Mùa đông lạnh giá cuối cùng cũng qua đi giống như một cơn ác mộng. Mùa xuân mang đến cho con người niềm hy vọng. Sương mù đặc quánh đã bị gió xuân thổi tan. Mọi người mỉm cười bàn tán về tin tức chiến tranh.

Nhưng trong cuộc sống của Vương Văn Tuyên lại chẳng có chút thay đổi nào. Sức khỏe của anh vẫn lúc tốt lúc xấu. Lúc tốt thì thỉnh thoảng ra ngoài đi dạo, lúc xấu thì nằm liệt giường cả ngày. Mẹ vẫn nấu cơm, dọn dẹp nhà cửa như thường lệ, lúc anh ốm còn sắc thuốc cho anh. Tiểu Tuyên hai tuần vào thành một lần, ở lại một đêm, kể một hai câu chuyện ở trường, ít nói, đứa bé này càng hiếm khi có nụ cười. Lúc Tiểu Tuyên về, trong nhà không nghe thấy tiếng cười, thế nhưng đứa bé này vừa đi, ngôi nhà lại càng trở nên tiêu điều hơn. Vợ vẫn gửi thư, gửi tiền đều đặn, tiền tháng nào gửi tháng đó, thư một tuần một phong, cô chưa từng viết quá ba tờ giấy viết thư, mặc dù giữa những dòng chữ cũng có tình cảm sâu đậm vô hạn. Cô vẫn luôn bận rộn. Nhưng anh thì luôn kiên nhẫn, anh gửi một bức thư dài mỗi tuần, thường bịa ra vài lời nói dối, anh không muốn để cô biết tình hình cuộc sống thực tế của mình. Viết thư đã trở thành trò tiêu khiển duy nhất của anh, cũng có thể nói là công việc duy nhất của anh.

Những ngày trong mùa xuân trở nên dài hơn, việc qua ngày lại càng trở thành một chuyện khổ sở. Anh cảm thấy bản thân sắp mất đi khả năng nói chuyện. Kể từ lần bị cảm lạnh mất giọng nọ, anh vẫn luôn nói bằng giọng khàn khàn. Mẹ ngày càng già đi, lời bà nói cũng ngày càng ít đi. Thường thì hai mẹ con ngồi đối diện nhau trong phòng, không một tiếng động. Có lúc một ngày anh nói không nổi ba mươi câu trọn vẹn.

Thời gian giống như một phu xe già bệnh tật kéo lê họ chầm chậm tiến về phía trước, chậm chạp đến mức có lúc anh thậm chí cảm thấy chiếc xe đã dừng lại rồi.

Nhưng anh vẫn sống, vẫn có tình cảm, vẫn có tư duy. Ngực trái của anh thường xuyên đau. Ban đêm anh thường đổ mồ hôi trộm, thường ho khan. Thỉnh thoảng anh âm thầm ho ra một hai ngụm máu – đó chỉ là đàm lẫn máu. Nỗi đau vẫn tiếp diễn, lại không ngừng tăng lên, còn những tiếng cười vui thì đã trở thành giấc mơ mờ mịt xa xôi.

Anh không rên rỉ, cũng không oán trách. Anh lặng lẽ tiễn đưa một ngày xám xịt, lại lặng lẽ nghênh đón một ngày còn xám xịt hơn. Lời anh nói càng ít đi, bởi vì anh sợ nghe thấy giọng khàn khàn của chính mình. Có lúc ngột ngạt đến mức không chịu nổi, anh đành thở dài, nhưng anh không muốn để mẹ nghe thấy tiếng thở dài của mình, anh luôn tránh mặt người khác để thở dài.

Ngày tháng càng lúc càng dài, cũng càng khó chịu đựng hơn. Một ý nghĩ dằn vặt anh: sức mạnh tinh thần của anh sắp cạn kiệt rồi, anh không thể kéo dài thêm được nữa.

