Thành Cát Tư Hãn cực kỳ coi trọng việc săn bắn, ông thường nói, săn bắn là chức trách chính đáng của tướng lĩnh quân đội, việc đạt được giáo huấn và huấn luyện từ đó là nghĩa vụ của binh sĩ và quân nhân, họ học cách truy đuổi con mồi, cách săn bắt nó, cách bày binh bố trận, cách vây bắt tùy theo quân số nhiều hay ít... Khi không đánh trận, họ luôn say mê săn bắn và khuyến khích quân đội thực hiện hoạt động này. Điều này không chỉ để săn lấy thú dữ, mà còn để làm quen với việc huấn luyện săn bắn, thành thạo cung ngựa và chịu khổ nhọc.
—— Chí Phí Ni, "Lịch sử người chinh phục thế giới", thượng sách.
Gió xuân ấm áp ẩm ướt thổi qua thảo nguyên Ngạch Luân, những đám mây trắng lớn rực rỡ đến chói mắt lướt đi trên bầu trời thấp. Thảo nguyên vốn đơn điệu bỗng chốc trở nên sống động, biến thành một bức tranh chiếu bóng khổng lồ lúc sáng lúc tối, lúc vàng lúc trắng đang chuyển động. Khi những đám mây trắng lớn che khuất ánh mặt trời, Trương Kế Nguyên cảm thấy gió lạnh thổi thấu qua áo bông, rét mướt lạ thường. Nhưng sau khi mây trắng lướt qua, ánh nắng gay gắt lại đặt anh dưới sự thiêu đốt của mặt trời đầu hạ, mặt và tay tức thì toát mồ hôi, thậm chí lớp vải áo bông cũng bị phơi ra mùi của ánh nắng. Khi anh vừa định mở khuy đồng ra để thở một chút, lại bị bóng râm của một đám mây trắng lớn bao phủ hoàn toàn, khiến anh quay lại với mùa xuân lạnh lẽo.
Băng mềm đi, tuyết tan ra, những vạt cỏ vàng rộng lớn lại lộ ra, mầm xuân vốn mọc sớm trước tuyết đã bị tuyết ủ đến vàng úa, chỉ còn lại chút xanh trên ngọn cỏ. Không khí tràn ngập mùi cỏ khô cỏ mục nồng nặc, từng con rạch nhỏ đều chảy đầy nước tuyết, nhìn từ đỉnh dốc xuống bãi cỏ, vô số vùng trũng đều tích đầy nước, hàng nghìn ao tạm thời lớn nhỏ không đồng nhất, phản chiếu hàng nghìn đám mây trắng đang bay lượn, cả thảo nguyên Ngạch Luân dường như đều đang bay múa. Trương Kế Nguyên cảm thấy mình không phải đang nằm trên bãi cỏ, mà đang ngồi trên một tấm thảm bay Mông Cổ khổng lồ, mây trắng trên trời và dưới nước bay vụt ra sau lưng.
Trương Kế Nguyên và Ba Đồ đã phục kích trong hơn một giờ đồng hồ trong những bụi "cỏ vòng" cao trên sườn cỏ này, cả hai vẫn luôn chờ đợi sói. Một tai nạn lớn về đàn ngựa cộng thêm vụ "báo tin giả" ở bãi lau sậy khiến Ba Đồ không ngẩng đầu lên nổi ở toàn bộ đồng cỏ, anh trút hết cơn giận lên đầu lũ sói. Trương Kế Nguyên cũng vì bỏ lỡ cơ hội tốt ở bãi vây, nên muốn săn được một con sói để vớt vát ảnh hưởng. Sau khi nghỉ vài ngày, hai người đeo hai khẩu súng trường bán tự động, lại quay trở lại sườn núi gần vũng nước lớn. Ba Đồ nhận định các đàn sói khác không nỡ bỏ mặc ngựa chết chìm hết xuống đáy hồ, tuyết tan nước dâng, nhưng lũ ngựa chết ở bãi bồi ven vũng vẫn nằm trong tầm với của sói, nếu sói không ra tay lúc này thì thực sự hết cơ hội.
Ao nước trên sườn núi lúc sáng lúc tối tiếp tục làm chói mắt hai người, vừa lau nước mắt, hai người vừa dùng ống nhòm quan sát tỉ mỉ từng đốm đen, đốm xám và đốm vàng trên sườn núi đối diện. Đột nhiên, Ba Đồ cúi đầu nói nhỏ: "Nhìn lên sườn núi bên trái đi". Trương Kế Nguyên khẽ di chuyển ống nhòm, nín thở, nhưng không thể kìm được trái tim đang đập loạn xạ, chỉ thấy hai con sói lớn chậm rãi đi ra từ sau sườn núi đối diện, đầu tiên lộ ra đầu, sau đó là cổ và ức.
