Đối với thế giới Cơ Đốc giáo mà nói, ba thế kỷ từ đầu thế kỷ 13 đến cuối thế kỷ 15 là thời kỳ suy thoái. Đây là thời đại của các bộ tộc Mông Cổ. Cuộc sống du mục từ Trung Á đã thống trị thế giới được biết đến vào thời bấy giờ. Vào thời kỳ đỉnh cao, những người cai trị Trung Quốc, Ấn Độ, Ba Tư, Ai Cập, Bắc Phi, bán đảo Balkan, Hungary và Nga chính là người Mông Cổ hoặc người Thổ Nhĩ Kỳ cùng chủng tộc du mục và các truyền thống của họ.

——(Anh) H. G. Wells, "Đại cương lịch sử thế giới"

Gấu có thể dắt, hổ có thể dắt, sư tử có thể dắt, voi cũng có thể dắt. Nhưng sói thảo nguyên Mông Cổ thì không thể dắt.

Sói con thà bị siết chết, cũng nhất quyết không chịu để xe bò chở đồ di chuyển dắt đi.

Đàn bò và đàn cừu của cả đại đội đã xuất phát sớm ngay khi trời vừa hửng sáng, đoàn xe chuyển nhà cuồn cuộn cũng đã vượt qua sườn núi phía tây, chia nhóm di chuyển tới đồng cỏ mùa thu của đại đội. Thế nhưng sáu chiếc xe bò nặng trĩu của nhóm thanh niên trí thức tổ hai vẫn chưa khởi hành, ông Tất Lợi Cách và Cát Tư Mại đã sai người đến giục tới hai lần.

Trương Kế Nguyên mấy ngày nay chuyên trở về giúp đỡ việc chuyển nhà. Thế nhưng, đối mặt với sói con bướng bỉnh hung hãn, Trần Trận và Trương Kế Nguyên đều bó tay. Trần Trận không ngờ rằng, nuôi sói đã gần nửa năm, bao phen sóng gió hiểm nguy đều vượt qua được, cuối cùng lại bị mắc kẹt ngay tại việc chuyển nhà cho sói con.

Khi chuyển từ đồng cỏ mùa xuân tới đây, sói con vẫn chỉ là một con sói non vừa dứt sữa, chỉ dài hơn một thước. Lúc chuyển nhà, chỉ cần bỏ nó vào cái thùng gỗ đựng phân bò khô là mang đi được. Trải qua nửa mùa xuân và trọn một mùa hè ăn uống thả phanh, đến đầu thu, sói con đã lớn thành một con sói vóc dáng trung bình. Trong nhà không có thùng sắt hay lồng sắt nào nhốt vừa nó, ngay cả khi nhốt vừa, Trần Trận cũng tuyệt đối không có cách nào đưa nó vào được. Hơn nữa, anh cũng không có chỗ trống trên xe để chở sói con, xe bò của thanh niên trí thức vốn đã không đủ dùng, mấy hòm sách lớn của anh và Dương Khắc lại chiếm mất hơn nửa xe. Sáu chiếc xe bò đều chở quá tải nghiêm trọng, việc di chuyển đường dài rất dễ bị lật xe, hoặc hỏng hóc giữa đường. Ngày di chuyển trên thảo nguyên phụ thuộc vào thời tiết, để tránh mưa, việc chuyển nhà của cả đại đội đột ngột đẩy sớm hơn dự kiến, Trần Trận nhất thời luống cuống tay chân.

Trương Kế Nguyên sốt ruột toát mồ hôi, quát lên: "Cậu sớm làm gì thế? Lẽ ra phải huấn luyện dắt sói con đi từ sớm rồi."

Trần Trận gắt gỏng đáp: "Sao tôi lại không huấn luyện? Lúc nhỏ nó nhẹ cân, còn lôi kéo được, nhưng sau đó thì ai mà lôi nổi? Suốt mùa hè, toàn là nó lôi tôi đi, chẳng bao giờ chịu cho tôi dắt, cứ lôi mạnh là nó cắn người. Sói không phải chó, cậu có đánh chết nó, nó cũng không nghe lời cậu. Sói không phải hổ hay sư tử, cậu đã thấy đoàn xiếc lớn nào có sói biểu diễn chưa? Huấn luyện viên thú tài giỏi đến mấy cũng không khuất phục được sói, cậu có mời nữ nghệ sĩ huấn luyện hổ của Liên Xô tới cũng vô ích thôi. Cậu nhìn thấy sói nhiều hơn tôi, lẽ nào vẫn chưa hiểu về sói sao?"

Trương Kế Nguyên nghiến răng nói: "Tôi sẽ dắt nó thêm lần nữa xem sao, không được nữa thì tôi dùng biện pháp mạnh!" Cậu ta cầm một cây gậy chăn ngựa, đi tới trước mặt sói con, nhận lấy vòng sắt từ tay Trần Trận, bắt đầu lôi sói. Sói con lập tức nhe răng trợn mắt, gầm gừ hung dữ với cậu ta, trọng tâm cơ thể lùi về sau, bốn chân bám chặt đất phía trước, cổ cứng đờ, khí thế hừng hực, không chịu nhường một tấc. Trương Kế Nguyên như đang kéo co, dùng hết sức lực toàn thân cũng không lôi nổi sói. Cậu không màng gì nữa, lại quay người, vác dây xích lên vai cúi người xuống kéo hết sức như phu kéo thuyền trên sông Trường Giang. Lần này sói con bị kéo nhúc nhích, bốn chân bám đất cày ra hai đường rãnh cát, đùn lên hai đống đất nhỏ. Sói con bị kéo đến phát cáu, đột nhiên trọng tâm lao về trước định vồ cắn. Nó vừa lỏng hơi, Trương Kế Nguyên đã chúi nhủi xuống đất, mặt mũi lấm lem đất cát, cũng kéo sói con lăn theo một vòng, người và sói quấn lấy nhau, miệng sói chỉ còn cách yết hầu Trương Kế Nguyên nửa thước. Trần Trận sợ hãi lao tới ôm chặt lấy sói con, dùng cánh tay kẹp chặt cổ nó. Sói con bị kẹp trong nách Trần Trận vẫn còn nhe nanh múa vuốt về phía Trương Kế Nguyên, hận không thể lao lên cắn cậu ta một miếng thật mạnh.

Hai người mặt cắt không còn giọt máu. Trương Kế Nguyên nói: "Lần này thực sự rắc rối rồi, chuyển nhà lần này phải đi mất hai ba ngày. Nếu chỉ đi trong một ngày, chúng ta còn có thể để sói con ở lại đây trước, ngày mai quay lại lái một chiếc xe trống về tìm cách. Nhưng quãng đường hai ba ngày, đi đi về về phải mất bốn năm ngày. Người quản lý kho len và đám công nhân kia vẫn chưa chuyển đi, để một con sói bị xích ở đây, không bị họ làm chết thì cũng bị đội đánh sói của đoàn bộ đánh chết. Tôi thấy, dù thế nào chúng ta cũng phải đưa sói con đi thôi, đúng rồi, hay là dùng xe bò kéo nó?"

Trần Trận nói: "Xe bò ư? Mấy hôm trước tôi thử rồi, không ăn thua, còn suýt siết chết nó. Tôi đã biết thế nào là ngang tàng không chịu khuất phục, thế nào là thà chết chứ không chịu cúi đầu. Sói dù bị siết chết cũng không chịu khuất phục, tôi chịu thua rồi."

