Bảo Triệu trợ lý giúp pha thêm một tách cà phê, mất khoảng một tiếng đồng hồ, Lục Chu lãng tai nghe hết trải nghiệm công tác hai tháng qua ở bên CERN của La Văn Hiên.

"Công tác thiết kế Máy gia tốc hạt lớn trên mặt trăng chủ yếu do Viện Vật lý Năng lượng Cao thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc và Viện Nghiên cứu Kỹ thuật Không gian phụ trách, nhưng các cơ quan nghiên cứu của Hoa Quốc không có kinh nghiệm thi công Máy gia tốc hạt lớn, thế nên chúng tôi đã liên lạc với bên Tổ chức Nghiên cứu Hạt nhân Châu Âu..."

Nghiên cứu trong lĩnh vực lý thuyết chẳng có gì là bí mật cả, đôi khi CERN có những dữ liệu không xử lý nổi, còn sẽ liên kết với các cơ quan nghiên cứu khác trên khắp thế giới để cùng xử lý, Internet vốn dĩ được ra đời như thế. Mặc dù có sự cạnh tranh lẫn nhau trong một số nghiên cứu mang tính đột phá, nhưng hợp tác giải quyết vấn đề cũng coi như là quy lệ quốc tế rồi.

Khi biết tin Hoa Quốc dự định xây dựng máy gia tốc trên mặt trăng, đám người Châu Âu kia nhiệt tình hơn cả người Hoa Quốc, chỉ trong vòng mấy phút đã phái tới đội ngũ kỹ sư xuất sắc nhất cùng với chính nhà thiết kế của máy dò LHCb và ALICE tới đây để khảo sát ở Thượng Kinh, sau đó lại giao cho Viện Vật lý Năng lượng Cao thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc mười suất khảo sát, thậm chí còn chủ động gánh vác các chi phí liên quan.

Đương nhiên, điều này không phải là vô điều kiện.

CERN ân cần giúp đỡ như vậy, tự nhiên cũng là hy vọng có thể triển khai hợp tác chặt chẽ hơn với Hoa Quốc trong lĩnh vực nghiên cứu vật lý năng lượng cao trong tương lai. Đến khi Máy gia tốc hạt lớn trên mặt trăng thực sự được xây dựng lên, hơn một nửa thí nghiệm vật lý năng lượng cao trên toàn thế giới sẽ chuyển lên không gian để làm, những phỏng đoán trước kia không có điều kiện để kiểm chứng, cỗ máy khổng lồ này cũng sẽ tạo ra khả năng thực hiện cho giới vật lý học.

Là một trong số tất cả các học giả của đoàn khảo sát thuộc Viện Vật lý Năng lượng Cao Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc có thời gian làm việc lâu nhất tại CERN, La Văn Hiên đương nhiên không nhường ai mà gánh vác trọng trách đoàn trưởng đoàn khảo sát.

Trở lại CERN sinh sống trong khoảng thời gian hai tháng, những chứng kiến và nghe ngóng ở bên đó lần này cũng khiến cậu ta có nhiều cảm xúc.

"... Edward Witten đã rất lâu không đến rồi, tôi đã hỏi người phụ trách của CERN, nghe nói anh ấy đã trả lại văn phòng của mình ở CERN, dời trọng tâm công tác về lại Đại học Princeton."

"Không chỉ Witten, rất nhiều giáo sư lớn tuổi uyên bác đều không còn nữa, tôi đi một vòng quanh tòa nhà giảng dạy, những người lên lớp cơ bản đều là gương mặt mới."

Nhìn làn hơi nước đã nhạt dần trên tách cà phê, sư huynh La có chút phảng phất thở dài một hơi.

Lần này trở lại cậu ta vốn dĩ là định đến thăm những người bạn cũ, kết quả là không ít bạn cũ đều không còn ở CERN nữa, hoặc là tuổi đã cao, hoặc là đã chuyển ngành, hoặc là đi theoĐạo sư (đạo sư), ông chủ đến các cơ quan nghiên cứu khác.

"CERN chính là một nơi như thế, những người có duyên với vật lý lý thuyết ít nhiều gì cũng sẽ đến một lần, rồi từ ngã tư đường này đi về hướng mà chẳng ai biết rõ," vươn ngón trỏ nhẹ nhàng chạm vào tách cà phê đã nguội, Lục Chu an ủi một câu nói, "Giống như bản thân vật lý lý thuyết vậy, người cũ rời đi, tổng cộng sẽ có người mới bù vào."

"Không nói đến chủ đề tang thương này nữa," La Văn Hiên mỉm cười lắc đầu, "Nhắc đến mới thấy, hai tháng nay tôi lại phát hiện ra một chuyện thú vị."

Lục Chu: "Chuyện gì?"

La Văn Hiên: "Cậu còn nhớ không? Trước đây lúc ở CERN, tiêu khiển bình thường của mấy đại lão đó chính là học tiếng Pháp."

Lục Chu suy nghĩ một lúc, mỉm cười gật đầu.

"Hình như có chút ấn tượng."

Nơi như CERN cơ bản tụ tập những bộ óc thông minh nhất trên thế giới, mà một đám người thông minh ở cùng một chỗ, tổng sẽ có người muốn so tài một chút, hoặc là nói là khoe khoang chỉ số thông minh của mình.

So tài toán học và vật lý rõ ràng là chuyện không thể nào, dẫu sao thì dự trữ kiến thức của mọi người đều xấp xỉ nhau, những thành tựu nghiên cứu kiệt xuất cũng không phải ba hoa vài câu là có thể nói rõ, hoặc là thuyết phục được ai.

Tuy nhiên, nếu như có thể trong vòng một tháng, thậm chí là một hai tuần lễ mà học được một ngôn ngữ, không nghi ngờ gì là một chuyện có thể chứng minh chỉ số thông minh của bản thân.