Hai người chằm chằm nhìn con mồi. Sói lộ ra hơn một nửa thân trước từ sau sườn núi rồi dừng bước, tỉ mỉ quan sát mọi thứ khả nghi trong tầm nhìn mới. Sói không tiến lên phía trước nữa, nằm xuống trong bảy tám bụi cỏ vòng cao, ẩn nấp không một sơ hở, dường như chúng cũng đang đi săn. Hai người và hai con sói, đều trốn trong những bụi cỏ vòng cao, chờ đợi cơ hội. Trương Kế Nguyên phát hiện những thợ săn trên thảo nguyên ngay cả việc chọn điểm phục kích để săn bắn, cũng học được từ loài sói. Sói dường như không vội, chỉ đang xem con người còn có thủ đoạn gì, sói có đủ kiên nhẫn để đợi đến tối mới ra tay.
"Cỏ vòng" là tên mà thanh niên trí thức đặt cho loại cỏ này, nó là một loại cỏ hòa bản phổ biến trên thảo nguyên Mông Cổ, mọc rất đẹp và kỳ lạ. Trên thảo nguyên, những bãi cỏ hoặc sườn cỏ bằng phẳng, khắp nơi đều có thể bất ngờ nhô lên từng bụi cỏ cao, lá cỏ cao ngang ngực, mọc thẳng đứng, ngay ngắn, rất giống những bụi lúa nước dày đặc, lại giống những bụi lau khô thấp. Đến mùa thu, cỏ vòng cũng sẽ trổ những bông cỏ tơi xốp giống như hoa lau, dưới ánh sáng ngược trông như những túm lông thiên nga trắng, trong ráng chiều lại như từng ngọn lửa cháy rực rỡ, trên sườn cỏ thấp càng trở nên nổi bật giữa đám đông, bắt mắt hơn cả những loài hoa dại phủ khắp thảo nguyên vào mùa thu. Đến mùa đông, lá khô và bông cỏ dài của cỏ vòng bị gió cuốn đi, nhưng thân cây dai sức của nó vẫn kiên thủ tại chỗ, và giống như lông sói đầy ngạo nghễ, không thể vuốt phẳng, không thể vuốt xuôi. Dù gió bão tuyết có thể thổi nó cong lưng cúi đầu, nhưng gió vừa dừng, nó lại đứng thẳng như cũ, hướng thẳng lên bầu trời xanh, từng vòng từng vòng giống như vương miện của các vị vua châu Âu. Cái chổi dùng trong nhà mỗi mục dân trên thảo nguyên đều được kết từ cỏ vòng, vừa ngay ngắn vừa bền.
Cỏ vòng không chỉ đẹp mà còn kỳ lạ, lạ ở chỗ nó mọc riêng lẻ từng vòng từng vòng. Cỏ vòng, cỏ vòng, chỉ mọc một vòng cỏ, bên ngoài dày đặc, dày như rèm lau dựng đứng; mà bên trong vòng lại trống rỗng, hầu như không có tấc cỏ nào mọc. Vòng cỏ tròn xoe, giống như dùng compa vẽ ra đường, rồi theo đường đó cẩn thận gieo hạt nuôi trồng vậy. Vòng cỏ lớn nhỏ không đồng nhất, vòng lớn đường kính hơn một mét, vòng nhỏ đường kính chỉ bằng hai gang tay. Khi mục dân chăn cừu chăn ngựa nghỉ ngơi, thường tìm một bụi cỏ vòng nhỏ đè đổ nửa vòng rồi ngồi xuống, phần ngồi đổ xuống trở thành đệm ghế mềm mại có đàn hồi, phần chưa ngồi đổ trở thành tay vịn và tựa lưng tự nhiên. Trong lều Mông Cổ trên thảo nguyên không có ghế sofa, nhưng người thảo nguyên chỉ cần ngồi tùy ý trên thảo nguyên là có thể ngồi ra một cái sofa. Các thanh niên trí thức vừa đến thảo nguyên liền thích ngay cỏ vòng, có người còn gọi thẳng nó là cỏ sofa, cỏ ghế tựa.
Cỏ vòng có hình thái và cấu tạo độc đáo, trên thảo nguyên không che không chắn, cũng trở thành nơi ẩn nấp tự nhiên cho sói và thợ săn nghỉ ngơi hoặc phục kích. Anh hùng thảo nguyên, tư tưởng lớn gặp nhau, nhưng sói chắc chắn thống trị thảo nguyên sớm hơn con người, nên cũng phát hiện và tận dụng cỏ vòng sớm hơn. Ba Đồ nói sói thường trốn sau những bụi cỏ này, đánh úp đàn linh dương hoặc đàn cừu của con người đi ngang qua đây. Trương Kế Nguyên từng phát hiện vài đoạn phân sói bên trong những vòng cỏ lớn, xem ra sói quả thực rất thích cỏ vòng, lão Tất Lợi Cách nói đây là loại cỏ tàng hình mà Đằng Cách Lý đặc biệt ban tặng cho sói thảo nguyên.
Lúc này cả người và sói đều ẩn nấp rất chuyên nghiệp, sói không thấy người, người cũng không ngắm bắn được sói, nhưng sói đã bị người phát hiện trước. Ba Đồ vẫn còn do dự, Trương Kế Nguyên cũng bắt đầu lo lắng, liệu khi hai người vừa mới phục kích sau hai bụi cỏ vòng này, có bị lũ sói phục kích sớm hơn ở trong cỏ vòng đối diện phát hiện hay không? Trên thảo nguyên, giao tiếp với sói phải hiểu rằng "chuyện gì cũng có thể xảy ra". Đây là điều lệnh quân sự cơ bản nhất mà sói thảo nguyên dạy cho chiến sĩ Mông Cổ.
