Bác sĩ Trupp ở Beachbourne — đó là cách mọi người thường gọi ông, còn tên chính thức của ông là ông Trupp — thực sự là một người vĩ đại.
Cha ông từng là một người bán sách ở Torquay; và bản thân ông chưa bao giờ đánh mất những phẩm chất cao đẹp của tầng lớp xuất thân. Ông rất giản dị và vô cùng nhạy bén. Khoa học không hề làm cùn mòn trực giác tinh tế vốn được che giấu một nửa đằng sau dáng vẻ có phần cộc cằn của ông. Hơn thế nữa, có lẽ một cách vô thức, ông đặt trọn niềm tin vào những trực giác ấy như ít ai trong nghề của ông dám làm; và chúng hiếm khi phản bội ông. Khi còn trẻ, sự chính trực, óc phán đoán thực tế và chủ nghĩa lý tưởng thiết thực đã mang lại cho ông tình yêu của một thiếu nữ vô cùng cao quý, người vốn có thể kết hôn với một trong những người xuất sắc nhất thuộc tầng lớp phù phiếm tất yếu của cô. Về sau, quả thực Evelyn Trupp thường khiến cha bật cười và mẹ phiền lòng khi khẳng định rằng cô tự hào vì được làm vợ ông Trupp ở Beachbourne hơn là từng là tiểu thư Moray của vùng Pole. Và cô có đầy đủ lý do để tự hào. Bởi chồng cô giờ đây không còn là vị bác sĩ nông thôn từng bị các gia đình quý tộc trong quận khinh miễn. Ông chính là "Trupp của Beachbourne," người mà danh tiếng đã âm thầm lan tỏa từ Sussex, qua khắp nước Anh ra đến thế giới bên ngoài. Và dẫu có những ý kiến trái chiều về việc liệu ông Trupp đã tạo nên Beachbourne, hay Beachbourne đã sinh ra ông, thì không ai có thể phủ nhận rằng sự phát triển của thị trấn cùng mức độ nổi tiếng xứng đáng của nó như một khu nghỉ dưỡng sức khỏe hoàn toàn trùng khớp với quãng thời gian ông sinh sống tại đây.
Ít ra thì thực tế cũng đã chứng minh sự dũng cảm và độc đáo của vị bác sĩ trẻ khi lựa chọn địa điểm cho chiến dịch suốt đời của mình. Quả thật, nếu ở lại London, chắc chắn ông sẽ không bao giờ đạt được những thành tựu mà ông đã có thể hoàn thành tại thị trấn được bao bọc bởi những ngọn đồi phía nam và vỗ về bởi những vùng biển phương Bắc. Và công lao đó không phải là một đóng góp tầm thường cho sự thịnh vượng của nhân loại. Ông Trupp là một người tiên phong trong cuộc chiến có tổ chức chống lại kẻ thù có lẽ là chết chóc và ngoan cố nhất đe dọa vị thế thống trị của loài người — trực khuẩn lao. Và việc ông lựa chọn điểm tựa để tiến hành cuộc tấn công không phải là yếu tố nhỏ mang lại thành công cho ông.
Hơn nữa, ông là một trong những người vào những năm cuối thế kỷ XIX và những năm đầu thế kỷ này đã đứng lên ngăn chặn làn sóng xa hoa mà theo nhận định của ông đang làm mềm đi xương sống của thế hệ trẻ. Và những cú đánh giáng mạnh đầy hữu ích đã mang lại tên tuổi cho ông, đồng thời chịu trách nhiệm cho ít nhất một phần thành công của ông, không xuất phát từ những cơn cáu giận bộc phát mà từ một triết lý được cân nhắc kỹ lưỡng.
Bởi vì ông Trupp, bất chấp trái tim nhân hậu của mình, chưa bao giờ quên rằng con người dù có muôn vàn khát vọng vươn lên thiên đường thì cũng chỉ mới hôm qua thôi vừa dứt khỏi hình hài loài vật và vẫn đứng bên bờ vũng lầy mà họ vừa bước ra, bùn ngập đến cổ chân, và chất nhờn vẫn đang rỉ ra từ bộ lông xù xì.
