Một người Mông Cổ tên Minh Hốt Lý, có một đàn cừu. Một đêm, sói vào trong đàn, cắn chết và làm bị thương quá nửa. Ngày hôm sau, người Mông Cổ này đến vương đình, đem chuyện này kể lại. Hợp Hãn (Oát Khoát Đài - Khan của nhà Nguyên — người dẫn ghi chú) hỏi sói chạy về phương nào. Đúng lúc này, một nhóm đô vật Hồi giáo vừa vặn bắt sống một con sói ở chỗ đó, trói lại rồi mang đến. Hợp Hãn mua con sói này với giá một trăm Ba Lý Thất, rồi nói với người Mông Cổ: "Giết con vật này cũng chẳng ích lợi gì cho ngươi." Ông ra lệnh đưa cho hắn một nghìn con cừu, nói: "Ta sẽ thả con sói này, để nó có thể nói cho đồng loại của nó biết những gì đã xảy ra, khiến chúng có thể rời khỏi đây mà đi nơi khác." Sau khi sói được thả, vừa gặp phải chó, đã bị cắn xé thành từng mảnh. Hợp Hãn vì chó giết sói mà nổi giận, lệnh cho toàn bộ chó phải bị đập chết. Ông đi vào Oát Nhĩ Đóa, lòng đau xót như đang suy tư điều gì, nhìn các Duy Tích Nhi, đình thần mà nói rằng: "Ta vì cơ thể yếu nhược, mà thả con sói này, ý muốn cứu sinh vật này khỏi cái chết, để Trường Sinh Thiên ban phúc cho ta, ta cũng có thể được khoan dung. Nhưng sói rốt cuộc không thoát khỏi chó, ta cũng khó tránh khỏi nguy nan!"
—— (Ba Tư) Rashīd al-Dīn, "Tập sử · Phần thứ ba về Oát Khoát Đài Hợp Hãn" (Chu Lương Tiêu dịch chú)
Ánh mặt trời đã cảm thấy xa lạ, chiếu qua khung gỗ trên nóc lều Mông Cổ. Trần Trận mở mắt, cuối cùng lại nhìn thấy bầu trời xanh lạnh lẽo của mùa xuân thảo nguyên. Anh vội vã bò dậy, khoác áo choàng rồi chui ra khỏi lều, chạy thẳng tới hang đất của sói con. Trần Trận vừa ra khỏi lều đã bị ánh mặt trời cao nguyên làm cho nheo mắt lại.
Quan Bố đã thả đàn cừu con ra khỏi rào, không cần chăn dắt, chúng chậm rãi tự đi lên sườn cỏ đối diện với rào cừu, một đàn cừu con khác cũng đang gặm cỏ ở bãi cỏ gần phía tây. Cừu mẹ chưa đẻ không còn nhiều, đàn cừu đi rất chậm. Trần Trận thấy Dương Khắc chưa xuất phát, Quan Bố đang dạy Dương Khắc và Trương Kế Nguyên nhồi túi da sói, hai cái túi da đã trải trên xe bò trống. Trần Trận lập tức quay người đi về phía họ. Cụ Quan Bố lấy một nắm cỏ khô từ vòng cỏ khô, sau đó cuộn cỏ thành cuộn nhỏ nhẹ nhàng nhét vào trong túi da sói, từ từ làm túi căng phồng lên, cẩn thận chống ra hình dạng ban đầu của xác sói. Cụ nói: Như vậy có thể tránh da bên trong túi co rút dính liền, làm hỏng chất lượng da sói. Sau khi hai túi da sói nhồi đầy cỏ, Quan Bố lại nhẹ nhàng chọc thông lỗ mũi sói, xỏ dây da mỏng vào.
Quan Bố hỏi Trương Kế Nguyên có cành gỗ bu-lô dự phòng làm gậy bắt ngựa không, Trương Kế Nguyên vội nói có, rồi dẫn cụ tới cạnh xe bò. Cụ già chọn cành dài nhất và thẳng nhất trong số bốn năm cành gỗ bu-lô dài trên mặt đất, dài tới bảy mét. Sau đó buộc dây da mỏng ở mũi túi da vào đỉnh gậy, rồi đào một cái hố cách cửa lều Mông Cổ ba bốn mét, dựng gậy vào hố đất, chôn chặt và dẫm vững. Hai túi da sói treo trên gậy gỗ, được đưa lên cao tít tận không trung, trông giống như hai ống cờ tín hiệu đang phấp phới trong gió.