Ba Đồ suy nghĩ một chút, không động đậy, tiếp tục quan sát địa hình sườn núi đối diện, và bảo Trương Kế Nguyên ghi nhớ đặc điểm độ dốc của sườn núi bên cạnh. Hai người lặng lẽ rút lui ra sau sườn núi nơi có ngựa, tháo dây buộc ngựa, nhẹ nhàng dắt ngựa xuống dốc, rồi đi bộ nhẹ nhàng về phía tây nam. Đợi đến khi cách sói rất xa, mới nhẹ nhàng lên ngựa, vòng qua phía dưới gió tới nơi sói đang ẩn nấp. Ngựa bước trên đất ẩm không phát ra tiếng động, tiếng gió đầy ắp cũng che lấp động tĩnh của người và ngựa. Trương Kế Nguyên cảm thấy hai người như những con sói đang lẻn vào tấn công cừu.
Ba Đồ dọc đường tỉ mỉ nhận diện hình dạng sườn núi bên cạnh, nửa giờ sau hai người đã vòng đến sau sườn núi gần con sói nhất. Ba Đồ xác nhận lại vài tảng đá và bụi cỏ trên đỉnh dốc lần nữa, mới xuống ngựa, từ từ dắt ngựa leo dốc. Khi gần đến đỉnh dốc, anh dừng bước, nhưng không buộc dây chân cho ngựa cưỡi, mà buộc dây cương vào chân trước của ngựa, thắt một nút sống lỏng lẻo. Trương Kế Nguyên lập tức hiểu ý, cũng thắt nút sống cho chân ngựa của mình.
Hai người mở chốt an toàn của súng, khom lưng đi thấp, lặng lẽ tiến về phía đỉnh dốc. Đến đỉnh dốc, hai người bò rạp, cho đến khi vừa vặn có thể nhìn thấy sói. Lúc này hai người cách sói chỉ một trăm mét, có thể nhìn thấy lờ mờ đuôi sói và nửa thân sau lộ ra ngoài cỏ vòng, nhưng những bộ phận hiểm yếu như đầu sói, ngực sói, bụng sói đều bị cỏ vòng che khuất một nửa, lúc này sói giống như một con chó ngoan ngoãn bị nhốt trong lồng chim khổng lồ.
Trông có vẻ như, điều mà hai con sói lớn lo lắng vẫn là nơi mà Ba Đồ và Trương Kế Nguyên vừa phục kích lúc nãy, sói ngẩng đầu nhìn động tĩnh nơi đó từ kẽ cỏ, hai cái tai dựng đứng, cũng chụm về hướng đó. Nhưng sói không hề lơi lỏng sự cảnh giác với những nơi khác, thỉnh thoảng lại hếch mũi lên trời, đánh hơi những thành phần nguy hiểm trong không khí.
Ba Đồ bảo Trương Kế Nguyên bắn con bên trái gần hơn, còn anh ngắm con xa hơn một chút. Gió vẫn thổi ù ù, cỏ vòng bị gió thổi thành hình cung, thân cỏ ép chặt, thân sói bị che khuất. Trương Kế Nguyên vừa nhắm một mắt, thì sói đã không thấy đâu nữa.
Hai người đều đang chờ đợi khoảng lặng của gió. Ba Đồ đã dặn đi dặn lại Trương Kế Nguyên, chỉ cần súng của anh nổ, Trương Kế Nguyên cũng phải bóp cò. Trương Kế Nguyên lúc này lại không căng thẳng, dù không bắn trúng, Ba Đồ cũng có thể bắn bồi thêm. Ba Đồ là tay súng nổi tiếng cả đồng cỏ, con mồi trong vòng 200 mét rất khó thoát thân. Theo nhiều thợ săn nói, sói thảo nguyên Ngạch Luân, vừa thấy người đeo súng, 500 mét, 400 mét đều không chạy, cứ đến 300 mét là chạy chắc. Thói quen này của sói chính là do Ba Đồ đánh cho mà thành. Sói lúc này chưa đầy 200 mét, Trương Kế Nguyên tâm khí bình tĩnh ngắm mục tiêu tĩnh tại này.
Ngay lúc sức gió đột ngột giảm, cỏ vòng đứng thẳng dậy, sói lộ ra từ kẽ cỏ, từ trong đám cỏ vòng phía bên phải mục tiêu đột nhiên lao ra một con sói mảnh khảnh, lao xuống chân dốc, vừa vặn đi ngang qua trước mặt hai con sói lớn. Hai con sói lớn như bị rắn cắn, vút một cái nhảy dựng lên, rụt cổ cúi đầu, theo sát con sói nhỏ lao xuống sườn núi phía tây bắc. Rõ ràng, con sói nhỏ kia là lính gác và bảo vệ của hai con sói lớn, chuyên trách cảnh giới bên sườn và phía sau, khi con người nhìn rõ sói, sói đã phát hiện ra con người từ lâu rồi. Sói lớn có lính gác tuyệt đối không phải là hạng xoàng, con lớn nhất trông như một con sói đầu đàn. Ba con sói chọn một sườn núi dốc nhất lao xuống.
