“Sói xám chính là khẩu lệnh của chúng ta!”
Bình minh rạng sáng tựa thiên quang, chiếu rọi vào lều của Ô Hựu Khả Hãn, một con sói hùng dũng lông xám bờm xám từ trong ánh sáng ấy hiện ra, sói nói với Ô Hựu Khả Hãn rằng: “...Ta dẫn đường cho người.”
Sau đó Ô Hựu nhổ trại lên đường, thấy con sói lông xám bờm xám đi trước quân đội, đại quân theo đó mà đi.
Sau đó nữa, Ô Hựu Khả Hãn lại thấy con sói lông xám bờm xám, sói nói với Ô Hựu Khả Hãn rằng: “Lập tức cùng binh sĩ lên ngựa.” Ô Hựu Khả Hãn liền lên ngựa. Sói nói: “Thống lĩnh chư Hôn cùng dân chúng, ta đi phía trước, chỉ đường cho người.”
Sau đó, người lại lên ngựa cùng sói lông xám bờm xám xuất chinh Tín Độ... Đường Ngột...
——《Ô Hựu Khả Hãn sử thi》 trích dẫn từ 《Khung Lư tập》 của Hàn Nho Lâm
Trên thảo nguyên Mông Cổ, các cuộc vây săn sói quy mô lớn đều chọn vào đầu đông, khi ấy những con sóc đất lan tràn khắp các gò đồi đã phong hang ngủ đông. Những con sóc đất to hơn thỏ, thịt béo dầu dày ấy là món ăn ưa thích của sói, cũng là một trong những nguồn thức ăn của sói thảo nguyên. Sóc đất vừa vào hang, bầy sói bắt đầu tăng cường tấn công gia súc, đồng cỏ cần phải tổ chức thợ săn để đánh trả. Đầu đông, sói thảo nguyên vừa mọc đủ lớp lông chống rét, da sói lúc này da dai, lông mới, màu sáng, nhung dày. Da sói thượng hạng chất lượng cao phần lớn đều xuất phát từ mùa này, giá thu mua của trạm thu mua cũng được đặt ở mức cao nhất. Săn sói đầu đông là nguồn thu nhập phụ quan trọng ngoài công điểm của dân chăn nuôi. Vây săn là dịp tốt để thanh niên trai tráng chăn nuôi rèn luyện và phô diễn kỹ thuật cưỡi ngựa, kỹ thuật dùng sào, lòng dũng cảm, cũng là cơ hội để thể hiện hàng loạt tài năng quân sự như trinh sát, chọn điểm, chọn bãi, chọn thời gian, tổ chức, điều độ, ra lệnh của người tổ chức các đội chăn nuôi. Vây săn đánh sói đầu đông cũng từng là truyền thống cổ xưa của các vị tù trưởng, thiền vu, khả hãn, đại hãn trên thảo nguyên dùng để huấn luyện quân sự và diễn tập thực chiến cho bộ tộc. Truyền thống nghìn năm một mạch kế thừa, kéo dài đến tận ngày nay. Khi một trận tuyết lớn vừa ổn định, cuộc vây bắt cơ bản đã chuẩn bị sẵn sàng. Lúc này dấu chân sói trên nền tuyết rõ ràng nhất, tính ẩn nấp trong hành tung của bầy sói giảm đi đáng kể. Chân sói tuy dài, nhưng khi mới bước trên tuyết mới, tuyết ướt, chân cẳng vướng víu chạy không nhanh, chân ngựa dài hơn thì có thể chiếm ưu thế lớn. Tuyết mới đầu đông là mùa tang của sói, dân chăn nuôi thảo nguyên luôn tận dụng thời cơ này để chặn đứng khí thế của bầy sói, cũng là để xả nỗi oán hận cho người và vật nuôi đã khổ sở suốt một năm.
Tuy nhiên, quy luật của thảo nguyên vừa có thể được con người nhận thức, cũng có thể bị loài sói nắm bắt. Mấy năm nay sói càng tinh khôn hơn, đánh một năm, ngược lại đã đánh cho sói thông minh ra. Sói vừa thấy tuyết mới ổn định, đồng cỏ từ vàng chuyển sang trắng, liền ù té chạy qua biên giới, nếu không thì chui vào núi sâu săn linh dương, thỏ rừng, hoặc co cụm trong vùng hoang dã bị tuyết phong tỏa để chịu đói, dựa vào việc gặm nhấm xương khô của động vật và da thối lông hôi khô héo dưới nắng gió để sống qua ngày. Mãi cho đến khi tuyết cứng lại, chạy trên tuyết cũng đã quen, con người không còn tinh thần nữa, chúng mới quay lại cướp bóc.
Trong cuộc họp của trạm chăn nuôi, Ô Lực Cát nói: Mấy năm trước vây săn đầu đông, không đánh được mấy con sói lớn, toàn đánh phải mấy con sói choai choai. Sau này chúng ta phải giống như sói, cố gắng giảm bớt cách đánh thông thường, phải đánh lén đánh càn, xuất quỷ nhập thần, đánh đánh dừng dừng, dừng dừng đánh đánh, lấy loạn cầu thắng, tuy loạn, không hợp binh pháp, nhưng khiến sói không thể nắm bắt quy luật, phòng không thể phòng. Mùa xuân không tổ chức vây săn, chúng ta liền phá bỏ quy tắc cũ, làm một trận vây săn mùa xuân, tung một đòn tấn công bất ngờ vào bầy sói. Sói lúc này tuy da không bằng đầu đông, nhưng còn hơn một tháng nữa mới rụng lông, cho dù bán không được giá tốt, nhưng có thể nhận được đạn thưởng ở hợp tác xã cung tiêu.
Cuộc họp của trạm chăn nuôi quyết định, để xóa bỏ ảnh hưởng xấu từ vụ sói giết hại đàn ngựa lần này, để thực hiện tinh thần chỉ thị của cấp trên về việc tiêu diệt sói gây hại ở thảo nguyên Ngạch Luân, toàn trạm động viên, triển khai phong trào diệt sói quy mô lớn. Bao Thuận Quý nói: Mặc dù hiện tại đúng là mùa xuân bận rộn đón cừu con, khó rút lao động, nhưng trận đánh vây sói này nhất định phải đánh, nếu không, không cách nào giải trình với các bên.
Ô Lực Cát lại nói: Theo kinh nghiệm trước đây, sau khi đánh một trận lớn xong, chủ lực của bầy sói nhất định sẽ rút lui, chúng biết lúc này con người chắc chắn sẽ đến báo thù. Ước chừng lúc này bầy sói chắc đang ở gần biên giới, chỉ cần đồng cỏ có động tĩnh, bầy sói lập tức sẽ vượt biên trốn thoát. Cho nên mấy ngày nay không được đánh, thả chúng mấy ngày, đợi thịt ngựa trong bụng sói tiêu hóa hết, chúng sẽ lại quay đầu nhớ thương đám ngựa chết thịt đông kia thôi. Sóc đất và chuột vẫn chưa ra hang, sói chưa có đồ ăn, chúng chắc chắn sẽ mạo hiểm cướp thịt ngựa để ăn.
Tất Lợi Cách tán đồng gật đầu nói: Tôi muốn dẫn vài người đến cạnh đống ngựa chết đặt thêm vài cái bẫy sói, lừa bầy sói. Con sói đầu đàn vừa nhìn thấy bẫy mới chôn, chắc chắn sẽ tưởng người ta chỉ muốn giữ chứ không muốn tấn công. Trước kia, trạm chăn nuôi tổ chức đánh sói, phải mang theo một đám chó lớn, là phải dỡ bẫy sói ở vùng hoang dã trước, nếu không kẹp gãy chân chó thì ai cũng xót. Lần này trước khi tấn công hãy đặt bẫy, con sói đầu đàn dù tinh khôn đến mấy cũng phải hồ đồ. Nếu có thể bẫy được vài con sói, bầy sói sẽ phải choáng váng, nhìn thịt ngựa từ xa, ăn thì không dám ăn, đi thì không nỡ đi. Đến lúc đó, chúng ta lại lén lút tiến lên bao vây bất ngờ, chắc chắn có thể vây được không ít sói, tám phần còn có thể đánh được vài con sói đầu đàn nữa đấy.
