Đột Quyết là một giống loài khác của Hung Nô. Họ A Sử Na, tách ra thành bộ lạc, sau đó bị nước láng giềng đánh bại, diệt vong hoàn toàn. Trong tộc có một đứa trẻ, tuổi chừng lên mười, quân lính thấy nó còn nhỏ, không nỡ giết, bèn chặt cụt chân nó, vứt vào chốn đầm lầy, có con sói cái mang thịt đến nuôi nó. Đến khi lớn lên, đứa trẻ giao phối với sói, sói liền mang thai. Vua nước kia nghe tin đứa trẻ này còn sống, lại sai người đi giết nó. Sứ giả thấy sói ở bên cạnh, định giết cả sói, sói liền chạy trốn lên ngọn núi phía bắc nước Cao Xương, trong núi có hang động... sói ẩn nấp trong đó, rồi sinh ra mười người con trai. Mười người con trai lớn lên, lấy vợ bên ngoài, đời sau mỗi người có một họ, A Sử Na chính là một trong số đó...
—《Chu Thư · Đột Quyết》
Mọi người cuối cùng cũng có thể đi thu hoạch số hàng tết mà họ xứng đáng được hưởng. Khí lạnh trên hồ tuyết ngày càng nặng, mặt tuyết cũng ngày càng cứng. Lão Tất Lợi Cách bảo với những thợ săn: “Tengri đang thúc giục chúng ta đấy, mau tay lên nào.” Mọi người trên hồ tuyết bay về phía địa bàn của mình, trên bãi săn lại xuất hiện cảnh tượng náo nhiệt bốc hơi nghi ngút.
Lão Tất Lợi Cách dẫn Trần Trận dừng lại bên cạnh một hố tuyết không lớn không nhỏ. Lão nói: “Đừng tìm hố tuyết quá lớn, nếu hố tuyết quá lớn, số linh dương vàng bên trong sẽ quá nhiều, bảy tám con, mười mấy con linh dương vàng bị ngạt chết chất đống lên nhau, hơi nóng lớn, tuyết trong hố chốc lát không thể làm đông cứng lũ dê được. Hơi nóng nhiều như vậy, ủ suốt cả ngày lẫn đêm, bụng lũ dê sớm đã trương phình, chân cũng chổng ngược lên, da bụng thâm tím, gần một nửa thịt dê đã sớm ươn thối rồi. Lúc này dù dê có đông cứng lại, thì cũng là dê nửa ươn. Loại dê này kéo đến trạm thu mua, bán không được nửa giá, người ta nhìn thấy bụng dê là phải ép giá ngươi xuống hai cấp, chỉ trả tiền da, tiền thịt thì không có một xu. Nhưng lũ sói lại khoái nhất loại dê nửa ươn này, những con dê chôn ở đây, đàn sói Ngạch Luân nhất định sẽ ghi nhớ cả mùa đông. Chúng ta cứ để lại món mồi ngon nhất cho sói đi.”
Lão Tất Lợi Cách nằm rạp trên tấm nỉ, cắm chiếc móc dài bằng gỗ bạch dương vào trong hố, hố tuyết sâu hơn hai mét. Lão dò dẫm từng chút một, chẳng bao lâu sau, lão dùng sức mạnh, giữ chặt cây gậy, rồi bảo với Trần Trận: “Móc được một con rồi, cùng nhau kéo lên thôi.” Hai người vừa kéo vừa nện xuống, để cát tuyết tiếp tục rò rỉ xuống lấp đầy khoảng trống dưới thân con dê đông lạnh, rồi từng chút một đỡ con dê lên. Hai người cùng đứng dậy, nghiêng người kéo từ từ, một cái đầu dê đông lạnh đầy tuyết ló ra khỏi hố. Cái móc sắt không lệch một ly, móc chuẩn vào họng con dê, không làm tổn hại đến da dê chút nào. Trần Trận cúi người, hai tay túm lấy đầu dê, dùng sức kéo một con linh dương vàng nặng năm sáu mươi cân lên tấm nỉ. Con linh dương đã đông cứng, bụng không sưng không tím, đây là một con linh dương vàng bị ngạt và đông cứng nhanh chóng. Lão Tất Lợi Cách nói: “Đây là con dê hạng nhất, có thể bán được giá cao nhất.”
Lão Tất Lợi Cách thở phào một cái rồi nói: “Bên trong vẫn còn đấy, ngươi đến móc đi, phải giống như móc mấy cái xô rơi xuống đáy giếng ấy, sờ chuẩn chỗ rồi hãy dùng sức, tuyệt đối đừng móc rách da, thế thì không đáng tiền nữa.” Trần Trận liên tục đáp lời, nhận lấy cây gậy, cắm vào hố tuyết, nhẹ nhàng thăm dò, phát hiện dưới đáy hố tuyết này khoảng chừng vẫn còn một hai con linh dương vàng. Cậu mất hồi lâu mới dò ra hình dáng con dê, rồi từ từ tìm được cổ dê, móc vài cái mới móc được. Trần Trận cuối cùng cũng câu được con “cá lớn” đầu tiên trên hồ tuyết thảo nguyên, một lần câu được năm sáu mươi cân, hơn nữa còn là loại con mồi lớn mà bình thường cưỡi ngựa nhanh cũng không đuổi kịp. Cậu phấn khích hét lớn về phía Dương Khắc trên bờ: “Nhìn này, tớ cũng móc được một con, to khủng khiếp! Đã quá đi mất!” Dương Khắc nóng lòng hét lên: “Cậu mau về đi! Về đi! Mau đến đổi cho tớ! Để A-ba nghỉ ngơi!”
Trên mặt hồ, trên sườn núi, tiếng reo hò vang lên khắp nơi. Hết con này đến con khác, những con linh dương vàng béo tốt, bộ lông hoàn hảo được vớt lên. Hết chiếc bè tuyết này đến chiếc bè tuyết khác bay về phía bờ. Những tay thợ săn trẻ khỏe đã bắt đầu vớt thuyền thứ hai rồi. Ba Đồ, Cát Tư Mại và bè nỉ của Lan Mộc Trát Bố là làm ăn được nhất, móc dê vừa chuẩn vừa nhanh, còn chuyên móc dê to dê ngon, nếu móc lên là dê nhỡ dê nhỏ, hoặc là con dê bị sưng bụng, thâm tím bụng, chỉ cần là loại dê không bán được giá tốt, họ liền ném chúng trở lại những hố tuyết trống. Đồng cỏ tuyết hoang dã hiện ra một cảnh tượng được mùa chỉ có vào mùa xuân khi cừu non mới đẻ. Lũ sói đang quan sát từ trên đỉnh núi đằng xa, chắc chắn tức đến mức bảy khiếu bốc khói. Lũ sói là những tay cướp bóc trên thảo nguyên, không ngờ cũng có lúc bị người ta cướp lại. Trần Trận không nhịn được muốn cười.
Lão Tất Lợi Cách và Trần Trận chở hai con linh dương vàng, lái về phía bờ. Bè nỉ cập bờ, Dương Khắc và Ba Nhã Nhĩ đỡ lão Tất Lợi Cách xuống đất. Trần Trận đẩy hai con linh dương vàng xuống bè nỉ, bốn người kéo hai con dê đến cạnh xe bò nhà mình. Trần Trận phát hiện, trên xe bò của hai nhà đã chất đầy mấy con dê to rồi, vội hỏi chuyện gì xảy ra. Dương Khắc nói: “Tớ và Ba Nhã Nhĩ chỉ đào được một con, mấy con còn lại là những người về trước tặng cho hai nhà chúng ta. Họ nói, đây là quy củ của thảo nguyên Ngạch Luân.” Dương Khắc cười nói, chúng ta đi theo lão A-ba thật là được lợi lớn. Lão Tất Lợi Cách cũng cười nói: “Các người cũng là người thảo nguyên rồi, sau này cũng phải nhớ kỹ quy củ của thảo nguyên.”
