Thế Dân (Đường Thái Tông — chú thích của người dẫn) từ khi khởi binh đến nay, trải qua mấy chục trận lớn nhỏ, thường thân tự sát địch hàng đầu, kỵ nhẹ xông sâu, dẫu nhiều lần nguy ngập nhưng chưa từng bị tên đao làm bị thương.
---❊ ❖ ❊---
…… Thế Dân tay giết mấy chục người, hai đao đều mẻ, máu chảy đầm đìa đầy tay áo, vẩy máu rồi lại chiến. Binh của Lý Uyên lại chấn hưng.
---❊ ❖ ❊---
Vua (Đường Thái Tông — chú thích của người dẫn) nói: “... Phàm đạo dùng binh, thấy lợi liền tiến nhanh, không lợi liền rút nhanh.”
— Tư Mã Quang, 《Tư trị thông giám · Quyển thứ một trăm chín mươi》
《Sách đã dẫn · Quyển thứ một trăm tám mươi tư》
《Sách đã dẫn · Quyển thứ một trăm chín mươi sáu》
Sau mấy trận mưa lớn, các con sông lớn nhỏ trên thảo nguyên Ngạch Lôn nước dâng đầy, mặt hồ ở bãi chăn thả mới được mở rộng, bãi cỏ ven hồ biến thành vùng đất ngập nước, trở thành thiên đường tập bay và kiếm ăn cho hàng ngàn hàng vạn con vịt con. Cùng lúc đó, một trận tai họa muỗi hiếm có và đáng sợ bất ngờ giáng xuống vùng thảo nguyên biên giới.
Đối với thanh niên trí thức Bắc Kinh, thảm họa muỗi trên thảo nguyên là thảm họa thiên nhiên đáng sợ hơn cả bạch tai (bão tuyết) và hắc tai (bão cát), bão gió và hoả tai, hạn hán dịch bệnh và tai họa do sói. Muỗi trong thảm họa muỗi ở thảo nguyên Ngạch Lôn giống như không khí, nơi nào có không khí là nơi đó có muỗi. Nếu không đeo mũ chống muỗi, ở bất kỳ nơi nào trên thảo nguyên mà hít một hơi, chắc chắn sẽ hít vào khoang mũi mấy con muỗi. Vùng thảo nguyên biên giới miền trung và miền đông Nội Mông có lẽ là khu vực có bầy muỗi lớn nhất, dày đặc nhất và điên cuồng nhất trên thế giới, nơi này sông hồ chi chít, cỏ rậm cỏ dày, hang rái cá và hang chuột — nơi muỗi nương tựa để qua đông bình an — lại vô cùng nhiều. Muỗi có máu sói và máu người hút mãi không hết, máu trâu, bò, ngựa, cừu, cùng với máu thỏ rừng, cáo, rắn, rái cá cạn, linh dương vàng. Những bầy muỗi từng uống máu sói gần đây đã hành hạ một tri thức trẻ mười seis tuổi đến mức tâm thần bất ổn, phải đưa về Bắc Kinh. Càng nhiều bầy muỗi từng uống máu sói hơn nữa, với bản tính hoang dã còn điên cuồng hơn cả bầy sói thảo nguyên, đã lao vào tất cả các loài động vật máu nóng và máu lạnh trên thảo nguyên.
Ở bãi chăn thả mới, những con muỗi đã trải qua mùa đông an toàn của năm trước còn nhiều hơn, do đó, thảm họa muỗi ở đây lại càng trầm trọng hơn.
Buổi trưa, Trần Trận đọc sách trong màn chống muỗi ở lều Mông Cổ một lúc, rồi đầu đội chiếc mũ chống muỗi kiểu mũ chống ong của người nuôi ong, tay cầm một cây phất trơi đuổi ruồi bằng đuôi ngựa, bước ra từ chiếc lều Mông Cổ được bịt kín mít để quan sát con sói con đang bị bầy muỗi bao vây. Đây là khoảng thời gian trong ngày mà bầy muỗi chuẩn bị bắt đầu tổng tấn công. Trần Trận vừa bước ra khỏi lều, liền rơi vào tiếng vo ve ong óc còn đáng sợ hơn cả còi báo động thời chiến.
Muỗi vàng lớn trên thảo nguyên Ngạch Lôn không có sự khôn ngoan của loài sói, nhưng lại có tính công kích liều mạng và dám chết hơn cả sói. Hễ ngửi thấy mùi của động vật là chúng lập tức lao tới chích ngay, hoàn toàn không thăm dò, không do dự, không có bất kỳ chiến lược chiến thuật nào, giống như kim bay tên loạn đâm cuồng chích loạn, dù có bị đuôi ngựa hay đuôi trâu quất chết bao nhiêu đi nữa, chúng vẫn cứ ù ù kéo tới, đội quân tiếp viện thậm chí còn bị kích thích bởi mùi máu của những con muỗi bị quất toác cả xác mà trở nên hung dữ hơn gấp bội.
Tấm lưới cửa sổ mũ chống muỗi rộng một thước vuông trước mắt Trần Trận, trong chớp mắt đã đậu kín vô số muỗi vàng. Anh điều chỉnh tiêu cự của mắt, nhìn thấy những con muỗi vàng từ từng mắt lưới nhỏ chi chít, đâm cái kim vòi dài xuyên qua giống như từng chiếc đinh ghim lớn. Trần Trận dùng phất trơi đuôi ngựa quất quét mạnh một cái, mấy chục con muỗi vàng bị quét rơi xuống, nhưng trong chớp mắt trên tấm lưới cửa sổ ấy lại một mảng muỗi vàng dày đặc. Anh đành phải liên tục quét qua quét lại giống như quạt quạt thì mới có thể nhìn rõ thứ trước mắt. Trần Trận ngẩng đầu nhìn trời, bầy muỗi giống như đang làm công tác chuẩn bị trước trận chiến, bay lơ lửng dày đặc ở bầu trời cách đỉnh đầu chưa đầy hai mét, trên thảo nguyên tựa như khói chiến tranh đang bốc lên, bầu trời được phủ một lớp khói vàng dày đặc. Trần Trận nghĩ: "Lang yên" thực sự đáng sợ, chắc chắn là "khói vàng" do bầy muỗi thảo nguyên tạo thành. Mùa này, người và gia súc trên thảo nguyên đều bước vào trạng thái chiến tranh.
Trần Trận ngẩng đầu quan sát kỹ tình hình muỗi, để chuẩn bị cho việc canh gác đêm tối. Anh phát hiện bầy muỗi hôm nay không chỉ dày đặc, mà kích thước của muỗi cũng lớn đến mức giật mình. Những con muỗi vàng đều không ngừng rung cánh, đôi cánh đã không thể nhìn thấy nữa, thứ nhìn thấy chỉ là thân hình của muỗi vàng, to lớn trông như từng con vỏ tép. Trong phút chốc, anh thậm chí có cảm giác như mình đang đặt mình dưới đáy hồ, ngước nhìn bầu trời nước trong vắt, đỉnh đầu là một bầy tôm con dày đặc.
Con ngựa trắng mang bàn ngựa của Trần Trận từ lâu đã không dám ăn cỏ trên sườn đồi nữa, lúc này nó đang đứng trên bãi phân cừu trống hoác, mặt đất ở đây được trải một lớp phân cừu, không có lấy một cọng cỏ, muỗi ít hơn. Thế nhưng, trên người ngựa vẫn đậu một lớp muỗi vàng dày đặc, toàn thân trông như dán một lớp cám gạo. Ngựa trắng nhìn thấy chủ nhân cầm phất trơi đang đuổi muỗi, liền đi khập khễnh, bước ba tấc lại dịch chuyển đến bên cạnh Trần Trận. Trần Trận vội vàng bước lên, cúi người cởi chiếc "cùm chân" bằng da cho ngựa trắng, dắt ngựa đến cạnh chiếc xe bò có ít muỗi hơn một chút, rồi lại tròng bàn ngựa cho nó. Ngựa trắng không ngừng lắc đầu lên xuống, và dùng cái đuôi ngựa to khỏe quất mạnh vào bụng ngựa, chân ngựa và muỗi ở sườn lưng, còn muỗi ở ngực trước, chân trước và sườn lưng phía trước thì đành phải dựa vào miệng ngựa để đối phó. Hàng triệu con muỗi vàng đều dùng chân trước vạch lông ngựa ra, sau đó dùng đầu kim đâm vào thịt ngựa. Chẳng mấy chốc bụng muỗi đã phồng lên, trên mình ngựa trông như mọc ra một dải quả câu kỷ tử hình bầu dục dài, đỏ tươi sáng bóng. Ngựa trắng điên cuồng quất, mỗi lần quất là một lớp máu đỏ, đuôi ngựa đã bị máu dính kết lại thành một chiếc chổi lông ngựa bằng nỉ, tác dụng của đuôi ngựa trong phạm vi thế lực của nó quả thực đã phát huy đẫm máu một cách triệt để. Còn ngựa trắng thì trông giống như một con ngựa máu vừa từ trong bầy sói xông sát ra.