Ba Đồ nhảy dựng lên, hét lớn lên ngựa. Hai người chạy về phía sau sườn dốc, một cái kéo cương, lộn người lên ngựa, kẹp bụng ngựa đuổi theo sói mãnh liệt. Vừa lao qua đỉnh dốc, chính là một sườn dốc đứng, dốc đến mức khiến Trương Kế Nguyên cảm thấy như đứng trước vực sâu, theo bản năng anh ghì ngựa lại. Nhưng Ba Đồ lại hét lớn: "Giữ chặt yên ngựa lao xuống!". Ba Đồ không hề sợ hãi, trái lại còn gan dạ ngút trời, mang theo cái hào khí của võ sĩ Mông Cổ lao vào dầu sôi lửa bỏng, xông vào trận tử địa, bẻ lệch đầu ngựa lao chéo xuống. Trương Kế Nguyên lóe lên một ý nghĩ: gan mạnh hay gan vỡ nằm ở một đòn này! Anh nghiến răng, liều mạng, nới lỏng cương là lao xuống luôn. Lao xuống dốc đứng, là đại kỵ trong cưỡi ngựa, nhất là trên sườn dốc hoang dã, không biết ở đâu sẽ bất ngờ xuất hiện hang chuột, hang thỏ hay hang chuột cống, chỉ cần một móng ngựa hụt, người lăn ngựa lộn, người ngựa không chết cũng bị thương. Trịnh Lâm, một người trong nhóm thanh niên trí thức chăn ngựa, chính vì lao dốc đứng mà không ghì được ngựa, ngựa vấp ngã, người bị hất lên không trung, khi rơi xuống vai chạm đất, gãy xương đòn, còn bị con ngựa lăn đè vào, đến giờ vẫn đang trị thương ở Bắc Kinh. Nếu cắm đầu xuống đất, thì cậu ta vĩnh viễn không về được Bắc Kinh nữa.
Trương Kế Nguyên vô cùng yêu thích nghề chăn ngựa, anh cho rằng người chăn ngựa Mông Cổ là nghề đầy nam tính và dũng cảm nhất trên thế giới, người chăn ngựa du mục Mông Cổ là chiến sĩ trong thời bình, là dũng sĩ trong thời chiến. Mặc dù lòng dũng cảm và gan dạ của phụ nữ Mông Cổ thường vượt xa đàn ông Hán tộc, nhưng trên thảo nguyên Ngạch Luân vẫn không có một nữ quản mã nào. Trong cuộc sống du mục trên thảo nguyên hàng nghìn năm, đàn ngựa Mông Cổ chính thức chỉ biên chế hai người chăn ngựa, sau khi thanh niên trí thức đến, mỗi đàn ngựa mới tăng thêm một người chăn ngựa thanh niên trí thức, việc thiết lập người chăn ngựa thanh niên trí thức chỉ là một cuộc thử nghiệm của trang trại. Thế mà hơn hai năm rồi, trong bốn thanh niên trí thức chăn ngựa của đội hai, một người bị thương giải ngũ, người khác không chịu nổi sự khổ cực này, lại không luyện được sự gan dạ kia mà chủ động xin chuyển nghề, hiện tại vẫn chưa có một thanh niên trí thức nào có thể trở thành người chăn ngựa chính thức, chỉ có thể cùng hai người chăn ngựa Mông Cổ bao thầu một đàn ngựa. Với hành động hùng tráng để hai người chăn ngựa thanh niên trí thức Hán tộc bao thầu một đàn ngựa, thanh niên trí thức thậm chí không dám nghĩ đến, Trương Kế Nguyên cũng không dám nghĩ. Nhưng anh khao khát trở thành một người chăn ngựa chính thức, tương lai có thể cùng Ba Đồ hoặc Lan Mộc Trát Bố cùng quản lý một đàn ngựa. Thân phận hiện tại của anh chỉ có thể coi là đệ tử đi theo học việc.
Hơn hai năm gió tuyết đói rét, Trương Kế Nguyên hiểu rõ bản thân nghiến răng chịu đựng vẫn có thể ăn được nỗi khổ này, cũng có thể học được kỹ thuật chăn ngựa độ khó cao, nhưng cái thiếu lại chính là sự dũng mãnh hung tợn để thuần phục ngựa dữ, chế ngự sói hoang của người chăn ngựa Mông Cổ. Thất thủ ở bãi vây, cái mất không phải là kỹ thuật mà chính là sự dũng cảm. Anh nhớ rõ khoảnh khắc mình vung gậy bắt sói, tim anh đã run trước.
Trương Kế Nguyên liều mạng! Anh liều mạng muốn làm một người chăn ngựa chính thức. Lúc này, anh muốn lấy mình làm một thí nghiệm, xem liệu anh có thể khôi phục lại khí phách quét sạch Hung Nô, xua đuổi Đột Quyết của dân tộc Hoa Hạ thời Hán Đường hay không.