Trương Kế Nguyên nói: "Vậy thì tôi cũng phải tận mắt chứng kiến mới được. Cậu dắt thêm một con chó cái nhỏ bên cạnh, làm mẫu cho nó xem đi?"

Trần Trận lắc đầu: "Tôi cũng thử rồi, vô ích."

Trương Kế Nguyên không tin: "Vậy thì thử lại lần nữa." Nói xong liền dắt tới một chiếc xe bò chất đầy đồ đạc, buộc một sợi dây vào cổ chó cái nhỏ, rồi buộc đầu kia của sợi dây vào thanh ngang cuối xe bò. Trương Kế Nguyên vừa dắt xe bò vừa lượn quanh sói con, chó cái nhỏ thả lỏng dây da ngoan ngoãn đi theo sau xe bò. Trương Kế Nguyên vừa đi vừa dỗ dành sói con: "Chúng ta sắp đến nơi tốt lành rồi, cứ thế này, đi theo xe bò, học tập một chút xem, đơn giản dễ dàng lắm, mày thông minh hơn chó nhiều, sao đến đi bộ cũng không học được, lại đây lại đây, nhìn cho kỹ..."

Sói con nhìn chó cái nhỏ đầy khó hiểu, ngẩng đầu, vẻ mặt đầy khinh thường. Trần Trận vừa dỗ vừa lừa, lôi sói con đi theo chó cái nhỏ. Sói con miễn cưỡng đi được mấy bước, thực tế vẫn là sói con lôi Trần Trận đi. Sở dĩ nó đi theo chó cái nhỏ, chỉ vì nó thích chó cái nhỏ, chứ chẳng có ý định đi thật. Lại đi thêm một vòng, Trần Trận móc xích sắt vào thanh ngang xe bò, hy vọng sói con có thể đi theo xe bò mở đường. Xích sắt vừa nối với xe bò, sói con lập tức bắt đầu giằng xích quyết liệt, còn mạnh hơn cả lúc giằng cọc gỗ bình thường, kéo chiếc xe bò nặng nề kêu kẽo kẹt.

Trần Trận nhìn đồng cỏ trống trải trước mặt, đã không còn một cái lều Mông Cổ, không còn một con cừu nào, sốt ruột đến mức khóe miệng nổi mụn nước. Không lên đường ngay, đến tối cũng không kịp tới điểm đóng quân tạm thời, bao nhiêu ngã rẽ, bao nhiêu tiểu đội, nhỡ đâu lạc đường, đàn cừu của Dương Khắc, đàn bò của Cao Kiến Trung cắm trại ở đâu? Hai người họ biết đi đâu uống trà ăn cơm? Nguy hiểm hơn là, đến tối ai nấy đều mệt lử, trực đêm không có chó thì làm sao? Nếu đàn cừu xảy ra chuyện, cuối cùng tra ra nguyên nhân là do nuôi sói làm hỏng việc, Trần Trận lại phải bị phê bình, sói con lại phải đối mặt với nguy cơ ăn đạn.

Trần Trận sốt ruột phát tàn nhẫn, nói: "Nếu thả nó ra, nó sẽ chết; kéo nó đi, nó cũng chết, cứ để nó tìm đường sống trong cái chết vậy. Đi! Cứ lôi nó mà đi! Cậu đi đánh xe đi, nhường ngựa của cậu cho tôi cưỡi, tôi áp tải xe, trông chừng sói con."

Trương Kế Nguyên thở dài một tiếng nói: "Xem ra điều kiện du mục thật sự không nuôi nổi sói."

Trần Trận cho chiếc xe bò buộc chó cái nhỏ và sói con xuống cuối đoàn xe. Anh buộc dây dắt con bò cuối cùng vào thanh ngang sau của chiếc xe thứ năm, rồi hét lớn một tiếng: "Xuất phát!"

Trương Kế Nguyên không dám ngồi trên xe đầu đoàn đánh xe, cậu dắt con bò đầu đàn đi chậm rãi. Xe bò lần lượt khởi hành, khi chiếc xe cuối cùng chuyển động, chó cái nhỏ lập tức đi theo, nhưng sói con cứ đứng yên chờ đợi, cho tới khi sợi xích sắt dài gần ba mét sắp bị kéo căng vẫn không chịu cử động. Sáu con bò đực lớn dùng để chuyển nhà lần này đều là những con khỏe nhất, nhanh nhất do Cao Kiến Trung chọn lựa, để chuyển nhà, còn tuân theo quy tắc thảo nguyên mà cho bò ăn ít uống nhiều, nhốt ba ngày, để trống cái bụng khổng lồ, lúc này chính là lúc bò đực tràn trề sức lực kéo xe. Sáu con bò sải bước đi nhanh, sói nào mà bướng bằng bò, sói con chưa kịp chuẩn bị tư thế bám đất, đã bị xe bò lôi một cú lăn quay.

Sói con vừa kinh ngạc vừa giận dữ, liều mạng giãy giụa, bốn chân quào loạn xạ, bám vào đất rồi xoay người một cái mạnh, vội vàng bò dậy, chạy vài bước, nhanh chóng làm tư thế chống cự với bốn chân bám đất. Xe bò lên đường mòn, tăng tốc độ. Sói con cứng cổ, loạng choạng chống đỡ được hơn mười mét, lại bị xe bò lôi ngã. Dây thừng kéo sói con như kéo một con chó chết, rễ cỏ cạo đi một lớp lông sói. Khi sói con bị kéo ngã xuống đất, phần gáy nó không dồn được sức, mà chỗ chịu lực lại là yết hầu chí mạng. Vòng cổ da càng siết càng chặt, siết đến mức nó thè dài lưỡi, trợn ngược mắt. Sói con há miệng, thở dốc giãy giụa, bốn chân đạp loạn, Trần Trận sợ tới mức suýt nữa hét lên dừng xe. Đúng lúc này, sói con đột nhiên điên cuồng uốn người, vừa đạp vừa đá, chân sau cuối cùng đạp vào lề đường, lại kỳ tích lao về phía trước một cái rồi lộn người đứng dậy. Sói con sợ xích sắt bị kéo căng, lại chạy nhanh thêm mấy bước. Trần Trận phát hiện lần này sói con chạy nhiều hơn lần trước hai bước, rõ ràng nó muốn tranh thủ thêm chút thời gian để thực hiện động tác chống cự hiệu quả hơn. Sói con giành giật trước khi xích sắt kéo thẳng, cố sức ngả người ra sau hết mức, trọng tâm cơ thể lùi về sau thêm nửa thước so với lần trước. Xích sắt vừa kéo thẳng, sói con lại không bị kéo ngã, nó gồng cứng cái cổ, cố bám chặt đất, bốn chân sói cào xới như cái máy cào cỏ, hất tung một đống cỏ thu trên lề đường. Cỏ tích tụ ngày càng nhiều, trở thành vật cản trượt, phập một cái, sói con lại bị xe bò lôi một cú lăn quay. Vội vàng chạy hai bước, lại bám đất.