Lão Tất Lợi Cách mệt rồi, khoanh chân ngồi cạnh xe bò hút thuốc lào. Lão nói: “Hai đứa tự đi đi, nhớ cẩn thận đấy. Vạn nhất mà rơi xuống, thì phải mau chóng dang chân duỗi tay, rồi nín thở, như vậy rơi xuống cũng không quá sâu. Người trên tấm nỉ mau chóng chìa móc ra, nhưng tuyệt đối đừng móc rách mặt, nếu không sau này không lấy được vợ đâu.” Lão vừa ho vừa cười. Lại gọi Ba Nhã Nhĩ ôm củi, nhóm lửa, chuẩn bị bữa trưa.
Trần Trận và Dương Khắc hăm hở đi về phía bè nỉ. Đi gần đến tuyết sâu bên hồ, Trần Trận bỗng phát hiện một hang tuyết, lại giống như một đường hầm trong tuyết, thông thẳng đến nơi sâu hơn của tuyết. Dương Khắc cười nói: “Vừa nãy A-ba ở bên cạnh, tớ không dám nói với cậu, đây chính là hang tuyết tớ và Ba Nhã Nhĩ đào, con dê to kia chính là đào như thế đấy. Ba Nhã Nhĩ thật đúng là bé mà khôn, cậu bé thấy các cậu đi rồi, liền cậy mình người nhỏ nhẹ cân, dang rộng áo da, không ngờ bò lên mặt tuyết, bò trườn về phía trước, lớp vỏ tuyết có thể chịu được cậu bé. Cậu bé phát hiện một hố tuyết ở phía trước năm sáu mét, rồi bò quay lại, bảo tớ cùng cậu bé đào đường hầm, đào không mất bao lâu là đến nơi, lại là cậu bé chui vào trong hang dùng dây thừng buộc chân dê, rồi lùi ra, sau đó một mình tớ kéo con linh dương vàng to lớn kia ra ngoài. Ba Nhã Nhĩ gan to quá, tớ thật sợ tuyết đổ sập chôn cậu bé ở trong...”
Trần Trận nói: “Chuyện này tớ sớm đã lĩnh giáo rồi, cậu bé dám tay không bắt chân sói, hang tuyết này cậu bé còn không dám chui sao? Trẻ con Mông Cổ đều lợi hại như thế, lớn lên còn ra thể thống gì nữa!” Dương Khắc nói: “Khi tớ bảo Ba Nhã Nhĩ đừng chui hang, nhóc con này lại nói, hang sói cậu bé còn chui qua rồi, còn không dám chui hang tuyết sao? Cậu bé nói lúc bảy tuổi, đã chui vào một cái hang sói to, móc cả một ổ sói con đấy. Chẳng phải cậu cứ luôn muốn móc sói con sao, đến lúc đó chúng ta mang Ba Nhã Nhĩ theo.” Trần Trận vội nói: “Thế thì tớ không dám. Nhìn tính cách người Mông Cổ nhà người ta kìa, tớ chỉ có phần ngưỡng mộ thôi.”
Dương Khắc và Trần Trận, hai sinh viên Bắc Kinh này lên bè tuyết Mông Cổ, trên gương mặt trẻ trung của Dương Khắc không ngờ cười đến mức nổi nếp nhăn, cậu nói: “Săn bắn trên thảo nguyên thật là thú vị quá, suốt ngày chăn dê canh đêm thật là khô khan đơn điệu. Tớ phát hiện, một khi đụng đến sói, cuộc sống thảo nguyên này liền phong phú đa dạng, vui vẻ kích thích hẳn lên.”
Trần Trận nói: “Thảo nguyên đất rộng người thưa, đi vài chục dặm không thấy một cái lều Mông Cổ nào, không đụng đến sói, không đi săn bắn, thì chắc chắn sẽ ngộp chết người mất. Mấy hôm trước, tớ đọc sách rất say sưa, xem ra, dân tộc thảo nguyên sùng bái sói, đúng là có lịch sử hàng nghìn năm rồi.”
Hai người lúc uống trà sáng đã ăn no nê sườn bò om, lúc này đang có sức lực không dùng hết. Hai người phun ra những luồng hơi trắng vội vã, như những tay đua trên thuyền rồng, tay chân phối hợp, đổ trước đổi sau, chiếc bè nỉ lướt bay như xe máy trên tuyết. Dương Khắc cuối cùng cũng tự tay móc được một con linh dương vàng lớn, cậu vui đến mức suýt chút nữa làm lật cả bè nỉ, Trần Trận sợ toát mồ hôi lạnh, vội vàng ấn cậu xuống. Dương Khắc vỗ vào con linh dương vàng hét lớn: “Vừa nãy nhìn người ta móc dê, cứ như là mơ, đến lúc này tớ mới tỉnh mộng. Thật đấy! Thật đấy! Thật sự có chuyện tốt thế này. Cảm ơn nhé, Sói! Sói! Sói!”
Dương Khắc giữ chặt cây móc, không cho Trần Trận đụng vào. Trần Trận không dám tranh giành với cậu trên chiếc bè nguy hiểm, đành phải làm cu li. Dương Khắc liên tục móc lên ba con linh dương vàng lớn, cậu móc đến nghiện, không chịu lên bờ, cười xấu xa nói: “Chúng ta móc trước vận sau đi, hiệu quả cao hơn.” Nói xong, Dương Khắc liền đặt con dê móc được nằm phẳng trên mặt tuyết cứng cáp.
Trên bờ, lão Tất Lợi Cách hút xong một túi thuốc lào, liền đứng dậy gọi những người ở lại “bên hồ”, dọn dẹp một khoảng đất trống lớn hơn bên cạnh đoàn xe. Phụ nữ các nhà đem ván gỗ hỏng, nan hoa xe hỏng… làm củi đốt mang từ nhà đến chất đống lên bãi trống, chất thành hai đống củi lớn. Lại trải tấm nỉ cũ lên bãi trống, rồi lấy bình giữ nhiệt đựng đầy trà sữa, còn có bầu rượu, bát gỗ và hũ muối đặt lên trên. Tang Kiệt và một đứa trẻ, giết hai con dê bị thương chưa chết hẳn nhưng bị vỏ tuyết làm gãy chân. Người chăn nuôi thảo nguyên Ngạch Luân không bao giờ ăn dê chết, hai con dê sống này vừa hay được thợ săn làm bữa trưa. Lũ chó lớn đã ăn no nê những thứ sói bỏ lại, lúc này đối với hai con dê linh dương đã lột da, làm sạch lòng, bốc khói nghi ngút này tỏ ra thờ ơ. Một đống lửa được đốt lên, Tất Lợi Cách và đàn bà trẻ con đều dùng thanh sắt, thanh gỗ xiên vào những miếng thịt dê tươi sống vẫn còn hơi giật giật, rắc ít muối, ngồi quanh đống lửa nướng thịt, uống trà ăn thịt. Hương trà, hương sữa, hương rượu và hương thịt quyến rũ, theo làn khói bếp của lửa trại, bay về phía hồ, gọi những thợ săn quay lại nghỉ ngơi tụ tập ăn uống.