Điều này nghe có vẻ hơi khó tin, nhưng trên thực tế chính là như vậy, không ít đại ngưu vật lý lần đầu tiên đến CERN thường trú, thông thường chỉ dùng một hai tuần lễ, thậm chí là vài tuần thời gian là có thể từ mù tịt tiếng Pháp, biến thành có thể dùng tiếng Pháp giao tiếp bình thường với người ta.

Cộng thêm việc các cơ quan của CERN có một nửa cơ sở nghiên cứu nằm trên lãnh thổ Pháp, cho nên học tiếng Pháp và dùng tiếng Pháp để mở hội nghị báo cáo, có thể tính là một trong những trò tiêu khiển tao nhã lúc rảnh rỗi của các đại ngưu vật lý ở CERN.

Lúc đi thăm học thuật ở CERN, mặc dù Lục Chu không có cơ hội tham gia hoạt động thú vị này, nhưng vẫn từng nghe vị giáo sư quen biết ở bên đó nhắc đến chuyện này.

Ví dụ như Frank Wilczek, từng khoe khoang với anh, bản thân đã dùng hai tuần học tiếng Pháp như thế nào, rồi từ chỗ một tên người Pháp thắng được một tháng tiền bia...

"Tình hình hiện tại đã xuất hiện một chút thay đổi nhỏ," La Văn Hiên nhíu nhíu mày, mỉm cười nói, "Ở đó đã có thêm không ít câu lạc bộ tiếng Trung, trước đây học tiếng Pháp là một thứ thời trang và phương pháp khoe khoang chỉ số thông minh, bây giờ thứ thời trang này dường như đã biến thành học tiếng Trung."

"Học tiếng Trung?"

"Không sai," La Văn Hiên mỉm cười nói, "Nghe nói ngôn ngữ công tác chính thức của trạm Nguyệt Cung dùng là tiếng Trung, tài liệu thủ bản đầu tiên của những thành tựu nghiên cứu công bố trên trang web chính thức đều được viết bằng tiếng Trung. Cậu biết đấy, xem các tài liệu văn bản vật lý lý thuyết bằng Google dịch quả thực là một thảm họa, mặc dù cũng không phải là không thể chèn ép dùng tạm, nhưng đã bức cho không ít học giả dấn thân vào nghiên cứu lĩnh vực liên quan đều bắt đầu nghiên cứu ngữ pháp tiếng phổ thông."

"... Vậy đúng là làm khó họ rồi."

Lục Chu ha ha cười lớn, có chút ngại ngùng sờ sờ mũi.

Nhắc tới chuyện này, hình như vẫn là do anh phê chuẩn.

Mặc dù các bài báo tạp chí mà nhân viên trên trạm Nguyệt Cung gửi bản thảo không đưa ra quy định cứng nhắc, nhưng dữ liệu quan sát được công bố trên trang web chính thức, cùng với kết quả thí nghiệm thu thập được, đều giống như giao diện trang web là dùng tiếng Trung.

Mặc dù điều này đã làm tăng thêm không ít khối lượng công việc cho các học giả nước khác...

Nhưng không có cách nào, ai bảo trạm Nguyệt Cung là do Hoa Quốc bỏ người bỏ tiền bỏ sức ra xây dựng chứ?

Từ một ý nghĩa nào đó, đây cũng là sự phóng chiếu của lực lượng quốc tế đối với giới học thuật.

Là một kỹ năng bắt buộc phải nắm vững khi tham gia công tác nghiên cứu khoa học, tiếng Anh chắc chắn là thứ không thể thiếu, nhưng thông qua sức ảnh hưởng học thuật để nâng cao địa vị của tiếng nước mình trong giới học thuật, từ đó gián tiếp nâng cao quyền phát biểu của học giả nước mình trong giới học thuật quốc tế, đồng thời cũng là trách nhiệm của một người dẫn đầu học thuật.

Nếu công tác triển khai thuận lợi, sau này trạm công tác Nguyệt Cung còn sẽ triển khai hợp tác với Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc, liên hợp thành lập một cuốn tạp chí tổng hợp chuyên dụng, dùng để phát biểu những thành tựu nghiên cứu trên trạm Nguyệt Cung.

Đến lúc đó không chỉ dữ liệu nghiên cứu sinh ra từ trạm Nguyệt Cung, mà ngay cả bản thân các bài luận văn cũng đều được Trung hóa rồi.

"... Nhắc đến mới thấy, lúc tôi sang CERN thăm hỏi mặc dù không gặp được người bạn cũ của mình, nhưng lại gặp được người bạn cũ của cậu."

Lục Chu: "Của tôi?"

La Văn Hiên: "Giáo sư Frank Wilczek," La Văn Hiên nhún vai một cái, mỉm cười lộ hàm răng trắng, "Anh ấy nhờ tôi mang lời thăm hỏi của anh ấy đến cậu, nhân tiện hỏi cậu nghiên cứu về tín hiệu khu vực năng lượng 750GeV thế nào rồi? Gần đây CERN lại làm một thí nghiệm nữa, thậm chí ngay cả tín hiệu độ tin cậy 1sigma cũng không nhìn thấy nữa."

Lục Chu cười cười nói: "Vậy lần tới cậu gặp lại anh ấy, nhớ giúp tôi chuyển lời với anh ấy, đợi đến khi Máy gia tốc hạt lớn trên mặt trăng xây xong, tôi sẽ cho anh ấy một câu trả lời chính xác... Bất kể tín hiệu đó rốt cuộc là cái gì."

La Văn Hiên cười nói: "Vậy sao? Thế thì tôi cũng có thể mong đợi thật tốt rồi."