Chó cái nhỏ nghiêng đầu thông cảm nhìn sói con, phát ra tiếng hừ hừ, còn vươn chân ra phía nó, ý muốn nói, mau đi giống như mình đi, nếu không sẽ bị kéo chết đấy. Nhưng sói con chẳng thèm đếm xỉa tới chó cái nhỏ, căn bản không thèm cùng loài với chó, tiếp tục ngoan cố theo cách của riêng mình. Bị kéo ngã, lại uốn người đạp chân lên lề đường, giãy giụa bò dậy, lao về phía trước mấy bước, bày tư thế, gồng cổ, lại bị vòng xiết kéo căng siết chặt; sau đó lại bị kéo ngã lần nữa, rồi lại liều mạng lộn người lại... Trần Trận phát hiện, sói con không phải không biết chạy và đi theo xe bò, không phải không học được bước chân đi theo xe của chó con, mà là, nó thà chịu đựng nỗi đau vật lộn với vòng xiết tử thần, chứ nhất quyết không chịu để bị dắt đi như chó. Bị dắt và từ chối bị dắt — tuyệt đối là giới hạn cơ bản giữa sói và chó, sói và sư tử hổ gấu voi, sói và hầu hết con người. Trên thảo nguyên không có một con sói nào vượt qua giới hạn này để đầu hàng con người. Từ chối phục tùng, từ chối bị dắt, là nguyên tắc tuyệt đối khi làm một con sói thảo nguyên Mông Cổ thực thụ, dù là con sói con chưa từng được bầy sói dạy bảo này cũng vậy.

Sói con vẫn ngoan cố chống cự, con đường cát cứng như giấy nhám thô, mài vào chân sói con, máu me đầm đìa. Ngực Trần Trận đau nhói dữ dội. Sói thảo nguyên, linh vật tinh thần của dân tộc thảo nguyên kiên cường vạn năm, nó sở hữu quá nhiều sức mạnh tinh thần khiến người ta vừa thấy hổ thẹn vừa ngưỡng mộ. Không có bao nhiêu người có thể sống kiên cường bất khuất theo ý chí của chính mình như sói thảo nguyên, thậm chí không tiếc hy sinh cả mạng sống để chống lại sức mạnh ngoại lai gần như không thể kháng cự.

Trần Trận từ đó cảm thấy nhận thức của mình về sói thảo nguyên vẫn còn quá nông cạn. Suốt một thời gian dài, anh vẫn luôn cho rằng sói lấy ăn làm đầu, sói lấy giết làm đầu. Rõ ràng đều không phải, nhận thức đó là lấy lòng dạ con người mà đo bụng sói. Sói thảo nguyên dù là ăn hay giết, đều không phải là mục đích, mà là vì sự tự do, độc lập và tôn nghiêm bất khả xâm phạm thần thánh của chính nó. Thần thánh đến mức tất cả những mục dân thực sự sùng bái nó, đều cam tâm tình nguyện được đưa vào nghĩa trang thiên táng huyền bí, hy vọng linh hồn mình cũng có thể tự do bay lượn như linh hồn sói thảo nguyên...

Sói con ngoan cố bị kéo đi bốn năm dặm, lông sau gáy đã bị mài mất một nửa, lớp da thịt rỉ máu, bốn đệm chân dày dạn trên bốn chân bị con đường cát cứng mài đến rướm máu tươi. Khi sói con lại bị xe bò kéo ngã, sói con đã cạn kiệt thể lực không lật người lại được nữa, như con sói đang thoi thóp bị ngựa nhanh và thòng lọng kéo đi trên bãi vây, giãy giụa không nổi, chỉ có thể thở dốc. Tiếp đó, một màn sương máu đỏ tươi đột ngột phun ra từ miệng sói con, sói con cuối cùng đã bị vòng cổ siết rách yết hầu. Trần Trận sợ hãi hét lớn dừng xe, nhảy xuống ngựa, ôm sói con đang co giật toàn thân tiến về phía trước hơn một mét, nới lỏng xích sắt. Sói con liều mạng thở dốc lấy hơi, máu sói đầy miệng phun lên lòng bàn tay Trần Trận, trên cánh tay anh cũng in hằn máu sói thấm ra từ gáy sói con. Sói con thoi thóp, trong miệng không ngừng phun máu, đau đến mức nó dùng móng vuốt dính máu cào tay Trần Trận, nhưng móng vuốt sói đã bị mài cùn, đệm chân cũng đã trở thành lớp thịt non đỏ hỏn. Trần Trận thấy cay mũi, nước mắt lã chã rơi vào máu sói.

Trương Kế Nguyên chạy tới, vừa thấy sói con chảy máu mấy chỗ, kinh ngạc trợn tròn mắt. Cậu lượn quanh sói con vài vòng, sốt ruột không biết làm sao, nói: "Con vật này sao lại bướng thế nhỉ? Đây không phải là tự tìm cái chết à, làm thế nào bây giờ?"

Trần Trận ôm chặt sói con, cũng sốt ruột không biết phải làm sao. Cơn run rẩy vì đau đớn của sói con khiến tim anh càng thêm đau đớn và run rẩy.

Trương Kế Nguyên lau mồ hôi đầm đìa, lại suy nghĩ rồi nói: "Mới nửa tuổi, kéo cũng kéo không nổi, dù có đưa được tới đồng cỏ mùa thu, sau này phải một tháng chuyển nhà một lần, nó mà lớn hẳn thành sói lớn, chúng ta chuyển nó kiểu gì? Tôi thấy... tôi thấy... chúng ta chi bằng cứ để ở đây... thả nó đi là xong, để nó tự tìm đường sống thôi..."

Trần Trận mặt sầm lại quát lớn: "Sói con không phải cậu tự tay nuôi lớn, cậu không hiểu! Tự tìm đường sống? Đây chẳng phải là đẩy nó đi nạp mạng sao! Tôi nhất định phải nuôi sói con! Tôi nhất định phải nuôi nó thành một con sói lớn! Để nó sống sót!" Nói xong, Trần Trận hạ quyết tâm, vù một cái nhảy dựng lên, bước dài chạy tới bên chiếc xe bò đựng tạp vật và phân bò khô, hầm hầm cởi dây dắt bò, kéo xe bò ra sau đoàn xe, cắn răng một cái, cởi dây buộc xe, mạnh tay hất tung chiếc giỏ tre, đổ toàn bộ hơn nửa xe phân bò khô xuống bên cạnh đường. Anh đã quyết định, phải cải tạo cái giỏ đựng phân trên xe bò thành một thùng giam, một cái lồng giam tạm thời, cưỡng chế chuyển sói con đi.

Trương Kế Nguyên không cản được, tức giận kêu lên: "Cậu điên rồi! Chuyển nhà đường dài, dọc đường ăn cơm nấu trà đều trông cậy vào nửa xe phân khô này. Nhỡ dọc đường mưa, bốn người chúng ta cơm cũng không có mà ăn. Đến nơi mới, còn phải dựa vào chỗ phân khô này mà cầm cự mấy ngày đấy. Cậu, cậu cậu lại dám đổ phân chở sói, không bị mục dân chửi chết mới là lạ! Cao Kiến Trung không nổi điên với cậu mới là lạ!"

Trần Trận nhanh chóng dỡ xe xếp xe, nghiến răng nói: "Đến chỗ ngủ hôm nay, tôi đi mượn phân bò của Cát Tư Mại, vừa đến doanh trại mới tôi lập tức đi nhặt phân, không làm lỡ việc uống trà ăn cơm của các cậu đâu!"