Gần đến trưa, bè nỉ của các nhà đều đã về bờ dỡ hàng được hai ba lần, trên xe bò các nhà đều đã chất đầy sáu bảy con linh dương vàng. Lúc này, tất cả đàn ông đều đã được thay ra. Những người đàn bà và trẻ con đã ăn no uống say, đều lên bè nỉ, lại vội vàng vào hồ móc dê.
Thịt dê linh dương nướng tươi là món ăn ngon nổi tiếng của thảo nguyên Mông Cổ, đặc biệt là sau khi đi săn, dựng lửa tại chỗ trên bãi săn, nướng xong ăn ngay, đó là sự hưởng thụ mà các vị Đại hãn, vương công quý tộc Mông Cổ thời xưa rất ưa chuộng, cũng là buổi tụ tập vui vẻ mà thợ săn bình thường trên thảo nguyên không bao giờ bỏ qua. Trần Trận và Dương Khắc cuối cùng cũng chính thức với tư cách là người đi săn, tham gia vào bữa tiệc bãi săn lần này. Hai người họ sớm đã quên khuấy đi những sảnh đường của Biện Nghi Phường và Khảo Nhục Quý ở Bắc Kinh rồi. Sự phấn khích và mệt mỏi của cuộc săn bắn khiến mỗi người đều ăn ngon miệng, Trần Trận cảm thấy cậu hưởng thụ còn đã hơn cả Đại hãn Mông Cổ, bởi vì đây là dã ngoại tại nơi mà sói hoang vừa mới dã man ăn tiệc xong, xung quanh bên cạnh còn là những tàn tích linh dương vàng do đàn sói ăn bỏ lại. Môi trường này, khiến cách ăn của họ như hổ như sói, ăn ra cái khoái cảm cực độ của việc nuốt sống xé tươi sau khi sói hoang săn mồi. Trong lồng ngực Trần Trận và Dương Khắc đột nhiên dâng trào sự hào phóng của người Mông Cổ, hai người không hẹn mà cùng, không kìm được từ trong tay những thợ săn Mông Cổ đang uống rượu ăn thịt hát cuồng nhiệt, giật lấy bầu rượu Mông Cổ, ngửa cổ lên trời, uống lấy uống để.
Lão Tất Lợi Cách cười lớn nói: “Qua một năm nữa, ta không dám đến Bắc Kinh gặp cha mẹ của các cậu nữa, ta sắp dạy các cậu thành những người Mông Cổ hoang dã rồi.” Dương Khắc phả hơi rượu nói: “Người Hán cần khí phách của người Mông Cổ, lái xe dài xông phá cửa ải Cư Dung, xông ra toàn cầu.” Trần Trận mở rộng cổ họng hét liền ba tiếng A-ba! A-ba! A-ba! Nâng bầu rượu quá đỉnh đầu, kính rượu lão “thủ lĩnh” Tất Lợi Cách. Lão uống liền ba ngụm lớn, vui đến mức hét đáp lại liền ba tiếng: “Minihu, minihu, minisehu.” (Con của ta, con của ta, con ngoan của ta.)
Ba Đồ say khướt dang bàn tay to tát vỗ mạnh một cái lên lưng Trần Trận nói: “Cậu… cậu, cậu chỉ tính là nửa người Mông Cổ, khi nào, cậu cưới một người đàn bà Mông Cổ, sinh một lều trẻ con Mông Cổ, mới mới tính là người Mông Cổ. Cậu… sức lực nhỏ xíu, không được. Đàn bà Mông Cổ trong chăn da, lợi hại lắm, hơn cả sói… sói lợi hại. Đàn ông Mông Cổ sợ lắm, sợ như dê vậy.”
Tang Kiệt nói: “Vào ban đêm, đàn ông, giống như con dê, đàn bà, giống như con sói. Cát Tư Mại là lợi hại nhất.”
Đám thợ săn cười lớn.
Lan Mộc Trát Bố phấn khích đến mức vật Dương Khắc một cái ngay tại chỗ, quật mạnh xuống ổ tuyết dày, cũng lắp bắp nói: “Khi nào, cậu quật ngã tớ, cậu… cậu mới là người Mông Cổ.” Dương Khắc dồn hết sức lực, xông lên vật, lại bị Lan Mộc Trát Bố quật liên tiếp ba cái ngã. Lan Mộc Trát Bố cười lớn, “Các cậu người Hán, Nào Cao Y Đặc Na (là ăn cỏ), giống như con dê; chúng tớ người Mông Cổ, Mã Cáp Y Đặc Na (là ăn thịt), giống như con sói.”
Dương Khắc phủi tuyết trên người nói: “Cậu đợi đấy! Sang năm tớ muốn mua một con bò thiến to, một mình tớ ăn. Tớ còn muốn cao thêm, cao hơn cậu một cái đầu, đến lúc đó cậu mới là 'giống con dê' đấy.”
Đám thợ săn hét lớn: “Được! Được! Được!”
Tửu lượng của người Mông Cổ trên thảo nguyên lớn hơn lượng ăn, bảy tám bầu rượu lớn quay vài vòng sau đó liền trống không. Dương Khắc vừa thấy hết rượu liền thêm gan, cậu hét lớn với Lan Mộc Trát Bố: “Vật nhau không bằng cậu, chúng ta so tửu lượng!” Lan Mộc Trát Bố nói: “Cậu học của cáo đấy, nhưng cáo trên thảo nguyên không giảo hoạt bằng sói đâu. Cậu đợi đấy, tớ còn rượu.” Nói xong, lập tức chạy đến bên cạnh tọa kỵ của mình, từ một túi nỉ trên yên ngựa lấy ra một chai lớn rượu trắng thảo nguyên, còn lấy ra hai chén rượu. Hắn lắc lắc chai rượu nói, đây là tớ để dành đãi khách… khách khứa, lúc này liền dùng để phạt cậu. Đám người hét lớn: “Phạt! Phạt! Nên phạt!”
Dương Khắc cười khổ: “Cáo thật sự đấu không lại sói. Tớ nhận phạt, nhận phạt.”
Lan Mộc Trát Bố nói: “Cậu nghe… nghe cho kỹ! Theo quy củ phạt rượu thảo nguyên, tớ bảo uống mấy chén thì cậu… cậu phải uống mấy chén. Trước đây tớ từng nói sai một câu, bị một phóng viên thông thạo tiếng Mông-Hán chuốc say, lúc này cũng phải cho cậu nếm chút mùi vị khổ sở.” Sau đó rót một chén giơ giơ lên, không ngờ lại dùng tiếng Hán nửa thông thạo nói: “Chim sơn ca bay từng đôi, một cánh treo hai chén.”
Dương Khắc kinh hãi biến sắc nói: “Bốn cái cánh, mỗi cánh treo hai chén, á! Tổng cộng tám chén à. Hay là một cánh treo một chén thôi.” Lan Mộc Trát Bố nói: “Nếu cậu nói không giữ lời, tớ sẽ để chim sơn ca một cánh treo ba ba… ba chén đấy.”
Đám người, bao gồm cả Trần Trận, đồng thanh hét lớn: “Uống! Nhất định phải uống!” Dương Khắc đành phải cứng đầu uống liền tám chén rượu. Lão Tất Lợi Cách cười nói: “Trên thảo nguyên, giở trò ma mãnh với bạn bè là chịu thiệt lớn đấy.”
Trần Trận và Dương Khắc nhận lấy hai xiên thịt lão nướng thay cho, ăn đến mức nước súp thịt dê chảy dọc khóe miệng. Hai người đều đã thích ăn thịt tươi nướng rất mềm.
