Đêm hôm đó, Sir Edward Grey đã đọc bài diễn văn lịch sử khiến toàn dân kết đoàn như một người, đưa nước Anh bước vào cuộc phiêu lưu vĩ đại nhất lịch sử.
Điểm sáng duy nhất trong tình hình lúc bấy giờ chính là Ireland.
Redmond đã tiếp lời bằng một bài phát biểu khiến khóe mắt vị Đại tá ngấn lệ và trái tim ngập tràn hoan hỉ khi đọc nó vào sáng hôm sau, một bài phát biểu thật hào hiệp và cao thượng biết bao.
Tôi xin tuyên bố với Chính phủ rằng họ có thể rút toàn bộ binh lính khỏi Ireland. Ireland sẽ được những người con mang vũ khí của mình bảo vệ trước họa xâm lăng, và vì mục đích đó, những người Công giáo ở miền Nam sẽ sát cánh cùng người Tin lành ở miền Bắc.
Viền Đại tá bước đi bồn chồn dọc bãi cỏ, tờ báo trong tay phần phật bay.
Ngay cả cảnh tượng Carson hờn dỗi trong lều, không đáp lại dù chỉ nửa lời trước lời kêu gọi đầy cao thượng của đối thủ, cũng chẳng thể làm lu mờ viễn cảnh tươi đẹp ấy.
Suốt cả ngày, vị Đại tá chẳng hề rời khỏi khu vườn, cứ quẩn quanh bên chiếc điện thoại. Bất cứ điều gì cũng có thể xảy ra vào bất cứ khoảnh khắc nào.
Rồi tin tức cuối cùng cũng truyền đến.
Chính phủ đã gửi tối hậu thư cho nước Đức. Nếu trước 11 giờ đêm mà Đức không đưa ra cam kết sẽ không vi phạm sự trung lập của Bỉ, nước Anh sẽ tuyên chiến.
Vị Đại tá thở phào nhẹ nhõm.
Suốt cả ngày, ông đi đi lại lại trên hiên nhà như viên thuyền trưởng trên boong tàu, tay cầm ống nhòm Zeiss. Ông đặt kính viễn vọng lên chiếc kiềng ba chân ngoài bãi cỏ, dùng nó quét qua mặt đất, bầu trời và biển cả. Đến chập tối, ông trông thấy một nhúm đàn ông vòng qua sườn đồi từ Meads đi vào thung lũng coombe. Họ mặc thường phục, không theo đội hình quân sự; nhưng ông nhận ra họ vẫn bước đi có hàng có lối, di chuyển nhịp nhàng, kiềm chế như một bầy chó săn trên đường săn mồi, mà trong lòng lại sục sôi cuồng nộ. Ông hướng thẳng ống nhòm về phía họ, nhận ra Ernie ở trong đó, và lập tức biết rằng đó là lực lượng Dự bị đến từ Old Town đang tập luyện cho Đội Huấn luyện Sĩ quan (IT). Một làn sóng xúc động dâng trào trong lồng ngực ông. Ông đi xuống hàng rào và đứng đó với hai tay khoanh trước ngực, ngẩng cao đầu, mái tóc thưa điểm bạc trong ánh chiều tà, dõi theo họ bước qua. Rồi ông giơ tay chào.
Họ nhìn thấy vị cựu sĩ quan đứng đầu trần bên hàng rào, nhận ra ông và cất tiếng chào lớn.
- Chào buổi tối, thưa ngài.
- Thế mới đáng mặt chứ! - ông cộc cằn gọi lớn. - Bắt tay vào việc thôi.
Lúc đó Ernie tách khỏi hàng, chạy bước một băng qua thảm cỏ tiến về phía ông, cười toét miệng và tươi vui như một cậu thiếu niên.
- Vâng, thưa ngài. Tụi cháu tự gọi mình là Biệt đội Old Town. Đêm nay phải hành quân đường dài đấy ạ. Đi qua Birling Gap tới Haven rồi vòng về Windhover tầm nửa đêm. Cháu chạy sang đây để thưa với ngài rằng cháu nghĩ tốt nhất là Ruth cứ ở nguyên chỗ hiện tại trong lúc này — nếu ngài thấy không có vấn đề gì, thưa ngài; và đừng chuyển đến nhà xe.
- Tùy cậu thôi, - vị Đại tá đáp. - Undercliff chắc chắn là ngôi nhà phơi bày nhiều hiểm nguy nhất ở Beachbourne. Nếu có rắc rối từ phía biển, chúng ta sẽ là kẻ hứng chịu đầu tiên; hoặc nếu tụi Zeppelin của chúng thả bom trạm phát tín hiệu trên mỏm Head thì thế nào nhà mình cũng dính một phần.
Ernie có vẻ thẹn thùng.
- Về chuyện va chạm nhỏ với Alf ngoài đường hôm qua ấy ạ, - cậu nói với vẻ thân mật. - Cháu rất mừng vì có ngài ở đó. - Cậu bước lại gần hơn, hạ giọng. - Ngài biết đấy, cháu hiểu ngài đã nghĩ gì. Không phải Joe nhắm đến cô ấy đâu. Mà là Alf — vẫn luôn là hắn; từ trước khi chúng cháu cưới nhau cơ. Joe thì chẳng có vấn đề gì cả.
Vị Đại tá đăm đăm nhìn ra biển với vẻ mặt nghiêm nghị.
- Ta nghĩ cậu đã lầm, - ông nói.
- Thế thì cháu biết chắc là mình không lầm đâu, thưa ngài, - Ernie quả quyết.
Vị Đại tá quay lại với việc canh gác của mình.