Sói con vừa mới thoát khỏi ranh giới cái chết, không màng đau đớn ở bốn chân, ngoan cường đứng trên mặt đất cát, bốn chân đau đến run lên bần bật, miệng vẫn còn rỉ máu, nhưng lại ngẩng cổ, tiếp tục làm tư thế chống đất, đề phòng xe bò đột ngột khởi động. Nó trừng đôi mắt sói, bày ra bộ dạng chiến đấu đến chết, dù bốn chân bốn chân bị xe bò mài cùn, mài trơ xương, cũng không hề tiếc. Trần Trận xót xa, anh quỳ xuống, ôm lấy sói con, đặt nó nằm phẳng xuống đất, anh không nỡ để sói con chạm bốn chân xuống đất nữa. Rồi vội vàng mở xe tủ, lấy thuốc Bạch Dược Vân Nam, bôi thuốc cho bốn chân và sau gáy sói con. Sói con miệng vẫn còn rỉ máu, anh lại lấy ra hai miếng thịt bò đực thục trơn láng hình thoi, bôi một lớp Bạch Dược lên bề mặt thịt. Vừa đưa cho sói con, nó đã nuốt chửng ngay. Trần Trận chỉ mong Bạch Dược có thể cầm máu vết thương trên yết hầu sói con.

Trần Trận buộc lại giỏ phân, sắp xếp đồ tạp hóa, rồi dùng thớt gỗ cũ, ván gỗ cũ, ngăn ra hơn nửa chỗ xe làm lồng giam, lại lót một tấm da cừu sống, còn lấy ra nửa tấm thảm lớn làm nắp giỏ, mọi thứ đã sẵn sàng, ước chừng lồng giam miễn cưỡng có thể nhốt vừa sói con. Nhưng làm sao để nhốt sói con vào giỏ đây? Trần Trận lại thấy khó. Sói con đã biết mùi lợi hại của xe bò, nó không dám lại gần xe bò nữa, cứ căng xích sắt cách xe bò thật xa. Trần Trận cởi xích sắt từ xe bò, xắn tay áo ôm lấy sói con, chuẩn bị bế sói con vào lồng giam. Nhưng, vừa tiến về phía xe bò một bước, sói con đã gầm gừ giãy giụa điên cuồng, Trần Trận định chạy nhanh mấy bước, quăng sói con vào giỏ xe, nhưng, chưa kịp chạy gần giỏ xe, sói con há miệng sói, lao đầu xuống cắn phập một cái thật mạnh vào cánh tay Trần Trận, cắn chặt không buông. Trần Trận kêu "á" một tiếng, sợ toát mồ hôi lạnh. Sói con cho đến khi rơi xuống đất mới nhả ra, Trần Trận đau đến mức vẩy vẩy cánh tay liên hồi. Anh cúi đầu nhìn vết thương, trên cánh tay không chảy máu, nhưng để lại bốn nốt huyết bầm, như bị ngã trên sân bóng đá, bị giày đinh bóng đá giẫm mạnh một cái.

Trương Kế Nguyên sợ trắng mặt, nói: "May mà cậu kẹp mất đầu răng sói con, nếu không, không xuyên thủng cánh tay cậu mới là lạ. Tôi thấy hay là đừng nuôi nữa, sau này đợi nó lớn hẳn thành sói lớn, bộ răng cùn này cũng có thể cắn đứt cánh tay cậu đấy."

Trần Trận tức giận nói: "Thôi đừng nhắc chuyện kẹp răng sói nữa, nếu không kẹp đầu răng, chưa biết chừng tôi đã thả sói con về thảo nguyên lâu rồi. Giờ nó thành sói tàn tật, bộ răng này của nó đến thịt trên cánh tay tôi còn cắn không thủng, thả về thảo nguyên thì sống sao nổi? Là tôi làm nó tàn tật, tôi phải chịu trách nhiệm dưỡng già cho nó. Giờ binh đoàn tới rồi, chẳng phải nói là muốn xây điểm định cư sao, định cư xong tôi xây cho nó cái vòng đá, không cần xích sắt nữa..."

Trương Kế Nguyên nói: "Được rồi được rồi, cản cậu nữa, cậu lại liều mạng với tôi mất, hay là nghĩ cách mau lên đường đi. Nhưng... làm sao đưa nó lên xe bò đây? Cậu bị thương rồi, để tôi thử xem."

Trần Trận nói: "Vẫn để tôi bế. Sói con không nhận ra cậu, nó mà cắn cậu thì không khách sáo thế này đâu, chưa biết chừng, nó ngẩng đầu một cái cắn đứt mũi cậu luôn. Thế này đi, cậu cầm tấm thảm đợi bên cạnh, chỉ cần tôi vừa ném sói con vào giỏ, cậu lập tức đậy lại."

Trương Kế Nguyên kêu lên: "Cậu thật sự không cần mạng nữa hả! Cậu mà còn bế nó, nó chắc chắn cắn cậu đến chết, loài sói này lật mặt không nhận người, nhỡ đâu nó cắn đứt yết hầu cậu thật đấy!"

Trần Trận suy nghĩ rồi nói: "Cắn tôi cũng phải bế! Giờ chỉ đành hy sinh một cái áo mưa thôi." Anh chạy tới bên xe tủ, lấy ra một chiếc áo mưa quân dụng của mình, một mặt vải bạt xanh, một mặt vải cao su đen. Lại cho sói con hai miếng thịt, dụ sói con mất cảnh giác. Trần Trận trấn tĩnh, kiểm soát bàn tay hơi run rẩy của mình, nhân lúc sói con cúi đầu ăn thịt, vù một cái mở áo mưa trùm kín sói con, quấn chặt nhanh chóng. Nhân lúc sói con tạm thời ngây người, tối tăm mặt mũi chẳng nhìn thấy gì, không biết nên cắn vào đâu trong mấy giây đó, Trần Trận như ôm gói thuốc nổ, ôm sói con đang giãy giụa điên cuồng trong áo mưa, lao tới bên xe bò, cả sói cả áo mưa ném vào giỏ xe. Trương Kế Nguyên lao tới, lấy nửa tấm thảm lớn che kín giỏ xe. Đợi sói con bò ra từ chiếc áo mưa đen bị xé rách, nó đã trở thành tù nhân trong xe tù, hai người đã dùng dây thừng bờm ngựa buộc chặt nắp thảm, buộc chặt vào xe tù. Trần Trận thở dốc, toàn thân đổ mồ hôi lạnh, ngồi liệt xuống đất, không còn chút sức lực nào. Sói con quay một vòng trong xe tù, Trần Trận lập tức lại bật dậy, chuẩn bị ngăn nó tiếp tục cắn xé thảm điên cuồng, liều chết húc đổ lồng giam.

Đoàn xe bò sắp khởi hành, nhưng Trần Trận thấy chiếc giỏ tre mỏng manh này căn bản không thể giam giữ con mãnh thú hung dữ điên cuồng này. Anh vội vã vừa dỗ vừa thưởng, đưa vào lồng giam mấy miếng thịt thủ công lớn. Lại nhẹ nhàng dỗ dành sói con, rồi gọi tất cả chó lớn chó nhỏ đến sau đoàn xe bầu bạn với sói con. Trương Kế Nguyên ngồi lên xe đầu đoàn, gõ vào bò đầu đàn, mau chóng lên đường. Cậu lại tìm trên xe một cây gậy gỗ thô, chuẩn bị sẵn sàng gõ vào thành giỏ bất cứ lúc nào, để phòng sói con phản kháng hung dữ. Cậu cưỡi ngựa bám sát sau xe, không dám rời nửa bước, sợ sói con cố tình mê hoặc mình, đợi cậu vừa đi là liều chết tạo phản, cắn nát tháo rời giỏ xe, lao ra khỏi lồng giam. Đến xích sắt mà sói con còn không chịu nổi, sao có thể chịu nổi lồng giam? Trần Trận thấp thỏm đi theo sau sói con.