"Đừng tỏ ra thương hại nó," thỉnh thoảng ông lại nói với một người cha đang ngạc nhiên. "Thứ nó cần là Gậy Lớn... Cắt tiền tiêu vặt của nó đi. Nó sẽ mau khỏe thôi. Nhu cầu chính là người thầy thuốc giỏi nhất... Đưa mẹ nó rời xa nó đi. Các bà mẹ là nguyên nhân tạo ra một nửa số người bệnh... Hãy để nó thức dậy sớm vào buổi sáng và mang trà tận giường cho cô bé phục gia nhân. Ít ra thế thì nó cũng là một công dân hữu ích."
Ông nhìn thấy đất nước mình, theo cách ông tin là vậy, đang chìm dần vào giấc ngủ hôn mê phù thũng ngay trước mắt, chỉ vì thiếu vắng một ai đó đá cho nó tỉnh dậy; và cảnh tượng đó khiến ông phát ốm và lo sợ.
Thường thì khi cưỡi ngựa cùng con gái vào những buổi chiều sau một ngày làm việc vất vả, ông sẽ dừng lại một lát cạnh cột cờ trên đỉnh Beau-nez và nhìn về hướng Đông Bắc qua vùng biển mênh mông lúc xám xịt, lúc lấp lánh dưới chân mình.
"Con có nghe thấy tiếng nó gầm gừ không, Bess?" có lần ông hỏi người đi cùng.
"Ai ạ?"
"Con Quái Vật."
Bess thừa biết con ngạ quỷ của cha mình và những lời đồn đại quen thuộc ấy.
"Nước Đức là Con Quái Vật ạ?" cô hỏi.
Cha cô lắc đầu.
"Một trong số chúng," ông đáp. "Bất cứ nơi nào có con người thì nơi đó có Con Quái Vật — hãy ghi nhớ điều đó khi con kết hôn, con yêu của cha. Và nó luôn ngủ vùi sau khi đã ăn ngấu nghiến hoặc trở nên hung hãn trước một bữa tiệc. Con Quái Vật của chúng ta đang ngủ vì nó đã ăn no căng bụng. Còn bọn chúng" — ông hất đầu ra hiệu qua bên kia mặt nước — "đang lùng sục con mồi."
Ông thổ lộ niềm tin của mình với ông Pigott rằng chỉ có một điều duy nhất có thể cứu vãn nước Anh.
"Điều đó là gì?" vị hiệu trưởng già hỏi.
"Một cuộc chiến đẫm máu," ông Trupp đáp.
Nhiều người khác cũng đang nói điều tương tự, nhưng ít ai có tầm vóc trí tuệ như ông, và không ai có những quan điểm cấp tiến bằng ông.
Phần việc của chính ông trong việc ngăn chặn sự mục ruỗng mà theo ông đang đe dọa làm vấy bẩn đất nước mà ông hết mực yêu thương với một tình yêu sâu sắc dẫu đầy tính phản biện, là hoàn toàn rõ ràng. Đó là trách nhiệm của ông và các đồng nghiệp trong việc mang lại cho quốc gia sức khỏe làm nền tảng cho nhân cách, cũng giống như nhiệm vụ của nhà giáo là truyền cho họ nhân cách làm nền tảng cho sức khỏe. Và ông đã hăng hái giải quyết phần việc của mình trong công cuộc giáo dục quốc gia: Mặt trời, Biển cả, và Không khí chính là những trợ thủ mà ông đặt trọn niềm tin.
Ý tưởng lâu đời của ông, được ấp ủ suốt cả cuộc đời, về một nhà nghỉ dưỡng ngoài trời — nơi ông có thể trực tiếp giám sát những đứa trẻ vắng bóng mẹ và những người vợ không có chồng — càng lúc càng đòi hỏi phải được hiện thực hóa khi những năm tháng trôi qua. Tuy nhiên, phải đến khi thế kỷ XX tiến băng băng trên con đường của mình, mọi điều kiện cần thiết cho việc khởi động suôn sẻ dự án của ông mới được hội tụ đầy đủ.