Bao Thuận Quý hỏi Tất Lợi Cách: Nghe nói sói ở đây tinh quái lắm, nơi đặt thuốc độc đặt bẫy, sói đều không đụng vào. Sói già sói đầu đàn còn có thể cắn thịt có độc ra một vòng ký hiệu, để sói mẹ sói con ăn thịt không độc ở bên cạnh. Có con sói đầu đàn còn có thể gỡ bẫy sói ra như gỡ mìn, cố tình chọc tức anh, điều này là thật sao?
Tất Lợi Cách trả lời rằng: Cũng không hoàn toàn đúng, thuốc độc diệt sói bán ở hợp tác xã cung tiêu, mùi nặng, chó còn ngửi ra được, sói sao lại không ngửi ra chứ? Tôi thì chưa bao giờ dùng thuốc độc, không khéo lại làm chết cả chó. Tôi thích đặt bẫy, tôi có tuyệt chiêu, trừ sói thần ra, không mấy con sói có thể ngửi ra bẫy chôn ở đâu.
Bao Thuận Quý cảm thấy, trạm chăn nuôi đã biến thành bộ tư lệnh, cuộc họp sản xuất trở thành cuộc họp quân sự. Xem ra năm đó cấp trên phái Ô Lực Cát, một đại đội trưởng kỵ binh này, chuyển ngành về trạm chăn nuôi làm trạm trưởng là hoàn toàn đúng người đúng việc, đến cả việc ông ta tự mình đến đây làm đại diện quân đội cũng là chuyện đương nhiên. Bao Thuận Quý dùng bút gõ gõ vào ca trà, nói với tất cả thành viên cuộc họp: Cứ quyết định như vậy đi!
Trạm chăn nuôi hạ lệnh chết: Các đội và cá nhân chưa được trạm chăn nuôi cho phép, không được đến phía bắc đồng cỏ để đánh sói, đặc biệt là nổ súng đánh sói làm kinh động sói. Trạm chăn nuôi sẽ tổ chức hoạt động vây săn diệt sói quy mô lớn. Các đội sau khi nhận được thông báo lập tức chuẩn bị hành động.
Dân chăn nuôi các đội bắt đầu chọn ngựa, nuôi chó, sửa sào, mài dao, lau súng, chuẩn bị đạn, mọi thứ đều bình tĩnh có trật tự, như chuẩn bị đón cừu non dịp Thanh minh, cắt lông giữa hè, cắt cỏ trung thu, giết cừu đầu đông vậy, bận rộn mà không rối.
Buổi sáng, tầng mây che kín trời lại âm u xuống, đè thấp xuống tận những ngọn núi xa, san phẳng mọi đỉnh núi đồi cao, thảo nguyên Ngạch Luân trở nên bằng phẳng hơn, lại càng thêm đè nén. Trên trời bay lất phất bụi tuyết, gió mềm yếu không lực. Ống khói bằng sắt trên đỉnh lều Mông Cổ giống như một bệnh nhân mắc chứng khí phế thũng, thở một cách khó khăn, còn thỉnh thoảng ục ục ho vài tiếng, nhả khói lên vùng tuyết trắng của khu lều đầy phân cừu phân bò, cỏ tàn lông vụn. Cái đuôi của đợt rét nàng Bân này dường như rất dài, không nhìn thấy dấu hiệu kết thúc và ấm lên. May mà độ béo của đàn gia súc chưa hết, vẫn còn lớp mỡ dày nửa ngón tay, đủ để chống chọi đến mùa xuân ấm áp tuyết tan cỏ mọc. Dưới tuyết vẫn còn mầm cỏ đợt đầu, cừu cũng có thể dùng móng vạch tuyết ra gặm no được một nửa.
Đàn cừu lặng lẽ co cụm nằm trong rào cỏ tường đất, lười biếng nhai lại cỏ, không muốn ra khỏi chuồng. Ba con chó lớn trông nhà bảo vệ chuồng, sủa suốt một đêm, lúc này vừa lạnh vừa đói, toàn thân run rẩy chen chúc trước cửa lều Mông Cổ. Trần Trận vừa mở cửa, con chó săn Hoàng Hoàng liền lao lên, đặt hai chân trước lên vai anh, liếm cằm anh, vẫy đuôi kịch liệt, đòi anh cho thứ gì đó để ăn. Trần Trận bưng từ trong lều ra hơn nửa chậu xương thịt luộc ăn thừa đổ cho chúng. Ba con chó giành nhau ăn sạch xương, nằm ngay tại chỗ, hai móng kẹp dựng đứng khúc xương lớn, nghiêng đầu nhai mạnh, kêu răng rắc, sau đó nuốt trọn cả xương lẫn tủy.
Trần Trận lại chọn vài miếng thịt cừu béo từ trong chậu thịt ra, cho con chó mẹ Y Lặc ăn riêng. Y Lặc lông đen bóng, giống như Hoàng Hoàng cũng là giống chó săn Hưng An Lĩnh, đầu dài, thân dài, chân dài, eo thon, lông mỏng. Hai con chó săn bản năng săn mồi cực mạnh, tốc độ nhanh, quay người nhanh, biết kẹp biết cắn, vừa nhìn thấy con mồi là hưng phấn như kiểu đang động dục. Hai con chó đều là cao thủ săn cáo, nhất là Hoàng Hoàng, nó được thừa hưởng và học được tuyệt kỹ đi săn từ bố mẹ. Nó sẽ không bị cái đuôi lớn của cáo đánh lạc hướng, có thể trực tiếp cắn chặt đuôi cáo, sau đó phanh gấp, khiến cáo cố sức lao về phía trước, rồi đột ngột nhả miệng, hất con cáo lộn nhào, khiến cái cổ chí mạng và bụng yếu hại của nó phơi ngược lên trời, Hoàng Hoàng lại lao lên vài bước, một ngụm cắn đứt yết hầu cáo, thợ săn liền có thể nhận được một tấm da cáo nguyên vẹn không sứt mẻ. Còn mấy con chó lười kia, không bị cáo dùng cái đuôi lớn quấn cho gãy chân, thì cũng cắn xé da cáo nát bươm, thường khiến thợ săn tức giận mà đánh chó một trận tơi bời. Hoàng Hoàng và Y Lặc thấy sói cũng không sợ hãi, có thể dựa vào thân thủ linh hoạt nhạy bén mà cùng sói vờn qua cắn lại, bám riết không buông, còn có thể không để sói cắn trúng mình, tạo thời cơ thắng lợi cho thợ săn và chó dữ theo sau.
Hoàng Hoàng là cụ Tất Lợi Cách và Cát Tư Mại tặng cho Trần Trận, Y Lặc là Dương Khắc mang từ nhà chủ nhà của cậu ấy tới. Dân chăn nuôi thảo nguyên Ngạch Luân luôn tặng những thứ tốt nhất của họ cho sinh viên Bắc Kinh, cho nên hai con chó nhỏ này sau khi lớn lên, đều xuất sắc nổi tiếng hơn các anh chị em cùng lứa của chúng. Sau này Ba Đồ thường thích mời Trần Trận hoặc Dương Khắc cùng đi săn cáo, chủ yếu là vì nhắm vào hai con chó này. Một mùa đông năm ngoái, Hoàng Hoàng và Y Lặc đã bắt được năm con cáo lớn, mũ da cáo thảo nguyên mà Trần Trận và Dương Khắc đội mùa đông, chính là món quà mà hai chú cún cưng tặng cho hai người. Sau tết Y Lặc đẻ một lứa con, tổng cộng sáu con. Ba con khác đã lần lượt bị Tất Lợi Cách, Lan Mộc Trát Bố và các thanh niên trí thức khác mang đi. Bây giờ chỉ còn lại ba con, một cái hai đực, hai vàng một đen, mập mạp, mũm mĩm, trông như lợn sữa con, rất đáng yêu.