Nhưng tình hình tiếp theo hoàn toàn nằm ngoài dự liệu của Trần Trận: đoàn xe bắt đầu tiến hành, sói con trong lồng giam không hề làm loạn lật tung trời đất, sói con khác hẳn với bình thường, trong mắt lộ ra vẻ hoảng sợ mà Trần Trận chưa bao giờ thấy. Nó sợ đến mức không dám nằm xuống, cúi đầu, cong lưng, cúp đuôi, run bần bật đứng trong xe, nhìn về phía sau xe tìm Trần Trận. Trần Trận nhìn chằm chằm nó qua khe giỏ tre, thấy nó đứng trên chiếc xe bò lắc lư không ngừng một cách dị thường kinh khủng, ngày càng sợ hãi, sợ đến mức gần như cuộn mình thành một quả bóng nhím. Sói con không ăn không uống, không kêu không quậy, không xé không cắn, lại giống như một tù nhân say sóng, đột nhiên mất hết khả năng phản kháng.

Trần Trận vô cùng ngạc nhiên, anh áp sát vào xe, nắm chặt cây gậy gỗ, đi theo xe bò vượt qua sườn núi. Anh nhìn qua khe hở phía sau giỏ xe, thấy sói con vẫn đứng bất động, hai mắt hoảng sợ, thân sau khom xuống, cúp đuôi, nhìn Trần Trận với ánh mắt căng thẳng lạ lẫm mà anh chưa từng thấy bao giờ. Sói con đã cạn kiệt sức lực, trên chân còn có vết thương, trong miệng vẫn đang chảy máu, ánh mắt và đầu óc nó dường như vẫn tỉnh táo, nhưng nó cứ không dám nằm xuống nghỉ ngơi. Sự sợ hãi của sói đối với sự rung lắc dập dềnh của xe bò, đối với việc rời khỏi mặt đất thảo nguyên dường như là bản năng tự nhiên. Hơn nửa năm nay, đối với hành vi phản thường như một ẩn đố của sói con, Trần Trận luôn cảm thấy khó hiểu, không biết nên giải thích thế nào.

Những con bò đực ra sức đuổi theo đàn bò, đoàn xe tiến lên ổn định nhanh chóng. Trần Trận cưỡi trên lưng ngựa cũng có thời gian suy nghĩ, anh lại chìm vào trầm tư: con sói con vừa mới bạo liệt hung dữ như vậy, sao đột nhiên lại trở nên sợ hãi và yếu đuối thế này, điều này quá không phù hợp với tính cách của sói thảo nguyên. Lẽ nào trên đời này thực sự không có anh hùng hoàn hảo, anh hùng trên đời đều có điểm yếu chí mạng của mình? Ngay cả sói thảo nguyên luôn được Trần Trận cho rằng tiến hóa hoàn hảo nhất cũng có khiếm khuyết trong tính cách?

Trần Trận nhìn sói con, suy nghĩ đến mức đau đầu, luôn cảm thấy sói con giống như một người nào đó, lại như là một thứ gì đó khác. Nghĩ ngợi nhìn ngắm, đột nhiên trong đầu lóe lên tia sáng, anh lập tức nhớ tới vị anh hùng cái thế Antaeus trong thần thoại Hy Lạp. Lẽ nào sói thảo nguyên cũng có điểm yếu chí mạng đó của Antaeus sao? Trong thần thoại Hy Lạp, Antaeus tuy dũng cảm vô địch, không ai sánh bằng, nhưng ông có một điểm yếu chí mạng, đó là một khi rời khỏi mẹ đất Gaia đã sinh ra và nuôi dưỡng ông, cơ thể ông liền mất đi mọi sức mạnh. Kẻ thù của ông là Hercules đã phát hiện điểm yếu này, bèn tìm cách nhấc bổng Antaeus lên không trung, rồi bóp chết ông trong không trung. Lẽ nào sói thảo nguyên cũng như vậy, một khi rời khỏi mặt đất thảo nguyên, thoát ly khỏi người mẹ thảo nguyên đã sinh ra và nuôi dưỡng nó, nó sẽ mất hết thần công, trở nên yếu ớt vô lực? Lẽ nào sói thảo nguyên thực sự có sự phụ thuộc và quyến luyến sâu sắc như vậy với người mẹ thảo nguyên? Lẽ nào sự mạnh mẽ và dũng mãnh của sói thảo nguyên thực sự là do người mẹ thảo nguyên ban cho?

Trần Trận lại đột nhiên bừng tỉnh, lẽ nào câu chuyện thần thoại về vị anh hùng Antaeus và người mẹ đất Gaia, lại bắt nguồn từ sói? Rất có khả năng là: người Hy Lạp Aryan có huyết thống du mục, trong cuộc sống du mục thời kỳ đầu cũng từng nuôi sói con. Họ trong lúc vận chuyển sói con, đã phát hiện ra điểm yếu khó tin và đáng suy ngẫm này của sói con, từ đó được truyền cảm hứng, nên đã sáng tác ra câu chuyện thần thoại vĩ đại đó. Mà triết lý của câu chuyện thần thoại Antaeus và Gaia, đã từng ảnh hưởng đến biết bao tinh thần và niềm tin của người Đông Tây, thậm chí Lịch sử Đảng Cộng sản (Bolshevik) Liên Xô còn lấy câu chuyện và triết lý này làm lời kết cho toàn cuốn sách, để cảnh báo những người cộng sản trên toàn thế giới đừng rời xa người mẹ đất — nhân dân, nếu không, dù đảng có hùng mạnh vô địch đến đâu, cũng sẽ bị kẻ thù bóp chết trên không trung. Trần Trận đã ghi nhớ kỹ trong lòng lời răn dạy của câu chuyện thần thoại đó trong hai trang cuối của Lịch sử Đảng Cộng sản Liên Xô.

Thế nhưng, Trần Trận không ngờ trên thảo nguyên Mông Cổ, anh dường như đã bắt gặp nguồn gốc và nguyên mẫu của câu chuyện thần thoại vĩ đại này. Sự ra đời của thần thoại Hy Lạp tuy đã qua hơn hai nghìn năm, nhưng sói thảo nguyên vẫn giữ được cá tính và điểm yếu của hàng nghìn năm trước. Hóa thạch sống cổ xưa này của sói thảo nguyên, đối với người hiện đại khám phá nguồn gốc tinh thần và sự phát triển của các dân tộc tiên tiến của nhân loại có giá trị quá quan trọng. Trần Trận lại nhớ tới người mẹ sói vĩ đại trên phù hiệu thành Rome và hai đứa trẻ sói do nó nuôi bằng sữa — hai anh em sau này sáng tạo ra thành Rome... Ảnh hưởng tinh thần của sói đối với người Đông Tây quả là vô tận, cho tới tận ngày nay, triết lý tinh thần sói vẫn đang chỉ dẫn cho các dân tộc tiên tiến. Thế nhưng, loài sói trong cuộc sống hiện thực, lại đang bị đám đông ngu muội tàn nhẫn chém giết...

Vết thương trên cánh tay Trần Trận lại bắt đầu đau nhức nhối. Nhưng anh không hề trách cứ sói con chút nào, ngược lại còn cảm ơn sói con đã khai sáng cho anh mọi lúc mọi nơi. Dù thế nào anh cũng phải nuôi sói con thành một con sói lớn thực thụ, và nhất định phải để lại đời sau của nó.