Trần Trận dùng phất trơi xua muỗi hộ ngựa, dùng sức quất mạnh vào lưng ngựa và chân trước của ngựa, con ngựa lớn vô cùng cảm kích, liên tục gật đầu cúi chào chủ nhân. Thế nhưng bầy muỗi ngày càng dày đặc, xua đi lớp này, lập tức lại có lớp khác bay tới, trên mình ngựa vĩnh viễn bọc một lớp "cám gạo", một lớp "quả câu kỷ tử".
Trần Trận lo lắng nhất là sói con, vội vã chạy về phía vòng quây sói. Trong hang sói đọng nước mưa nửa hang, sói con không thể chui vào hang để tránh muỗi. Bộ lông mùa hè mỏng manh của nó hoàn toàn không thể chống lại những chiếc kim chích của bầy muỗi, những nơi ít lông hoặc không có lông như chóp mũi, tai, mí đầu, mặt, da đầu, da bụng cùng bốn móng vuốt, lại càng phơi bày trực trần ra bên ngoài, lúc này sói con đã bị bầy muỗi hành hạ đến mức sắp phát điên rồi. Bầy muỗi thảo nguyên dường như đinh ninh máu sói là đại bổ, sói con vậy mà lại thu hút "khói vàng" nồng nặc nhất trên thảo nguyên, bị chích đến mức không ngừng lăn lộn tại chỗ. Chịu hết nổi sự chích hút, nó liền liều mạng chạy vòng tròn điên cuồng, chạy đến mức nóng hổ mà ngay cảè lưỡi cũng không dám, càng không dám thở dốc, sợ hãi hút bầy muỗi vào cổ họng. Chẳng mấy chốc, sói con lại co quắp cơ thể, thu đôi chân sau ít lông vào dưới bụng, rồi dùng hai chân trước che chóp mũi. Trần Trận chưa từng nghĩ tới tiểu bá vương thảo nguyên này, lại có ngày bị bầy muỗi bắt nạt thành cái vẻ thảm hại thế này, sống giống như một tên ăn mày nhỏ bị đánh đập. Thế nhưng, ánh mắt của sói con vẫn sắc bén có thần, trong ánh mắt vẫn tràn đầy khí thế quật cường hung hãn.
Thời tiết ngày càng oi bức, bầy muỗi treo lơ lửng trên đỉnh đầu bị áp suất thấp gom lại không thể tản đi. Trần Trận dùng phất trơi đuôi ngựa xua đuổi bầy muỗi hộ sói con, lại dùng lòng bàn tay xoa đầu và thân nó, xoa một cái là ra một vốc "cám", xoa một cái là ra một vốc máu. Trần Trận xót ruột đến mức khó chịu khôn tả, những giọt máu này đều là do anh dùng thời gian và tâm huyết đổi lấy cơ mà! Sói con lại vui mừng liên tục liếm mớ máu sói trong lòng bàn tay Trần Trận, còn nghiêng đầu cọ ngứa điên cuồng trên đầu gối anh, cọ đến mức trên đầu gối Trần Trận dính một mảng lông sói đỏ. Sói con quả thực coi Trần Trận như cọc cứu mạng, bám chặt lấy không buông, trong mắt sói tràn ngập ý biết ơn và hưng phấn. Trần Trận lại nghĩ tới bầy sói ngoài hoang dã. So sánh ra, cỏ trên doanh trại đã bị gặm thưa thớt, mà cỏ trong thung lũng núi cỏ cao thì bầy muỗi lại càng nhiều, bầy sói nhất định còn khổ sở hơn sói con: chui hang, bầy muỗi sẽ đi theo vào trong hang; xuôi theo chiều gió chạy điên cuồng, nhưng phía trước vẫn là bầy muỗi. Rái cá cạn thì không bắt được, cho dù có bắt được một con, cũng không đủ để bù đắp tổn thất do bị bầy muỗi hút máu. Lão Tất Lợi Cách nói, sau thảm họa muỗi chắc chắn là thảm họa sói, bầy muỗi biến bầy sói thành bầy sói đói sói điên, người và gia súc sắp gặp họa rồi. Thảo nguyên sợ nhất là song tai, đặc biệt là thảm họa muỗi cộng với thảm họa sói. Những ngày này, cả đội lòng người hoang mang.
Sói con rõ ràng mệt mỏi rã rời, nhưng vẫn chưa thấy gầy đi. Mỗi ngày mỗi đêm, nó không biết bị bầy muỗi hút đi bao nhiêu máu, lại còn phải vô cớ tăng cường lượng vận động. Trước thảm họa muỗi hoành hành, cá tính ngạo mạn bất kham của sói con càng thể hiện rõ hơn, sự oanh tạc của bầy muỗi hoàn toàn không ảnh hưởng đến lượng ăn và khẩu vị của sói con. Thảm họa muỗi giữa mùa hè, gia súc bệnh trong đàn gia súc tăng lên, Trần Trận thường xuyên có thể kiếm được cừu chết để cho sói con ăn, sói con liền dùng lượng thức ăn gấp đôi để chống lại sự bóc lột vượt mức và tra tấn tinh thần của bầy muỗi đối với nó. Vào mùa thảm họa lớn, sói con vẫn một lòng một dạ vỗ béo tăng trưởng. Trần Trận giống như một bậc phụ huynh nhàn hạ, chưa bao giờ phải ép buộc hay dùng lợi ích dụ dỗ con cái làm bài tập. Sói con chỉ cần anh làm tốt một việc: bữa nào cũng cho ăn no. Chỉ cần có thịt ăn có nước uống, khó khăn và tai họa lớn đến đâu nó cũng chịu được, hơn nữa còn có thể mang đến cho bạn bảng thành tích xuất sắc mỗi ngày. Trần Trận nghĩ, người từng nuôi sói con, có lẽ sẽ không bao giờ ôm kỳ vọng quá cao đối với con cái của chính mình nữa. Đừng nói gì đến chuyện "vọng tử thành long" (mong con hóa rồng), cho dù là "vọng tử thành lang" (mong con hóa sói), cũng là một xa vọng cao không với tới.
Sói con đột nhiên nhảy tưng lên như bị thần kinh, không biết là con muỗi vàng lớn nào, đã chui xuống dưới bụng sói con, chích vào "cậu nhỏ" của sói con. Đau đến mức nó đầu nọ không màng đầu kia, lập tức thay đổi tư thế tránh muỗi, giơ cao chân sau, vươn đầu xuống dưới bụng, muốn dùng răng để gãi chỗ hiểm của mình. Thế nhưng nó vừa mới giơ chân sau lên, mấy trăm con muỗi đói ào một tiếng lao tới bao phủ lấy bụng dưới của nó, sói con đau đến mức hận không thể cắn đứt cái thứ đó của chính mình.
Trần Trận vứt sói con lại, cầm liềm đeo sỏ sọt liễu, bước nhanh về phía câu núi phía Tây để cắt cỏ ngải. Năm trước muỗi ít, Trần Trận chỉ đi theo Cát Tư Mại đi cắt cỏ ngải một lần. Sau khi chuyển đến bãi chăn thả mới bên hồ, liên tiếp gặp mưa, Trần Trận sớm đã thám thính kỹ càng nơi nào mọc cỏ ngải. Mưa mang đến thảm họa muỗi lớn, cũng mang đến cho thảo nguyên từng mảng cỏ ngải tươi tốt. Khi bầy muỗi vừa đến lúc hoành hành nhất, cỏ ngải trong khe núi cũng vừa lúc mọc ra mùi thuốc nồng nặc kỳ lạ. Trần Trận ngẩng nhìn Tengri (Trời), anh nghĩ nếu như trên thảo nguyên không có cỏ ngải, các dân tộc trên thảo nguyên rốt cuộc còn có thể sinh tồn trên thảo nguyên nữa hay không?