Dương Khắc vốn dĩ tỉ mỉ, cưng chiều Y Lặc và đàn cún con quá mức, gần như mỗi ngày đều phải dùng nước thịt, thịt vụn và kê nấu cho Y Lặc một nồi cháo đặc, dùng hết hơn một nửa lượng kê phân phối cho thanh niên trí thức. Khi đó định mức lương thực của thanh niên trí thức Ngạch Luân vẫn theo tiêu chuẩn Bắc Kinh, một người một tháng 30 cân. Nhưng chủng loại khác xa với Bắc Kinh: 3 cân thính gạo (kê đã rang chín), 10 cân bột mì, 17 cân còn lại toàn là kê. Kê phần lớn đều cho Y Lặc ăn, mấy người Bắc Kinh bọn họ cũng chỉ đành giống như dân chăn nuôi, lấy thịt làm chính. Định mức lương thực của dân chăn nuôi mỗi tháng chỉ có 19 cân, ít hơn là ở phần kê. Cháo thịt kê là thức ăn tốt nhất cho chó mẹ, đây là kỹ thuật do chính tay Cát Tư Mại dạy cho hai người họ. Y Lặc sữa rất nhiều, vì thế đàn cún con mà Trần Trận nuôi còn tráng kiện hơn cả đàn cún con nhà dân chăn nuôi.
Con chó đen to lớn cường tráng khác là giống Mông Cổ bản địa, chó được năm sáu tuổi, đầu vuông miệng rộng, ngực rộng chân dài thân dài, tiếng gầm như hổ, hung dữ liều mạng. Toàn thân nó đầy sẹo, trên đầu trên ngực trên lưng có những đường những vệt da đen không lông, trông xấu xí uy nghiêm. Trên mặt nó vốn có hai cái lông mày tròn hình dạng như mắt chó, nhưng một cái lông mày hình như bị sói cào cắn mất rồi, bây giờ chỉ còn lại một cái, phối với hai con mắt, trông như trên mặt mọc ba con mắt. Tuy con mắt thứ ba không mọc ở giữa trán, nhưng dù sao cũng là ba mắt, vì vậy, lúc mới bắt đầu Trần Trận và Dương Khắc liền gọi nó là Nhị Lang Thần.
Con chó lớn hung thần ác sát này là Trần Trận nhặt được trên đường đi mua đồ ở hợp tác xã cung tiêu của công xã lân cận. Ngày đó, trên đường về nhà, Trần Trận luôn cảm thấy sau lưng có một luồng hơi lạnh, bò cũng kinh hãi. Anh quay đầu lại, phát hiện một con chó xấu xí to như sói khổng lồ, thè lưỡi dài, không hề tiếng động đi theo phía sau, làm anh sợ suýt ngã khỏi xe bò. Anh dùng gậy đuổi bò đuổi nó, nó cũng không đi, cứ đi theo xe bò, đi theo về đến nhà. Mấy người chăn ngựa đều nhận ra nó, nói đây là con chó ác, có thói quen xấu cắn cừu, bị chủ nhân đánh đuổi ra khỏi nhà, lưu lạc trên thảo nguyên gần hai năm nay, ngày tuyết lớn thì co quắp dưới chân tường chuồng cũ, ban ngày tự mình đi săn, bắt thỏ rừng, bắt sóc đất, ăn gia súc chết, nhặt đồ ăn của sói, không thì tranh ăn với sói độc, gần giống như chó hoang. Sau này nó tự tìm đến mấy hộ gia đình, cũng đều vì cắn cừu mà bị đánh đuổi ra khỏi nhà mấy lần. Nếu không phải dân chăn nuôi niệm tình nó từng cắn chết mấy con sói, thì đã sớm đánh chết nó rồi. Theo quy tắc thảo nguyên, chó cắn cừu bắt buộc phải giết, để phòng chó nhà biến thành trộm nhà, chó nhà biến trở lại thành sói hoang, làm rối loạn chiến tuyến giữa chó và sói, cũng có thể răn đe những con chó chưa mất hết tính hoang dã. Dân chăn nuôi đều khuyên Trần Trận hãy đánh đuổi nó đi, nhưng Trần Trận lại cảm thấy nó rất đáng thương, cũng vô cùng hiếu kỳ về nó, nó lại có thể sinh tồn trên thảo nguyên tàn khốc sói hoang đầy rẫy, băng tuyết lạnh giá như vậy, chắc hẳn bản lĩnh không nhỏ. Hơn nữa, từ sau khi dọn ra khỏi lều Mông Cổ của cụ Tất Lợi Cách, rời xa con chó dữ giết sói uy phong lẫm liệt Ba Lặc, anh dường như thiếu đi tay chân đắc lực. Trần Trận liền nói với dân chăn nuôi, chó của lều thanh niên trí thức bọn họ đều là chó săn chó nhanh, tuổi cũng nhỏ, đang thiếu con chó ác to lớn như vậy để trông nhà bảo vệ chuồng, chi bằng tạm thời giữ nó lại để xem hiệu quả, nếu nó còn cắn chết cừu, anh sẽ chịu trách nhiệm bồi thường.
Mấy tháng trôi qua, "Nhị Lang Thần" không hề cắn cừu. Nhưng Trần Trận nhìn ra được nó là đã nhịn rồi lại nhịn, chủ động tránh xa đàn cừu. Trần Trận nghe cụ Tất Lợi Cách nói, mấy năm nay trên thảo nguyên đến không ít người lưu lạc làm thuê, gần như đánh chết sạch số lượng chó hoang ít ỏi trên thảo nguyên. Họ lừa chó hoang vào nhà đất rồi treo lên đổ nước cho sặc chết, sau đó lột da ăn thịt. Xem ra con chó này cũng suýt chút nữa bị người ta ăn thịt, có thể là vào giây phút cuối cùng mới trốn thoát. Nó không dám lưu lạc nữa, không dám làm chó hoang nữa. Chó lưu lạc không sợ sói ăn cừu, nhưng lại sợ người ăn chó. Con chó ác lớn này ban đêm trông cừu bảo vệ chuồng tiếng gầm hung dữ nhất, cắn xé tàn bạo nhất, trên miệng thường có máu sói. Một mùa đông trôi qua, đàn cừu của Trần Trận và Dương Khắc rất ít khi bị sói móc, bị sói cắn. Trên thảo nguyên, nhiệm vụ của chó chủ yếu là trực đêm, trông nhà và đi săn. Ban ngày, chó không theo đàn cừu đi chăn thả, hơn nữa mùa xuân đàn cừu con có rào đá, cũng cách ly chó với cừu, những điều kiện này có lẽ có thể giúp con chó ác này từ từ cải tà quy chính.
Trong lều Mông Cổ của Trần Trận, mấy thanh niên trí thức khác đối với "Nhị Lang Thần" cũng rất thân thiện, luôn cho nó ăn no nê. Nhưng "Nhị Lang Thần" chưa bao giờ thân cận với người, đối với hành động tốt nhặt nó về của chủ nhân mới cũng không có bất kỳ biểu hiện cảm ơn nào. Nó không chơi đùa với Hoàng Hoàng, Y Lặc, đến cả biên độ vẫy đuôi khi nhìn thấy chủ nhân cũng nhỏ đến mức gần như không nhìn ra được. Ban ngày lúc rảnh rỗi, nó thường lẻ loi đi lang thang trên thảo nguyên, hoặc nằm trong bụi cỏ cách lều Mông Cổ rất xa, nhìn xa xăm chân trời, trầm tư suy nghĩ, đôi mắt nheo lại lộ ra một loại thần sắc khao khát và luyến tiếc sự tự do của thảo nguyên.