Triết lý quá sâu xa, Trần Trận buộc phải quay về hiện thực — vấn đề hiện thực là, sau này khi thường xuyên chuyển nhà vào mùa thu đông thì phải làm sao? Đặc biệt là khi sói con lớn hẳn thành sói lớn, ai còn dám bế nó vào giỏ xe? Giỏ xe không còn nhét vừa nó nữa, chẳng lẽ phải dành riêng một chiếc xe để chở sói? Đến mùa đông lại phải dùng riêng một chiếc xe bò chở thịt, xe lại càng không đủ dùng. Không có phân bò dùng để chuyển nhà, làm sao sưởi ấm nấu trà nấu cơm? Chẳng lẽ cứ mãi đi mượn của Cát Tư Mại? Trần Trận dọc đường lòng nơm nớp lo sợ, rối bời không đầu mối.

Vừa xuống dốc, sáu con bò đực lớn của đoàn xe đánh hơi thấy đàn bò, bắt đầu sải bước đi nhanh, liều mạng đuổi theo đoàn xe chuyển nhà bé như hạt vừng ở đằng xa.

Khi đoàn xe bò sắp ra khỏi cửa sơn cốc đồng cỏ mới mùa hè, một chiếc xe tải nhẹ "Gaz" cuốn theo bụi cát mù mịt chạy ngược chiều tới. Chưa đợi xe bò nhường đường, "Gaz" đã chạy đè lên lề đường đi qua. Lúc gặp xe, Trần Trận thấy trên xe có hai quân nhân mang súng, mấy công nhân ở nông trường, và một mục dân mặc áo đơn Mông Cổ, mục dân vẫy vẫy tay với anh, Trần Trận nhìn kỹ ra thì chính là Đạo Nhĩ Cơ. Nhìn thấy tay đánh sói cừ khôi Đạo Nhĩ Cơ và chiếc "Gaz" nhỏ vốn đã nổi danh đánh sói trên đồng cỏ này, tim Trần Trận lại treo lên cổ họng. Anh chạy lên trước đoàn xe hỏi Trương Kế Nguyên: "Có phải Đạo Nhĩ Cơ lại dẫn người đi đánh sói rồi không?"

Trương Kế Nguyên nói: "Bên kia toàn là núi non, ở giữa là đầm lầy và sông nhỏ, xe tải không phát huy được sức mạnh, sao có thể đi đánh sói được chứ? Chắc là đi giúp kho hàng chuyển nhà thôi."

Vừa đi tới đồng cỏ, từ hướng đoàn xe tiểu đội có một con ngựa phi nhanh tới. Ngựa đến gần, hai người đều nhận ra là bố Tất Lợi Cách. Ông lão thở hổn hển, mặt sầm lại hỏi: "Hai đứa vừa rồi có nhìn thấy Đạo Nhĩ Cơ trên chiếc ô tô đó không?"

Hai người đều nói là nhìn thấy. Ông lão nói với Trần Trận: "Cháu đi cùng ta đến doanh trại cũ một chuyến." Lại nói với Trương Kế Nguyên: "Cháu một mình đánh xe đi trước đi, lát nữa chúng ta sẽ về ngay."

Trần Trận nói nhỏ với Trương Kế Nguyên: "Cậu phải ngoái đầu trông chừng sói con nhiều hơn, trông chừng xe phía sau. Nếu sói con làm loạn, xe hỏng thì đừng cử động, đợi tôi về rồi tính tiếp." Nói xong liền cùng ông lão chạy nhanh theo đường cũ. Ông lão nói: "Đạo Nhĩ Cơ chắc chắn là dẫn người đi đánh sói rồi, mấy ngày nay, bản lĩnh đánh sói của Đạo Nhĩ Cơ đúng là phát huy tác dụng lớn. Nó tiếng Hán giỏi, được làm tham mưu đánh sói của đoàn bộ, đàn bò giao cho em trai nó chăn dắt, còn bản thân suốt ngày dẫn theo mấy tay súng lái xe con xe tải đi đánh sói. Nó với quan lớn quan bé thân thiết lắm, mấy hôm trước còn dẫn quan lớn của sư đoàn đi đánh mấy con sói lớn, giờ người ta là anh hùng đánh sói của toàn sư đoàn rồi."

Trần Trận hỏi: "Nhưng chỗ đó toàn núi và sông, đánh thế nào ạ? Cháu vẫn chưa hiểu."

Ông lão nói: "Có một người chăn ngựa chạy tới báo cho ta, nói Đạo Nhĩ Cơ dẫn người dẫn xe đi doanh trại cũ rồi, ta đoán một cái là biết nó đi làm gì rồi."

Trần Trận hỏi: "Nó đi làm gì ạ?"

Ông lão nói: "Đi rải thuốc, đặt bẫy ở doanh trại cũ của các nhà. Sói già, sói què, sói bệnh của thảo nguyên Ngạch Luân đáng thương quá, tự mình không săn được thức ăn, chỉ có thể dựa vào nhặt xương cốt sói đàn lớn ăn thừa mà sống. Chúng bình thường cũng đi nhặt đồ người và chó ăn thừa, bữa đói bữa no. Mỗi lần người và vật nuôi chuyển nhà, chúng lại chạy tới đống tro, đống rác ở doanh trại cũ nhặt đồ ăn. Nào là da cừu thối, xương thối, xương ống lớn, xương đầu cừu, cơm thừa cặn sữa, còn đào cả chó chết, cừu bệnh, bê bệnh mà người ta chôn lên để ăn. Mục dân già Ngạch Luân đều biết những chuyện này. Đôi khi mục dân chuyển nhà, để quên đồ vật ở doanh trại cũ, đợi lúc quay lại doanh trại cũ tìm, thường có thể thấy dấu vết sói đã tới. Mục dân tin Lạt Ma, tâm thiện, đều biết những con sói già sói bệnh tới doanh trại cũ tìm thức ăn rất đáng thương, không mấy người lại ở đó mà rải thuốc đặt bẫy, một số ông lão lúc chuyển nhà còn cố ý vứt lại chút thức ăn, để dành cho sói già."

Ông lão thở dài một tiếng nói: "Nhưng từ khi một số người ở nơi khác tới, thời gian lâu rồi, họ cũng nhìn ra cửa ngõ. Nhà Đạo Nhĩ Cơ từ đời bố nó, đã thích trong lúc chuyển nhà để lại cừu chết cho sói, nhét thuốc độc và đặt bẫy, qua một hai ngày lại quay lại giết sói lột da sói. Tại sao da sói nhà nó bán nhiều hơn nhà ai? Chính là nhà nó không tin Lạt Ma, không kính sói, chiêu độc nào cũng dám dùng, giết những con sói già sói què đó cũng thực sự ra tay được. Cháu nói xem, lòng sói sao độc bằng lòng người được..."

Ông lão vẻ mặt thê lương, râu ria run rẩy nói: "Mấy ngày nay, chúng đánh chết bao nhiêu sói rồi. Đánh đến nỗi sói giỏi phải trốn đông trốn tây, chẳng dám ló mặt ra tìm đồ ăn nữa. Ta đoán đại đội đi rồi, đến cả sói giỏi cũng phải lên doanh trại cũ tìm đồ ăn. Đạo Nhĩ Cơ còn gian hơn sói... cứ đánh tiếp thế này, người thảo nguyên Ngạch Luân không lên được Đằng Cách Lý, thảo nguyên Ngạch Luân cũng sắp tiêu rồi."

Trần Trận không thể xoa dịu nỗi đau của ông lão du mục cuối cùng này. Không ai ngăn nổi dân số nông nghiệp đang bành trướng ác tính, không ngăn nổi sự cướp bóc của nông nghiệp đối với thảo nguyên. Trần Trận không thể an ủi ông lão, đành nói: "Để cháu xem, hôm nay cháu phải phá tan tành chỗ bẫy chúng đặt!"