Bọn chó đều sợ muỗi trong bãi cỏ, không đi theo Trần Trận, vẫn nằm phục dưới xe bò ít muỗi hơn để tránh muỗi tránh nắng. Trần Trận đi về phía khe núi phía Tây, anh nhìn thấy đàn cừu của tiểu đội ở đằng xa đều được thả trên ngọn núi ít cỏ nhiều đá thuận chiều gió, chỉ ở đó, đàn cừu mới có thể ở lại được. Mấy người chăn cừu đều đeo mũ chống muỗi, tuy nóng đến mức không thở nổi nhưng không ai dám cởi mũ ra.
Trong khe núi cỏ rậm muỗi nhiều không thổi tới gió, Trần Trận mồ hôi đầm đìa. Chiếc áo khoác vải bố của anh đã ướt một mảng lớn, rất nhiều cây kim vòi cứng của muỗi lớn chích vào lớp vải dày ẩm ướt, chích được một nửa thì không chích nổi nữa, cũng không rút ra được. Thế nên, trên quần áo của Trần Trận xuất hiện rất nhiều con muỗi bay bị cái kim vòi của chính chúng trói chặt lại. Trần Trận lười đi gỡ chúng ra, mặc cho chúng tự chuốc lấy hậu quả bay đến chết mệt đến chết. Thế nhưng chẳng mấy chốc, anh cảm thấy trên đỉnh bả vai bị chích một nhát đau điếng, vỗ một cái, trên lòng bàn tay là một đóa hoa máu.
Trần Trận vừa mới bước đến gần một bãi cỏ ngải, bầy muỗi liền giảm đi rõ rệt. Trong bãi mọc đầy cỏ ngải cao gần một mét, thân cành màu xanh xám trắng, những chiếc lá nhỏ mọc một lớp lông tơ, mềm mại nhiều nước. Cỏ ngải giống như thuốc đắng, trâu bò ngựa đều không ăn, cho nên cỏ ngải cứ thế mọc lan tràn tùy ý. Trần Trận vừa nhìn thấy cỏ cao liền theo phản xạ nghề nghiệp bước chậm lại, anh nắm chặt liềm, cảnh giác cúi người xuống, làm tốt công tác chuẩn bị chiến đấu. Những người chăn cừu già thường nhắc nhở những người chăn cừu tri thức trẻ rằng khi chăn cừu vào mùa hè nhất định phải chú ý bãi cỏ ngải, ở đó cỏ cao muỗi ít, là nơi sói tránh muỗi ẩn nấp. Sói để xua muỗi, còn cố ý lăn lộn trong bãi cỏ ngải, để toàn thân dính đầy mùi thuốc cỏ ngải xộc mũi, tự mặc cho mình một chiếc áo chống muỗi.
Không có chó, Trần Trận không dám đi sâu vào, anh gầm lên hai tiếng, không thấy động tĩnh gì, lại đứng một lúc, mới chậm rãi bước vào bãi cỏ ngải. Trần Trận giống như nhìn thấy tiên thảo cứu mạng, xông vào bụi cỏ rậm rạp nhất điên cuồng cắt một trận. Nhựa cỏ nhuộm xanh lưỡi liềm, trong không khí tỏa ra mùi hương thuốc nồng nặc, anh há to miệng mở rộng hô hấp, thực sự muốn bọc toàn bộ ngũ tạng lục phủ của mình trong hơi thở cỏ ngải.
Trần Trận cắt được một sọt lớn cỏ ngải nhô cao đặc chặt, bước nhanh về nhà. Anh chộp lấy một nắm cỏ ngải non, vắt lấy nước bôi lên mu bàn tay. Quả nhiên, vùng da duy nhất phơi bày ra bên ngoài đã không còn mấy con muỗi dám chích nữa.
Trở về lều, Trần Trận tăng nhiệt độ lò sưởi, cho thêm không ít phân bò khô. Lại ra chiếc xe sọt liễu tìm bảy tám chiếc chậu rửa mặt sứt mẻ thu gom được trong suốt một năm qua, anh chọn chiếc lớn nhất, bỏ vào mấy cục phân bò đang cháy, lại cho thêm một nhúm nhỏ cỏ ngải, trong chậu lập tức bốc lên làn khói trắng thơm mùi ngải nồng nặc.
Trần Trận bưng chậu khói đặt về phía đầu gió của vòng quây sói, gió nhẹ thổi hiu hiu, khói trắng bay lượn, bao phủ hơn nửa vòng quây sói. Trên thảo nguyên, khói ngải cứu là kẻ thù khắc tinh của muỗi vàng, khói đến đâu, muỗi vàng kinh hoàng bay tán loạn đến đó, ngay cả những con muỗi mới hút được nửa bụng máu cũng bị huân đến mức hoảng loạn rút kim tháo chạy. Trong chớp mắt, bầy muỗi ở hơn nửa vòng quây sói liền trốn chạy không còn tăm tích.
Khói ngải đã giải vây cho sói con. Thế nhưng sói con vừa nhìn thấy đốm lửa và khói trắng, lại sợ đến mức lông cổ dựng đứng, toàn thân run rẩy, trong mắt tràn ngập sự sợ hãi, nhảy tưng tung loạn xạ, lùi mãi cho đến tận rìa vòng quây sói, cho đến khi bị xích sắt kéo dừng lại, vẫn không ngừng giãy giụa. Sói con cũng giống như tất cả những con sói hoang dã khác, sợ lửa sợ khói, sợ đến mức đã quên bẵng đi nỗi đau bị bầy muỗi cắn chích, liều mạng trốn đến nơi khói trắng không bao phủ tới. Trần Trận đoán rằng, ngàn vạn năm nay sói thảo nguyên thường xuyên phải đối mặt với sự tập kích của lửa rừng khói đặc, trong cơ thể sói con nhất định mang theo di truyền bẩm sinh sợ lửa sợ khói của tổ tiên chúng. Trần Trận lại cho thêm một nắm cỏ ngải, dịch chuyển chậu khói một chút, dùng khói trắng bao phủ lấy sói con. Anh buộc phải huấn luyện sói con thích nghi với khói lửa, đây là con đường sống duy nhất giúp nó vượt qua thảm họa muỗi khổ cực nhất. Ở ngoài hoang dã, sói mẹ sẽ dẫn dắt sói con đến đỉnh núi hoặc bụi cỏ ngải để tránh muỗi; còn ở doanh trại của con người, Trần Trận buộc phải gánh vác trách nhiệm của sói mẹ, dùng khói ngải để xua muỗi cho sói con.
Khói trắng cuồn cuộn không dứt, sói con giãy giụa liều chết, suýt chút nữa tự siết cổ mình đến chết. Trần Trận đành lòng làm ngơ không động tâm, tiếp tục thêm lửa thêm cỏ. Sói con cuối cùng cũng mệt mỏi không giãy nổi nữa, đành phải run lẩy bẩy đứng trong làn khói ngải. Sói con mặc dù tràn ngập sự sợ hãi đối với khói trắng, nhưng nó dường như dần dần cảm thấy toàn thân trở nên nhẹ nhõm, tiếng ồn của bầy muỗi bao vây nó suốt mấy ngày mấy đêm đã biến mất, những con côn trùng nhỏ đáng ghét cũng không thấy tăm tích đâu nữa. Nó cảm thấy rất lạ lùng, quay đầu nhìn ngó xung quanh, lại cúi đầu nhìn xuống bụng, những thứ nhỏ nhặt khiến nó nhảy cẫng lên ấy cũng không biết đã chuồn đi đằng nào rồi. Trong mắt sói con tràn ngập sự hồ nghi và kinh ngạc, tinh thần lập tức phấn chấn hơn không ít.
Khói trắng tiếp tục cuồn cuộn dâng trào, nhưng sói con hễ cứ nhìn thấy khói, là lại co rúm thành một cục. Trong chậu khói đột nhiên bốc lên vài đốm lửa, sói con sợ hãi lập tức trốn chạy khỏi trận khói, chạy đến rìa vòng quây sói không có khói. Nhưng nó vừa mới chạy ra khỏi làn khói trắng, lập tức lại bị bầy muỗi bao vây, chích cho nó nhảy cõng lên nhảy cõng xuống, liều mạng ôm mặt. Chịu hết nổi sự chích hút, nó đành phải lại bắt đầu chạy vòng tròn điên cuồng. Chạy mười mấy vòng, tốc độ của sói con chậm dần xuống, nó hình như đột nhiên phát hiện ra sự khác biệt về khu vực nhiều muỗi và ít muỗi: hễ cứ chạy vào trong khói, muỗi trên người liền ào một tiếng bay sạch; hễ cứ chạy ra khỏi làn khói trắng, chóp mũi của nó chắc chắn sẽ dính thêm mấy phát kim chích. Sói con trừng tròn xoe đôi mắt kinh ngạc nhìn làn khói trắng, hơn nữa thời gian dừng lại ở trong khói trắng ngày càng lâu hơn. Sói con là một đứa trẻ thông minh, nó bắt đầu vận dụng đầu óc suy nghĩ thật nhanh, ngẫm nghĩ về sự vật mới mẻ trước mắt. Nhưng nó vẫn sợ khói, do dự ở vùng có khói và không có khói.