Một khoảnh khắc nào đó, Trần Trận đột nhiên tỉnh ngộ, cảm thấy nó không giống chó lắm, ngược lại hơi giống sói. Tổ tiên của chó là sói, một trong những dân tộc sớm nhất trên thảo nguyên Tây Bắc Trung Quốc - tộc Khuyển Nhung, tự cho rằng tổ tiên của họ là hai con chó trắng, vật tổ của tộc Khuyển Nhung chính là chó. Trần Trận thường nghi hoặc: Dân tộc thảo nguyên cường hãn sao có thể sùng bái con chó, động vật được con người thuần hóa chứ? Có thể mấy nghìn năm trước, chó thảo nguyên cực kỳ hung dữ, tính hoang dã cực mạnh, hoặc đơn giản chính là loài sói chưa mất hết tính sói, mang chút tính chó? Con chó trắng mà tộc Khuyển Nhung cổ đại sùng bái rất có thể chính là sói trắng. Trần Trận nghĩ, chẳng lẽ con chó ác lớn mà anh nhặt về này, lại là một con chó đầy tính sói? Hay là một con sói mang tính chó? Có lẽ trên người nó đã xuất hiện hiện tượng lại tổ nghiêm trọng?
Trần Trận thường cố ý thân cận với nó, ngồi xổm bên cạnh nó, vuốt lông thuận chiều, gãi ngứa ngược chiều, nhưng nó cũng rất ít khi đáp lại. Ánh mắt không nói rõ là thâm trầm hay đờ đẫn, cái đuôi vẫy rất nhẹ, chỉ có Trần Trận mới cảm nhận được. Nó dường như không cần sự vuốt ve của con người, không cần sự đồng cảm của chó, Trần Trận không biết nó muốn gì, không biết làm thế nào mới có thể để nó quay lại cuộc sống bình thường của loài chó, giống như Hoàng Hoàng, Y Lặc, có việc làm, có cơm ăn, có người thương, tự làm tự ăn, vô lo cả đời. Trần Trận thường cũng nghĩ sang hướng khác: Chẳng lẽ nó không lưu luyến cuộc sống bình thường của chó, định quay trở về thế giới của loài sói? Nhưng tại sao vừa thấy sói nó liền cắn, như thể có mối thâm thù đại hận không đội trời chung. Nhìn từ vẻ bề ngoài, nó hoàn toàn là một con chó, một thân lông đen đã vạch rõ giới hạn giữa nó và sói xám lớn. Nhưng sói ở Ấn Độ, Liên Xô, Mỹ, La Mã cổ đại, cũng như sói cổ đại trên thảo nguyên Mông Cổ đều từng nuôi dưỡng trẻ em, chẳng lẽ bầy sói lại không thể nuôi dưỡng con chó sao? Nhưng nếu nó gia nhập bầy sói, thì đàn ngựa đàn bò đàn cừu sẽ gặp tai ương. Có lẽ đối với nó, đau khổ nhất là cả chó và sói đều không chấp nhận nó, hoặc, nó không muốn đi bên nào cả. Trần Trận đôi khi nghĩ, nó tuyệt đối không phải là chó lai sói, chó lai sói tuy hung hãn nhưng đầy tính chó. Nó có khả năng là giống chó lai sói hiếm có trên đời, hoặc tính chó tính sói mỗi loại một nửa, hoặc là con chó lai sói có tính sói hơi lớn hơn tính chó. Trần Trận không nắm bắt được nó, nhưng anh cảm thấy nên đối xử tốt với nó, từ từ suy ngẫm về nó. Trần Trận hy vọng mình có thể trở thành bạn tốt của nó. Anh dự định sau này không gọi nó là Nhị Lang Thần, mà gọi nó là Nhị Lang, hài âm Nhị Lang (hai con sói), hàm ý chuẩn sói, không cần chữ Thần.
Trần Trận chờ Dương Khắc và Lương Kiến Trung ngủ dậy, tiếp tục cho chó ăn, đùa với đàn cún con, vuốt ve Nhị Lang không chút biểu cảm ở bên ngoài lều Mông Cổ.
Bốn người họ, bạn học cùng lớp, đã dọn vào lều Mông Cổ của mình được hơn một năm rồi. Bốn người: một người chăn ngựa, một người chăn bò, hai người chăn cừu.
Trương Kế Nguyên hiếu thắng lại tháo vát làm người chăn ngựa, theo Ba Đồ và Lan Mộc Trát Bố chăn một đàn ngựa, gần 500 con. Đàn ngựa ăn nhiều, tốn đồng cỏ, để không tranh ăn với bò cừu, cho nên bắt buộc phải chăn thả xa thường xuyên. Bãi hoang trong núi sâu, sói thường xuất hiện, xa rời khu lều, sống trong chiếc lều nỉ đơn sơ chỉ đủ cho hai người ngủ, dùng bếp phân ngựa vòng sắt nhỏ tạm bợ nấu ăn, quanh năm sống cuộc sống nguyên thủy hơn cả lều Mông Cổ ở khu lều. Công việc của người chăn ngựa nguy hiểm, vất vả, gánh trách nhiệm, nhưng người chăn ngựa có địa vị cao nhất trong dân chăn nuôi, đây là nghề nghiệp kiêu hãnh nhất của dân tộc trên lưng ngựa.
Sào bắt ngựa là một môn nghệ thuật đẹp đẽ, độ khó cao, cũng có thể biến thành võ nghệ cao siêu để bắt sói giết sói. Người chăn ngựa để đổi ngựa cho mình cho người, chải bờm ngựa, bôi thuốc, còn phải hoạn ngựa, kiểm tra ngựa, thuần ngựa hoang, gần như ngày nào cũng không rời khỏi sào bắt ngựa. Từ xưa đến nay, dân tộc thảo nguyên đã luyện thành một thân tuyệt kỹ bắt ngựa, sử dụng một chiếc sào bắt ngựa dài ngoằng, trên lưng ngựa phi nước đại, nhìn đúng cơ hội, rướn người lắc sào, tung ra một vòng lồng rỗng, bắt chuẩn cổ ngựa. Người chăn ngựa giỏi tung một lần là trúng, rất ít khi hụt. Tuyệt kỹ này dùng để bắt sói, chỉ cần ngựa nhanh, khoảng cách với sói gần, hoặc có chó săn giúp đỡ, cũng có thể bắt trúng sói. Sau đó vặn chặt dây thòng lọng, thúc ngựa quay đầu chạy, siết sói choáng váng siết chết, hoặc để chó săn cắn chết. Sói thảo nguyên ban ngày cực kỳ sợ sào bắt ngựa, vừa thấy người chăn ngựa cầm sào là quay đầu bỏ chạy, hoặc nằm trong cỏ ẩn nấp. Trần Trận thường nghĩ, sói sợ chiến tranh ban ngày, giỏi chiến tranh ban đêm, có thể có liên quan đến sào bắt ngựa. Lịch sử sào bắt ngựa trên thảo nguyên Mông Cổ ít nhất cũng có vài nghìn năm, thời gian dài như vậy đủ để thay đổi tập tính của sói thảo nguyên Mông Cổ.