Hai người vượt qua sườn núi, chạy tới doanh trại cũ gần nhất. Cách doanh trại không xa, quả nhiên nhìn thấy dấu bánh xe ô tô để lại. Xe ô tô hành động rất nhanh, đã quẹo qua sườn dốc rồi. Hai người tiến gần doanh trại, không dám mạo muội tiến tới nữa, sợ bẫy thép làm gãy chân ngựa. Hai người xuống ngựa, ông lão nhìn một hồi, chỉ chỉ vào hố tro bếp nói: "Bẫy Đạo Nhĩ Cơ đặt rất rành nghề, cháu nhìn đống tro bếp kia, trông có vẻ như gió thổi, thực ra là người rắc lên, dưới lớp tro bếp đó chính là bẫy, bên cạnh còn cố ý để hai cái chân cừu gầy. Nếu để hai miếng thịt cừu, sói ngược lại sẽ nghi ngờ. Chân cừu gầy vốn là thứ ở đống rác, sói dễ mắc lừa. Ta đoán lúc nó đặt bẫy, tay cũng dính tro bếp mà làm, mùi người liền bị tro bếp che hết. Chỉ có sói già mũi thính nhất mới ngửi ra được. Nhưng sói quá già rồi, mũi cũng già rồi, nên không ngửi ra được..."

Trần Trận nhất thời kinh ngạc mà giận dữ đến không nói nên lời.

Ông lão lại chỉ vào con cừu bệnh bên cạnh đống phân bê nói: "Cháu nhìn con cừu đó xem, chắc chắn là đã bỏ thuốc. Nghe nói, chúng lấy được thuốc độc cao cấp từ Bắc Kinh, sói ở đây không ngửi ra được, sói ăn vào, chỉ trong một nén nhang là chết chắc."

Trần Trận nói: "Vậy cháu kéo hết cừu vào giếng hoang đi."

Ông lão nói: "Một mình cháu kéo nổi không? Nhiều doanh trại như vậy cơ mà."

Hai người cưỡi ngựa lại lần lượt nhìn bốn năm doanh trại, phát hiện Đạo Nhĩ Cơ không hề giở trò ở mọi doanh trại. Chỗ thì rải thuốc, chỗ thì đặt bẫy, chỗ thì kết hợp cả hai, còn có chỗ chẳng đặt gì. Toàn bộ bố cục thật thật giả giả, hư hư thực thực. Hơn nữa luôn cách một doanh trại mới giở trò một lần, giữa hai doanh trại đã bố trí bẫy thường cách nhau một con dốc nhỏ. Nếu một chỗ doanh trại bẫy được sói hoặc làm chết sói, cũng không ảnh hưởng đến sói ở chỗ khác tiếp tục mắc mưu.

Hai người còn phát hiện, Đạo Nhĩ Cơ rải thuốc nhiều, đặt bẫy ít. Mà đặt bẫy lại tận dụng hố tro, không cần mất công đào hố mới. Do đó, Đạo Nhĩ Cơ hành động thần tốc, doanh trại của cả đại đội với tốc độ bố trí của họ, không cần tới nửa ngày là hoàn thành.

Không thể đi tiếp nữa, nếu không sẽ bị Đạo Nhĩ Cơ và đồng bọn phát hiện.

Ông lão Tất Lợi Cách quay đầu ngựa quay về, vừa đi vừa tự nhủ: "Cứu sói chỉ có thể cứu đến đây thôi." Hai người đi tới một doanh trại đã bố trí bẫy, ông lão xuống ngựa, cẩn thận đi tới bên cạnh cái chân cừu thối, rồi từ trong lòng móc ra một túi da cừu nhỏ, mở miệng túi, rắc lên chân cừu một ít tinh thể màu xám trắng. Trần Trận lập tức hiểu ý đồ của ông lão, loại thuốc độc này là thuốc độc thú hạ phẩm bán ở hợp tác xã cung tiêu nông trường, độc tính nhỏ, mùi vị lớn, chỉ có thể làm chết những con sói và cáo ngu ngốc nhất, còn sói bình thường đều ngửi ra được. Thuốc dỏm lấn át thuốc tốt, vậy Đạo Nhĩ Cơ coi như phí công rồi.

Trần Trận nghĩ thầm, ông lão vẫn lợi hại hơn Đạo Nhĩ Cơ. Nghĩ lại lại hỏi: "Mùi thuốc này bị gió thổi tan thì sao ạ?"

Ông lão nói: "Không đâu. Mùi thuốc độc này dù tan đi, người không ngửi ra được, sói có thể ngửi ra được."

Ông lão lại tìm thấy mấy chỗ đặt bẫy. Ông lão bảo Trần Trận nhặt mấy khúc xương ống cừu, dùng sức ném qua, đập lật bẫy thép. Đây cũng là một trong những cách sói già gian xảo đối phó với bẫy.

Hai người lại đi về phía một doanh trại khác. Cho tới khi thuốc dỏm của ông lão dùng hết, hai người mới cưỡi ngựa quay trở về.

Trần Trận hỏi: "A-ba, họ quay về đoàn bộ mà thấy bẫy bị lật thì sao ạ?" Ông lão nói: "Họ nhất định còn phải đường vòng đi đánh sói, không rảnh đâu." Trần Trận lại hỏi: "Nếu mấy ngày nữa họ tới kiểm tra bẫy, phát hiện có người động vào bẫy thì sao ạ? Đây là hành vi phá hoại phong trào đánh sói đấy ạ, vậy thì ông sẽ gặp xui xẻo mất."

Ông lão nói: "Ta có xui xẻo thế nào, sao sánh bằng sói Ngạch Luân xui xẻo được. Sói không còn, chuột đồng thỏ hoang làm loạn, thảo nguyên tiêu tùng, họ cũng phải xui xẻo thôi, không ai trốn thoát được đâu... ta cuối cùng cũng cứu được mấy con sói, cứu được một con thì tính một con thôi. Sói Ngạch Luân, mau chạy đi. Chạy sang bên kia đi... Đạo Nhĩ Cơ chúng nó mà thực sự tới tận cửa tính sổ với ta, càng tốt, ta đang nén một bụng lửa không nơi phát tiết đây..."

Lên tới sườn núi, giữa không trung mấy con ngỗng trời kêu bi thương ai oán, nhìn đông ngó tây tìm kiếm đồng loại, đơn độc lẻ loi lượn vòng tròn. Ông lão ghì ngựa ngẩng đầu nhìn, thở dài một tiếng dài: "Đến cả ngỗng trời bay về nam cũng không xếp được thành hàng rồi, đều bị chúng ăn hết rồi." Ông lão ngoái đầu nhìn lâu thật lâu đồng cỏ mới mà tự tay mình khai phá, hai mắt chứa đầy nước mắt đục ngầu.

Trần Trận nhớ lại cảnh đẹp lúc lần đầu cùng ông lão tiến vào đồng cỏ mới này, mới qua một mùa hè, đồng cỏ mới hồ Thiên Nga xinh đẹp, đã biến thành nghĩa trang của thiên nga, ngỗng trời, vịt hoang và sói thảo nguyên rồi. Anh nói: "A-ba, chúng ta đang làm việc tốt, sao lại cứ như làm kẻ trộm thế này? A-ba, cháu thật sự muốn khóc to một trận..."

Ông lão nói: "Khóc đi, khóc ra đi, a-ba cháu cũng muốn khóc. Sói đã đưa ông lão Mông Cổ đi hết đợt này tới đợt khác, sao lại cứ bỏ lại a-ba cháu đợt này không quản thế này..."