Ngựa phi nhanh lao xuống dốc đứng, tốc độ nhanh như rơi từ vách đá, người và ngựa giống như vật rơi tự do đang gia tốc, thân ngựa nghiêng đến mức không thể ngồi nổi người. Anh dùng một tay chống vào yên trước nhô lên, toàn thân cố sức ngả ra sau, lưng gần như áp vào mông ngựa, hai chân đạp thẳng lên bàn đạp ngựa, đạp thẳng đến tận tai ngựa, thân người gần như nằm trên lưng ngựa. Anh dùng hai chân kẹp chặt lấy yên trước, đây là động tác khó duy nhất có thể giữ mạng của kỵ thủ, nếu lúc này tim anh còn run lên một cái, thì mọi nguyện vọng của anh sẽ hồn về Đằng Cách Lý. Vài ngày sau khi quay lại nơi này, anh phát hiện trên đường anh lao xuống có không dưới sáu bảy cái hang chuột, kinh sợ toát mồ hôi hột. Ba Đồ lại nói Đằng Cách Lý thích người dũng cảm, nó đã dời hang chuột đi cho cậu rồi.
Khi Trương Kế Nguyên lao xuống chân dốc, vậy mà chỉ cách ngựa của Ba Đồ nửa thân ngựa. Ba Đồ nghiêng đầu nở nụ cười ngạc nhiên, Trương Kế Nguyên cảm thấy nụ cười đó còn rạng rỡ hơn cả huy chương vàng.
Ngựa bắt sói trên thảo nguyên Ngạch Luân đều có đặc tính thắng thì hung hăng tiến tới, bại thì chán nản nhụt chí. Hai con ngựa vừa thấy chỉ cần lao xuống một sườn dốc là thu hẹp được 1/3 khoảng cách với sói, sự hưng phấn toàn thân đều trở thành chất kích thích, hai con ngựa vậy mà chạy ra tốc độ của linh dương. Khi sói chưa kịp leo lên đỉnh dốc, lại thu hẹp được một đoạn khoảng cách lớn. Ba Đồ nhìn sói và địa hình nói: "Sói sắp phân tán chạy rồi, đừng quan tâm con nhỏ kia, cứ đuổi theo hai con lớn. Lát nữa cậu xem tôi bắn con sói nào, thì cậu bắn vào dải đất đá phía trước con sói đó, bắn con bên phải trước". Hai người đều cầm súng chuẩn bị. Ngựa chạy nhanh thì thân ngựa ngược lại không xóc, có lợi hơn cho thợ săn ngắm bắn. Ba con sói rõ ràng đều đã nghe ra đẳng cấp của kẻ truy đuổi, cũng tăng tốc chạy cuồng loạn về phía sườn núi phía trước. Tốc độ nước rút của ngựa và sói đều không giữ được lâu, Ba Đồ đang chờ đợi một trong những con sói chuyển từ chạy xuôi sang chạy ngang thân, mục tiêu chạy xuôi quá nhỏ, chỉ cần sói chia ba đường, có một con sói ngang thân, là có cơ hội bắn.
Ba con sói thấy không cắt đuôi được kẻ truy đuổi, có chút nóng nảy. Sói dường như đang chuẩn bị chia nhau chạy trốn, như vậy ít nhất có thể đảm bảo một con sói không có kẻ truy đuổi. Khi đuổi đến hơn ba trăm mét, hai con sói bên trái phải của con đầu đàn đột nhiên xéo sang hai bên, Ba Đồ lập tức nổ súng bắn con sói lớn bên phải, nhưng không trúng. Trương Kế Nguyên ngắm sơ qua một chút, liền nhắm vào phía trước nơi con sói phải chạy, "đoàng đoàng" bắn liền hai phát, một phát trúng bùn, một phát trúng đá, bắn tung lên một mảnh tia lửa, bụi đá và khói thuốc súng. Sói bị dọa cho loạng choạng, vừa chạy vững lại, súng của Ba Đồ đã nổ. Con sói đổ gục xuống đất, sườn lưng sói bị bắn nát. Trương Kế Nguyên vui mừng kêu lớn, Ba Đồ lại ủ rũ nói: "Hỏng rồi hỏng rồi, tấm da này không treo lên bán được nữa rồi".
Hai người bẻ lái đầu ngựa tiếp tục truy đuổi gắt gao con sói đầu đàn, Ba Đồ dặn dò nói: "Cậu không cần nổ súng, tôi có cách đối phó nó". Hai con ngựa bắt sói thấy chủ nhân hạ gục một con sói, hưng phấn quá độ, vậy mà dùng tốc độ nước rút để lao dốc, kết quả là chạy được vài chục mét thì thở không ra hơi, tốc độ dần dần giảm xuống. Mà sói đầu đàn lại thể hiện bản lĩnh lao dốc, sải bước mở rộng, hậu lực bùng nổ, sói đầu đàn càng chạy càng nhanh, còn dần dần chạy ra sự tự tin. Ba Đồ và Trương Kế Nguyên dùng roi ngựa quất mạnh vào mông ngựa, và dùng ủng ngựa thúc mạnh vào sườn ngựa, những con ngựa bắt sói vốn bình thường không bao giờ chịu roi lại sùi bọt mép chạy như điên. Tốc độ của sói đầu đàn không giảm, chạy càng ngày càng thong dong. Trương Kế Nguyên cúi đầu nhìn dấu chân sói trên sườn cỏ, khoảng cách giữa móng trước và móng sau đã vượt qua bước ngựa. Sói đầu đàn ngày càng tiến gần đến đường tiếp giáp giữa trời và đất trên đỉnh dốc lớn, một khi sói vượt qua đường này, thợ săn đừng hòng nhìn thấy con sói này nữa.