Sào bắt ngựa trên thảo nguyên Ngạch Luân, là loại sào đẹp nhất, chế tác cầu kỳ nhất mà Trần Trận từng thấy, dài hơn, tinh xảo hơn, thiết thực hơn sào bắt ngựa của dân chăn nuôi các kỳ minh thảo nguyên khác mà anh nhìn thấy trên ảnh tạp chí báo chí. Người chăn ngựa thảo nguyên Ngạch Luân tự hào nói, sào bắt ngựa của Ngạch Luân là loại sào cao cấp nhất, lợi hại nhất, đẹp nhất toàn Mông Cổ. Thảo nguyên Ngạch Luân nằm ở phía bắc lưu vực sông Mã Câu nổi tiếng Nội Mông, là một trong những nơi sản sinh chính của ngựa chiến ngựa danh tiếng Mông Cổ - ngựa Ô Châu Mục Thấm (cổ gọi là ngựa Đột Quyết). Ngựa là người bạn quan trọng và đồng đội chiến đấu mà người Mông Cổ dựa vào để sinh tồn, sào bắt ngựa của người chăn ngựa tất nhiên cũng không thể làm tạm bợ cho xong chuyện. Sào bắt ngựa của người chăn ngựa Ngạch Luân kỳ lạ ở chỗ dài và thẳng, trơn tuột. Dài - tổng chiều dài của sào khoảng năm sáu mét đến sáu bảy mét, những chiếc sào đặc biệt dài phần lớn đều do hai khúc sào gỗ bạch dương chêm cắn nối lại bằng keo; Trần Trận còn từng thấy sào bắt ngựa dài gần chín mét, sào càng dài thì càng dễ bắt trúng ngựa và sói. Thẳng - thẳng như một thân tre dài không có đốt. Để thẳng, người chăn ngựa bắt buộc phải dùng bào bào phẳng tỉ mỉ các mắt lồi lõm trên sào gỗ bạch dương, chỗ nào bào không thẳng thì đặt sào xuống đất dùng phân bò ướt ủ, đợi ủ mềm rồi dùng một bộ công cụ đòn bẩy ép sào từ từ ép thẳng. Trên đỉnh sào dài còn buộc một khúc sào nhỏ dài một mét rưỡi, thô bằng ngón tay, trên đỉnh sào nhỏ dùng bờm ngựa bện thành hoa bím, siết chặt đầu sào, buộc dây thòng lọng vào hoa bện sẽ không bị trượt ra. Dây thòng lọng của sào bắt ngựa là loại dây dai nhất, chống kéo căng tốt nhất trên thảo nguyên, nó không phải làm bằng dải da bò mỏng, mà là bện từ ruột cừu, công nghệ phức tạp, đây là thứ duy nhất trên toàn bộ sào bắt ngựa không thể tự làm, bắt buộc phải đến quầy chuyên dụng ở hợp tác xã cung tiêu để mua. Cuối cùng, còn phải dùng lông cừu thêm phân cừu tươi nắm chặt sào bắt ngựa lau chùi thật mạnh, lau chiếc sào trắng như tuyết thành màu phân cừu, đợi phân cừu khô rồi lại dùng vải mềm đánh bóng, bề mặt sào bắt ngựa liền có một lớp màu đồng cổ trầm ổn sáng bóng, sào dài liền như một vũ khí kim loại cổ đại không gì cản nổi.
Người chăn ngựa cưỡi ngựa, khi một tay kẹp đầu sào bắt ngựa, đầu sào sẽ do trọng lượng của dây thòng lọng mà tự nhiên rủ xuống, dây thòng lọng cũng rủ thành một vòng lồng đang phấp phới. Toàn bộ thân sào sẽ theo nhịp lên xuống của ngựa mà khẽ rung rinh, giống như con rắn sống vậy. Sói thảo nguyên đều từng nhìn thấy thảm cảnh của những con sói bị sào bắt ngựa bắt trúng siết chết. Có thể trong mắt sói, sào bắt ngựa giống như một vị thần rồng rắn dài ngoằng đáng sợ như vậy. Ban ngày trên thảo nguyên, nếu đi ngựa một mình trên vùng hoang dã không người hoặc núi sâu, chỉ cần cầm sào bắt ngựa, bất kể nam nữ già trẻ, thì như cầm trong tay thần phù của Đằng Cách Lý (Tengri), có thể thông hành không trở ngại trong thiên hạ của loài sói.
Trương Kế Nguyên làm người chăn ngựa đã một năm rồi, kỹ thuật bắt ngựa của cậu ta vẫn rất tệ, thường xuyên mấy lần bắt không trúng, con ngựa dưới háng không chịu đuổi theo nữa, thường thì bản thân không đổi được ngựa, còn phải để Ba Đồ đổi giúp. Nếu không thì là miễn cưỡng bắt trúng ngựa dữ, nhưng không đúng lúc bắt trúng, kịp thời ngồi lên phần mông ngựa sau yên ngựa, để dùng yên ngựa chống đỡ cơ thể mình. Thế là cậu ta thường bị ngựa kéo tuột tay, ngựa kéo theo sào chạy mất, một lúc sau, chiếc sào bắt ngựa tốn bao nhiêu ngày công mới làm xong, liền bị ngựa giẫm gãy làm ba khúc. Để luyện kỹ thuật bắt, cậu ta thường luyện bắt cừu trong đàn cừu, đuổi đàn cừu như gặp sói, đuổi đến mức cừu mẹ gần như sảy thai, sau khi bị cụ Tất Lợi Cách mắng cho một trận mới tính là thôi. Sau này cụ bảo cậu ta bắt đầu luyện từ việc bắt thanh đòn phía sau xe bò trước, kỹ thuật bắt của cậu ta mới có tiến bộ lớn, gần đây cậu ta đã có thể đổi ngựa giúp ba người Trần Trận họ rồi, chuyện này giải quyết được một vấn đề lớn. Trương Kế Nguyên rất ít khi về nhà, một tháng có thể ở nhà đứt quãng một tuần đã là tốt lắm rồi. Mỗi lần cậu ta vừa về, đặt lưng xuống là ngủ, ngủ dậy liền kể cho đồng bọn nghe rất nhiều câu chuyện về người, ngựa, sói.
Người chăn ngựa nhiều ngựa chân nhanh, biết rộng thấy nhiều. Ngựa chuyên dụng trạm chăn nuôi chia cho người chăn ngựa có tới tám chín con, hơn nữa ngựa hoang trong đàn ngựa, ngựa không chủ cũng có thể tùy ý cưỡi. Người chăn ngựa cưỡi ngựa gần như một ngày đổi một con, thậm chí một ngày đổi hai con, không bao giờ tiếc sức ngựa, đi đến bất cứ đâu cũng là một đường phi nước đại, khí thế hừng hực. Người chăn ngựa đi đến lều Mông Cổ nào cũng có người cầu cạnh, cầu đổi ngựa, cầu nhắn tin, cầu mang đồ, cầu mời bác sĩ, cầu kể tin tức bên lề. Người chăn ngựa cũng là người nhận được nụ cười của các cô gái nhiều nhất, khiến những người chăn cừu chăn bò chỉ có bốn năm con ngựa chuyên dụng, tin tức bế tắc ghen tị đến chết. Nhưng chăn ngựa lại là công việc gian khổ nhất nguy hiểm nhất trên thảo nguyên, không có tố chất của sói hoặc quân nhân như thân hình khỏe, gan lớn, nhạy bén, thông minh, cảnh giác, chịu được đói khát, chịu được nóng lạnh, đội sản xuất sẽ không chọn bạn làm người chăn ngựa đâu. Trong bốn người chọn được một người đã là may mắn lắm rồi, ba người kia tuyệt đối không có hy vọng làm người chăn ngựa. Rất nhiều câu chuyện sói mà Trần Trận sưu tầm được, chính là Trương Kế Nguyên lần lượt kể cho anh nghe. Mỗi khi Trương Kế Nguyên về nhà ở tạm, Trần Trận đều đối đãi bằng cơm ngon rượu ngọt, hai người rất tâm đầu ý hợp về chủ đề sói. Người chăn ngựa đứng ở tuyến đầu sinh tử chiến đấu với bầy sói, thái độ đối với sói vô cùng mâu thuẫn. Trần Trận và Trương Kế Nguyên, cộng thêm Dương Khắc, ba người thường trò chuyện rất muộn, đôi khi còn tranh luận không dứt. Khi Trương Kế Nguyên quay lại đàn ngựa, cũng luôn muốn mượn Trần Trận và Dương Khắc một hai cuốn sách mang theo cho đỡ buồn.