Mấy con chó lớn vẫn luôn tránh muỗi dưới chiếc xe bò trong doanh trại, nhanh chóng phát hiện ra làn khói trắng. Những con chó lớn trên thảo nguyên đều biết rõ cái lợi của khói ngải, mắt chúng sáng rực lên, phấn khích vội vàng dẫn theo bấy chó con chạy tới để cọ khói. Mấy con chó lớn vừa xông vào trận khói, muỗi trên toàn thân liền ào một tiếng bị huân sạch. Chó lớn lại bắt đầu chiếm lĩnh địa bàn khói không đậm không nhạt, nằm phục xuống thoải mái vươn vai duỗi người, cuối cùng cũng có thể ngủ bù một trận thật thỏa thích rồi. Bấy chó con từ trước tới nay chưa từng nếm trải sự ngọt ngào của khói ngải, ngốc nghếch đi theo chó lớn xông vào trận khói, lập tức vui mừng đến mức há hốc mồm, cũng bắt đầu chiếm lĩnh địa bàn tốt. Chẳng mấy chốc, vòng quây sói nhỏ đường kính bốn mét, đã nằm phục sáu con chó, khiến sói con trố mắt ngạc nhiên.
Sói con vui mừng biết nhường nào, mắt cũng nheo lại, miệng cũng ngoác ra, đuôi cũngểnh lên. Ngày thường nó sốt sắng khua khoắng đôi chân trước biết bao, mấy lần nhiệt tình mời gọi lũ chó đến vòng quây của nó chơi, thế nhưng lũ chó luôn tỏ ra lạnh nhạt phớt lờ nó, hôm nay vậy mà lại bất ngờ không mời mà tới, hơn nữa còn xuất động toàn bộ, ngay cả con Y Lặc căm ghét nó nhất cũng đến, thật khiến sói con cảm thấy vô cùng bất ngờ và phấn khích, vui mừng hơn cả khi bắt được sáu con chuột lớn béo tốt. Sói con nhất thời quên béng mất nỗi sợ hãi, nó xông vào trận khói, lúc thì trèo lên lưng Nhị Lang nhảy tưng tưng loạn xạ; lúc thì ôm chầm lấy chó con cái lăn lộn thành một cục. Sói con cô độc cuối cùng cũng có một đại gia đình vui vẻ, nó giống như một tên tù nhân nhỏ đột nhiên nhìn thấy tất cả các thành viên trong gia đình cùng nhau đến thăm tù, đối với mỗi con chó hình như đều ngửi không đủ, thân thiết không đủ, liếm không đủ... Trần Trận chưa từng nhìn thấy sói con vui mừng đến thế bao giờ, viền mắt anh có chút cay cay...
Chó thì đông mà khói thì ít, lại thêm một con sói, khói ngải liền có chút không đủ dùng nữa rồi. Sói con vốn dĩ là "chủ nhân" của mảnh đất này, bây giờ ngược lại bị lũ chó phản khách vi chủ đẩy ra ngoài dòng khói rồi. Bấy chó con vẫn đang tranh giành địa bàn, hai con chó đực nhỏ không chút khách khí đẩy con sói con hiếu khách ra ngoài khói thêm một lần nữa. Sói con có chút thắc mắc, nó nhẫn nhịn sự cắn chích của bầy muỗi, nghiêng đầu suy ngẫm hành vi của lũ chó. Chẳng mấy chốc, trong mắt sói con lộ ra vẻ chợt hiểu ra vấn đề, dấu hỏi trong mắt không còn nữa, nó cuối cùng cũng hiểu ra rằng: Lũ chó không hề nhắm vào nó, mà là nhắm vào làn khói trắng. Màn sương trắng vẫn luôn khiến nó sợ hãi ấy, mới là thế giới thoải mái không có những con côn trùng nhỏ đáng ghét, mà mảnh đất này vốn dĩ là được chuẩn bị riêng cho nó. Con sói con xưa nay không bao giờ chịu thiệt lập tức cảm thấy mình bị thiệt thòi lớn, liền đùng đùng nổi giận xông vào trận khói giống như đi cướp thịt, nanh vuốt khua khoắng hung hăng xua đuổi hai con chó đực nhỏ. Một con chó con cứ bám lỳ dưới đất nhất quyết không chịu rời đi, sói con thô bạo cắn lấy tai nó, lôi xềnh xệch nó ra khỏi trận khói, con chó đực nhỏ đau đến mức kêu ầm lên. Sói con cuối cùng cũng cướp được cho mình một khoảng đất vừa hay có khói mù không quá đậm cũng không sặc, thoải mái nằm phục xuống, tận hưởng niềm vui không có muỗi. Sói con có lòng hiếu kỳ, ham hiểu biết và thói quen nghiên cứu cực kỳ mạnh mẽ, vẫn luôn trân trân nhìn chằm chằm chiếc chậu sứt mẻ đang bốc khói, nhìn đến mức say sưa ngon lành, bất động tại chỗ.
Một lúc sau, sói con đột nhiên đứng dậy, chậm rãi đi về phía chậu khói, muốn đến xem cho rõ ngọn ngành, nhưng đi chưa được mấy bước, đã bị khói đặc sặc cho liên tục hắt xì, nó lùi lại mấy bước, một lúc sau, nó lại không kìm nén được lòng hiếu kỳ, lại ra xem. Sói con áp đầu sát mặt đất ít khói "lén la lén lút" bò sát tới, đến gần chậu khói, nó vừa mới ngẩng đầu lên, một đốm lửa bị gió thổi bay ra, vừa vặn rơi trúng chóp mũi sói con, nó bị bỏng giật nảy mình lên, phát nổ như một quả bom được châm ngòi rồi rơi bịch xuống mặt đất. Bộ lông bờm của nó cũng dựng ngược lên toàn bộ, tẽ ra xung quanh như hình tia phóng xạ. Sói con sợ hãi cụp đuôi chạy về bên cạnh Nhị Lang, chui vào lòng nó. Nhị Lang ha hả cười, cười con sói ngốc nghếch không biết tốt xấu. Nhị Lang há to miệng, vươn lưỡi liếm chóp mũi sói con, sói con ngoan ngoãn nằm phục xuống đất, ngây ngốc nhìn chằm chằm chậu khói, hoàn toàn không dám tiến lên bước nào nữa. Một lúc sau, sói con giống như một đứa trẻ đang buồn ngủ, buồn ngủ đến mức không mở nổi mắt, nhanh chóng chìm vào giấc ngủ. Sói con bị bầy muỗi hành hạ suốt mấy ngày mấy đêm, cuối cùng cũng có thể ngủ bù một giấc an lành rồi. Thế nhưng Trần Trận lại chú ý thấy, sói con trong lúc ngủ say, đôi tai vẫn đang khẽ rung rùng, đôi tai sói của nó vẫn đang đứng gác làm nhiệm vụ.
Trần Trận nghe thấy tiếng móng ngựa lọc cọc, con ngựa trắng kia cũng muốn tới cọ khói. Trần Trận vội vàng bước lên, cởi bàn ngựa, dắt ngựa đến phía hạ gió của vòng quây sói, rồi lại tròng bàn ngựa cho ngựa trắng. Lớp "cám gạo" muỗi vàng phủ kín mình ngựa ào một tiếng tung bay lên trời. Ngựa trắng trút một hơi dài, cúi đầu, nửa nhắm mắt đứng chợp mắt.