Đêm đó ông không lên giường đi ngủ. Thay vào đó, ông mặc nguyên đồ ngủ ngồi thức trong căn phòng góc hướng ra biển và nhìn về phía Beau-nez. Nếu chúng ta tham chiến, tin tức sẽ được phát đi ngay lập tức cho đội tuần tra bờ biển trên mỏm Head; và hạ sĩ quan trực chiến ở đó đã hứa sẽ phát tín hiệu báo xuống ngôi nhà nằm ở thung lũng coombe bên dưới.
Vị Đại tá theo dõi và chờ đợi.
Cửa sổ đang mở. Đêm hôm ấy thật tĩnh lặng và rực rỡ ánh sao. Ông có thể nghe thấy tiếng sóng vỗ, tiếng nước rào rạt và tiếng gầm trầm đục đều đặn, lặp đi lặp lại dưới chân vách đá. Từ đỉnh đồi phía sau ngôi nhà vọng lại tiếng lục lạc loảng xoảng thỉnh thoảng vang lên từ cổ một con cừu đầu đàn nào đó.
Rồi sự tĩnh lặng bị phá vỡ bởi một thứ âm ồn ào đang lớn dần trong bóng tối.
Một đội tàu khu trục đang lao đi cuồng nộ quanh mỏm Head, không bật một ngọn đèn nào, lại sát bờ biển đến nỗi chỉ thỉnh thoảng mới có một vệt trắng mờ ảo trong đêm tối lộ ra vị trí của chúng cùng với dải bọt nước bị cày xới như một chùm lông vũ gắn trước mũi.
Chúng từ trong bóng tối lao tới với tốc độ không thể tin nổi, rồi lại biến mất vào màn đêm nhanh như chớp mắt.
Vị Đại tá thở phào nhẹ nhõm lần nữa.
Ít ra thì Hải quân cũng đã sẵn sàng, nhờ có Churchill.
Còn Lục quân thì sao?
Ông nhớ lại một nhận xét được thuật lại cho mình từng được nêu ra tại một buổi họp P.S.A. ở khu East-end vài tuần trước: rằng Lục quân không còn tin tưởng các sĩ quan của mình nữa, và đất nước cũng không còn tin tưởng vào Lục quân. Liệu điều đó có đúng không?
Tâm trí ông hướng về Gough và những sĩ quan trung đoàn bình dị đã bị các chính trị gia dụ dỗ vào cái(câu chuyện) rắc rối khủng khiếp của Âm mưu Lục quân với một niềm thông cảm sâu sắc, đầy nhiệt thành. Nhưng còn tên kia chứ! — cái tên hay lớn tiếng ở Bộ Chiến tranh, kẻ đáng lẽ phải khôn ngoan hơn thế chứ! ...
Đâu đó trên đỉnh Beau-nez, nổi bật lên một bóng đen khổng lồ gù xuống giữa bầu trời đêm rực rỡ, ai đó đang quơ quơ chiếc đèn lồng — một lần, hai lần.
Vị Đại tá nhấp đèn pin điện để đáp lại.
Hình bóng gầy gò bên cửa sổ quay người lại.
- Rachel, - ông khẽ gọi người phụ nữ đang nằm trên chiếc giường phía dưới mình.
- Jocko, - tiếng đáp lại vang lên, trầm tĩnh như giọng ông.
- Chúng ta tham chiến rồi.
- Tạ ơn Chúa.
Trong bóng tối, bà vươn hai cánh tay trắng ngần, run rẩy như một cô dâu mới cưới, kéo ông về phía mình.
Ông hôn lên mi mắt bà và nhận ra chúng đang ướt đẫm.
- Em không kìm được đâu, Jocko, - bà nức nở. - Jock!
Cậu con trai của bà đang đóng quân ở Ấn Độ cùng tiểu đoàn thứ hai; nhưng bà thừa hiểu rằng giờ đây khi biến cố đã giáng xuống, mọi tiểu đoàn trong quân ngũ đều sẽ bị ném vào lò lửa chiến tranh.
Vị Đại tá quay lại bên cửa sổ và bà bước đến bên cạnh ông. Vòng tay ông ôm lấy bà, và bà run rẩy trong vòng tay ấy. Một luồng ánh sáng dịu nhẹ nhưng kỳ dị như ánh trăng chiếu rọi lên hai người đang đứng bên cửa sổ. Một chiếc thiết giáp hạm đang rọi đèn pha chiếu thẳng vào họ. Luồng sáng lạnh lẽo, nhợt nhạt quét dọc theo sườn đồi với vẻ vô cảm, lạnh lùng, phơi bày từng bụi cây và vách đá lởm chởm. Nó rọi lên vách đá trắng Beau-nez rồi trườn tới, tựa như những ngón tay của một kẻ phong hủi, dọc theo vách đá. Ngay trước nhà trọ, tại chỗ con đường mòn dẫn xuống bãi biển, luồng sáng dừng lại, chĩa thẳng vào một cột đen đặc, vững chãi đang đứng thẳng trên mép vách đá.
Vị Đại tá nghẹn ngào hít một hơi sắc lạnh.
- Đừng nhìn! - ông cộc lốc quát lên và kéo giật vợ mình lại. Ngay lúc đó, khối trụ màu đen tách làm hai phần, như thể bị tan ra giữa biển ánh sáng trắng bao vây.
Một tiếng thét nghẹn ngào của phụ nữ lọt qua khung cửa sổ đang mở.
- Joe!
Rồi có tiếng sỏi đá lạo xạo khi cặp đôi lao ào xuống con đường mòn khuất tầm mắt, rồi đâm sầm xuống bãi biển bên dưới. Vị Đại tá giật sập tấm rèm che cửa sổ kêu lên lách cách.