Trần Trận nói: “A-ba, đây là lần đầu tiên con ăn mồi sói, cũng là bữa thịt ngon nhất, đã nhất từ khi con sống đến giờ. Bây giờ con mới hiểu tại sao một số hoàng đế và con trai của họ lại thích đi săn như vậy. Đường Thái Tông thời nhà Đường là một hoàng đế lợi hại nhất thời cổ đại Trung Quốc, ông ấy rất thích đi săn. Thái tử của ông ấy, chính là người kế vị của ông ấy, thường xuyên cùng đội vệ binh Đột Quyết của mình đến thảo nguyên cưỡi ngựa đi săn. Thái tử còn dựng lều thảo nguyên trong sân cung điện của mình, ở trong đó giống như các bác, giết dê, nấu dê, dùng dao cắt thịt ăn. Anh ta thích cuộc sống thảo nguyên đến mức ngay cả hoàng đế cũng không muốn làm nữa, anh ta chỉ muốn đánh lá cờ quân sói Đột Quyết, dẫn kỵ binh Đột Quyết đến thảo nguyên đi săn, đi trải qua cuộc sống thảo nguyên của người Đột Quyết. Sau đó anh ta thực sự làm mất vị trí người kế vị của mình, Đường Thái Tông không cho anh ta làm người kế vị nữa. Cuộc sống thảo nguyên thật sự quá làm người ta mê mẩn, mê đến mức có người ngay cả hoàng đế cũng không muốn làm.”
Lão nghe đến mức mở to mắt nói: “Câu chuyện này con chưa bao giờ kể cho ta nghe. Thú vị, thú vị. Nếu người Hán các con đều thích thảo nguyên giống như người kế vị của hoàng đế này thì tốt rồi, nếu anh ta không đánh mất vị trí Đại hãn thì càng tốt hơn. Hoàng đế Đại Thanh của Trung Quốc đều thích thảo nguyên Mông Cổ, thích đến thảo nguyên Mông Cổ đi săn, thích lấy đàn bà Mông Cổ. Còn không cho người Hán đến thảo nguyên khai hoang trồng trọt. Lúc đó Mông-Hán không mấy khi đánh trận, thảo nguyên cũng thái bình.”
Lão Tất Lợi Cách thích nhất nghe Trần Trận kể chuyện lịch sử, lão nghe xong luôn tặng lại cho cậu một vài câu chuyện Mông Cổ. Lão nói: “Trên thảo nguyên không ăn mồi sói, thì không được coi là người Mông Cổ thảo nguyên thực sự. Không có mồi sói có lẽ đã không có người Mông Cổ rồi. Trước đây, người Mông Cổ bị dồn vào đường cùng, luôn dựa vào ăn mồi sói mà sống sót. Một ông tổ đời trên của Thành Cát Tư Hãn bị dồn vào thâm sơn cùng cốc, không có gì cả, giống như người hoang dã, suýt chút nữa chết đói. Ông ấy không còn cách nào, đành lén lút đi theo sói, sói vừa bắt được con mồi, ông ấy liền âm thầm chờ đợi, đợi sói ăn no bỏ đi, ông ấy liền nhặt thứ sói ăn còn thừa để ăn. Cứ như vậy một người sống ở trong núi mấy năm liền. Mãi cho đến khi anh trai ông ấy tìm thấy ông ấy, đón ông ấy về nhà. Sói là ân nhân cứu mạng của người Mông Cổ, không có sói thì không có Thành Cát Tư Hãn, không có người Mông Cổ. Mồi sói ăn ngon lắm, cậu nhìn xem lần này sói đưa cho chúng ta nhiều hàng tết như vậy… nhưng mà, mồi sói đâu có dễ ăn vào miệng như vậy, sau này cậu sẽ biết.”
Hai con linh dương vàng bị ăn sạch sành sanh, lửa trại dần dần tắt lịm, nhưng lão Tất Lợi Cách vẫn gọi người xúc tuyết để vùi kỹ đống tro.
Tầng mây ngày càng dày, trên đỉnh núi gió đã thổi lên một lớp cát tuyết, bay lất phất như khăn voan. Những thợ săn khỏe mạnh của các nhà lại lái bè tuyết lao vào hồ tuyết. Mọi người phải tranh thủ trước khi gió tuyết lấp đầy hố tuyết, chất đầy xe bò. Móc thêm được một con linh dương vàng tương đương với việc móc thêm được sáu bảy bánh trà gạch Tứ Xuyên, hoặc mười mấy bao thuốc lá hiệu Hải Hà Thiên Tân, hoặc mười lăm mười sáu bình rượu trắng thảo nguyên Nội Mông.
Thợ săn các lều dưới sự chỉ huy của lão Tất Lợi Cách, tất cả bè tuyết từ hồ sâu tập trung đến hồ cạn, cố hết sức tranh thủ móc những con linh dương vàng trong hồ cạn tương đối dễ móc. Lão lại chia người thành vài nhóm, người móc nhanh chỉ lo móc dê, người chèo nhanh chỉ lo vận chuyển dê. Bè tuyết cách bờ tương đối gần, dây thừng dài cũng bắt đầu phát huy tác dụng, vài người đàn ông to khỏe đứng trên bờ, giống như ném dây cáp ném dây thừng dài lên những bè nỉ chất đầy linh dương vàng, người trên bè buộc một đầu dây thừng vào bè, rồi ném dây thừng dài lại bờ, người trên bờ lại cùng sức kéo dây, kéo bè nỉ vào bờ. Sau đó lại ném dây thừng dài cho người trong hồ, để họ lại kéo bè nỉ qua. Hợp tác như vậy, tiến độ nhanh lên rất nhiều.
Bóng người trên hồ tuyết cuối cùng bị bóng núi khổng lồ nuốt chửng, xe bò của các nhà đều đã chở quá tải. Nhưng một bộ phận thợ săn vẫn muốn nhóm lửa đánh đèn chiến đấu đêm, chất những con linh dương vàng không chuyển nổi ở bên bờ, phái người cầm súng canh giữ, đợi ngày hôm sau lại phái xe đến lấy. Nhưng Tất Lợi Cách hét lớn bảo dừng lại. Lão quát: “Tengri ban cho chúng ta một ngày tốt lành, thì chỉ cho chúng ta lấy chừng này dê thôi. Tengri là công bằng, sói ăn dê và ngựa của người, thì phải để sói trả nợ. Lúc này nổi gió rồi, Tengri là muốn để lại số dê còn lại cho sói. Ai dám không nghe lời Tengri? Ai dám ở lại trong ổ tuyết lớn này? Nếu đêm nay gió bão tuyết và đàn sói cùng xuống, ta xem ai trong các ngươi chịu nổi?”
Không một ai lên tiếng. Lão ra lệnh toàn tổ rút lui. Những người mệt mỏi mà vui vẻ, đẩy những chiếc xe bò nặng nề, giúp đoàn xe vượt qua sườn núi, sau đó cưỡi ngựa, lên xe tiến về phía doanh trại đóng quân của nhóm.
Trần Trận mồ hôi nóng toàn thân đã biến thành mồ hôi lạnh, cậu không ngừng run rẩy. Trong hồ ngoài hồ, đường tuyết trên sườn núi, đâu đâu cũng để lại dấu vết của con người, tro tàn củi lửa, đầu lọc thuốc lá bầu rượu, cũng như từng vệt bánh xe, chết người là vệt bánh xe thông thẳng đến doanh trại của nhóm. Trần Trận dùng chân kẹp ngựa, chạy đến bên cạnh Tất Lợi Cách hỏi: “A-ba, đàn sói lần này ăn thiệt lớn, chúng liệu có đến báo thù không? Chẳng phải bác thường nói, sói có trí nhớ tốt nhất, nhớ ăn nhớ đánh lại còn nhớ thù sao?”