Ngay lúc này, Ba Đồ đột nhiên hét lớn xuống ngựa! Sau đó ghì chặt dây cương ngựa, phàm là ngựa bắt sói, đều có tuyệt kỹ dừng gấp trong khi tốc độ cao, đây là bản lĩnh chúng luyện được khi đuổi theo ngựa khôn trong đàn, dùng vào lúc này thật sự rất đúng lúc. Hai con ngựa khựng lại vài bước, quán tính khổng lồ gần như hất văng hai người khỏi lưng ngựa. Ba Đồ nhân thế nhảy xuống, nhanh chóng nằm rạp xuống đất kê súng, cố hết sức kiểm soát hơi thở, ngắm vào đỉnh dốc. Trương Kế Nguyên cũng nằm rạp cầm súng.
Con sói lớn đang chạy cuồng loạn, đột nhiên không nghe thấy tiếng móng ngựa phía sau, liền cảnh giác dừng bước đột ngột. Sói thảo nguyên cổ ngắn, ngoái đầu nhìn lại bắt buộc phải xoay cả thân mình, hơn nữa sói lớn bình thường khi leo lên đỉnh dốc cũng phải thở một hơi, và nhìn lại lần cuối lộ trình và vị trí của kẻ truy đuổi, để ứng phó. Lúc này, trên đường tiếp giáp trời đất ở đỉnh dốc xuất hiện một cái bóng sói rõ ràng, to gấp ba lần so với bóng sói khi chạy xuôi, giống như một bia hình sói trên sân vận động bắn súng. Đây thường là cơ hội duy nhất để thợ săn bắn sói chạy trốn, nhưng trong đa số trường hợp, sói đầu đàn sẽ không cho thợ săn cơ hội này, nhưng Ba Đồ dùng kế dừng ngựa đột ngột để kích thích sự nghi ngờ của sói, dụ dỗ nó quay đầu nhìn xem thợ săn đã dùng chiêu trò mới gì.
Lúc này con sói này cuối cùng đã trúng kế. Tiếng súng của Ba Đồ vang lên, chỉ thấy sói lao về phía trước một cái rồi biến mất trên đường đỉnh dốc. Ba Đồ nói: "Đáng tiếc, xa quá, không trúng chỗ hiểm, nhưng nó chạy không thoát đâu. Đuổi nhanh!". Hai người lên ngựa đuổi gắt, nhảy lên đỉnh dốc, chỉ thấy giữa cỏ vàng và đá vụn có một vũng máu, sói lớn lại không thấy bóng dáng, dùng ống nhòm tìm kiếm khắp nơi cũng không phát hiện bất kỳ động tĩnh nào, hai người đành men theo vết máu đuổi theo từng bước nhỏ. Trương Kế Nguyên thở dài: "Nếu mang chó theo thì tốt rồi". Nhưng hai người họ xuất phát từ đàn ngựa, chó thảo nguyên chỉ theo lều Mông Cổ không theo đàn ngựa, chỉ theo người chăn cừu người chăn bò không theo người chăn ngựa, trừ khi ngay từ đầu đã dắt chó theo.
Hai người cưỡi ngựa cúi đầu quan sát kỹ, tốc độ rất chậm. Đi được một đoạn, Ba Đồ nói: "Tôi bắn gãy một chân trước của sói rồi, cậu xem sói bước một bước chỉ có ba dấu chân, cái chân bị thương đó không thể chạm đất được". Trương Kế Nguyên nói: "Lần này sói chắc chắn chạy không thoát, sói ba chân sao có thể chạy nhanh bằng ngựa bốn chân?". Ba Đồ nhìn đồng hồ nói: "Khó nói lắm, đây là sói đầu đàn đấy, nó mà tìm được một cái hang sói sâu chui vào, còn bắt được nó không? Phải đuổi nhanh".
Vết máu lúc hiện lúc mất, hai người lại đuổi theo hơn một giờ đồng hồ, tại một bãi cỏ, hai người đều sững sờ: một đoạn chân trước của sói với mẩu xương trắng hếu hiện rõ trên đất, xương đùi và da sói, gân sói vẫn còn vết răng của sói. Ba Đồ nói: "Cậu nhìn xem, sói chê chạy lên chạy xuống vướng víu, nó tự cắn đứt cái chân bị thương của mình đấy". Trương Kế Nguyên cảm thấy ngực đau nhói, như bị móng sói cào một cái, anh nói: "Người ta vẫn nói tráng sĩ chặt tay, hán tử cứng rắn có thể tự mình chặt đứt cánh tay trúng độc tiễn, nhưng tôi chưa bao giờ thấy. Nhưng sói cắn đứt chân của mình, tôi đã thấy hai lần rồi, đây là lần thứ ba". Ba Đồ nói: "Người với người khác nhau, sói với sói thì giống hệt nhau...".