Chậu khói ngải dưới thảm họa muỗi lớn chẳng khác nào than sưởi giữa ngày tuyết rơi, vậy mà lại cứu trợ cho một con sói con, một con ngựa lớn và sáu con chó. Tám sinh mạng này đều là bảo bối và bạn bè của anh, anh có thể đem đến cho chúng sự cứu trợ kịp thời và hiệu quả nhất, Trần Trận cảm thấy vô cùng mãn nguyện. Sói con và ba con chó nhỏ giống như trẻ nhỏ vẫn chưa biết cách nói cảm ơn, đang ngủ say sưa ngon giấc, thế nhưng ngựa trắng lớn và ba con chó lớn, lại chốc chốc hướng về phía Trần Trận ném ánh mắt biết ơn, còn khẽ lắc lắc cái đuôi. Sự biết ơn của động vật chân thành giống như thảo nguyên, chúng tuy không biết nói một đống những lời ca tụng nịnh nọt mang ơn đội nghĩa, nhưng Trần Trận lại cảm động đến mức sẵn sàng làm nhiều việc hơn nữa vì chúng. Trần Trận nghĩ, đợi đến khi con sói con thông minh lớn lên, nhất định sẽ biết cách giao tiếp với anh hơn cả lũ chó. Giữa đại tai họa, Trần Trận cảm thấy bản thân đối với những người bạn động vật ngày càng trở nên quan trọng hơn. Anh lại cho thêm một ít phân bò khô và cỏ ngải vào chậu khói, rồi vội vàng đi lật phơi và vận chuyển những bánh phân bò.
Thảm họa muỗi vừa mới bắt đầu, cỏ ngải trong khe núi cắt mãi không hết, then chốt của việc chống hạn mấu chốt nằm ở chỗ có chuẩn bị đủ phân bò khô hay không. Không cần thúc giục, phụ nữ và trẻ em toàn đại đội đều đang lật phơi và vận chuyển những bánh phân bò dưới cái nắng gay gắt.
Trên thảo nguyên Ngạch Lôn, phân bò phân cừu khô là nhiên liệu chính của người chăn gia súc. Vào mùa đông, phân bò khô chủ yếu dùng để nhóm lửa, khi ấy nhiên liệu chủ yếu dựa vào hạt phân cừu khô gió, bởi vì nhà nhà đều canh giữ bãi phân cừu, mỗi ngày chỉ cần sau khi đàn cừu ra khỏi chuồng, hốt đống hạt phân cừu đầy chuồng thành đống, rồi gió thổi nắng phơi mấy ngày là thành nhiên liệu rất tốt, cháy lâu hơn phân bò khô. Thế nhưng vào mùa hè trên thảo nguyên, phân cừu lắm nước không thành hình, người chăn gia súc trong lều Mông Cổ không thể đốt phân cừu, chỉ có thể đốt phân bò khô. Thế nhưng vào mùa hè, trâu bò ăn cỏ xanh non mọng nước, lại uống rất nhiều nước, phân bò vừa loãng vừa mềm, không khô cứng thành hình như phân bò các mùa khác, cho nên bắt buộc phải thêm một công đoạn lật phơi.
Lật phơi phân bò vào mùa hè là một việc rắc rối và cực nhọc. Phụ nữ và trẻ em của mỗi chiếc lều Mông Cổ, hễ cứ rảnh rỗi là phải đến bãi cỏ xung quanh doanh trại, dùng chạc gỗ lật từng bãi phân bò đã khô bề mặt bên ngoài nhưng còn ướt xanh bên trong để mặt trời tiếp tục phơi nắng mặt bên kia. Lại đem những bánh phân bò đã được lật phơi mấy ngày trước dựng tựa vào nhau theo nhóm ba khối, tiếp tục phơi gió phơi nắng. Sau đó, lại nhặt những bánh phân bò đã phơi cứng từ mấy ngày trước đó vào sọt liễu, vác lên đống phân ở phía trước bên cạnh lều Mông Cổ. Thế nhưng phân bò vừa mới vác về vẫn chưa khô hẳn, bẻ ra bên trong vẫn ẩm ẩm ướt ướt, lúc này việc chất đống phân bò ngoài khô trong ướt lên đống phân chủ yếu là để phòng mưa. Giữa mùa hè mưa nhiều, nếu không tranh thủ thời gian, hễ gặp phải trận mưa rào, phân bò phơi trên bãi phơi mấy ngày chẳng mấy chốc sẽ bị mưa xối thành canh loãng. Mà phân bò bán khô chất đống trên đống phân, gặp mưa thì có thể lập tức đậy những tấm nỉ cũ lớn lên để che mưa. Sau cơn mưa, lại lật ra phơi nắng tiếp.
Vào mùa hè trên thảo nguyên, nhìn người nội trợ của một nhà có chăm chỉ tháo vát hay không, chỉ cần nhìn kích thước đống phân bò trước lều Mông Cổ của nhà đó là có thể biết rõ. Khi thanh niên trí thức mới dựng lều Mông Cổ của riêng mình, không biết lo xa, hễ đến mùa mưa lều tri thức trẻ thường không bốc nổi khói, hoặc chỉ bốc khói mà không bén lửa, thường xuyên phải nhờ người chăn gia súc liên tục tiếp tế phân bò khô, mới có thể qua được mùa mưa. Đến mùa hè này của hai năm sau, Trần Trận, Dương Khắc và Cao Kiến Trung đều đã hiểu được tầm quan trọng của việc lật phân, phơi phân và chất đống phân, "đống củi" trước cửa lều của họ cũng không hề thua kém đống phân của người chăn gia súc là bao.
Trần Trận và Dương Khắc vẫn luôn chán ghét những công việc nhà vặt vãnh lặt vặt này, những chuyện lông gà vỏ tỏi này thường chia cắt thời gian đọc sách thành những mảnh vụn vặt, khiến họ phiền muộn cáu gắt. Thế nhưng, kể từ khi nuôi sói con đến nay, từng công việc nhà không có điểm dừng đã trở thành mấu chốt quyết định xem có nuôi lớn được sói con hay không. Công việc nhà phút chốc được nâng cấp thành nhiệm vụ chiến lược bảo đảm hậu hậu cần quyết định thắng bại của trận chiến. Thế nên cả hai người đều bắt đầu tranh nhau lo liệu bảy việc "lớn" là củi, gạo, dầu, muối, thịt, trà, phân.
Theo lượng dùng quanh năm, "đống củi" trước lều của Trần Trận đã đủ để trải qua toàn bộ mùa hè. Thế nhưng thảm họa muỗi lớn đột ngột giáng xuống, lượng dùng củi sẽ tăng lên gấp bội, đống phân bò cũng sẽ nhanh chóng lùn đi từng ngày từng ngày. Trần Trận quyết định dùng tinh thần của loài sói, nhịu đựng mọi mỏi mệt oi bức và cáu giận, nhanh chóng tăng gấp mấy lần kích thước đống củi lên.
Ánh nắng trên cao nguyên ngày càng độc ác, bộ trang phục dày cộp giống như quân phục binh chủng phòng hóa này của Trần Trận khiến anh nóng đến mức không thở nổi. Anh vác chiếc sọt phân nặng trĩu, mới vác được hai ba sọt, đã cảm thấy thiếu oxy chóng mặt, oi bức khó đương, bước đi khó khăn. Mồ hôi đã chảy cạn, bộ đồ chống muỗi khô rồi lại ướt, ướt rồi lại khô, vết mồ hôi bạc phếch, lúc này đã biến thành một mảnh đất kiềm muối khô cứng kết lại được vác trên lưng. Thế nhưng anh nhìn con sói con, lũ chó, chó lớn và ngựa trắng lớn đang ngủ yên bình dưới làn khói nhẹ mây mỏng, đành phải nghiến răng kiên trì.