Lão nói: “Chúng ta mới đào được bao nhiêu dê, hơn một nửa đều để lại cho sói rồi. Nếu lòng tham của ta lớn, ta sẽ cắm cọc gỗ vào tất cả các hố tuyết, gió bão tuyết có thể thổi phẳng hố tuyết, nhưng không thổi bay được cọc gỗ, ta vẫn có thể lấy hết số linh dương vàng còn lại. Nhưng nếu ta làm như vậy, Tengri sau này sẽ không thu nhận linh hồn của ta đâu. Ta không làm như vậy, cũng là vì nghĩ cho bãi chăn thả. Sang năm xuân về, đàn sói có linh dương vàng đông lạnh ăn, sẽ không gây thêm phiền phức cho người và súc vật nữa. Vả lại sói đã làm việc tốt cho người, chúng ta cũng đừng làm tuyệt tình quá. Yên tâm đi, sói đầu đàn biết chừng mực.”
Buổi tối, gió bão tuyết quét ngang thảo nguyên, trong lều thanh niên trí thức tổ hai lò lửa bùng cháy. Trần Trận gấp cuốn “Mông Cổ bí sử” lại nói với Dương Khắc: “Người sống sót nhờ nhặt mồi sói mà A-ba Tất Lợi Cách nói, tên là Bột Đoan Sát Nhi, là tổ đời thứ tám của Thành Cát Tư Hãn. Gia tộc Thành Cát Tư Hãn là gia tộc Bột Nhi Chỉ Cân, gia tộc này chính là bước lên vũ đài lịch sử từ thế hệ của Bột Đoan Sát Nhi. Đương nhiên mấy đời sau còn trải qua mấy lần trắc trở biến động lớn.”
Dương Khắc nói: “Nói như vậy, nếu không có sói, không có sói là quân sư và giáo quan này, thì thực sự không có Thành Cát Tư Hãn và gia tộc Hoàng Kim, không có kỵ binh Mông Cổ đại trí đại dũng. Thế thì sói thảo nguyên ảnh hưởng đến dân tộc Mông Cổ lớn quá.”
Trần Trận nói: “Nên nói là, đối với Trung Quốc đối với thế giới ảnh hưởng càng lớn hơn. Kể từ khi xuất hiện Thành Cát Tư Hãn và kỵ binh Mông Cổ do ông ấy lãnh đạo, lịch sử Trung Quốc sau nhà Kim, Nam Tống hoàn toàn được viết lại. Lịch sử các quốc gia Trung Á, Ba Tư, Nga, Ấn Độ… cũng hoàn toàn được viết lại. Thuốc súng của Trung Quốc, cùng với con đường lớn xuyên Á-Âu do kỵ binh Mông Cổ mở ra truyền đến phương Tây, sau đó oanh tạc phá vỡ các lâu đài phong kiến phương Tây, quét sạch chướng ngại cho sự trỗi dậy của chủ nghĩa tư bản. Sau đó nữa pháo lại quay vòng đến phương Đông, oanh tạc mở cửa Trung Quốc, cuối cùng oanh sập kỵ binh Mông Cổ, thế giới đảo lộn… thế nhưng, vai trò của sói trong lịch sử, đã bị xóa sạch trong lịch sử do con người viết. Nếu mời Tengri viết sử, nó nhất định sẽ để sói thảo nguyên Mông Cổ lưu danh sử sách.”
Người chăn bò Lương Kiến Trung vẫn còn phấn khích vì số tiền của cải từ trên trời rơi xuống vừa mới kéo về, vội nói: “Hai cậu nói xa xôi thế làm gì? Nhiệm vụ cấp bách của chúng ta là mau chóng nghĩ cách, đào hết số linh dương vàng còn lại trong ổ tuyết ra, thế thì chúng ta mới kiếm đậm được.” Trần Trận nói: “Ông trời có lòng hướng về sói, nó cho chúng ta một xe dê này là tốt lắm rồi. Gió bão tuyết lớn như vậy ít nhất phải thổi ba ngày ba đêm, tuyết trong ổ tuyết chắc chắn lại dày thêm nửa mét, hố tuyết cái nào cũng không nhìn thấy nữa. Muốn đào dê, mò kim đáy bể thôi.” Lương Kiến Trung đi ra khỏi lều, nhìn trời, quay lại nói: “Đúng là phải thổi ba ngày ba đêm. Hôm nay nếu là tớ đi thì tốt rồi, tớ nhất định cắm cọc vào những hố tuyết lớn nhất.” Dương Khắc nói: “Thế thì cậu khỏi mơ được ăn đậu phụ sữa Cát Tư Mại làm nữa.” Lương Kiến Trung thở dài nói: “Haiz, đành đợi sang năm xuân về vậy. Đến lúc đó tớ lại đi chất một xe, rồi trực tiếp kéo đến trạm thu mua công xã Bạch Âm Cao Bỉ, hai cậu không nói, không ai biết cả.”
Nửa mùa đông còn lại, đàn súc vật của bãi chăn thả quả nhiên không xảy ra chuyện gì lớn. Đàn sói Ngạch Luân chạy theo đàn linh dương vàng đi xa, chạy tán loạn. Tai họa tuyết trắng lớn cũng không giáng xuống.
Mùa đông quạnh quẽ, Trần Trận mỗi ngày chăn dê hoặc canh đêm, nhưng cứ hễ có thời gian rảnh, cậu giống như một thợ săn đi khắp nơi tìm kiếm câu chuyện về sói trên thảo nguyên. Cậu tốn thời gian nhiều nhất là một truyền thuyết liên quan đến “sói bay”. Truyền thuyết này lưu truyền rộng rãi nhất trên thảo nguyên Ngạch Luân, mà thời gian xảy ra lại rất gần, địa điểm xảy ra lại vừa hay nằm ở đại đội nơi cậu ở. Trần Trận quyết định làm rõ truyền thuyết này, muốn làm rõ rốt cuộc sói đã “bay” lên trên thảo nguyên Ngạch Luân như thế nào.
Thanh niên trí thức vừa đến thảo nguyên đã nghe người chăn nuôi nói, sói trên thảo nguyên là do Tengri phái từ trên trời xuống, cho nên sói biết bay. Hàng nghìn hàng vạn năm nay, sau khi người chăn nuôi thảo nguyên chết, đều đặt thi thể nơi hoang dã làm thiên táng, để sói đến xử lý, một khi sói gặm sạch hoàn toàn thi thể con người, “thiên táng” liền hoàn thành. Căn cứ của “thiên táng” chính là vì sói biết bay, biết bay về nơi Tengri ở, đưa linh hồn con người lên Tengri, giống như thần ưng ở Tây Tạng. Thế nhưng khi thanh niên trí thức nói đây là “tứ cựu”, là mê tín, thì người chăn nuôi sẽ khẳng định chắc nịch rằng, sói chính là biết bay. Không nói chuyện xa xôi, cứ nói chuyện gần đây — ba năm trước Cách mạng Văn hóa, một đàn sói nhỏ đã bay vào trong vòng đá của Từ Lăng Đạo Nhĩ Cơ thuộc đại đội hai, ăn hơn mười con dê, còn cắn chết hơn hai trăm con. Sói ăn no uống đủ, lại bay ra khỏi vòng đá. Tường vòng của vòng đá đó cao sáu bảy thước, người còn không trèo qua nổi, sói không biết bay sao có thể vào được? Vòng đá đó vẫn còn đó, không tin các cậu có thể đi xem thử. Ngày đó, chủ nhiệm Ô Lực Cát dẫn tất cả đầu não của cả bãi chăn thả đều đến xem. Ngay cả đồn trưởng đồn công an Cáp Lạp Ba Lạp cũng đến. Vừa chụp ảnh vừa đo kích thước. Tường vòng rất cao, sói không thể nhảy vào; xung quanh tường vòng lại không có hang, sói cũng không phải đào hang vào. Điều tra mấy ngày, không ai biết sói vào bằng cách nào, lại ra bằng cách nào. Chỉ có người chăn nuôi trong lòng là hiểu rõ nhất.