Hai người tiếp tục truy tìm. Dần dần phát hiện, sau khi sói cắn đứt chân thì vết máu ít đi, mà sải bước lại rõ ràng mở rộng. Điều đáng lo ngại nhất là sói đầu đàn hình như đang cắt đường tắt chạy về phía đường quốc lộ biên phòng, mà phía bắc đường quốc lộ biên phòng lại là khu vực cấm quân sự. Ba Đồ nói: "Con sói đầu đàn này thật lợi hại, chúng ta không thể cứ đuổi ngu ngốc sau lưng nó được". Hai người cưỡi ngựa nhanh nhẹn phi thẳng ra đường quốc lộ biên phòng.
Càng đi về phía bắc cỏ càng cao, bãi cỏ rộng lớn màu xám vàng giống như một tấm da sói khổng lồ. Trương Kế Nguyên cảm thấy, tìm con sói màu xám vàng trong tấm da sói "xám vàng" này, thật sự còn khó hơn tìm cừu con trong đống len cừu. Thiên nhân khó hợp nhất, thế mà sói và thảo nguyên lại hòa làm một như nước với sữa. Một con sói què có lẽ đang đi ngay dưới mũi hai người, thế mà hai con người sống sờ sờ cưỡi trên lưng ngựa cao lớn lại chẳng nhìn thấy gì cả. Trương Kế Nguyên lại một lần nữa cảm nhận được mối quan hệ sâu sắc giữa sói và thảo nguyên, sói và Đằng Cách Lý: mỗi khi sói rơi vào thời khắc sinh tử, nó luôn có thể dựa vào thảo nguyên để thoát thân; mỗi khi sói gặp nạn, thảo nguyên sẽ giống như gà mẹ xòe cánh, che chở sói dưới đôi cánh của mình; thảo nguyên Mông Cổ rộng lớn bao la dường như càng thương yêu và che chở cho sói thảo nguyên hơn, chúng giống như một cặp vợ chồng già bên nhau trọn đời, nghìn năm chung thủy, vạn năm như một. Mà người Mông Cổ cố gắng muốn chung thủy với thảo nguyên hơn sói, dường như vẫn chưa thay thế được vị trí của sói thảo nguyên. Mà ở phía nam gần khu Hán, khai khẩn cỏ thành ruộng, cải mục thành nông, người Mông Cổ lại ngày càng nhiều lên. Trương Kế Nguyên không ngờ một con sói bị gãy chân còn có thể chạy thời gian và quãng đường dài như vậy, lại còn bỏ xa người cưỡi con ngựa nhanh nhất đội phía sau. Trương Kế Nguyên thật sự không muốn đuổi theo nữa, anh cảm thấy ngoại trừ Ba Đồ bên cạnh, bản thân mình thực ra còn có một người thầy của thầy.
Hai con ngựa tìm tìm dừng dừng, dần dần khôi phục thể lực, lại tăng tốc. Phía bắc một dãy núi cao lớn cũng ngày càng gần, mà đường biên giới của thảo nguyên này chính là vạch dọc theo chân núi của dãy núi này. Theo mục dân nói dãy núi đó núi cao thung lũng sâu, lạnh lẽo cằn cỗi, là căn cứ địa cuối cùng không có thiên địch của sói thảo nguyên Ngạch Luân. Thế nhưng con sói què đó đến đó rồi, những ngày sau đó nó sống thế nào? Anh lập tức cảm thấy mình lại lấy bụng mình suy bụng sói rồi, con người cuối cùng có thể tuyệt diệt sói, nhưng trên đời không có bất kỳ sức mạnh nào có thể phá hủy ý chí và tính cách kiên cường bất khuất của sói thảo nguyên Mông Cổ.
Hai con ngựa cuối cùng cũng đặt chân lên con đường quốc lộ biên phòng. Gọi là đường quốc lộ, thực tế chỉ là một con đường đất phục vụ tuần tra của quân biên phòng, nói chính xác là một con đường cát. Bánh xe của xe jeep quân sự và xe tải chở vật tư cắt những rãnh rộng sâu gần một mét trên thảo nguyên, cả con đường là một cái máng cát uốn lượn vừa lớn vừa dài, giống như một con rồng cát vàng đáng sợ, nhấp nhô, chực chờ bay lên. Vẻ ngoài hư yếu của đại thảo nguyên Mông Cổ bị con đường cát này dễ dàng bóc trần, để lộ bộ mặt thật đáng sợ dưới lớp cỏ mỏng manh. Bãi cỏ vẫn còn ướt sũng, nhưng con đường cát đã bị gió thổi thành con đường khô, gió tây thổi một cái, trăm dặm rồng cát bắt đầu leo lên bay lượn, móng ngựa giẫm lên bụi cát bột khô, người và ngựa như bị cuốn trong sa mạc Gobi làm cay mắt nghẹt thở.