Cụ già Quan Bố nói: Như vậy có thể hong khô da, đồng thời cũng có thể phô ra thành tích săn bắn của thợ săn trong gia đình này cho những người qua lại trên thảo nguyên thấy. Trước kia, nếu treo hai ống cờ sói lớn này ra, đến cả bọn trộm ngựa và thổ phỉ cũng không dám tới nữa. Trần Trận, Dương Khắc và Trương Kế Nguyên đều bị hai lá cờ sói lớn treo cao trên đỉnh gậy thu hút mà đứng sững cả lại.
Hai ống cờ sói một trái một phải phần phật bay trong gió, bị cơn gió xuân lồng lộng thổi ngang trên bầu trời. Lông sói xù lên lập tức thu gọn lại, áp sát vào thân sói, hai ống da sói trông lại như hai con chiến sói đang sống động, lao nhanh trên thảo nguyên.
Dương Khắc kinh ngạc thốt lên: Sói chết, nhưng hình sói và hồn sói không chết. Hai con này vẫn đang hung hăng xung phong hãm trận, khí thế đang hừng hực, khiến tôi kinh tâm động phách.
Trần Trận cũng không khỏi cảm thán với Dương Khắc và Trương Kế Nguyên: Nhìn hai ống cờ sói lớn này, tôi lại nhớ đến những lá cờ quân đội của kỵ binh Đột Quyết cổ đại, mỗi lá cờ đều khảm đầu sói vàng. Kỵ binh thảo nguyên xung phong hãm trận dưới cờ sói, toàn thân nhất định đều đang dồn dập máu của sói thảo nguyên, mang theo sự dũng mãnh, hung hãn và trí tuệ học được từ sói để chinh chiến thế giới. Trong lịch sử thế giới, kỵ binh Đột Quyết vừa hung hãn vừa thông minh, sau khi Tây Đột Quyết bị đại quân nhà Đường đánh bật khỏi Trung Quốc, thì nhanh chóng đánh chiếm được một vùng đất mới, rồi dần dần đứng vững gót chân. Vài trăm năm sau lại đột ngột trỗi dậy, thế như chẻ tre, công hạ thủ đô Constantinople của Đông La Mã mà ngay cả người Mông Cổ cũng không công hạ được, cùng với Ai Cập cổ đại, thống nhất Trung Á, Tây Á, lập nên một đế quốc Ottoman khổng lồ trải dài khắp Á, Âu, Phi, cắt đứt đường giao thương Đông - Tây, độc chiếm việc trao đổi hàng hóa Đông - Tây, dùng quốc lực và vũ lực hùng mạnh đè ép phương Tây suốt trăm năm không ngẩng đầu lên được. Mọi nền văn minh tiên tiến đều bị ép mà ra, sói rừng phương Tây bị sói thảo nguyên phương Đông ép ra khỏi biển kín, ép xuống biển sâu, ép vào đại dương, biến thành loài sói biển hung hãn hơn. Họ lái những con tàu buôn và tàu cướp biển cổ xưa của phương Tây, ra vùng biển ngoài, đại dương để tìm con đường thương mại mới thông sang phương Đông, kết quả vô tình trong cái rủi có cái may, phát hiện ra tân lục địa châu Mỹ, cướp được những vùng đất giàu có lớn gấp mấy lần Tây Âu, cùng với mỏ bạc, núi vàng của người Inca, người Indian, giành được chuyến tích lũy nguyên thủy đầu tiên cho sự phát triển của chủ nghĩa tư bản phương Tây. Kết quả, sói biển phương Tây lớn mạnh thành những con sói lớn, sói khổng lồ trên thế giới, sói tư bản, sói công nghiệp, sói công nghệ, sói văn hóa, rồi phản công phương Đông, phá hủy đế quốc Ottoman, cuối cùng đánh bại sói già thảo nguyên phương Đông, còn những con cừu canh tác nông nghiệp phương Đông kia thì càng không cần phải bàn tới nữa...