Câu chuyện này lưu trữ trong đầu Trần Trận rất lâu. Lúc này, Trần Trận ngày càng say mê sói thảo nguyên lại nhớ đến truyền thuyết này, thế là cưỡi ngựa đi vài chục dặm tìm thấy vòng đá đó, xem xét kỹ lưỡng một phen, vẫn không rõ sói vào vòng bằng cách nào. Trần Trận lại tìm thấy lão Từ Lăng Đạo Nhĩ Cơ. Lão nói, không biết đứa con trai lưu manh nào của ta đắc tội với Tengri, hại cho cả nhà ta đến tận giờ vẫn bị người ta mắng. Nhưng một đứa con trai đã từng học trung học của lão lại nói, chuyện này tất cả đều đổ tại quy định không đúng của bãi chăn thả. Lúc đó thảo nguyên Ngạch Luân chưa có vòng đá, bộ phận bãi chăn thả vì để giảm chi tiêu công điểm của người chăn nuôi canh đêm, lại vì để bảo đảm an toàn cho đàn dê, liền xây trước mấy cái vòng đá lớn trên bãi cỏ chăn cừu non đẻ. Bãi chăn thả nói, có vòng đá sói không vào được, người chăn nuôi không cần canh đêm nữa, mỗi tối có thể yên tâm ngủ ngon. Những ngày đó, nhà chúng tôi mỗi tối đóng chặt cửa vòng, thì đúng là không canh đêm nữa. Đêm đó tôi nghe tiếng chó sủa không đúng lắm, giống như là có nhiều sói đến, nhưng bãi chăn thả nói không cần canh đêm nên chủ quan, không ra ngoài xem thử. Nào ngờ sáng sớm mở cửa vòng ra, nhìn thấy một mảng dê chết lớn như vậy, cả nhà đều sợ ngây người. Trên đất trong vòng toàn là máu, dày hai ngón tay, ngay cả trên tường vòng cũng phun đầy máu. Cổ mỗi con dê chết đều có bốn lỗ máu, máu đều chảy ra ngoài vòng rồi. Còn có mấy đống phân sói… Sau đó, bãi chăn thả lại quy định lại, lều Mông Cổ sống cạnh vòng đá cũng phải cử người canh đêm trực ban, còn phát công điểm canh đêm. Mấy năm nay, vòng đá vòng đất trên bãi cỏ cừu non đẻ ngày càng xây càng nhiều, có người canh đêm, liền không còn chuyện sói bay vào trong vòng ăn dê nữa.
Trần Trận không cam lòng, lại hỏi rất nhiều người chăn nuôi, bất kể nam nữ già trẻ đều nói sói biết bay. Còn nói, cho dù sói chết rồi, linh hồn của sói cũng sẽ bay về nơi Tengri ở.
Sau đó, đồn trưởng Cáp Lạp Ba Lạp được “giải phóng”, được thả từ lớp thẩm tra cán bộ ở kỳ về, khôi phục chức vụ cũ. Trần Trận vội mang thuốc lá ngon Bắc Kinh đến thăm hỏi, lúc này mới làm rõ “sói bay” đã “bay” vào trong vòng đá như thế nào. Đồn trưởng Cáp xuất thân bài bản từ trường công an Nội Mông, nói tiếng Hán rất lưu loát. Ông nói, vụ án này sớm đã kết án rồi, đáng tiếc, kết luận khoa học của ông không đứng vững trên thảo nguyên, đa số người chăn nuôi căn bản không tin, họ khẳng định sói là biết bay. Chỉ có một số thợ săn có văn hóa có kinh nghiệm, tin phục điều tra và phán đoán của ông. Đồn trưởng Cáp cười nói: Nếu từ việc tôn trọng tín ngưỡng và phong tục tập quán của dân tộc bản địa mà nói, sói bay vào vòng đá, cũng không thể nói là hoàn toàn sai, ít nhất sói có một đoạn khoảng cách là đang bay trên không trung.
Ông nói tiếp: Ngày đó, người chăn nuôi cả bãi chăn thả lòng người hoảng sợ, đều cho rằng Tengri nổi giận, muốn giáng đại họa xuống thảo nguyên Ngạch Luân. Người chăn ngựa vứt đàn ngựa trên núi đều chạy về xem. Người già và đàn bà đều quỳ trên đất dập đầu trước Tengri. Trẻ con sợ đến mức người lớn dù có đánh mạnh cũng không dám khóc. Chủ nhiệm Ô Lực Cát sợ ảnh hưởng sản xuất, cũng sốt ruột, hạ lệnh chết cho tôi, phải phá án trong hai ngày. Tôi tổ chức cán bộ cả bãi chăn thả lại, để họ bảo vệ hiện trường. Thế nhưng hiện trường đã bị phá hoại. Manh mối trên đất bên ngoài vòng đá đều bị đàn dê và người giẫm mất sạch. Tôi đành cầm kính lúp tìm manh mối trên tường từng tấc từng tấc một. Cuối cùng, cũng tìm thấy hai dấu chân máu của sói mơ hồ trên bức tường ngoài góc đông bắc của tường vòng. Lúc này mới phá được án. Cậu đoán thử xem, sói vào bằng cách nào?
Trần Trận lắc đầu liên tục.
Đồn trưởng Cáp nói: Tôi phán đoán, nhất định có một con sói to nhất, đứng nghiêng bên ngoài tường, hai chân sau đạp đất, hai chân trước chống tường, dùng thân mình làm bàn đạp cho đàn sói. Sau đó, những con sói khác, ở nơi cách đó vài chục bước, lao lên, nhảy lên lưng con sói lớn, rồi đạp lên vai sói lớn, dùng sức một cái liền nhảy vào vòng dê rồi. Nếu nhìn từ bên trong, thì con sói chẳng phải giống như bay vào sao?
Trần Trận ngẩn người hồi lâu nói: Sói Ngạch Luân thật thông minh tuyệt đỉnh. Thảo nguyên vừa mới xây vòng đá, sói liền nghĩ ra cách đối phó. Sói thảo nguyên đúng là thành tinh rồi… Người chăn nuôi nói sói biết bay quả thật cũng không sai. Chỉ cần sói nhảy lên, đoạn khoảng cách di chuyển về phía sau đó đều có thể tính là khoảng cách bay. Sói từ trên trời giáng xuống, rơi vào đống dê, thì thật phải làm đàn dê sợ chết khiếp. Đàn sói lần này thật sự vớ bẫm rồi, trong vòng dê ăn no nê cũng giết đã đời. Thế nhưng con sói ở lại bên ngoài kia thật xui xẻo, nó chẳng ăn được gì. Con sói này, phong cách rất cao, còn rất biết chăm lo gia đình, nhất định là sói đầu đàn.