Hai người men theo đường cát phi nhanh về phía đông, trên đường không nhìn thấy dấu chân sói. Vượt qua một cái dốc nhỏ, hai người đột nhiên nhìn thấy phía trước hơn ba mươi mét bất ngờ xuất hiện một con sói, nó đang cố sức leo lên bờ đường cao dốc ở rìa phía bắc đường cát. Chướng ngại vật nhỏ mà ngày thường sói có thể nhảy qua trong nháy mắt, lúc này lại trở thành rào cản cuối cùng trong đời mà nó không thể bước qua. Sói què lại không leo lên được, một lần nữa lăn xuống đáy đường, vết thương đâm thẳng xuống đất cát, đau đến mức sói co thành một cục.
Xuống ngựa. Ba Đồ vừa nói, vừa nhảy xuống mặt đường. Trương Kế Nguyên cũng xuống ngựa, anh căng thẳng dõi theo động tác của Ba Đồ, cùng với cây gậy ngựa nặng nề treo trên yên ngựa. Tuy nhiên, Ba Đồ không hề tháo gậy ngựa, cũng không bước thêm bước nào nữa, anh buông dây cương, để mặc ngựa tự lên bãi cỏ ăn cỏ, còn mình thì ngồi xuống bờ đường cao móc ra một bao thuốc lá, châm một điếu, lặng lẽ hút. Trương Kế Nguyên nhìn qua làn khói, thấy một đôi mắt đầy cảm xúc phức tạp. Anh cũng thả ngựa, ngồi xuống bên cạnh Ba Đồ, xin một điếu thuốc lặng lẽ hút.
Sói từ dưới rãnh đường cố sức bò dậy, nghiêng người ngồi, dưới ngực dính đầy máu lại dính thêm một lớp cát, cái đầu sói bất khuất và ngạo nghễ hướng thẳng vào hai kẻ truy đuổi. Sói không quên thân phận và thói quen của mình, cố sức giũ sạch cát bụi và vụn cỏ trên người, cố gắng giữ gìn sự sạch sẽ và uy nghiêm cho "chiến bào". Nhưng nó vẫn không khống chế được cái chân gãy lộ xương, cứ vểnh lên trước ngực run lên không ngừng. Thế nhưng ánh mắt của sói lại hung dữ đến mức nghiêm nghị, nó thở dốc, tích tụ chút thể lực cuối cùng để liều mạng. Trương Kế Nguyên cảm thấy mình không dám đối diện với ánh mắt của sói, đứng trên thảo nguyên cổ xưa này, tức là đứng trên lập trường của thảo nguyên, chính nghĩa dường như đã bị sói cướp đi hết...
Ba Đồ tay cầm điếu thuốc dừng lại, nửa suy nghĩ nửa mơ màng nhìn con sói, trong mắt lộ ra vẻ áy náy và bất an của một học sinh đối mặt với người thầy bị chính mình làm bị thương tàn phế. Sói què đợi mãi không thấy kẻ truy đuổi ra tay, nó liền xoay người dùng một chân cào đất, mặt cắt của bờ đường, lớp trên cùng chỉ dày chưa đầy 30 cm đất đen, dưới lớp đất đó toàn là cát vàng và sỏi. Sói cuối cùng cào tróc một mảng cỏ, một khối bờ cát sụp xuống, sói què men theo con dốc của chỗ khuyết nhảy bò lên mặt cỏ, rồi giống như con chuột túi lớn, dùng ba chân nhảy cà nhắc chạy về phía con đường phòng cháy và cột mốc biên giới ở phía xa.
Con đường phòng cháy nằm ở phía trong cột mốc biên giới, là dải đất canh tác do trạm phòng cháy biên giới dùng máy kéo khai khẩn, rộng khoảng trăm mét, song song với biên giới. Con đường phòng cháy năm nào cũng định kỳ lật đất, từ lâu đã cát hóa, không một tấc cỏ mọc, chỉ dùng để ngăn chặn hỏa hoạn hoang dã quy mô nhỏ cháy từ ngoài biên giới sang, cũng như khả năng cháy từ trong ra ngoài. Chỉ có dải đất canh tác dùng để phòng cháy này mới được mục dân thảo nguyên Ngạch Luân dung thứ, các cụ già thảo nguyên nói đây là lợi ích duy nhất mà nông trường mang lại cho thảo nguyên.
Trong gió tây, bụi vàng bốc lên từ con đường phòng cháy còn đáng sợ hơn cả lửa hoang, may mắn là nó chỉ là một dải hẹp.
Sói què chạy chạy nghỉ nghỉ, dần dần ẩn mình trong đám cỏ cao, đi tiếp nữa thì không còn rào cản nào không thể bước qua được nữa.
Ba Đồ đứng dậy lại lặng lẽ nhìn một lúc, sau đó cúi người nhặt mẩu thuốc lá Trương Kế Nguyên vứt trên đường cát, nhổ nước bọt vào, lại dùng ngón tay đào một cái hố nhỏ trên bãi cỏ bán ẩm, ấn hai mẩu thuốc vào trong, rồi lấp đất vỗ chặt. Cảnh cáo: "Phải tập thành thói quen! Trên thảo nguyên không được bất cẩn một chút nào". Sau đó đứng dậy nói: "Đi thôi, đi tìm con sói bị bắn chết lúc nãy, về thôi!".
Hai người lên ngựa phi gấp về phía sườn núi cỏ vòng, tuyết sạch móng ngựa nhẹ, hai người dọc đường không nói một lời.