Cơ hội đến với ông khi Đại tá Lewknor và vợ bước vào cuộc đời ông sau khi ông về hưu từ xứ Sendee.
Rachel Lewknor tiếp nhận kế hoạch của vị bác sĩ già với lòng can đảm dữ dội nhưng đầy thận trọng của dòng giống bà.
Đây chính là cơ hội do trời ban. Bằng cách này hay cách khác, bà sẽ thực hiện ước mơ ấp ủ bấy lâu và kiếm tiền để đưa cháu trai mình, Toby, vào học trường Eton giống như cha và ông nội cậu trước kia.
Giống như hầu hết các binh sĩ, vợ chồng Đại tá rất nghèo. Suốt những năm tháng làm việc, bất kỳ khoản tiền nào dành dụm được cho tuổi già đều được họ đầu tư vào việc học hành của con trai; họ tự thắt lưng buộc bụng để có thể đưa cậu bé Jock vào ngôi trường của cha nó và sau đó cho cậu gia nhập trung đoàn của cha. Do đó, khi về hưu, họ chẳng có gì ngoài một khoản lương hưu chết đói để sinh sống. Vấn đề làm sao huy động được số vốn để mua đất và xây dựng nhà nghỉ dưỡng do đó trở thành nan giải cấp bách nhất đè nặng lên vai bà Lewknor trong những ngày đầu.
Bác sĩ Trupp thẳng thắn cho biết ông có thể cho vay tiền và sẽ làm thế trong trường hợp khẩn cấp; nhưng ông cũng bày tỏ rõ là ông không thích điều đó cho lắm. Ông cũng đang lo cho cậu con trai Joe vào làm việc ở hãng Hammer-men, và giống như mọi dân thường thời bấy giờ, ông có một quan niệm phóng đại về chi phí sinh hoạt của một sĩ quan trong quân đội. Hơn thế nữa, ông đã định sẵn rằng khi thời điểm đến và người phù hợp xuất hiện, Bess sẽ được kết hôn với bất cứ ai cô thích; và vấn đề tiền bạc sẽ không thể ngáng đường cô.
May thay, rắc rối của bà Lewknor đã được giải quyết như thể có phép lạ.
Alf Caspar — người có tiệm sửa xe ở Goffs dưới chân Phố Cổ và, bất chấp sự phản đối liên tục từ bà Trupp và Bess, vẫn lái xe cho ông Trupp (vị bác sĩ già nhất quyết từ chối sở hữu ô tô riêng) — ngay từ đầu đã tỏ ra tò mò đến mức kỳ quái đối với ý tưởng xây dựng nhà nghỉ dưỡng. Ngay từ những ngày đầu tiên khi ông Trupp và bà Lewknor bàn thảo về nó trong lúc lái xe qua Paradise — khu rừng sồi nằm giữa Phố Cổ và Meads — để ghé thăm khu đất dự định ở Cow Gap, anh ta sẽ ngồi sau vô lăng, tinh chỉnh động cơ để đảm bảo xe chạy êm nhất có thể, đầu nghếch sang một bên và cái tai trái to bản vểnh ngược ra sau để hóng chuyện đang diễn ra giữa hai hành khách ở ghế sau.
Sau này, khi quyết định thực hiện dự án đã được chính thức thông qua, anh ta nói với ông Trupp một ngày nọ bằng giọng tươi tỉnh nhất:
“Chắc chắn sẽ là một dự án hái ra tiền đấy thưa ngài, với sự hậu thuẫn của ngài.”
Vị bác sĩ già sắc sảo liếc nhìn người tài xế qua cặp kính kẹp mũi.
“Nếu cậu thích bỏ ra chừng 3.000 bảng vào đó, Alfred, cậu sẽ chẳng thiệt thòi gì đâu,” ông nói.
Alf chớp mắt rất nhanh theo cái cách giống loài chim và khúc khích cười.
“Ba nghìn bảng á!” anh ta thốt lên. “Tôi ư!”....
Vài ngày sau, khi ông Trupp ghé qua căn biệt thự nhỏ xíu của Đại tá ở Meads, bà Lewknor chạy ra đón ông, hân hoan như một thiếu nữ.