Trương Kế Nguyên nói: Bây giờ tôi cũng cảm thấy sói học là một môn đại học vấn, liên quan đến quá nhiều vấn đề lớn, không trách được cậu lại mê sói như thế. Dương Khắc nói: Tôi thấy ba anh em mình cũng đừng tự học chương trình đại học nữa, nghiên cứu môn học này còn thú vị hơn.
Quan Bố đứng dưới gậy cung kính ngước nhìn túi da sói, hồi lâu không rời đi. Cụ già nói: Dùng gió lớn để chải lông sói, có thể chải sạch vụn cỏ và đất bụi bên trong lông sói mà không làm rụng lông. Gió lớn thổi vài ngày, lông sói sẽ suôn mượt, đẹp đẽ, có thể đi được rồi... Các cậu nhìn xem, hai con sói đã sống lại, chúng nó đi rồi, đi tới chỗ Tengger rồi... Lên đường bình an. Cụ già lại thành kính nhìn một lúc, rồi lên rào cừu dọn rào. Trần Trận, Dương Khắc và Trương Kế Nguyên ba người liên tục cảm ơn.
Gió xuân thảo nguyên mạnh mẽ thổi khiến hai tai Trần Trận kêu ù ù, giống như tiếng sói hú từ xa vọng lại, cũng giống như tiếng đàn ống bi ai trong nhà thờ Xishiku ở Bắc Kinh trước Cách mạng Văn hóa, thổi vào lòng anh sự hiu quạnh, buồn thương. Hai ống da sói lớn bị gió thổi nằm ngang trên bầu trời, ngước nhìn lên, gió xuân chải chuốt lông sói bóng bẩy mượt mà, từng sợi lông sói hiện lên rõ mồn một, tỏa ra màu sắc bóng mượt dưới ánh mặt trời, một dáng vẻ trang trọng đi dự tiệc. Hai con sói lớn song hành đuổi bắt đùa giỡn trên Tengger xanh biếc, lại không ngừng ôm ấp lăn lộn, dường như có một sự giải thoát nhẹ nhõm. Trần Trận hoàn toàn không cảm thấy trong thân sói chứa đầy cỏ khô, trái lại còn cảm thấy bên trong đó chứa đầy sức sống mãnh liệt và sức chiến đấu vui vẻ. Khói trắng từ ống khói lều Mông Cổ bay ra, bay lượn dưới chân chúng, hai con sói lớn lại giống như đang lật mây phá sương trên trời, bay lượn đón gió. Bay về phía Tengger, bay về phía sao Thiên Lang, bay về thiên đường tự do mà cả đời chúng sùng bái, và mang theo linh hồn của người thảo nguyên.
Trần Trận ngước nhìn thiên lang, đã không còn nhìn thấy những sườn núi, lều Mông Cổ, xe bò và rào cừu xung quanh. Trong mắt anh chỉ còn chiếc cột cờ giống như đỉnh tháp Gothic và con sói đang bay, suy nghĩ của anh bị đỉnh gậy cao vút dẫn dắt lên bầu trời, dẫn rời khỏi mặt đất thảo nguyên. Trần Trận nghĩ, chẳng lẽ người thảo nguyên hàng nghìn năm nay treo túi da sói cao vút trên chiếc gậy dài trước cửa, chỉ đơn thuần là để hong khô da sói và khoe chiến lợi phẩm sao? Chẳng lẽ đó không phải là một cách thức Shaman cổ xưa và truyền thống nhất, siêu độ vong hồn cho sói sao? Chẳng lẽ đó không phải là một nghi lễ thần thánh mà người thảo nguyên cử hành cho vật tổ trong lòng dân tộc họ sao? Trần Trận phát hiện ra bản thân việc mình đứng lại ngước nhìn cũng đã là một nghi thức, trong vô thức, anh đã đặt mình dưới vật tổ, đứng ở vị trí kính ngưỡng. Tinh thần và tín ngưỡng thảo nguyên bao vây lấy bạn như không khí, chỉ cần bạn có sự lo âu và khát vọng của linh hồn, bạn đều có thể cảm nhận được...