Nhưng không ai cho phép anh ngừng kéo dài. Vợ vẫn dặn dò anh yên tâm chữa bệnh, chờ cô quay về. Chung lão đồng ý tìm cách giúp anh tìm công việc phù hợp. Mẹ không ngừng mua thuốc cho anh uống, những thứ bà mang về có cả bài thuốc dân gian của Trung Quốc, cũng có cả thuốc nổi tiếng của phương Tây. Anh không biết những thứ thuốc đó có ích lợi gì cho cơ thể mình hay không, anh chỉ ngoan ngoãn, ngắt quãng mà uống. Anh làm vậy, phần lớn là để đối phó với mẹ. Có một lần mẹ còn kéo anh đến Bệnh viện Khoan Nhân để khám bệnh. Anh nhớ tới lá thư giới thiệu do vợ gửi tới, thế nhưng tìm khắp nơi không thấy, hóa ra mẹ đã xé nát nó từ lâu rồi. Anh lại không muốn tốn nhiều tiền để mua số đặc biệt, chỉ mua số thường, đợi liền ba tiếng đồng hồ. Mẹ đã nhượng bộ đến mức kéo anh đến bệnh viện, anh đành nhẫn nại chờ đến lượt khám của mình, mặc cho phòng chờ đông đúc thế nào, giếng trời lạnh lẽo ra sao (đó vẫn là chuyện trước khi mùa xuân đến). Một vị bác sĩ để râu ria hình con bướm bày ra gương mặt lạnh như băng với anh, bác sĩ dặn anh cởi áo ra, dùng ống nghe nghe thử, lại gõ gõ khắp nơi, sau đó nhíu mày, lắc đầu, lại bảo anh mặc áo vào, kê một đơn thuốc, bảo anh ra phòng dược mua một bình nước thuốc. Bác sĩ hình như không muốn nói nhiều, chỉ dặn anh tuần sau đến "chụp X- quang thấu thị". Bác sĩ nói chụp X- quang là tốt nhất, nhưng phí "thấu thị" rẻ hơn. Anh ra quầy hướng dẫn hỏi rõ giá tiền thấu thị, liền há hốc miệng, lặng lẽ bước ra khỏi bệnh viện. Sau đó anh lại đến bệnh viện một lần nữa, vị bác sĩ kia vẫn dặn anh tuần sau đến thấu thị. Anh tính toán tháng này đã tiêu hết bao nhiêu tiền, lại đoán xem sau khi thấu thị sẽ có kết quả thế nào, anh không dám đến bệnh viện nữa.

"Chuyện phải đến cuối cùng vẫn sẽ đến, cứ để mặc nó đi," anh tự nhủ. Anh chợt muốn "phó mặc cho trời" rồi. Thực ra ngoài nơi này ra trái tim anh cũng chẳng có chỗ nào để nương thân.

Có một hôm sau bữa trưa anh ra phố tản bộ. Thời tiết rất đẹp, chỉ là trên phố vẫn đầy bụi bặm, xe cộ đông đúc không chịu nổi, hơn nữa trật tự lại kém, ở một góc đường chất đống rác lớn, từ đó tỏa ra từng đợt mùi mốc meo. Anh lấy tay che mũi đi qua một dãy phố. Vô tình nghiêng đầu nhìn sang, anh đang đứng trước tủ kính của Cà phê Quốc tế. Trong tủ kính trưng bày vài chiếc bánh sinh nhật lớn và mấy loại kẹo của Mỹ. Mọi thứ đều giống như mấy tháng trước. Điểm khác biệt là anh không thể nghe thấy tiếng cười của người đó nữa, không thể nhìn thấy dáng người yểu điệu đó nữa.

Anh bước vào. Trong sảnh khá đông khách, thật khéo là chiếc bàn tròn nhỏ anh từng ngồi trước kia đang trống, anh liền chen vào trong để ngồi xuống. Hai nhân viên phục vụ bận rộn bưng khay đi lại khắp nơi. Các vị khách đang tranh nhau gọi to tiếng để gọi phục vụ. Anh rụt rè ngồi trong góc, lặng lẽ chờ đợi.

Một nhân viên phục vụ mặc đồng phục trắng cuối cùng cũng bước tới. "Hai ly cà phê," anh thấp giọng nói.

"Hả?" Nhân viên phục vụ bất lịch sự hỏi.

"Hai ly cà phê," anh nâng cao giọng nói lại lần nữa.

Nhân viên phục vụ không đáp, đột ngột quay người bỏ đi. Chờ một lát, nhân viên phục vụ bưng hai chiếc ly quay lại, một ly cà phê đặt trước mặt anh, ly còn lại đặt ở đối diện anh. "Có lấy sữa không?" Nhân viên phục vụ cầm hộp sữa hỏi. Anh lắc đầu nói: "Tôi không lấy." Lại chỉ vào chiếc ly đối diện nói: "Ly này lấy." Nhân viên phục vụ rót sữa vào ly, rồi cầm hộp sữa bước đi. Anh cầm thìa cà phê múc đường, bỏ vào ly đối diện trước, lại dùng thìa khuấy trong ly một cái, sau đó mới bỏ đường vào ly của mình.