Ông lão ngước nhìn Đằng Cách Lý, nước mắt già giàn giụa, hu hu... hu... khóc như một con sói đầu đàn già nua. Trần Trận nước mắt tuôn rơi như mưa, hòa cùng nước mắt của a-ba tưới xuống thảo nguyên Ngạch Luân cổ xưa...

Sói con nhẫn nhịn đau thương, đứng trong lồng giam suốt hai ngày trời. Đến chiều tối ngày thứ hai, đoàn xe bò của Trần Trận và Trương Kế Nguyên, cuối cùng dừng xe trên một sườn dốc cỏ thu mọc rậm rạp. Người nhà Quan Bố hàng xóm đang dựng lều. Đàn bò của Cao Kiến Trung đã chạy tới đồng cỏ đóng quân, anh ta đã đợi họ ở điểm dựng lều mà ông lão Tất Lợi Cách đã chọn, đàn cừu của Dương Khắc cũng đã gần tới doanh trại mới. Trần Trận, Trương Kế Nguyên và Cao Kiến Trung cùng nhau nhanh chóng dựng xong lều Mông Cổ. Cát Tư Mại bảo Ba Nhã Nhĩ đánh một chiếc xe bò, đưa tới hai giỏ phân bò khô. Ba người lặn lội đường dài hai ngày một đêm, có thể nhóm lửa nấu trà nấu cơm rồi. Trước bữa tối Dương Khắc cũng đã kịp tới, anh ta lại dùng dây cương ngựa kéo về một khúc trục xe bò mục nát nhặt được trên đường, đủ củi đun cho hai bữa cơm. Hai ngày nay, Cao Kiến Trung vốn cứ sầm mặt vì Trần Trận vứt đi nửa xe phân bò kia, cuối cùng cũng tiêu tan cơn giận.

Trần Trận, Trương Kế Nguyên và Dương Khắc tiến về phía xe tù. Họ vừa mở tấm thảm dày che trên giỏ xe, liền phát hiện một bên giỏ xe thế mà bị móng cùn và răng cùn của sói con cắn xé ra một cái lỗ to bằng quả bóng, trên các vách mây tre hai bên kia cũng chằng chịt vết cào và vết cắn, trên chiếc áo mưa quân dụng cũ rơi một lớp mảnh tre vụn và dăm gỗ. Trần Trận sợ đến mức tim đập thình thịch, chắc chắn đây là sói con làm vào đêm qua lúc xe bò dừng lại nghỉ đêm. Nếu phát hiện muộn hơn chút nữa, sói con có thể đã chui từ lỗ thủng ra ngoài bỏ chạy. Nhưng xích sắt buộc nó vẫn còn cột vào thanh ngang xe, vậy thì sói con không bị treo cổ chết, cũng bị kéo chết, hoặc bị bánh xe bò cán chết. Trần Trận kiểm tra kỹ, phát hiện trên chỗ mây tre bị cắn nát còn không ít vết máu, anh vội vã cùng Trương Kế Nguyên nhấc giỏ xe đặt sang một bên. Sói con vù một cái phóng xuống bãi cỏ, Trần Trận vội vàng cởi đầu xích sắt kia, lùa sói con đến phía trước bên cạnh lều Mông Cổ. Dương Khắc vội vã đào hố, chôn đóng cọc gỗ chắc chắn, xỏ vòng sắt vào cọc gỗ, khóa khóa sắt lại. Sói con bị kinh hãi tột độ sau khi nhảy xuống đất, dường như vẫn thấy trời đất quay cuồng, mới một chút đã chịu không nổi, ngoan ngoãn nằm nghiêng trên bãi cỏ không còn lắc lư nữa, bốn đệm chân bị mài nát cuối cùng cũng có thể không tiếp xúc với vật cứng. Sói con mệt mỏi đến mức gần như không còn ngẩng đầu lên nổi nữa.

Trần Trận dùng hai tay ôm lấy sau gáy sói con, lại dùng hai ngón cái, từ hai bên má sói con chọc vào, cạy miệng sói con ra. Anh phát hiện máu ở vết thương yết hầu đã giảm, nhưng dưới gốc chiếc răng xấu kia vẫn còn rỉ máu, liền nâng chặt đầu sói con, bảo Dương Khắc sờ sờ răng sói, Dương Khắc véo vào chiếc răng đen đó lắc lắc, nói: "Chân răng lung lay rồi, chiếc răng này hình như hỏng rồi." Trần Trận nghe vậy, còn xót hơn là nhổ một chiếc răng tốt của chính mình. Hai ngày nay, sói con luôn dùng máu và mạng sống để kháng cự sự dắt dẫn và giam cầm, toàn thân bị thương nhiều chỗ, còn không tiếc làm hỏng răng mình. Trần Trận buông tay, sói con không ngừng liếm chiếc răng bệnh của mình, xem chừng đau không nhẹ. Dương Khắc lại cẩn thận bôi thuốc cho bốn chân sói con.

Sau bữa tối, Trần Trận dùng mì sợi thừa, vụn thịt và nước thịt, làm một chậu lớn thức ăn bán lỏng cho sói con, để nguội rồi mới bê cho sói con. Sói con đói lả, trong nháy mắt đã ăn sạch bách cái chậu. Nhưng Trần Trận phát hiện, việc nuốt của sói con không trôi chảy như trước, thường hay nấc nghẹn ở yết hầu, còn hay liếm chiếc răng đang chảy máu của mình. Hơn nữa, sau khi ăn xong, sói con đột nhiên ho liên tục, và phun ra một ít thức ăn thừa có lẫn máu từ cổ họng. Trần Trận trong lòng chùng xuống: sói con không chỉ răng hỏng, mà cả yết hầu và thực quản cũng bị thương nặng, nhưng, có bác sĩ thú y nào chịu tới khám bệnh cho sói cơ chứ?

Dương Khắc nói với Trần Trận: "Giờ tôi đã hiểu rồi, sở dĩ sói con nào cũng ngoan cường, bất khuất, không phải vì trong bầy sói không có 'Hán gian' và kẻ nhu nhược, mà vì môi trường thảo nguyên tàn khốc, đã sớm đào thải sạch sành sanh mọi thứ yếu đuối rồi."

Trần Trận buồn bã nói: "Tiếc cho con sói con này, cái giá phải trả cho sự ngang tàng không khuất phục của nó cũng quá đắt rồi. Người thì 'ba tuổi xem lớn, bảy tuổi xem già'. Nhưng sói thì là ba tháng xem lớn, bảy tháng xem già đấy."

Sáng hôm sau, Trần Trận theo thông lệ dọn dẹp vệ sinh cho chuồng sói, đột nhiên phát hiện phân sói từ màu xám trắng ban đầu biến thành màu đen. Trần Trận sợ đến mức vội vã cạy miệng sói con ra xem, thấy vết thương trong yết hầu vẫn còn rỉ máu. Anh vội vã bảo Dương Khắc cạy miệng sói, mình dùng đũa kẹp một miếng thảm nhỏ, rồi chấm Bạch Dược, đưa vào yết hầu sói bôi thuốc cho nó, nhưng vết thương sâu trong yết hầu thật sự không chạm tới được. Hai người dùng hết chiêu trò, cấp cứu bằng phương pháp dân gian, tự hành hạ mình đến kiệt sức, cứ liên tục hối hận sao không tự học thú y sớm hơn chút nữa.

Ngày thứ tư, màu phân sói dần nhạt đi, sói con lại trở nên hoạt bát trở lại, hai người mới thở phào nhẹ nhõm.