Dương Khắc và Trương Kế Nguyên cũng lâu lâu ngước đầu thưởng thức, cổ họ cuối cùng cũng mỏi nhừ. Trương Kế Nguyên nói: Trang phục ăn mặc, dụng cụ sinh hoạt sản xuất của chúng ta đều không khác gì với người chăn nuôi, ngay cả sắc mặt cũng thành người Mông Cổ già rồi. Nhưng tôi vẫn thấy chúng ta không giống người thảo nguyên chính gốc, lều của chúng ta cũng không có hương vị Mông Cổ chính tông. Nhưng bây giờ treo hai ống cờ sói này ra, ai nhìn từ đằng xa lại, đều sẽ cho rằng lều này là nhà người Mông Cổ già chính gốc...
Trần Trận quay cổ, xoa xoa đốt sống cổ hơi mỏi nói: Trước khi rời Bắc Kinh, tôi cũng từng cho rằng thảo nguyên Mông Cổ chính là "Trời xanh bao la, đồng cỏ mênh mông, gió thổi cỏ rạp hiện ra cừu dê", thực sự cho rằng thảo nguyên chính là hòa bình yên ả như vậy... Sau này mới biết, "Sắc Lặc Ca" chỉ là một bài đồng dao của tộc Tiên Ti, thảo nguyên thực sự quá khắc nghiệt, tinh thần thảo nguyên thực chất đều tập trung trên người sói.
Dương Khắc gật đầu: Tôi nghi ngờ những bài thơ thực sự đặc sắc của các dân tộc thảo nguyên đều không được truyền lại, chỉ có những thứ vừa khẩu vị của Hợp Hãn, mới được người Hán chép lại lưu truyền đến nay. Tôi đã hỏi qua mấy người chăn nuôi, họ đều chưa từng nghe bài thơ này.
Trương Kế Nguyên vẫn ngước đầu nhìn sói, vòng quanh gậy đi đi lại lại, ghen tị nói: Ai cũng biết hai con sói này là chó cắn chết, tôi, tôi là một người chăn ngựa Ngạch Luân, thế nào cũng phải tự tay đánh chết một con sói mới được. Nếu không ai còn coi tôi là người chăn ngựa Ngạch Luân nữa?
Nhị Lang thấy con sói bị nó cắn chết lại sống lại trên trời, rất khó chịu. Nó không ngừng ngước đầu gầm gừ, và đứng bằng hai chân sau để gầm, nhưng sói hoàn toàn không sợ nó, tiếp tục bay múa. Nó đành bất lực nhìn sói, nhìn mãi nhìn mãi, ánh mắt nó bắt đầu dịu đi, dường như còn có chút ngưỡng mộ bộ chiến bào đẹp đẽ kia của sói lớn.
Đàn cừu đang đẻ dần đi xa. Dương Khắc đeo túi nỉ đón cừu lên ngựa đuổi theo đàn cừu. Đàn cừu có cừu con dần tản ra trên sườn cỏ, vẫn còn trong tầm nhìn của người và chó. Trần Trận nói với Trương Kế Nguyên: Cậu cứ chỉ nhớ thương chuyện đánh sói đánh sói, đi, vẫn đi xem sói con với tôi đi.
Hai người đi về phía hang sói, Trần Trận dời hòn đá, mở tấm ván gỗ ra, con chó cái nhỏ trong ổ vẫn co quắp trên da cừu ngủ nướng, một chút cũng không định thức dậy ăn sữa sáng. Nhưng sói con lại đã sớm ngồi xổm dưới đáy hang ngước nhìn trời, lo lắng chờ đợi được ăn cơm. Ánh nắng mạnh mẽ vừa chiếu vào hang, sói con đã tinh thần phấn chấn dùng hai chân sau đứng dậy, dùng móng trước nhỏ bé non nớt bám vào vách hang bò lên. Vừa bò được vài tấc, liền lộn nhào một cái, ngã xuống đáy hang. Nó vội vã đứng dậy lại tiếp tục bò, dồn hết sức lực bú sữa mẹ, móng non bám chặt lấy vách hang, bò lên như một con thạch sùng lớn. Đất vách lỏng ra, sói con như một quả cầu lông tơi rơi lăn xuống đáy hang, sói nhỏ tức giận phát ra tiếng gầm gừ "hù hù" về phía cái bóng đen lớn trên hang, dường như trách cái bóng đen tại sao không đưa nó lên.