Đồn trưởng Cáp cười ha hả: Không đúng không đúng, theo phán đoán của tôi, con sói bên ngoài này cũng bay vào ăn đã đời rồi. Cậu không biết đấy thôi, đàn sói trên thảo nguyên ý thức tập thể cực mạnh, cực kỳ đoàn kết, chúng không bỏ lại anh em và người nhà của chúng đâu. Con sói bên trong ăn đủ rồi, sẽ lại làm bàn đạp đưa một con sói lớn đã ăn no ra ngoài. Sau đó lại làm thang sói cho sói đói, để nó cũng vào ăn cho đã đời. Hai dấu chân máu trên bức tường ngoài kia, chính là lúc sói bên trong ra ngoài làm bàn đạp để lại. Nếu không, thì lấy đâu ra dấu chân máu? Lúc con sói đầu tiên làm bàn đạp, chưa giết dê, móng vuốt đó sạch sẽ, không có máu. Đúng không? Cậu lại nghĩ xem trận thế lúc đó, sói thật sự là đã trêu đùa con người rồi. Đàn sói vào hết vòng đá, mặc sức tàn sát. Người xây vòng đá rõ ràng là để ngăn sói, lần này hay rồi, ngược lại ngăn chó giữ dê ở bên ngoài. Chó nhà Từ Lăng Đạo Nhĩ Cơ chắc chắn tức đến mức lệch cả mũi. Chó không biết cũng không dám học theo sói, giống như sói bay vào trong vòng dê để cùng sói quyết đấu. Chó ngốc hơn sói nhiều.
Trần Trận nói: Tớ cũng ngốc hơn sói nhiều. Nhưng còn một vấn đề. Đàn sói làm sao có thể rút lui an toàn hoàn toàn? Ý tớ là, con sói cuối cùng thì sao? Ai làm thang sói cho nó?
Đồn trưởng Cáp vui vẻ, nói: Người đúng là ngốc hơn sói. Lúc đó mọi người cũng không nghĩ thông vấn đề này. Sau đó, chủ nhiệm Ô lại lội qua máu dê dày đặc vào trong vòng dê, xem kỹ mới hiểu ra. Hóa ra góc đông bắc bên trong tường chất một đống dê chết, ít nhất sáu bảy con. Mọi người phán đoán, con sói cuối cùng nhất định là một con sói đầu đàn có bản lĩnh nhất, cũng khỏe nhất. Nó cứng rắn một mình tha dê chết tới, rồi dựa vào tường xếp chồng dê chết lên, làm bàn đạp, rồi nhảy bay ra ngoài. Cũng có người nói một con sói không làm nổi việc nặng này, nhất định là mấy con sói cuối cùng hợp sức làm. Sau đó, từng con từng con một bay ra. Sau đó, chủ nhiệm Ô mời tất cả đội trưởng tổ trưởng các đội đến, phân tích và diễn luyện cho mọi người tại hiện trường đàn sói đã nhảy vào như thế nào, lại bay ra như thế nào, bãi chăn thả lúc này mới từ từ bình tĩnh lại. Bộ phận bãi chăn thả cũng không phê bình và phạt Từ Lăng Đạo Nhĩ Cơ. Chủ nhiệm Ô ngược lại tự phê bình. Nói bản thân mình quá chủ quan với sói, quá khinh địch.
Trần Trận nghe đến sởn gai ốc. Mặc dù cậu hoàn toàn tin tưởng kết luận khoa học của đồn trưởng Cáp, nhưng từ đó về sau, sói thảo nguyên lại càng xuất hiện nhiều hơn dưới hình tượng tinh quái biết bay trong giấc mơ của cậu. Cậu thường xuyên giật mình tỉnh giấc từ trong mơ với người đầy mồ hôi hư hoặc mồ hôi lạnh. Sau này cậu không bao giờ dám nhìn nhận những truyền thuyết trên thảo nguyên bằng ánh mắt hiếu kỳ nữa. Cậu cũng bắt đầu hiểu tại sao nhiều nhà khoa học phương Tây vẫn sùng kính quỳ trong nhà thờ.
Qua một thời gian, Trần Trận lại tìm mọi cách khảo sát thực địa hai nơi thiên táng của đại đội. Một nơi ở phía bắc núi Tra Càn Đào Lặc Cái, một nơi khác ở phía đông bắc núi Đá Đen. Nhìn từ bề ngoài, hai nơi thiên táng này không có khác biệt quá lớn so với các bãi cỏ sườn dốc khác của bãi chăn thả. Nhưng quan sát kỹ thì khác biệt không nhỏ, hai nơi thiên táng đều xa lánh con đường cổ di cư du mục, nằm ở góc chết hoang vu hẻo lánh và phía bắc núi thần thảo nguyên, gần đàn sói, gần Tengri, thuận tiện cho linh hồn lên thiên đàng. Hơn nữa, địa thế ở đó gồ ghề, hố nhỏ hố to, thuận tiện cho xe bò xóc nảy.
Trên thảo nguyên Ngạch Luân, hàng nghìn năm nay, người chăn nuôi qua đời, có nhà sẽ cởi bỏ toàn bộ quần áo trong ngoài của người chết, rồi dùng tấm nỉ quấn chặt thi thể lại, buộc chặt; còn có nhà sẽ không động đến trang phục của người chết nữa. Sau đó đặt người chết lên xe bò. Rồi lại buộc ngang một thanh gỗ dài trên đầu càng xe bò. Đến giờ Dần sáng sớm, lại do hai người đàn ông trưởng bối trong gia tộc mỗi người cầm một đầu thanh ngang dài, rồi cưỡi ngựa, lái xe đến nơi thiên táng, rồi quất roi cho ngựa chạy nhanh. Lúc nào người chết bị xóc rơi xuống xe bò, nơi đó chính là nơi linh hồn người chết quy về Tengri, tượng trưng cho sự chấm dứt cuộc đời gập ghềnh xóc nảy của một thành viên dân tộc trên lưng ngựa. Nếu người chết là quấn thi thể bằng tấm nỉ, hai vị trưởng bối sẽ xuống ngựa, cởi tấm nỉ ra, đặt người chết nằm ngửa mặt lên trời trên bãi cỏ, giống như lúc anh (cô) ta mới đến thế giới này vậy đơn thuần thản nhiên. Lúc này người chết đã thuộc về sói, thuộc về thần. Còn về việc linh hồn người chết có thể lên được Tengri hay không, thì phải xem thiện ác lúc sinh thời của người chết. Thông thường mà nói, ba ngày sau sẽ biết phân giải, nếu ba ngày sau không thấy thi thể người chết đâu, chỉ còn lại xương tàn, thì linh hồn người chết đã lên Tengri; nếu người chết vẫn còn ở đó, người nhà sẽ phải hoảng sợ. Nhưng thảo nguyên Ngạch Luân sói nhiều, Trần Trận vẫn chưa nghe nói linh hồn người chết nào không lên được Tengri.