Bà vừa nhận được từ hãng luật Morgan and Evans ở Đường Terminus một lời đề nghị cho vay số tiền cần thiết thay mặt cho một khách hàng, với tài sản thế chấp là một khoản vay thế chấp ưu tiên.
“Đúng là phép lạ!” bà kêu lên, mắt lấp lánh như ngọc.
“Hoặc là một vố lừa đảo!” Đại tá lên tiếng từ phía sau. “Ông có biết gì về công ty luật đó không, Trupp?”
“Tôi đã biết và sử dụng dịch vụ của họ từ khi tôi đến đây sinh sống,” vị bác sĩ già đáp. “Họ tồn tại lâu đời như Beachbourne vậy, thậm chí còn lâu hơn chút ít. Thực ra đó là một hãng luật ở Lewes, và họ vẫn duy trì một văn phòng ở trỏng. Nhưng khi cán cân quyền lực dịch chuyển về phía Đông, họ cũng chuyển theo.”
“Họ không nói khách hàng của mình là ai à,” Đại tá nhận xét.
“Tôi sẽ hỏi họ,” vị bác sĩ đáp.
Chiều hôm đó, ông lái xe xuống Đường Terminus, để Alf đợi trong xe ngoài cửa, rồi bước vào văn phòng.
Ông và ông Morgan là những người bạn lâu năm, những người thực sự được coi là có công gầy dựng nên Beachbourne hiện đại.
"Khách hàng của các anh là ai thế?" ông Trupp hỏi, giọng cộc cằn nhưng miệng cười toe toét. "Khai ra mau!"
Ông Morgan lắc mái đầu mượt mà điểm bạc, nét hài hước và vẻ bí ẩn thấp thoáng quanh khóe môi cũng như trong ánh mắt.
"Họ muốn giấu tên," ông nói. "Chúng tôi chỉ được ủy quyền hành động thay mặt cho vị khách đó."
Ông thong thả bước ra cửa sổ và liếc nhìn ra ngoài, kiễng chân lên để nhìn qua tấm bình phong che khuất nửa dưới của khung kính.
Những gì nhìn thấy dường như làm ông thích thú, và sự thích thú đó lại có sức lan truyền sang ông Trupp.
"Hắn ta có phải là một kẻ có tiềm lực tài chính vững vàng không?" vị bác sĩ hỏi.
"Vững như bàn thạch," giọng nói từ bên cửa sổ vọng lại.
Vị bác sĩ có vẻ hài lòng; hợp đồng ngay lập tức được ký kết; và bà Lewknor đã mua được mảnh đất.
Cow Gap là một địa điểm lý tưởng cho nhà nghỉ dưỡng.
Nó được cắt khoét từ sườn đồi Beau-nez; ngọn đồi phủ đầy hoa kim tước ôm trọn lấy nơi này bằng một thành lũy xanh khổng lồ che chở nó khỏi những cơn cuồng phong Tây-Nam thịnh hành. Nằm gọn trong khối vách đá hùng vĩ chấm dứt chuỗi đồi South Downs kéo dài và nhô ra biển trông giống như một con sư tử đang ngủ, đầu gác lên chân, nơi đây mở ra một khoảng không gian xanh rộng lớn hướng về phía biển và mặt trời mọc. Vách đá ở đây rất thấp, và bãi biển rải đầy đá phấn, dễ dàng tiếp cận từ phía trên, hiếm khi bị làm phiền bởi những toán quân lướt ván từ đại quân đông đúc dọc theo bờ biển hướng về phía Pháo đài và vùng Crumbles xa xôi. Một nhánh đồi tách biệt nơi này khỏi khu vực quý tộc của thị trấn được gọi là Meads — nơi bao phủ những chân đồi phía đông Beau-nez bằng những biệt thự có khu vườn xinh xắn và kết thúc đột ngột ở chân con đường The Duke's Drive uốn lượn duyên dáng lên đỉnh Đầu.