Trương Kế Nguyên cũng là lần đầu tiên nhìn thấy sói con sống, thấy rất tò mò, liền muốn đưa tay bắt sói con lên xem kỹ. Trần Trận nói: Đừng vội, xem nó có bò lên được không, nếu có thể bò lên được, tôi còn phải đào hang sâu thêm một chút.
Sói con ngã liền hai lần, không dám bò ở chỗ cũ nữa, nó bắt đầu quay vòng dưới đáy hang, vừa quay vừa ngửi, dường như đang nghĩ cách. Quay vài vòng, nó đột nhiên phát hiện ra chó con, lập tức bò lên lưng chó con, rồi được đằng chân lân đằng đầu, dẫm lên đầu chó con rồi lại bám vách hang bò lên. Đất vụn sói con bám được vương đầy người chó con, chó con bị dẫm tỉnh, kêu "hừ hừ", đứng dậy rũ đất trên người, sói con lại bị ngã xuống. Nó tức giận quay người lại liền nhăn mũi, nhe răng về phía chó con, gầm gừ dữ dội. Trương Kế Nguyên cười nói: Cái thằng nhãi con này, từ nhỏ tính sói đã không nhỏ rồi, xem chừng còn khá thông minh đấy.
Trần Trận phát hiện, mới có hai ngày thời gian, màng mắt của sói con mỏng đi rất nhiều, mặc dù nhãn cầu vẫn đầy chất lỏng, đen láy như bị bệnh mắt. Nhưng sói con dường như đã có thể nhận ra lờ mờ những thứ trước mắt, cũng có phản ứng với những động tác tay anh làm. Anh xòe lòng bàn tay ra, lòng bàn tay hướng về phía đông, đầu và mắt sói con liền hướng về phía đông; lòng bàn tay hướng về phía tây, đầu và mắt sói con liền hướng về phía tây. Để kích thích phản xạ có điều kiện của sói con, Trần Trận từng chữ từng chữ gọi nó: Sói... con, sói... con, ăn... cơm... thôi. Ăn... cơm... thôi. Sói con nghiêng đầu, dựng đôi tai ngắn như mèo lên cố sức nghe, có chút sợ hãi, lại có chút tò mò.
Trương Kế Nguyên nói: Tôi muốn xem nó đối với gia đình sói cũ còn có ấn tượng gì không. Rồi dùng hai tay chụm lại như hình vỏ sò úp vào miệng mũi, bắt chước tiếng hú của sói lớn, u... âu, u u... âu... Sói con đột nhiên giật mình một cách thần kinh, phát điên dẫm lên cơ thể chó con bò vách, ngã lần này qua lần khác, rồi tủi thân cuộn người lại chui sâu vào góc hang, như đang tìm kiếm vòng tay của sói mẹ. Hai người đều cảm thấy mình đã làm một việc tàn nhẫn, không nên để sói con nghe thấy tiếng của thế giới loài sói nữa. Trương Kế Nguyên nói: Tôi thấy con sói nhỏ này của cậu không dễ nuôi, đây lại không phải là vườn thú Bắc Kinh, sói có thể hoàn toàn cách ly với thế giới sói hoang, dần dần có thể giảm bớt một chút tính hoang dã. Nhưng đây là điều kiện môi trường du mục nguyên thủy, vừa đến đêm xung quanh đều là tiếng sói hú, tính sói có thể sửa được không? Đợi sói con lớn lên, nó nhất định sẽ làm bị thương người, cậu thực sự phải cẩn thận.