Bên cạnh đó, trên vai Trần Trận còn gánh vác áp lực nặng nề hơn cả phân bò bán ẩm rất nhiều. Anh nghiến răng làm việc cực nhọc, không chỉ vì sói con và lũ chó, mà còn vì đàn cừu. Đàn cừu lớn gần hai nghìn con cừu này là thành quả lao động của hai người Trần Trận và Dương Khắc, hơn hai năm nay hai lần đón cừu con, số cừu con do hai người đỡ đẻ lên tới hơn hai nghìn con, đã bị tách ra qua hai đàn. Cả hai người dầm mưa dãi gió, đối phó với muỗi phơi nắng, ngày đêm chiến đấu với sói, túc trực thay phiên chăn cừu gác đêm liên tục 24 tiếng một ngày, làm việc ròng rã suốt hai mùa xuân hạ giá lạnh. Đàn cừu là tài sản tập thể, không thể xảy ra bất kỳ sai sót nào. Hiện tại lại vừa vặn gặp phải "song tai" đáng sợ, nếu như lơ đễnh một chút, sẽ gây ra thảm họa chính trị lớn cho hai người bọn họ. Một đàn cừu lớn như vậy, mỗi đêm buộc phải đốt năm sáu chậu khói mới đủ. Nếu khói ngải không bao phủ được toàn bộ đàn cừu, đàn cừu bị bầy muỗi chích cho chạy cuồng lên ngược chiều gió, chỉ dựa vào một người gác đêm thì hoàn toàn không ngăn cản nổi. Một khi đàn cừu xông vào trong núi, bị bầy sói mai phục đánh cho xác chết phơi thung lũng, có người lại đem trách nhiệm này liên kết với sự thật "con hoang" nuôi sói, thì đến lúc đó tội trách khó mà trốn thoát. Áp lực và nguy hiểm to lớn ép buộc Trần Trận phải nghiến chặt hàm răng sói, dùng sự dũng cảm, thông minh, kiên cường, nhẫn nại, cẩn trọng và tinh thần mạo hiểm của loài sói, để kiên trì sở thích nghiên cứu nuôi sói của mình, đồng thời lại càng tôi luyện nên cá tính kiên cường ngạo mạn giống như sói thảo nguyên. Trần Trận chợt cảm thấy bản thân có một nguồn lực dùng mãi không hết và sự hằn học không chịu khuất phục.
Trần Trận một khi đã vượt qua được rướng ngại tâm lý và giới hạn của sự mệt mỏi, ngược lại cảm thấy nhẹ nhõm hơn. Anh liên tục thay đổi loại công việc, điều tiết cường độ lao động, lúc thì vác phân, lúc thì lật phân, càng lúc càng cảm thấy niềm vui của lao động có mục tiêu. Đồng thời, anh dần dần phát hiện ra bản thân bỏ ra bao tâm huyết nuôi sói như thế này, dường như từ chỗ ban đầu chỉ xuất phát từ sở thích nghiên cứu về sói, đã chuyển hóa thành một thứ tình cảm chân thực đối với loài sói, còn có cả loại trách nhiệm mà cha mẹ và anh chị em gánh vác. Sói con là đứa trẻ được anh nuôi lớn từng ngụm sữa, từng ngụm cháo, từng ngụm thịt, là một đứa trẻ tha loại hoang dã tính thú, ngạo mạn bất kham. Thứ tình cảm thần bí khôn lường, nồng nàn và nguyên thủy giữa người và thú ẩn giấu sâu thẳm trong đáy lòng anh, khiến Trần Trận ngày càng say mê đến mức tẩu hỏa nhập ma, suýt chút nữa trở thành một kẻ bị người đời liếc xéo, không thể lý giải nổi trên thảo nguyên. Thế nhưng Trần Trận lại cảm thấy nửa năm nay, thân tâm mình trở nên sung túc, trong mạch máu bắt đầu sục sôi dòng máu mang tính hoang dã, tràn đầy sức sống. Cao Kiến Trung từng nói với thanh niên trí thức các lều khác rằng, nuôi một con sói con có thể khiến Trần Trận từ một "tên tư bản đen tẩu tư phái" tứ chi không chăm, ngũ cốc chẳng phân, biến thành một người chăm chỉ, thì cũng không thể coi là chuyện xấu.
Trần Trận làm việc hăng say hết mình mang đầy tính sói trên bãi phân bò nhớp nhúa hôi thối, anh mang từng sọt từng sọt phân về nhà, đống phân nhanh chóng phình to giống như cây nấm đen sau cơn mưa. Người nội trợ nhà bên cạnh đứng ngây người không động đậy, không ai biết vì sao anh lại làm việc điên cuồng như vậy. Có thanh niên trí thức mỉa mai nói: Cái này gọi là gần phân thì thối, gần sói thì hóa sói.
Chiều tối, đàn cừu khổng lồ từ trong núi trở về doanh trại. Giọng Dương Khắc khàn đặc, con ngựa cưỡi lúc giật mình lúc hoảng hốt, anh mệt đến mức ngay cả sức vung chiếc sào quăng ngựa cũng sắp không còn nữa. Đàn cừu mang từ trong núi về hàng ngàn hàng vạn con muỗi vàng, toàn bộ đàn cừu giống như bị lửa rừng nướng cháy xém, bốc lên một lớp "khói vàng" dày đặc. Gần hai nghìn con cừu, gần bốn nghìn cái tai cừu liều mạng vẩy tai vẩy muỗi, doanh trại lập tức nổi lên tiếng ồn ào chát chúa, tiếng tai cừu đập phành phạch, phành phạch lớp sóng này cao hơn lớp sóng khác. Bầy muỗi dày đặc vẫn luôn lơ lửng giữa không trung chờ đợi liên hoan, đột nhiên giống như bầy máy bay ném bom bổ nhào xuống. Những con cừu thuộc đợt cuối cùng bị xén sạch lông cừu, trơ trụi da nhẵn thín, trải qua một ngày hình phạt thịt hình phạt kim ngoài hoang dã, từ lâu đã bị chích cho sưng vù lên giống như con cóc ghẻ sần sùi, thảm thương không nỡ nhìn. Đợt oanh tạc mới của bầy muỗi đói dày đặc, suýt chút nữa đâm cho lũ cừu phát điên lên. Đàn cừu kêu réo cuồng loạn, nhảy tưng tại chỗ, mấy con cừu đầu đàn to lớn mặc cho roi của Dương Khắc quất, dồn hết sức lực ngược chiều gió lao về hướng Tây Bắc. Trần Trận vớ lấy cây gậy gỗ, xông qua đập phá loạn xạ một trận, mới xua được cừu đầu đàn quay trở lại bãi phân cừu. Thế nhưng, toàn bộ đàn cừu đều đầu quay về hướng gió, dồn hết sức lực sẵn sàng tinh thần bất cứ lúc nào cũng có thể lao đi điên cuồng ngược chiều gió, mượn gió để xua muỗi.
Trần Trận với tốc độ xung phong, nhanh tay lẹ mắt châm sáu chậu khói ngải, và bưng chậu đặt về phía đầu gió của bãi cừu nằm. Sáu làn khói trắng đậm đặc giống như sáu con rồng trắng hung dữ, lao thẳng về phía bầy muỗi dày đặc. Trong khoảnh khắc, bầy muỗi độc giống như gặp phải thiên long còn độc hơn, gào thét tháo chạy tơi bời. Làn khói ngải cứu mạng đã bao phủ toàn bộ đàn cừu, đàn cừu lớn cừu con mệt mỏi rã rời, bịch bịch quỳ rạp xuống đất. Hình phạt khổ sở cả một ngày, cuối cùng cũng chịu đựng đến lúc kết thúc. Đàn cừu trong làn khói trắng tĩnh mịch một vùng, lũ cừu bị hành hạ đến mức gần như ngay cả sức nhai lại cũng không còn nữa.
Dương Khắc xuống ngựa, rơi nặng nề xuống đất. Anh vội vã dắt con ngựa đầy muỗi trên mình, bước vào trận khói, rồi lại tháo mũ chống muỗi ra, cởi chiếc áo khoác vải bố dày ra, thoải mái kêu lớn: Mát quá! Hôm nay suýt nữa bức chết tôi rồi. Ngày mai đến lượt cậu chăn cừu, chuẩn bị chịu hình đi.
Trần Trận nói: Tôi ở nhà cũng chịu hình một ngày đây. Ngày mai tôi chăn cừu về cậu cũng phải chuẩn bị sẵn cho tôi sáu chậu khói, còn phải đốt khói cho sói con nữa.
Dương Khắc nói: Cái đó thì không thành vấn đề.
Trần Trận nói: Cậu còn không mau đi xem sói con đi, cái thằng nhãi con này rất biết điều đấy, đã chui vào trong khói ngủ rồi.
Dương Khắc hoài nghi hỏi: Sói không phải là sợ khói sợ lửa nhất sao?
Trần Trận cười nói: Nhưng sói còn sợ muỗi hơn, nó thấy chó đến cướp khói của nó, thì không chịu nữa, lập tức hiểu ra khói là thứ tốt. Tôi buồn cười đến mức đau cả bụng, thực sự tiếc là cậu không được chứng kiến màn kịch hay này.
Dương Khắc vội vã chạy về phía vòng quây sói, sói con nằm nghiêng dưới đất, lười biếng vươn dài bốn chân, đang ngủ say sưa ngon giấc. Nghe thấy tiếng bước chân của hai người bạn lớn, sói con chỉ khẽ rung mí mắt, liếc nhìn về phía hai người.