Lương Kiến Trung làm người chăn bò, chăn hơn 140 con bò. Chăn bò là công việc thoải mái nhất trên thảo nguyên, người trên thảo nguyên nói, chăn bò chăn bò, cho quan huyện cũng không đổi. Đàn bò sớm ra tối về, tự nhận cỏ lại nhận nhà. Bê con từng con một buộc bên cạnh dây bờm ngựa dưới đất trước cửa nhà, bò mẹ sẽ quay về cho bú đúng giờ. Chỉ có bò đực là đáng ghét, cỏ ở đâu tốt cứ chạy đến đó, lười về nhà, công việc vất vả nhất của người chăn bò cũng chỉ là tìm bò đuổi bò. Nhưng bò mà cứng đầu, bất kể đánh thế nào, nó cũng cứ gồng cổ bò lên, rung rung mí mắt, nằm lì dưới đất quyết không đi, khiến người ta tức đến mức muốn cắn bò. Người chăn bò có thời gian rảnh rỗi nhiều nhất, người chăn cừu, nếu có việc gì thì có thể tìm người chăn bò giúp đỡ. Lều Mông Cổ không có bò, thì cuộc sống đó không thể nào qua nổi. Lái xe, chuyển nhà, vắt sữa, làm đồ sữa, trữ phân khô, lột da bò, ăn thịt bò, làm đồ da, những chuyện liên quan đến nhà cửa này đều không thể thiếu bò. Dân tộc trên lưng ngựa, bắt buộc phải có một mái nhà trên lưng bò. Người chăn bò, người chăn cừu, người chăn ngựa mỗi người làm tròn chức trách, giống như là một sợi xích liên kết chặt chẽ, không thể thiếu mắt xích nào.
Trần Trận và Dương Khắc cùng quản một đàn cừu, hơn 1700 con. Đại đa số là cừu đuôi lớn Ngạch Luân nổi tiếng toàn quốc, đuôi to như chậu rửa mặt cỡ trung, mỡ đuôi bán trong suốt, béo giòn mà không ngấy, thịt thơm ngon mà không hôi. Theo Ô Lực Cát nói, trong các đồng cỏ toàn minh, chỉ có đồng cỏ và chất lượng cỏ của Ngạch Luân là tốt nhất, cho nên cừu của Ngạch Luân cũng tốt nhất. Thời cổ đại, là cừu cống phẩm của hoàng gia, là cừu thịt hoàng tộc do Hốt Tất Liệt sau khi tiến vào Bắc Kinh đích thân chỉ định. Dù là bây giờ, thịt cừu mà lãnh đạo quốc gia dùng để chiêu đãi nguyên thủ các nước Hồi giáo Ả Rập tại Đại lễ đường Nhân dân, cũng là cừu đuôi lớn Ngạch Luân, nghe nói nguyên thủ các nước đó thường gạt bỏ việc quốc gia đại sự để hỏi thăm nguồn gốc của thịt cừu. Trần Trận thường nghĩ, sói trên thảo nguyên Ngạch Luân to lớn lạ thường, não chuyển nhanh hơn cả người, có thể cũng liên quan đến việc chúng thường xuyên ăn cừu đuôi lớn Ngạch Luân. Một loại cừu khác trong đàn cừu là cừu cải tạo Tân Cương, là giống lai giữa cừu bản địa và cừu lông mịn Tân Cương, chất lượng lông tốt, sản lượng cao, giá bán cao hơn lông cừu bản địa ba bốn lần, nhưng chất thịt xốp, không có vị tươi, dân chăn nuôi không ai thích ăn.
Tiếp đó là dê, số lượng rất ít, chỉ chiếm 1/20 hoặc 1/30 tổng số đàn cừu. Tuy dê gặm rễ cỏ hủy hoại đồng cỏ, nhưng lông dê giá trị đắt đỏ, hơn nữa dê hoạn trong đàn dê phần lớn đều có sừng nhọn lại gan dạ, dám chiến đấu với sói. Đàn cừu mà thả vào vài con dê, thường có thể chống đỡ sự tấn công của sói độc sói đơn. Vì vậy, con đầu đàn của đàn cừu Mông Cổ thường do vài chục con dê sừng lớn đảm nhiệm. Con đầu đàn nhận cỏ, nhận nhà lại có chủ kiến, đi đến nơi cỏ tốt liền trấn giữ trận thế, đi đến nơi cỏ kém liền bước những bước dài. Dê còn có một ưu điểm hơn cừu, đó là nó vừa bị sói tấn công liền kêu be be, đóng vai trò báo động. Không giống cừu, nhát gan lại ngu xuẩn, bị sói cắn rách bụng cũng sợ đến mức không dám kêu một tiếng, mặc cho sói tàn sát. Trần Trận phát hiện dân chăn nuôi Mông Cổ giỏi cân bằng, giỏi tận dụng sở trường riêng của vạn vật thảo nguyên, có thể điều chỉnh tỷ lệ mâu thuẫn, đến mức lợi ích lớn nhất mà tác hại nhỏ nhất trên đường phân chia vàng.
Hai người chăn cừu một người chăn, một người trực đêm. Chăn cừu ghi mười công điểm, trực đêm ghi tám công điểm. Hai người làm việc có thể luân phiên thay ca, đổi thay cho nhau, một người có việc người kia thường liên tục làm một ngày một đêm hoặc hai đêm hai ngày. Nếu chó tốt chuồng tốt, trực đêm mùa xuân vẫn có thể ngủ đủ giấc. Nhưng ba mùa hạ thu đông du mục, không có chuồng cừu bằng đất đá khu lều đón cừu mùa xuân, chỉ dựa vào nửa vòng chắn gió dựng bằng xe bò, hàng rào và nỉ lớn, căn bản không chắn nổi sói. Nếu hại sói nghiêm trọng, trực đêm tuyệt đối là công việc vất vả, cả đêm đừng hòng ngủ, phải cầm đèn pin lượn quanh đàn cừu, cùng chó gào thét một đêm cổ họng rách toác. Ô Lực Cát nói, trực đêm chủ yếu là để phòng sói, mỗi năm chi phí công điểm trực đêm mà trạm chăn nuôi trả chiếm khoảng 1/3 tổng chi phí công điểm. Đây là một khoản chi tiêu lớn nữa mà trạm chăn nuôi trả cho sói. Trực đêm là nghề nghiệp chính của phụ nữ dân tộc Mông ở khu chăn nuôi, phụ nữ ban đêm trực đêm, ban ngày làm việc nhà nặng nhọc, quanh năm suốt tháng ít khi ngủ được một giấc ngủ ngon. Người đi ban ngày, sói đánh ban đêm; người mệt mỏi, sói tinh thần, sói thảo nguyên làm người thảo nguyên đảo lộn sáng tối, ăn không ngon ngủ không yên, làm suy sụp hết gia đình này đến gia đình khác, hết thế hệ phụ nữ này đến thế hệ phụ nữ khác. Do đó, người nội trợ trong lều Mông Cổ, đa số nhiều bệnh đoản thọ, nhưng cũng luyện ra được những người phụ nữ cường hãn không thể quật ngã, có một khung xương tốt. Sói thảo nguyên sinh sôi quá mật, dân số thảo nguyên lại khó tăng trưởng lớn qua từng năm. Tuy nhiên, thảo nguyên Mông Cổ cổ đại cũng chưa từng xảy ra chuyện vì dân số quá đông, mà khai khẩn hoang rộng khắp để cầu thực. Chính sói thảo nguyên đã kiểm soát dân số thảo nguyên phát triển một cách thoải mái.