Trần Trận nói: Tôi lại chưa bao giờ có ý định nuôi mất tính hoang dã của sói, nuôi mất tính hoang dã thì không còn thú vị nữa. Tôi chỉ muốn tiếp xúc trực tiếp với sói sống, có thể sờ sói, ôm sói, ngày ngày nhìn sói ở khoảng cách gần, hiểu thấu sói và tính sói. Không vào hang sói, sao bắt được sói con. Đã bắt được sói con, thì càng không được sợ sói cắn. Điều tôi sợ nhất vẫn là người chăn nuôi không cho tôi nuôi sói.
Sói con vẫn đang gắng sức bò vách, Trần Trận đưa tay túm lấy gáy sói con, nhấc nó ra khỏi hang. Trương Kế Nguyên dùng hai tay nâng nó lên, đưa trước mắt xem xét kỹ lưỡng. Lại rảnh ra một tay, nhẹ nhàng vuốt ve sói con. Lông sói thưa thớt vuốt thế nào cũng không suôn, vuốt phẳng rồi, tay vừa buông ra, lông sói lại dựng đứng lên.
Trương Kế Nguyên nói: Thật ngại quá, tôi là người chăn ngựa này lại phải có được cơ hội sờ sói sống từ chỗ người chăn cừu. Tôi đã từng đi đào hang sói với Lan Mộc Trát Bố hai lần, một con cũng không đào được. Người Hán thực sự từng sờ sói sống trên thảo nguyên Mông Cổ ở Trung Quốc, có lẽ chưa đến một phần mười vạn. Người Hán ghét sói, kết quả là bản lĩnh của sói cũng ghét mất luôn, người học được bản lĩnh thực sự của sói phần lớn là các dân tộc du mục...
Trần Trận tiếp lời: Trong lịch sử thế giới, những người phương Đông có thể công đánh tới châu Âu đều là các dân tộc du mục, mà gây chấn động mạnh nhất đối với phương Tây, là ba dân tộc du mục thảo nguyên sùng bái vật tổ sói — Hung Nô, Đột Quyết và Mông Cổ. Mà những người phương Tây công đánh tới phương Đông, cũng là hậu duệ của các dân tộc du mục. Người lập thành Rome cổ đại chính là hai anh em người sói, được sói mẹ nuôi lớn. Sói mẹ và người sói cho đến nay vẫn được khắc trên huy hiệu thành Rome đấy. Các dân tộc Teuton, Germanic và Anglo-Saxon sau này còn hung hãn hơn, trong huyết quản của các dân tộc mạnh mẽ đều chảy dòng máu tính sói. Mà dân tộc Hoa Hạ có tính cách nhu nhược lại quá cần tiếp máu loại dũng mãnh, hoang dã, tiến thủ này. Không có sói, lịch sử thế giới sẽ không viết thành bộ mặt như hiện nay. Không hiểu sói, thì không hiểu tinh thần và tính cách của các dân tộc du mục, càng không hiểu sự khác biệt và ưu khuyết điểm của các dân tộc du mục và các dân tộc canh tác nông nghiệp này.
Trương Kế Nguyên nói: Tôi thực sự rất hiểu tại sao cậu muốn nuôi sói, tôi giúp cậu làm công tác của người chăn nuôi.
Trần Trận nhét sói con vào trong ngực, đi về phía ổ chó. Khi Y Lặc phát hiện sói con đang bú sữa mình, nhân lúc Trần Trận không đề phòng, lập tức đứng vụt dậy, muốn quay lại cắn sói con. Nhưng sói con vẫn cắn chặt lấy núm vú không chịu nhả miệng, như một con đỉa lớn, lại như một bình sữa lớn treo lủng lẳng dưới bụng Y Lặc, Y Lặc xoay vài vòng, sói con cũng lơ lửng xoay theo, Y Lặc tốn bao công sức cũng không cắn được sói con. Hai người nhìn vừa buồn cười vừa tức. Trần Trận vội vàng tách miệng sói con ra, tháo nó khỏi núm vú. Trương Kế Nguyên cười nói: Đúng là một con ma cà rồng.
