chỉ run rẩy đưa qua đưa lại trên chiếc áo khoác cũ. "Đâu có như mẹ nó, như đóa hoa tươi vậy, cái này cũng không làm được, cái kia cũng không làm được. Chỉ biết tự diện cho đẹp đẽ, đến con trai cũng chẳng buồn ngó ngàng. Bảo là tốt nghiệp đại học, học vấn cao sang, làm việc đàng hoàng ở ngân hàng, nhưng chẳng thấy nó mang được mấy đồng về nhà tiêu."
"Mẹ, chưa nói đến phụ giúp gia đình, riêng tiền học và tiền ăn của Tiểu Tuyên cũng nhờ có cô ấy đấy ạ, học kỳ này đã tốn hơn hai vạn, gần ba vạn rồi," anh xen vào nói.
"Đó chẳng qua là do nó tự chuốc lấy, nó nhất quyết đòi đưa con vào cái trường quý tộc đó. Bạn học của nó toàn là con nhà giàu, chỉ có nó là đứa trẻ nhà nghèo, cái gì cũng không bằng người ta. Nó lại không chịu cho con thêm tiền tiêu. Tiểu Tuyên thường xuyên kêu khổ đấy," bà nói.
"Anh thực sự không thể nghe thêm được nữa. Dù anh có mệt mỏi thế nào, trong lòng anh cũng bực bội dữ dội. Anh không thể yên ổn ngủ đi, cũng không thể yên ổn làm việc, anh thậm chí không thể yên ổn nhìn mẹ làm việc. Trong nhà lạnh lẽo thế này, tối tăm thế này. Trái tim anh dường như chao đảo giữa khoảng không vô định, không tìm thấy một chỗ dừng chân. Anh cảm thấy bản thân đau đớn chưa đủ, cay đắng chưa đủ, anh cần phải gào lên một tiếng, khóc một trận, hoặc đau đớn một trận dữ dội, bị ăn một trận đòn đau. Nhưng anh không thể yên lặng đứng bên cạnh mẹ.
Anh sải bước dài đi về phía cửa. Anh kéo cửa đi ra ngoài. "Tuyên! Tuyên!" Anh nghe thấy tiếng mẹ gọi trong nhà, anh đến một tiếng cũng không thèm đáp lại, vội vã đi xuống lầu. Trong bóng tối, lông mày phải của anh bị va đập sưng vồng lên, nhưng anh chẳng hề cảm thấy đau. Trong đầu anh chỉ có một suy nghĩ: "Tôi có lỗi với tất cả mọi người. Tôi đáng bị phạt!"