Suốt cả một đêm, Trần Trận đều bận rộn chăm lo cho những chậu khói. Cứ cách hơn nửa tiếng, lại phải cho thêm phân bò khô vào. Hễ khói thuốc vừa yếu đi, lại phải cho thêm cỏ ngải vào. Nếu hướng gió thay đổi, thì phải bưng chậu khói đến phía đầu gió. Thỉnh thoảng còn phải xua đuổi những con trâu chen vào đàn cừu để cọ khói, da trâu tuy dày nhưng mũi trâu, mi mắt và tai trâu vẫn sợ bị chích. Trần Trận để không cho trâu làm phiền phức đàn cừu, đành phải châm thêm một chậu khói đặt về phía đầu gió của đàn trâu. Để bảo đảm khói ngải luôn bao trùm trâu cừu và sói con, Trần Trận gần như thức trắng cả đêm không chợp mắt. Ba con chó lớn từ đầu đến cuối không hề quên trách nhiệm của mình, chúng chạy đến rìa trận khói ở phía đầu gió của đàn cừu, trốn trong màn khói, phân công canh gác những nơi yếu huyệt.
Bầy muỗi đói khát dày đặc bên ngoài trận khói tức giận đến mức phát cuồng phát run, tiếng ồn ngạo mạn, thế nhưng lại hoàn toàn không dám xông vào trong trận khói. Trần Trận chiến đấu hơn nửa đêm nhìn kẻ địch mạnh đã bị đánh bại, trong lòng dâng trào niềm vui sướng của kẻ chiến thắng.
Đêm hôm đó, tất cả các doanh trại trong toàn đại đội đều bày trận khói, hàng trăm chậu khói đống khói, đồng thời bốc khói. Dưới ánh trăng, hàng trăm làn khói đậm đặc ngày càng bay càng dày, tựa như hàng trăm con rồng trắng cuộn trào bay lượn; lại giống như thảo nguyên nguyên thủy đột nhiên bước vào thời đại công nghiệp, trên thảo nguyên xuất hiện một mảng lớn ống khói nhà máy mọc lên san sát, khói trắng cuồn cuộn, thế trận hoành tráng, vô cùng ngoạn mục. Không chỉ chặn đứng hoàn toàn muỗi dữ, mà còn đóng vai trò uy hiếp to lớn đối với bầy sói đói khát dưới thảm họa muỗi ở thảo nguyên.
Trần Trận nhìn thảo nguyên mờ mịt khói trắng dưới ánh trăng, trước mắt tựa như hiện lên cảnh biển khoáng đạt của trận đại hải chiến Thái Bình Dương: Đội tàu lớn nhất thế giới được cấu thành bởi hàng nghìn tàu sân bay, tàu tuần dương, tàu khu chiến cùng các loại chiến hạm của Mỹ, tạo thành trận hình vòng vây săn bắt mang tính uy lực nhất, bốc lên làn khói đen cuồn cuộn, vươn cao muôn vàn đại bác khổng lồ, rẽ sóng tiến thẳng về phía biển Nhật Bản. Đó là một lần vây đánh cấp độ hiện đại của bầy sói biển phương Tây hiện đại đối với bầy sói biển giặc lùn phương Đông. Lịch sử loài người phát triển đến nay, những kẻ xông lên phía trước nhất thế giới, đại đa số đều là những dân tộc được vũ trang bằng tinh thần loài sói. Trên sân khấu cạnh tranh tàn khốc của thế giới, cừu muốn yên, mà sói không ngừng. Sói mạnh còn có khả năng bị sói mạnh hơn ăn thịt, thì lại càng không cần phải nói đến cừu yếu cừu bệnh. Dân tộc Hoa Hạ nếu muốn tự cường trong rừng rực tranh giành của muôn loài sói trên thế giới, điều căn bản nhất là phải quét sạch triệt để tính cừu và tính gia súc trong tính cách của dân tộc làm nông, biến bản thân thành loài sói kiêu hùng. Ít nhất cũng phải có nguyện vọng tôn kính sùng bái tinh thần sói vật tổ sói...
Thảo nguyên rộng lớn cũng có tính năng làm dịu khói đặc. Khói trắng của toàn đội bay lên không trung giữa thung lũng, đã biến thành một vùng mây mù mờ mịt. Biển mây che phủ các con sông hồ nơi bầy muỗi hoành hành, nâng đỡ những ngọn núi xung quanh mát mẻ và một vầng trăng tròn, những "ống khói quân công" đã biến mất, thảo nguyên lại hoàn toàn trở về trạng thái nguyên thủy tĩnh lặng xinh đẹp.
Trần Trận không kìm được ngâm nga câu thơ nổi tiếng của Lý Bạch: "Minh nguyệt xuất thiên sơn, thương mang vân hải gian. Trường phong kỷ vạn lý, xuy độ Ngọc Môn quan..." Trần Trận từ tiểu học đã vô cùng yêu thích Lý Bạch, vị lãng mạn thi nhân sinh ra ở Tây Vực, và chịu ảnh hưởng sâu sắc bởi phong tục dân gian Đột Khuyết ở Tây Vực này, đã vô số lần khơi dậy cho anh xung động máu sói tự do cuồng phóng. Ngâm thơ Lý Bạch trong đêm trăng ở thảo nguyên nguyên thủy, hoàn toàn khác biệt so với cảm giác tụng đọc trong lớp học ở Bắc Kinh. Trong lồng ngực Trần Trận đột nhiên trào dâng sự hào phóng kiểu Lý Bạch, lại nhớ đến một vấn đề vẫn luôn làm khó anh từ lâu: Các nhà thơ Trung Quốc đều ngưỡng mộ Lý Bạch, nhưng lại không chủ trương học theo Lý Bạch, nói rằng Lý Bạch dựa vào tài năng ngạo mạn trên cao, ngạo mạn bất kham, không ai có thể học nổi. Trần Trận lúc này chợt bừng ngộ, phong cách thơ hào phóng của Lý Bạch sở dĩ khó học, khó ở chỗ tính cách của ông chịu ảnh hưởng sâu sắc bởi phong tục dân gian Đột Khuyết sùng bái vật tổ sói, cùng với lồng ngực rộng lớn như thảo nguyên bầy sói phi nước đại. Tình cảm hào phóng trong thơ Lý Bạch cao ngút trời, hơn nữa hễ vút lên là vút thẳng lên đỉnh cao của thơ ca cổ điển Trung Quốc. Nho gia Hán nào có thể mỗi câu bay vạn lý, một chữ lên chín tầng trời: "Đại bằng nhất đồng phong khởi, phù diêu trực thượng cửu vạn lý." "Quân bất kiến Hoàng Hà chi thủy thiên thượng lai, bôn lưu đáo hải bất phục hồi." "Ngã bản Sở cuồng nhân, phượng ca tiếu Khổng Khâu." Nho gia Hán nào dám cuồng ngôn chế nhạo Khổng Thánh nhân? Nho gia Hán nào dám tiếp nhận sự hầu hạ bưng canh của ngự thủ? Nho gia Hán nào dám ngay trước mặt hoàng đế nhà Đường, để Dương Quý Phi dâng nghiên mực, để Cao Lực Sĩ cởi giày? Ý hu, nguy hồ cao tai! Cái khó của Lý Bạch còn khó hơn lên trời xanh. Từ đó đến nay bốn vạn tám ngàn tuổi, "thi tiên" văn đàn chỉ có một người.
Trần Trận thở dài: Tính cách của sói thảo nguyên cộng thêm tinh hoa của văn minh Hoa Hạ, vậy mà lại có thể leo lên đến độ cao chóng mặt nhường này...
Đến nửa đêm về sáng, Trần Trận lờ mờ nhìn thấy mấy doanh trại ở đằng xa đã không còn bốc khói nữa, sau đó liền nghe thấy tiếng hò hét lùa đàn cừu, tiếng xáo động của đàn cừu của những người phụ nữ và tri thức trẻ gác đêm. Rõ ràng, cỏ ngải ở đó đã dùng hết, hoặc chủ nhân không nỡ thêm phân bò khô quý giá nữa.