Trần Trận biết thiên táng ở Tây Tạng, nhưng trước khi đến thảo nguyên Mông Cổ, lại vẫn không biết người Mông Cổ thảo nguyên cũng thực hiện thiên táng, và không phải do đại ưng, mà do đàn sói thực thi. Trần Trận càng cảm thấy sợ hãi và tò mò. Cậu nghe ngóng được vị trí đại khái của nơi thiên táng từ chủ xe vận chuyển vật tư sản xuất xuống đội, lập tức tìm cơ hội lén đến nơi thiên táng hai lần. Nhưng do tuyết phủ dày, cậu không nhìn thấy cảnh tượng mình muốn xem. Cho đến khi mùa đông lạnh giá sắp qua đi, có một lần cậu cuối cùng phát hiện dấu chân ngựa và vệt bánh xe dẫn đến nơi thiên táng trên mặt tuyết, đi dọc theo vệt bánh xe, cậu nhìn thấy một cụ già ốm chết, hình như vừa mới nằm ở nơi này. Dấu chân ngựa, vệt bánh xe và dấu chân người xung quanh vẫn còn rất mới, ngay cả bọt tuyết cũng chưa bị gió thổi sạch. Cụ già bình thản như trẻ thơ, nằm ngửa trên mặt tuyết, toàn thân bao phủ một lớp bọt tuyết mỏng, trên mặt giống như phủ một lớp khăn voan trắng, gương mặt lộ ra vẻ thư thái và sùng kính.
Trần Trận sững sờ, nỗi sợ hãi trong lòng vốn bất an suốt dọc đường, dần dần được thay thế bởi sự sùng kính và thiêng liêng. Người chết đâu phải là đi “phó cái chết”, mà giống như đi dự tiệc của Tengri, lần nữa tiếp nhận thánh thủy tẩy lễ, đi đón nhận sự tái sinh lần nữa của mình. Trần Trận lần đầu tiên thực sự tin rằng dân tộc Mông Cổ thảo nguyên sùng bái sói là thật — tại điểm cuối của một kiếp người, đem thi thể làm lễ vật tế cúng trần trụi thản đãng, từ đó giải thoát bản thân sạch sẽ triệt để như vậy, ai còn có thể nghi ngờ sự ngưỡng mộ chân thành mà dân tộc Mông Cổ thảo nguyên dành cho Tengri, dành cho sói thảo nguyên bằng cả linh hồn cơ chứ.
Trần Trận không dám dừng lại quá lâu ở nơi thiêng liêng này, sợ kinh động đến linh hồn người chết, mạo phạm tín ngưỡng thiêng liêng của dân tộc thảo nguyên, liền cung kính cúi chào cụ già một cái, dắt ngựa rút lui khỏi nơi thiên táng. Cậu chú ý đến vệt bánh xe đoạn cuối cùng vẹo vọ, dường như vẫn còn đang xóc nảy trước mắt. Trần Trận dùng sải chân của mình đo đạc đại khái chặng đường cuối cùng của người chết, khoảng chừng 40—50 mét, nó cô đọng lại cuộc đời đầy biến động, gập ghềnh của con người thảo nguyên. Đời người ngắn ngủi như vậy, mà Tengri lại vĩnh hằng như vậy, từ Thành Cát Tư Hãn đến mỗi một người chăn nuôi, tiếng kêu mạnh nhất vang vọng lên trời suốt cả cuộc đời chính là: Trường Sinh Thiên! Trường Sinh Thiên! Trường Sinh Tengri! Mà sói thảo nguyên lại là nấc thang thiên đường để linh hồn người thảo nguyên lên Trường Sinh Tengri.
Ba ngày sau, trong nhà người chết không hề hoảng sợ, tảng đá trong lòng Trần Trận mới hạ xuống. Theo phong tục địa phương, người chăn nuôi sau sự việc nhất định đi kiểm tra nơi thiên táng, có lẽ đã biết có người ngoài đến nơi cấm địa từ dấu chân người và dấu chân ngựa, nhưng không một người chăn nuôi nào trách cậu. Thế nhưng nếu linh hồn người chết không lên được Tengri, thì anh ta sẽ ở vào một cảnh ngộ khác. Sự tò mò và hứng thú của Trần Trận bắt đầu xung đột với vật tổ và cấm kỵ của dân tộc thảo nguyên, cậu cẩn thận thận trọng chăn dê lao động, đi gần gũi với dân tộc thảo nguyên mà cậu càng cảm thấy tò mò, bí ẩn và kính trọng hơn.
Mùa xuân năm nay đến lạ thường sớm, sớm hơn một tháng, vài trận gió ấm thổi qua, thảo nguyên Ngạch Luân đã là một vùng vàng óng ánh. Cỏ thu bị tuyết đè cả mùa đông đều lộ ra hết, vài sườn dốc ấm hướng dương không ngờ còn nhú ra chồi xanh thưa thớt. Tiếp nối là gió khô nắng ấm dai dẳng, khi các đội chăn nuôi tiến vào bãi cỏ chăn cừu non đẻ mùa xuân của mình, mọi người phải bận rộn phòng cháy thảo nguyên và chống hạn bảo vệ cừu non.
Lương Kiến Trung vẫn chậm một bước. Những công nhân xây dựng, lưu dân, người ngoài đến từ đoàn xe lớn của bộ phận bãi chăn thả đó, năm trước nhìn thấy cái cảnh náo nhiệt nhóm sản xuất Cát Tư Mại bán linh dương vàng ở trạm thu mua, đều đỏ cả mắt. Họ quấn lấy thợ săn hỏi thăm địa điểm bãi săn. Thợ săn đều nói dê đông lạnh đào hết sạch rồi. Họ lại lấy kẹo Quan Đông vùng Đông Bắc đi dụ Ba Nhã Nhĩ, nhóc con lại chỉ cho họ một thung lũng trống không. Sau đó, những người ngoài đến từ vùng nông nghiệp Đông Bắc vốn xuất thân Mông Cổ này, vẫn tìm chuẩn điểm yếu chí mạng của người Mông Cổ thảo nguyên — rượu. Liền dùng rượu mạnh cao lương Đông Bắc chuốc say người chăn dê Tang Kiệt, dò hỏi được địa điểm chính xác chôn linh dương vàng đông lạnh. Họ nhanh chân hơn một bước, tranh thủ trước khi đàn sói và Lương Kiến Trung đến, khi linh dương vàng vừa mới lộ ra khỏi tuyết, liền dựng trại bên cạnh bãi quây, trong vòng một ngày đã vơ vét sạch tất cả dê đông lạnh, bất kể to nhỏ tốt xấu. Và đêm đó dùng bốn cỗ xe lớn chở hết đến trạm thu mua công xã Bạch Âm Cao Bỉ.
Người chăn ngựa đội hai liên tiếp mấy đêm, nghe thấy tiếng sói đói gào rú bi thảm giận dữ trong núi lớn, tiếng vọng trong thung lũng trống không, kéo dài không dứt. Người chăn ngựa tất cả đều trở nên căng thẳng, ngày đêm canh giữ xung quanh đàn ngựa trong núi, không dám rời nửa bước, khiến những người tình của họ rải rác ở các lều Mông Cổ, nén nhịn đến mức quất ngựa chạy, gào ca không ngừng, oán thán du dương.
Chẳng bao lâu sau, thông báo của bãi chăn thả về việc khôi phục hoạt động truyền thống móc sói con mỗi năm một lần được ban xuống chính thức, phần thưởng năm nay cao hơn rất nhiều so với những năm trước, đây là điều đại diện quân đội Bao Thuận Quý cố ý thêm vào. Nghe nói giá thu mua da sói con năm nay đặc biệt cao. Da sói con mềm mại đẹp đẽ, quý hiếm cao quý, là nguyên liệu thượng đẳng làm áo bông nhỏ cho phụ nữ. Lúc này đã trở thành vật cưng của các phu nhân quan chức mấy tỉnh phía Bắc, cũng là vật cứng để quan chức cấp dưới chạy cửa sau.
Lão Tất Lợi Cách cả ngày không nói lời nào, hết túi thuốc lào này đến túi khác hút không ngừng. Trần Trận tình cờ nghe lão tự lẩm bẩm: Đàn sói sắp làm dữ rồi.