"Cô uống đi," anh nâng ly lên hướng về chỗ ngồi trống thấp giọng nói. Trong tưởng tượng Thụ Sinh đang ngồi đối diện anh, cô rất thích uống cà phê sữa. Anh dường như nhìn thấy cô mỉm cười với mình. Anh vui vẻ uống một ngụm lớn. Anh mỉm cười. Anh mở to mắt nhìn đối diện. Chỗ ngồi trống không, ly cà phê đầy ắp chưa từng có ai động đến. Anh lại uống một ngụm. Trên miệng anh vẫn vương nụ cười ban nãy, nhưng nụ cười từ từ thay đổi, bây giờ là nụ cười thê lương. "Em còn nhớ tới anh không?" Anh nhỏ giọng nói, anh cảm thấy sống mũi cay cay, vội quay mặt đi nhìn người khác. Xung quanh toàn là khói thuốc, mọi người đang lớn tiếng bàn luận, hút thuốc lá rất nhiều. Không ai chú ý đến anh.

"Tôi dám bảo đảm, chưa đến hai tháng nước Đức sẽ đầu hàng. Nhật Bản cũng cầm cự không qua một năm. Biết đâu chúng ta sẽ qua năm mới tiếp theo ở Nam Kinh!" Ở bàn bên cạnh, một người vạm vỡ mặc áo Trung Sơn đắc ý lớn tiếng nói.

Anh giật mình. Anh nhìn người đang nói chuyện. Lời tiên đoán này mang lại cho anh một cảm giác kì lạ. Anh không vui mừng, anh lại cảm thấy ngưỡng mộ và đố kỵ. Anh lại nhìn lướt qua chỗ ngồi trống và ly cà phê đầy ắp, thẫn thờ thở dài một tiếng, rồi đứng dậy thanh toán tiền rồi bước ra ngoài.

Về đến nhà, anh vừa hay đụng phải mẹ đang ôm một chồng quần áo ướt bước ra từ trong phòng.

"Mẹ, sao mẹ lại tự mình giặt quần áo rồi?" Anh kinh ngạc hỏi.

"Không sao đâu, mẹ giặt được mà," mẹ cười đáp.

Lẽ ra mẹ không nên tiếc chút tiền này, mẹ cũng nên bớt mệt nhọc đi một chút," anh nói.

"Nhưng bà cụ giặt quần áo lại tăng giá rồi, Thụ Sinh chỉ gửi về có chút tiền đó, không tiết kiệm thì làm sao đủ dùng!" Mẹ có chút phiền muộn nói. "Từ Tết đến nay vật giá không biết đã tăng bao nhiêu, thu nhập lại chẳng thấy tăng lên. Mẹ biết làm sao đây!"

"Số tiền nó gửi còn nhiều hơn cả tiền lương con đi làm ấy chứ," anh thầm nghĩ, thế nhưng anh không dám nói ra với mẹ. Anh đành lặng lẽ bước vào phòng, để mẹ ra sân phơi đồ.

Trong phòng chỉ có một mình anh. Anh không muốn ngồi, không muốn nằm, cũng không muốn đọc sách. Anh đành đi tới đi lui trong phòng.

"Tại sao cô ấy lại luôn bận rộn như vậy? Tại sao cô ấy luôn viết những bức thư ngắn? Đã quan tâm đến anh, tại sao cô ấy không cho anh biết tình hình cuộc sống của mình?" Anh đầy nghi ngờ, phiền muộn thầm nghĩ.

Không có câu trả lời. Anh vĩnh viễn không tìm được câu trả lời.

Nhưng có người đến cắt ngang. Anh nghe thấy tiếng bước chân nặng nề. Thế rồi một nhân viên bưu điện đẩy cửa bước vào, lớn tiếng gọi: "Vương Văn Tuyên có thư! Đóng dấu!"

Anh nhận lấy, một bức thư rất dày, tem dán kín trên phong bì. Anh vừa nhìn đã nhận ra chữ viết của Thụ Sinh.

Trong cơn vui mừng, anh đóng dấu xong, giao biên lai bưu phẩm cho nhân viên bưu điện. "Cảm ơn anh," anh biết ơn nói với nhân viên bưu điện.

Cuối cùng bức thư dài cũng tới, đây chính là câu trả lời mà anh cần, anh biết ơn liên tục hôn lên phong bì. Anh cười khua khẽ, anh lặp đi lặp lại đọc địa chỉ trên phong bì. Anh quên mất phiền muộn của mình, thậm chí quên cả bệnh tình của mình.

Thế là anh bóc thư ra, lấy ra một chồng giấy viết thư dày.

"Cô ấy viết thư dài cho mình rồi! Cô ấy viết thư dài cho mình rồi!" Anh vừa cười vừa tự nói mấy lần liền. Anh trải giấy viết thư ra, thế nhưng anh vừa nhìn thấy chữ "Tuyên" ở phần xưng hô, lập tức lại gấp giấy viết thư lại, cầm chúng, kích động đi lại mấy vòng trong phòng.

Cuối cùng, anh ngồi xuống chiếc ghế mây. Anh thong thả mở chồng giấy viết thư đó ra, bắt đầu đọc thư của cô.