Tại thung lũng hẻo lánh này — nơi đón ánh nắng mặt trời lúc bình minh, lưu giữ những vạt bóng râm kéo dài lúc hoàng hôn, và suốt cả ngày được điểm xuyết bởi đôi cánh của những cánh chim biển bay qua — sau nhiều tháng trì hoãn và vượt qua bao chướng ngại vật một cách đầy vinh quang, bà Lewknor đã bắt đầu xây dựng ngôi nhà gạch vữa của mình vào mùa xuân năm Ruth và Ernie Caspar cùng nhau khởi hành để kiến tạo tương lai trong một chất liệu bền vững hơn.
Ngôi nhà dài và thấp, với những ban công rộng như đường phố, và những cửa sổ giăng khắp nơi để đón ánh sáng, cứ thế mọc lên từng lớp từ thảm cỏ bên mép vách đá. Suốt mùa hè và kéo dài sang tận mùa thu, công trình vẫn đang được thi công. Là một ngôi nhà màu trắng với mái ngói đỏ, đơn giản nhưng đẹp như tranh vẽ, nó trông giống như một trạm gác bờ biển nhưng lại không phải vậy. Mang đặc trưng của những vách đá nơi nó tọa lạc và những ngọn đồi xanh mướt bao bọc xung quanh, nó hiện lên như một cư dân xứng đáng của thung lũng vĩ đại — nơi ngoại trừ một cặp khung thành bóng đá ẩn mình dưới chân đồi dốc ở phía sau, đó là dấu hiệu duy nhất cho thấy sự hiện diện của con người ở vùng lân cận.
Ông Trupp theo dõi quá trình hiện thực hóa dần dần giấc mơ cả đời mình với sự tập trung say mê của một đứa trẻ đang quan sát việc dựng lên một ngôi nhà bằng những khối gạch gỗ. Và ông không hề đơn độc.
Khi ngày làm việc kết thúc, Alf giờ đây thường lái xe chở ông chủ đến Cow Gap để theo dõi tiến độ công trình, anh ta cũng sẽ bước xuống, săm soi và chọc ngoáy giữa những bộ khung tường rỗng cùng những lối đi ẩm thấp, thô kệch với đôi mắt sắc lẹm cùng những câu hỏi thì thầm còn sắc bén hơn hướng đến các công nhân, đốc công, và thậm chí cả kiến trúc sư. Chưa từng có một Chủ nhật nào trôi qua mà không thấy anh ta tất bật băng qua sân gôn trước giờ đi lễ nhà thờ, leo lên những chiếc thang, bước đi trên những giàn giáo chênh vênh, và sải bước với vẻ mặt của một ông chủ cùng dáng đi kiêu ngạo đến khó tin dọc theo các bậc thềm của khu vườn mới được quy hoạch vốn đang vá những mảnh màu nâu lên tấm thảm xanh của thung lũng.
Có lần, trong một chuyến thăm vào Chủ nhật như thế, anh ta trèo lên ngọn đồi phía sau để có được cái nhìn toàn cảnh từ trên cao xuống công trình. Giữa những chú chim chích mào thoắt ẩn thoắt hiện và những sợi tơ nhện lấp lánh, anh ta leo lên trong buổi sáng mùa thu rực rỡ cho đến khi gần chạm tới đỉnh đồi. Anh ta hoàn toàn lạc lối trước thế giới và vẻ đẹp đang trải rộng khắp nơi quanh mình; đôi mắt khép hờ trước những lời thì thầm gợi cảm của cõi vô tận; trái tim đóng lại trước vẻ đẹp lộng lẫy đầy mặc khải của Trái Đất, căng tròn và trần trụi, trong khi anh ta cứ quẩn quanh trong nhà tù tăm tối của cái tôi, quay cuồng trong cối xay gió của những dự tính nhỏ m Nho của một kẻ tiểu nhân. Người chấp sự của nhà thờ St. Michael, chải chuốt, thơm phức, bôi pomade, mặc áo ghi-lê cách điệu, đi giày da bóng và để ria mép uốn sáp, đang chật vật di chuyển giữa bầu trời và mặt biển, chính là hiện thân của con người văn minh ở đỉnh cao của sự kém hoàn hảo và kiêu ngạo trong thứ nghệ thuật phù phiếm của mình.