Trần Trận ấn Y Lặc xuống dỗ nó cho sói con bú no, đứng dậy nói: Nên cho sói con và chó con chơi cùng nhau rồi. Hai người bế bốn con chó con mập mạp đi về phía một bãi cỏ khô. Trần Trận thả sói con vào giữa đám chó con, sói con vừa tiếp xúc với mặt đất, lập tức dùng tốc độ nhanh nhất của nó bỏ chạy về nơi không có người không có chó. Bốn cái chân nhỏ của sói con còn chưa mọc thẳng, đôi chân non nớt cong cong hình vòng kiềng còn chưa chống đỡ nổi cơ thể, chạy thì bụng dán sát đất, bốn móng như đang chèo nước, trông hệt như một con rùa lớn mọc lông. Một con chó đực con đuổi theo nó chạy cùng, sói con nghiêng đầu nhe răng về phía nó, phát ra tiếng gầm gừ đầy đe dọa.
Trần Trận trong lòng giật mình, nói: Nó lúc đói thì có sữa là mẹ, nhưng một khi ăn no rồi thì không nhận mẹ nữa. Mặc dù mắt nó còn chưa mở, nhưng khứu giác mũi của nó đã có khả năng phân biệt, tôi thì biết sự lợi hại của mũi sói.
Trương Kế Nguyên nói: Tôi nhìn ra rồi, sói con đã xác định đây không phải là nhà thực sự của nó, chó mẹ không phải là mẹ ruột của nó, chó con cũng không phải là anh chị em ruột của nó. Trần Trận nói: Lúc mới đào nó ra, nó còn biết giả chết đấy.
Hai người theo sau lưng sói con khoảng bốn năm bước chân, tiếp tục quan sát hành vi của sói con. Sói con trườn bò nhanh trên mặt đất tuyết tàn và cỏ khô, bò được mấy chục mét, bắt đầu ngửi những thứ xung quanh, ngửi phân ngựa, ngửi phân bò, ngửi xương trắng của bò cừu, ngửi tất cả những vật nhô lên trên bãi cỏ. Có lẽ những thứ nó ngửi thấy đều là ký hiệu nước tiểu do chó để lại, cho nên nó ngửi một cái liền đi, tiếp tục ngửi tiếp. Hai người theo nó đi hơn một trăm mét, phát hiện nó không phải đi lung tung không có phương hướng, không có mục đích. Mục đích của nó rất rõ ràng, chính là trốn chạy về phía càng xa lều Mông Cổ và doanh trại, xa rào cừu, hơi người, hơi chó, hơi khói, hơi gia súc càng tốt.
Trần Trận cảm thấy con sói nhỏ chưa mở mắt này, đã có thiên tính và bản năng kiên cường, nó có tính cách đáng sợ và đáng kính hơn các loài động vật khác. Trong thế giới động vật, Trần Trận luôn rất ngưỡng mộ chim sẻ, chim sẻ nổi tiếng khắp thế gian về việc nuôi không thuần hóa được. Trần Trận lúc nhỏ từng bắt rất nhiều chim sẻ, cũng từng nuôi hơn mười con chim sẻ lớn nhỏ. Nhưng chim sẻ sau khi bị bắt, liền nhắm mắt tuyệt thực tuyệt nước để chống đối, quyết không chịu khuất phục. Không tự do, thà chết, cho đến khi tắt thở. Trần Trận chưa bao giờ nuôi sống được một con chim sẻ nào. Nhưng sói thì không phải, nó trân trọng tự do cũng trân trọng mạng sống, sói sau khi bị bắt vẫn ăn vẫn ngủ, không những không tuyệt thực, trái lại còn ăn lấy ăn để, ăn căng cả bụng, ăn no ngủ kỹ xong, liền tìm cơ hội trốn thoát, để giành lấy mạng sống và tự do mới. Trần Trận dường như đã nhìn thấy tính cách và phẩm chất chỉ có ở những chiến sĩ bị giam trong ngục Tả Trì Động kia. Nhưng họ chỉ là vàng trong cát của dân tộc, mà tính cách này, đối với sói mà nói lại là phổ biến, là bẩm sinh, truyền đời, không có ngoại lệ. Mà đem con sói có tính cách như vậy, làm vật tổ, thú tổ, chiến thần và tông sư của dân tộc mình để sùng bái, có thể tưởng tượng được, nó đã gây ra ảnh hưởng to lớn đến mức khó mà đong đếm được đối với dân tộc này. Người ta đều nói sức mạnh của tấm gương là vô cùng, mà sức mạnh tinh thần của vật tổ cao hơn nhiều so với tấm gương, nó nằm ở vị trí của thần linh.