Bầy muỗi ngày càng dày đặc, ngày càng nôn nóng, tiếng ồn giữa không trung cũng ngày càng lớn hơn. Gần nửa doanh trại của đại đội mất đi sự yên bình, người gọi chó sủa, tiếng này tiếp tiếng kia không dứt. Cột sáng của đèn pin cũng nhiều hơn. Đột nhiên, Trần Trận nghe thấy hướng doanh trại ở cực Bắc, mơ hồ truyền đến tiếng chó sủa kịch liệt và tiếng người hét. Không biết đàn cừu nhà nào đã xông thủng sự cản trở của con người, ngược chiều gió chạy đi. Chỉ có những nhà đã chuẩn bị đủ phân bò khô cỏ ngải và có người gác đêm chó cảnh giác canh giữ đêm, là vẫn tĩnh mịch im lìm. Trần Trận nhìn về phía doanh trại của lão Tất Lợi Cách cách đó không xa, ở đó không có tiếng người, không có tiếng chó sủa, không có ánh đèn pin. Mơ hồ có thể nhìn thấy mấy đốm lửa lúc ẩn lúc hiện, Cát Tư Mại có lẽ đang chăm lo đống khói. Phương pháp mà cô áp dụng là "đốm lửa cố định, châm khói cơ động". Cả ba mặt của đàn cừu đều có đốm lửa, bên nào có gió thổi tới thì châm đống lửa bên đó. Đống lửa dễ thông gió hơn chậu sứt mẻ, hiệu quả đốt lửa sinh khói tốt hơn, chỉ là tốn phân bò khô hơn một chút. Nhưng Cát Tư Mại là người chăm chỉ nhất, để bảo đảm tuyệt đối an toàn cho đàn cừu, cô chưa từng tiếc sức lực.
Đột nhiên, từ hướng doanh trại ở cực Bắc truyền tới hai tiếng súng nổ. Lòng Trần Trận chùng xuống, bầy sói cuối cùng lại chớp lấy một cơ hội chiến đấu, đây là lỗ hổng mà chúng chớp lấy sau khi chịu đựng sự cắn chích khó tưởng tượng nổi của bầy muỗi. Trần Trận thở dài một tiếng, không biết thảm họa lần này giáng xuống đầu ai đây. Anh cũng thầm cảm thấy may mắn, cảm nhận sâu sắc cái lợi của việc mê sói: Càng hiểu rõ về sói thảo nguyên, thì càng không bao giờ có chuyện mất Kinh Châu vì chủ quan.
Chẳng bao lâu sau thảo nguyên lại khôi phục sự tĩnh lặng. Gần về sáng, sương mù giáng xuống, bầy muỗi bị sương đêm làm ướt đôi cánh, cuối cùng cũng không bay nổi nữa.
Khói lửa dần dần tắt lịm, nhưng lũ chó lớn vẫn chưa nới lỏng sự cảnh giác, bắt đầu tuần tra ở hướng Tây Bắc của đàn cừu. Trần Trận ước chừng, sắp đến giờ phụ nữ vắt sữa rồi, bầy sói chắc chắn đã rút quân. Trần Trận dùng chiếc áo khoác da mỏng lông cừu lớp thứ hai trùm kín đầu, an tâm đi ngủ. Đây là khoảng thời gian ngủ trọn vẹn duy nhất của anh trong suốt một ngày một đêm, khoảng hơn bốn tiếng đồng hồ.
Ngày hôm sau Trần Trận chịu hình khổ một ngày trong núi, đến chiều tối, lùa cừu về nhà, anh phát hiện nhà mình giống như đang nghênh đón quý khách: Trên đỉnh lều Mông Cổ đang phơi hai tấm da cừu lớn vừa mới lột ra. Sói con và tất cả lũ chó đều đang hào hứng gặm nhấm phần thịt cừu xương cừu lớn của riêng mình. Bước vào trong lều, trên giá bát đũa, trên những sợi dây thừng ở vách Na-ha cũng phơi đầy những dải thịt cừu, trên lò sưởi đang đun một nồi thịt luộc tay đầy ắp.
Dương Khắc nói với Trần Trận: Đêm hôm qua đàn cừu nhà Ngạch Nhĩ Đôn ở cực Bắc đã xảy ra chuyện rồi. Nhà Ngạch Nhĩ Đôn cũng giống như nhà Đạo Nhĩ Cơ, đều là những hộ gia đình từ nơi khác chuyển đến từ những năm trước, người Mông Cổ vùng Đông Bắc. Nhà họ vừa mới cưới một nàng dâu mới từ quê nhà vùng nửa nông nửa mục, cô ấy vẫn giữ thói quen ngủ một mạch đến tận trời sáng. Ban đêm đốt mấy đống lửa, canh gác được nửa đầu đêm thì ngủ thiếp đi ngay bên cạnh đàn cừu. Khói tắt, đàn cừu ngược chiều gió chạy đi, bị mấy con sói một hơi cắn chết hơn 180 con, số cừu bị thương ngược lại không nhiều lắm. May mà chó sủa lớn lại cào cửa, đánh thức chủ nhân trong lều, đàn ông cưỡi ngựa mang súng đuổi theo, nổ súng xua đuổi bầy sói đi. Nếu muộn thêm một chút nữa, bầy sói lớn nghe hơi ngửi mùi kéo đến, thì đàn cừu này sẽ chẳng còn lại bao nhiêu con nữa.
Cao Kiến Trung nói: Hôm nay Bao Thuận Quý và Tất Lợi Cách bận rộn cả một ngày, hai người họ tổ chức tất cả lực lượng ở nhà, lột da moi ruột toàn bộ số cừu chết. Hơn 180 con cừu chết, một nửa được xe tải chở đến khu trung tâm xử lý giá rẻ cho cán bộ công nhân viên, số cừu chết cừu bị thương còn lại để lại cho đại đội, mỗi nhà chia cho mấy con, không lấy tiền, chỉ nộp da cừu. Nhà mình kéo về hai con cừu lớn, một con chết, một con bị thương. Thời tiết nóng thế này, đùng một cái mang về nhiều thịt thế này, bọn mình làm sao ăn cho hết?
Trần Trận vui mừng đến mức ngoác đến tận mang tai, nói: Nhà nuôi sói mà lại chê thịt nhiều à? Lại hỏi: Bao Thuận Quý dự định xử lý hộ gia đình từ nơi khác đến đó thế nào?
Cao Kiến Trung nói: Bồi thường chứ sao. Hàng tháng trừ nửa tháng công điểm của lao động trong toàn gia đình, trừ đến khi nào đủ thì thôi. Cát Tư Mại và phụ nữ toàn đội đều mắng tên tân lang vô tích sự và bố mẹ chồng của nàng dâu mới đó, thảm họa muỗi lớn thế này, sao có thể để nàng dâu nhà nông mới về cửa đi gác đêm chứ... Hồi bọn mình mới đến thảo nguyên, Cát Tư Mại bọn họ còn dẫn dắt thanh niên trí thức gác đêm hai tháng, mới dám để bọn mình độc lập gác đêm đấy. Bao Thuận Quý mắng cho vợ chồng Ngạch Nhĩ Đôn một trận tơi bời, nói bọn họ thực sự làm mất mặt những người từ vùng Đông Bắc Mông Cổ đến. Thế nhưng hắn ta lại nhân cơ hội mang lại lợi ích cho đám thợ xây đến từ quê nhà của mình, đem một phần ba số cừu xử lý của đội biếu không cho lão Vương, bọn họ vui mừng khôn xiết chứ.
Trần Trận nói: Đám người này vẫn là chiếm được hời từ sói.
Cao Kiến Trung mở một chai rượu trắng thảo nguyên, nói: Ăn chực thịt sói, hứng rượu cao nhất. Nào nào nào, ba huynh đệ chúng ta, chén lớn uống rượu, miếng lớn ăn thịt.
Dương Khắc cũng nổi cơn thèm rượu, cười nói: Uống! Tôi muốn uống cho thật đã! Nuôi một con sói con, người ta cứ trố mắt chờ đợi xem trò cười của bọn mình, kết quả thì sao? Bọn mình ngược lại lại đi xem trò cười của người ta. Bọn họ không biết, sói có thể dạy con người trộm gà, còn có thể kiếm về một nắm gạo cơ mà.
Ba người cười lớn.
Trong trận khói, con sói con ăn no đến mức đi không nổi, nằm phục bên cạnh chậu thức ăn, giống như một con sói hoang đã ăn no căng bụng, không nỡ rời khỏi con mồi của chính mình, chết sống canh giữ đống thịt thừa trong chậu. Nó làm sao biết được, đây là lương hỏa cứu trợ mà ba chú ba bác sói gửi cho nó.