Đột nhiên, một cái đầu trần và chiếc cổ trụi không ve áo bỗng chốc nhô lên từ một bụi kim tước rậm rạp ngay trước mặt anh ta.
"Ai đấy?" một tiếng gầm vang lên, trầm đợ và đáng sợ như tiếng gầm của một chúa sơn lâm bị quấy rầy trong hang ổ.
Alf xìu xuống như một bong bóng xà phòng được thổi ra từ chiếc tẩu đất và rực rỡ dưới ánh nắng bỗng vỡ nát khi chạm phải một chiếc gai nhọn hoắt của tự nhiên. Anh ta ba chân bốn cẳng tháo chạy xuống đồi.
Người đàn ông vừa cất tiếng gầm, ngực chìm trong bụi hoa kim tước, đôi mắt vẫn lóe sáng, quay sang nhìn người phụ nữ đang ngả ngớn nằm dưới chân mình trong vẻ lộng lẫy đầy xa hoa. Vốn là một đứa con của chính mảnh đất mà cô đang nằm và có mối dây liên kết ruột thịt với nó như một con hoẵng chân dài trong rừng, cô nhìn anh ta với sự mãn nguyện đầy thích thú. Tiếng gọi chiến trận bất chợt của người đàn ông đã đánh thức phần bản năng nguyên thủy trong con người cô, xoa dịu và vuốt ve bản tính nữ của cô. Cô thoải mái thả lỏng cơ thể vào cảm giác an toàn mà tiếng thét ấy mang lại, tận hưởng qua đôi mắt khép hờ sự hung dữ đến ngạc nhiên của người đàn ông của mình. Tiếng gầm gừ ấy, vang lên phá vỡ sự tĩnh lặng như tiếng kèn tò te, đã chạm đến tận sâu thẳm tâm can cô. Nhanh chóng, và có lẽ là lần đầu tiên, cô nhận ra người đàn ông đang đứng trước mặt mình có ý nghĩa như thế nào trong cuộc đời cô, và tại sao một kẻ mà cô không hề vờ vịt là đang yêu lại có thể đáp ứng hoàn toàn nhu cầu cấp bách nhất hiện tại của cô đến vậy. Anh ta chính là một con đê chắn sóng mà đằng sau đó cô được nằm nghỉ ngơi với những cánh buồm đã hạ xuống sau một chuyến hải trình đầy hiểm nguy trên những vùng biển chưa được vẽ bản đồ. Bên ngoài kia vẫn là tiếng sóng gầm thét và quật cường. Tiếng súng vang dội phía trên khi cô nằm đó, trút bỏ buồm căng và tròng cành dễ chịu trong vùng nước yên bình bên trong, không hề làm cô hoảng sợ, mà trái lại, ru cô chìm vào giấc ngủ: bởi vì cuối cùng chúng đã nói lên sự bảo vệ dành cho cô.
"Ai thế, Ern?" cô thì thầm, ngẩng chiếc đầu lười biếng khỏi đôi tay đang làm gối, mái tóc đen xõa quanh người như cơn mưa bị gió tạt ngang.
Người đàn ông quay lại, vẫn còn mang vẻ tức giận và dựng đứng lông nhím.
"Alf!" hắn khịt mũi. "Vừa mới nhô cái đầu thò lò ra trước mặt hắn. Thế là đủ — quá đủ rồi! Tao lạ gì bộ gan của thằng Alf."
Anh ta đứng sừng sững trên người cô với dáng vẻ của một con đực hiếu chiến.
Cô chưa bao giờ thấy anh ta như thế trước đây; và cô ngắm nhìn anh ta bằng ánh mắt săm soi và đầy chuẩn mực.
"Ern," cô gọi nhỏ, kèm theo một tiếng cười khúc khích, trầm đục và bí ẩn như tiếng nước rót ra từ một chiếc bình cổ dài; và với một cử động nhẹ nhàng ở phần hông, cô dịch sang một bên để nhường chỗ cho anh ta trên bãi cát bên cạnh mình.