Đàn cừu là cơ sở của ngành chăn nuôi thảo nguyên, nuôi đàn cừu có thịt cừu ăn, có da cừu mặc, có phân cừu đốt, có hai phần thu nhập công điểm, cuộc sống cơ bản của du mục nguyên thủy trên thảo nguyên liền có sự đảm bảo. Tuy nhiên công việc của người chăn cừu vô cùng tẻ nhạt đơn điệu, mài người tiêu người trói người, từ sáng đến tối trên đồng xanh hay vùng tuyết bao la, một người cùng đàn cừu làm bạn, nếu leo cao nhìn xa, trong vòng mấy chục dặm không thấy bóng người. Không có người nói chuyện, không dám chuyên tâm đọc sách, lúc nào cũng phải đề phòng sói đến tấn công. Mỗi ngày luôn có cảm giác cô độc hiu quạnh kiểu Tô Vũ chăn cừu, người như cỏ hoang, không thể xua tan, xâm nhập vào tận xương tủy. Trần Trận thường cảm thấy mình già rồi, già lắm rồi, còn già hơn cả Tô Vũ. Thảo nguyên nghìn năm một chút cũng không thay đổi, con người vẫn còn du mục nguyên thủy, vẫn còn tranh giành thức ăn với sói, tranh đến mức tàn khốc như vậy, không phân thắng bại như vậy. Trần Trận thường xuyên cảm thấy mình giống như người động vật Bắc Kinh lưu lạc đến thảo nguyên, kẻ địch gặp phải vẫn là sói. Nếu ngày nào đó trong sương sớm thảo nguyên, Tô Vũ tay cầm tiết trượng, hay người vượn quấn da thú đi về phía anh, anh cũng sẽ không kinh ngạc. Có lẽ khi họ gặp nhau, chủ đề mà họ so sánh bàn tán vẫn là sói. Thời gian trên thảo nguyên Ngạch Luân là chiếc đồng hồ hóa thạch, không có từng phút từng giây rò rỉ ra. Thứ gì đã khiến diện mạo thảo nguyên ngưng đọng không nhúc nhích, vĩnh viễn giữ được vẻ nguyên sơ thời thượng cổ của thảo nguyên? Chẳng lẽ lại là sói?
Chăn cừu đối với Trần Trận cũng có một lợi ích, một mình trên thảo nguyên, luôn có thể tìm được thời gian lặng lẽ suy ngẫm, mặc cho tư tưởng bay bổng tự do tự tại. Hai thùng danh tác anh mang từ Bắc Kinh tới, cộng thêm một thùng sách sử và sách cấm được tuyển chọn của Dương Khắc, anh - người chăn cừu này có thể học cách nhai lại của cừu để tiêu hóa chúng. Buổi tối, dưới đèn dầu giống như cừu nuốt chửng những cuốn sách kinh điển cổ kim; ban ngày, bên cạnh đàn cừu lại giống như cừu nhai lại tinh hoa văn hóa trung ngoại. Nhai kỹ nuốt chậm, nghiền ngẫm nhiều lần, lại thấy giấy cũ có như cỏ xanh tươi ngon nhiều nước. Ban ngày chăn cừu, Trần Trận phần lớn đều giết thời gian trong việc nhai lại và suy tư. Đôi khi cũng có thể đọc nhanh vài trang sách như một cái nhìn mười dòng, nhưng phải trong điều kiện xác định xung quanh không có sói mới dám xem. Chẳng lẽ thực sự giống như lời cụ Tất Lợi Cách nói muốn hiểu thảo nguyên, hiểu người Mông Cổ, thì phải hiểu sói? Chẳng lẽ thảo nguyên vạn năm giữ được vẻ nguyên sơ, trì trệ không tiến, dân tộc thảo nguyên luôn khó phát triển thành dân tộc lớn, cũng có liên quan đến sói? Anh nghĩ, có khả năng. Ít nhất sự tấn công của bầy sói, đã gây ra cho trạm chăn nuôi những tổn thất có thể tính toán được cộng thêm những tổn thất không thể tính toán được mỗi năm, khiến ngành chăn nuôi và nghề người không thể tích lũy nguyên thủy, khiến người và vật nuôi luôn dừng lại ở mức sản xuất đơn giản, duy trì trạng thái cũ và nguyên thủy, không rút ra được nhân lực và tài lực để phát triển thương mại, kinh doanh, nông nghiệp, huống chi là công nghiệp. Sói liên quan đến vấn đề thực sự quá rộng lớn và sâu sắc... Tuy nhiên, thực sự muốn hiểu sói, thực sự quá khó. Người ở chỗ sáng, sói ở chỗ tối, sói hú có thể nghe xa nhưng không thể nghe gần. Những ngày này, cái ý nghĩ cứ quanh quẩn trong lòng Trần Trận càng ngày càng mãnh liệt, anh thực sự muốn bắt một con sói con về nuôi bên cạnh lều Mông Cổ, từ đêm nhìn đến ngày, từ nhỏ nhìn đến lớn, nhìn sói cho đã, nhìn cho thấu.
Anh lại nhớ đến con sói mẹ tha đi con cừu non mấy ngày trước, và đàn sói con không biết trốn trong cái hang nào.
Ngày đó, anh vừa quan sát tình hình xung quanh đàn cừu, cảm thấy bình an vô sự, liền nằm trên đồng cỏ, canh chừng đại bàng thảo nguyên đang lượn trên bầu trời xanh. Đột nhiên, anh nghe thấy đàn cừu có một trận xao động nhẹ nhàng, anh vội vàng ngồi dậy, nhìn thấy một con sói lớn lao vào đàn cừu, một ngụm cắn chặt lấy gáy cừu non, sau đó nghiêng đầu hất một cái, hất cừu non lên lưng mình, nghiêng đầu, lưng cõng cừu non, dọc theo khe núi, hướng về phía núi đá đen, vèo một tiếng chạy không thấy tăm hơi. Cừu non bình thường hay kêu nhất, âm thanh lại vang lại giòn, tiếng kêu kinh hãi của một con cừu non, thường sẽ gây ra phản ứng dây chuyền của hàng trăm con cừu non và cừu mẹ, kêu đến mức đồng cỏ kinh thiên động địa. Nhưng miệng sói cắn chặt gáy cừu non, liền siết chặt cổ họng cừu non không phát ra được chút âm thanh nào. Sói mẹ lặng lẽ chuồn mất, đàn cừu bình yên như cũ. Đại đa số cừu vẫn chưa biết đã xảy ra chuyện gì, có lẽ đến cả mẹ cừu non cũng không biết mình mất con. Nếu thính lực và sự cảnh giác của Trần Trận không cao, anh cũng sẽ giống như con cừu mẹ ngốc nghếch kia, phải đợi đến buổi chiều đối chiếu cừu con mới phát hiện mất cừu. Trần Trận kinh ngạc như gặp phải một tên trộm bay mang theo tuyệt kỹ, trơ mắt nhìn tên trộm dưới mí mắt anh cướp mất ví tiền.
Đợi thở ổn định, Trần Trận mới cưỡi ngựa đến nơi sói tấn công cừu non xem xét, phát hiện trong bụi cỏ ở đó có một cái hố đất, cỏ trong hố đất đều bị đè phẳng. Rõ ràng, con sói mẹ kia không phải từ xa bò lại gần đàn cừu, nếu vậy, Trần Trận có lẽ còn có thể phát hiện ra. Sói mẹ thực ra đã sớm lặng lẽ mai phục trong hố cỏ này, mãi cho đến khi đàn cừu đi đến gần hố cỏ mới đột nhiên lao ra. Trần Trận nhìn mặt trời, tính toán một chút, con sói này ít nhất đã mai phục hơn ba tiếng đồng hồ. Trong mùa này sói bắt đi cừu non sống chỉ có thể là sói mẹ, đây là giáo trình trực quan huấn luyện sói con bắt vật sống của nó, đạo cụ trực quan, cũng là thức ăn tươi ngon dễ tiêu hóa cho sói con chưa mở mắt và chưa cai sữa.