Trần Trận cảm kích con sói nhỏ này, cơ thể non nớt của nó lại có thể đưa anh xuyên qua màn sương mù hàng nghìn năm, đi thẳng tới trung tâm của bí ẩn.
Quan Bố cưỡi ngựa tới gọi Trần Trận đi ghép cừu con cho đàn cừu đang đẻ. Những con cừu con ở giữa đàn cừu phần lớn đang ngủ, còn cừu mẹ thì tản ra đi ăn cỏ. Trần Trận đưa sói con về hang, cưỡi ngựa tới đàn cừu. Hai người thu gom đàn cừu, gần hai nghìn con cừu lớn và cừu con mẹ gọi con, con gọi mẹ, tiếng kêu vang trời dậy đất giống như sói tấn công đàn cừu. Hai người dùng gậy bắt ngựa giữ hướng đàn cừu muốn đi, rồi giữ cửa đường, cho cừu mẹ nhận lại con của mình trong số gần một nghìn con cừu con, con nào nhận đúng, cho phép đi qua; con nào nhận sai và không nhận thì bị đuổi về đàn cừu tiếp tục tìm kiếm. Trần Trận đã có thể nhận ra chính xác con cừu mẹ nào nhận sai cừu con, chỉ cần là con cừu mẹ cứ "be be" kêu loạn, không ngoái đầu nhìn cừu con bên cạnh, thì nhất định không được cho nó qua. Từng cặp mẹ con, mẹ gái bước ra khỏi cửa chắn, vừa ra khỏi cửa là cừu con liền quỳ chân trước dưới bụng cừu mẹ, ngẩng đầu bú sữa, cừu mẹ thì âu yếm ngoái nhìn bảo bối của mình. Hai người chỉ mất chưa đầy một tiếng đồng hồ là ghép xong một lượt cừu con. Ghép cừu con một lần chính là cho bú một lượt sữa, một ngày hai lần, sáng chiều mỗi buổi một lần. Nếu không ghép cừu con, rất nhiều cừu con không tìm thấy mẹ, sẽ vì thất lạc mẹ con mà chết đói. Ghép cừu con lại còn là đếm cừu con, kiểm kê cừu con. Cừu con sợ nắng, thích chui vào hang rái cá để ngủ, không ghép cừu con thì dễ bị lạc cừu. Có một lần Trần Trận phát hiện lạc cừu, tìm khắp các hang rái cá xung quanh đàn cừu, đào ra ba con cừu con lớn từ mấy cái hang rái cá.
Quan Bố rất hài lòng với đàn cừu này, cụ nói: Thảo nguyên Ngạch Luân cỏ nước tốt mà, sữa cừu mẹ đủ, đều nhận cừu con của mình, ghép cừu con nhẹ nhàng biết bao nhiêu. Nếu đồng cỏ hỏng, cừu mẹ không có sữa, đều không nhận cừu con, thì dù có phái toàn bộ nhân lực của cả đồng cỏ đi ghép cừu, đi hát bài hát dụ sữa, một ngày cũng không ghép xong được một lượt cừu. Một trận gió lông trắng thổi qua, vài vạn con cừu con không đến mấy ngày là chết đói chết rét hết, tai họa sói lớn đến mấy cũng không đáng sợ bằng tai họa người. Lãnh đạo cũ của Ngạch Luân tốt, hiểu thảo nguyên, hiểu sói, công sức bỏ ra không phải ở những đàn cừu, mà bỏ ra ở cỏ, ở đồng cỏ. Việc lớn quản tốt rồi, cừu con không cần quản thế nào cũng có thể quản tốt. Người chăn cừu Ngạch Luân nhàn nhã biết bao, vài ngày nữa tôi một mình là có thể ghép cừu con...
Trần Trận nghe ra, Quan Bố vốn không hay đi thăm hỏi nhưng lại nắm rõ đồng cỏ như lòng bàn tay.