Trần Trận uất ức đầy bụng, nhưng anh lại thầm thấy may mắn. Mấy ngày nay anh và Dương Khắc thường cách ba ngày hai bữa mất cừu non, hai người luôn nghi ngờ là đại bàng hoặc đại bàng thảo nguyên trộm. Những tên trộm bay này động tác cực nhanh, nhân lúc người không đề phòng một cú lao xuống liền có thể bắt cừu non lên bầu trời xanh. Nhưng đại bàng bắt cừu non, lao xuống ở tầm thấp mức độ đe dọa rất lớn, sẽ làm cả đàn cừu kinh hãi chạy loạn kêu gào, mà người đứng cạnh đàn cừu không thể không phát hiện ra. Hai người họ mãi vẫn không giải được câu đố này. Cho đến khi Trần Trận tận mắt nhìn thấy kỹ thuật bắt cừu non và cái hố cỏ này của sói mẹ, anh mới phá được vụ án này. Nếu không, con sói mẹ kia vẫn sẽ tiếp tục khiến họ mất cừu non.
Dù dân chăn nuôi có nhắc nhở, cảnh báo thế nào, Trần Trận vẫn không thể đảm bảo không xảy ra sai sót. Binh không có quy luật cố định, sói thảo nguyên sẽ tùy theo địa hình mà áp dụng mọi chiến thuật. Sói không có cánh của đại bàng thảo nguyên, nhưng tên trộm bay thực sự trên thảo nguyên lại chính là sói. Khiến bạn lần này đến lần khác ngẩn ngơ, cũng khiến bạn phải lưu tâm hơn dài thêm trí tuệ.
Trần Trận khẽ gãi cổ cho Nhị Lang, nó vẫn không có bao nhiêu biểu hiện cảm ơn.
Trên không bay lất phất bụi tuyết, Trần Trận vào lều, cùng Dương Khắc, Lương Kiến Trung quây quanh bếp phân khô ống sắt, uống trà sáng, ăn thịt luộc và đậu phụ sữa Cát Tư Mại tặng. Nhân lúc rảnh rỗi này, Trần Trận lại bắt đầu khuyên hai người bọn họ cùng mình đi móc ổ sói, anh cho rằng lý do của mình rất thuyết phục: Chúng ta sau này không thiếu những trận chiến với sói, nuôi một con sói con mới có thể thực sự hiểu thấu tính khí của sói, thì có thể biết người biết ta.
Lương Kiến Trung nướng thịt trên tấm bếp, vẻ mặt khó xử nói: Móc sói con không phải là trò đùa đâu, mấy hôm trước Lan Mộc Trát Bố bọn họ móc hang sói hun ra một con sói mẹ, sói mẹ liều mạng với người, suýt chút nữa không cắn đứt cánh tay cậu ta. Họ tổng cộng ba người chăn ngựa chăn bò, bảy tám con chó lớn, tốn bao nhiêu sức lực, mới đánh chết được sói mẹ. Hang sói quá sâu, họ đổi hai lượt người, đào hai ngày mới móc được sói con ra. Cừu mẹ bảo vệ con còn dám húc người, sói mẹ bảo vệ con thì không phải liều mạng với người sao? Chúng ta đến súng cũng không có, chỉ cầm xẻng gậy ngựa có thể đối phó nổi không? Đào hang sói cũng không phải việc nhẹ nhàng, lần trước tôi giúp Tang Kiệt đào hang sói, đào hai ngày, cũng không đào đến tận cùng, cuối cùng đành phải đốt lửa đổ khói rồi bịt kín hang rồi thôi, ai biết có hun chết được sói con không. Tang Kiệt nói sói mẹ sẽ chặn khói, trong hang cũng có cửa thông gió ngầm... Tìm cái hang có sói con lại càng khó, sự thật giả của sói anh còn chưa biết sao? Dân chăn nuôi nói, hang sói hang sói, mười hang chín không, còn thường xuyên chuyển nhà. Dân chăn nuôi đào được một ổ sói con đã khó như vậy, chúng ta có thể đào trúng không?
Dương Khắc lại dứt khoát nói với Trần Trận: Tôi đi với cậu. Tôi có một cây gậy sắt, rất vừa tay, đầu cũng mài nhọn rồi, như một cây thương nhỏ. Nếu đụng phải sói mẹ, tôi không tin hai chúng ta đánh không lại một con sói. Mang thêm một con dao rựa, mấy quả pháo hai tiếng. Chúng ta vừa chém vừa nổ chắc chắn có thể đuổi được sói chạy. Nếu có thể đánh chết một con sói lớn, vậy thì chúng ta lại càng oai phong.
Lương Kiến Trung mỉa mai: Làm đẹp đi. Đề phòng sói cào cậu thành con mắt chột, cắn thành bệnh chó dại, không đúng, là bệnh sói dại, vậy thì mạng nhỏ của cậu coi như xong đời rồi.
Dương Khắc lắc lắc đầu: Không sao, mạng tôi lớn, lần võ đấu đó ở trường, nhóm chúng tôi năm người bị thương bốn, chỉ có tôi không sao. Làm việc gì cũng không được trước sợ sói sau sợ hổ. Người Hán chính là vì giống như cậu, mới thường xuyên để dân tộc du mục chiếm lĩnh Trung Nguyên. Lan Mộc Trát Bố cứ nói tôi là cừu ăn cỏ, ông ta là sói ăn thịt. Chúng ta nếu tự mình độc lập móc ra được một ổ sói con, xem ông ta còn dám nói tôi là cừu nữa không. Tôi có đánh cược một con mắt cũng phải đánh cược cái hơi thở này.
Trần Trận nói: Được! Quyết định thế nhé? Không được phép đổi ý nữa đấy!
Dương Khắc úp bát trà xuống bàn, lớn tiếng nói: Hây, cậu nói khi nào đi? Phải nhanh! Muộn là trạm chăn nuôi lại phải để chúng ta đi vây sói rồi. Tôi cũng cực kỳ muốn tham gia đại chiến vây sói.
Trần Trận đứng dậy nói: Vậy thì ăn cơm xong đi, trước tiên trinh sát trinh sát.
Lương Kiến Trung lau miệng nói: Được rồi, lại phải để Quan Bố chăn cừu thay hai cậu, lều của chúng ta lại phải bớt đi một ngày công điểm rồi.
Dương Khắc đáp trả: Lần trước tôi và Trần Trận kéo về một xe linh dương, có thể đáng giá bao nhiêu tháng công điểm chứ. Cứ tính toán chi li, chán quá!
Trần Trận và Dương Khắc đang chuẩn bị yên ngựa, Ba Nhã Nhĩ cưỡi một con ngựa lớn màu vàng chạy đến, nói ông nội bảo Trần Trận đến nhà ông. Trần Trận nói: Bố bảo tôi đến, chắc chắn có chuyện quan trọng. Dương Khắc nói: Chưa biết chừng có liên quan đến vây sói, cậu mau đến đó đi, cũng vừa hay có thể thỉnh giáo bố kỹ thuật và mẹo móc sói con.
Trần Trận lập tức lên ngựa. Ba Nhã Nhĩ người nhỏ, trên mặt đất không lên được ngựa, Dương Khắc muốn bế cậu lên yên ngựa, nhóc con không cho, cậu tự mình dắt con ngựa lớn màu vàng đến bên xe bò, giẫm lên trục xe nhận bàn đạp ngựa rồi lên ngựa. Hai con ngựa phi nước đại rời đi.
