Hôm sau, bà Trubb tình cờ gặp mẹ của Ernie ở phố Church. Vợ vị bác sĩ phẫu thuật, mỗi lần chạm mặt bà Edward Caspar, đều luôn cố tình cư xử như thể giữa Ruth và mẹ chồng vẫn đang êm ấm, dù bà thừa biết sự thật hoàn toàn trái ngược.
– Chuyện của thằng Ernie thật là phiền phức, – bấy giờ bà cất lời. – Đúng là đau đầu thay cho con Ruth.
Người phụ nữ khô khan với mái tóc bạc trắng như tuyết và đôi lông mày đen sắc lẹm nhếch môi cười mỉa mai.
– Nó ổn cả thôi, – bà đáp gọn lỏn. – Chị chẳng việc gì phải lo lắng cho nó đâu. Có kẻ đang đóng tiền nhà thay cho nó kìa.
Bà Trupp biến sắc.
– Tôi không tin đâu, – bà nói giọng sắc lạnh.
– Chị muốn tin hay không thì tùy, – người kia hậm hực đáp trả. – Nhưng sự thật rành rành ra đấy. Thằng Alf là chủ nhà của nó. Chính nó đã nói với tôi đấy.
Vô cùng bứt rứt, bà Trupp liền đem chuyện này kể lại với chồng. Ông lập tức tra hỏi Alf, lúc bấy giờ đang lái xe trở lại cho người chủ cũ do tài xế chính vắng mặt.
Alf thừa nhận ngay chẳng chút ngần ngại rằng lời buộc tội chị dâu mình là sự thật.
– Đúng vậy đấy, thưa ông, – hắn nói. – Chính là lão Burt đó ạ. Mà tôi cá là lão chẳng làm không công đâu; loại người như lão đời nào chịu thế.
Hắn rút cuốn sổ ghi chép trong túi ra, giơ ra cho ông chủ xem, đoạn hơi quay đi vẻ khiêm nhường đúng mực.
– Tôi không vừa lòng chút nào đâu, thưa ông—đường đường là chị dâu tôi cơ mà. Tôi cũng đã nói thẳng với thầy tế Spink rồi đấy. Thiên hạ lại được dịp bàn ra tán vào. Dù sao thì đó cũng chẳng phải chuyện của tôi.
Nghe chồng thuật lại mọi chuyện, bà Trupp liền lập tức sang gặp Ruth để chỉ rõ sự dại dột đến mức khó tin trong hành động của cô.
Ruth đón tiếp bà, dữ dằn và đáng sợ đến mức bà Trupp chưa từng thấy bao giờ.
– Đó là điều bị đặt, – cô nói, giọng trầm và hung tợn như một con hổ cái.
– Có thể là vậy, – bà Trupp thừa nhận. – Nhưng chính Alfred đã cho ông Trupp xem sổ sách của nó cơ mà. Và tiền nhà đã được đóng đủ đến tận thứ Hai tuần rồi. Tôi nghĩ cháu nên đi hỏi ông Burt đi.
Tối hôm đó, khi Joe vừa ghé qua, Ruth liền chất vấn anh ta ngay.
Cô lạnh lùng và đáng sợ đến nỗi người thợ máy đành hoảng sợ mà nói dối.
– Dù anh có làm thế thì em cũng chẳng trách đâu, – Ruth dịu giọng đi đôi chút. – Chẳng phải lỗi tại anh mà em lại rơi vào bước đường cùng để rồi phải muối mặt trước tất cả mọi người.
Sự cay đắng của hoàn cảnh mà Ern đẩy cô vào đang gặm nhấm tâm can cô. Trưa hôm ấy, lần đầu tiên cô phải đưa ba đứa con lớn đến trường để dự bữa ăn miễn phí dành cho trẻ em nghèo. Anne Caspar, người có mặt ở đó để giúp phục vụ, đã cười nhạt đầy khinh khỉnh.
Khi Joe thấy rằng mũi rìu giận dữ của cô đang chĩa vào Ernie chứ không phải mình, anh ta liền thú nhận lỗi lầm.
– Anh có thể đã làm sai, – anh ta nói. – Nhưng anh hành động vì muốn tốt cho em thôi. Anh không muốn em rơi vào nanh vuốt của thằng Alf.
– Anh cứ ở đây, – Ruth bảo, – rồi ở nhà trông nom con bé Alice nhỏ. Em sẽ về ngay đây.
Cứ để nguyên đầu trần như vậy, cô sải bước tiến thẳng đến tòa nhà Manor-house.
– Bà nói đúng đấy ạ, thưa bà, – cô báo với bà Trupp. – Đúng là anh Joe. Anh ấy vừa mới thú nhận với cháu rồi. Chỉ là trước đó cháu chẳng hề hay biết gì cả.
– Cháu mà vướng vào nợ nần với hắn ta thì chẳng hay ho gì đâu, Ruth ạ, – người phụ nữ nói.
– Vâng, – Ruth cúi đầu ậm ừ.
Bà Trupp bước lại bàn giấy lấy ra mười sáu shilling. Ruth đón lấy số tiền.
– Cảm ơn bà, – cô chỉ nói vỏn vẹn chừng ấy, với giọng điệu lạnh lùng. Rồi cô cầm tiền quay về nhà và trả cho Joe.
Một tiếng đồng hồ sau, Ernie bước vào.
Ruth đang đứng chờ sẵn bên chiếc bàn, lạnh lùng, cao ngạo và không mảy may khoan nhượng.
– Sao rồi? – cô hỏi.
Vì tự ái nên hắn gằn giọng lắc đầu rồi ngồi thụp xuống.
Cô chẳng thèm bố thí cho hắn lấy một chút xíu thông cảm.
– Ngồi thế cũng chẳng ích gì đâu, – cô quăng cho hắn một câu. – Anh vẫn chưa xong việc đâu đấy. Sau khi trời tối, anh phải mang cái đồng hồ cây đó ra hiệu của lão Goldmann, và đổi lấy mười sáu shilling về đây cho tôi. Nếu lão ta không chịu trả ngần ấy tiền, anh cứ đem chiếc áo bành tô của chính mình mà cầm cố.
Ernie trân trân nhìn cô. Hắn chần chừ không biết có nên nổi giận hay không.
– Đồng hồ của bố ư?—cái mà bố đã cho anh khi chúng mình cưới nhau ấy hả?
– Đúng vậy. Đồng hồ của bố.
Cô nhìn thẳng vào hắn, trong ánh mắt sự phẫn uất đang bùng cháy âm ỉ.
– Lấy một đồng shilling mỗi tuần hắn cho tôi—đã tính cả tiền nhà—thì nuôi nổi sáu miệng ăn thế nào đây hả?
Ernie lủi thủi bước đi rồi mang tiền về. Cô đón lấy chẳng nói một lời, đem gói vào một mẩu giấy nhỏ rồi mang đến gửi lại nhà Manor-house.
Bà Trupp, lúc ấy đang bàn bạc công chuyện cùng Bess và Bobby Chislehurst, liền mở gói giấy ra và khoe số tiền.
– Chị ấy lại đem đồ đi tiệm cầm đồ rồi, – Bobby thông thái phán.
Cả ba người cùng bàn tính tình hình. Chỉ còn cách duy nhất là phải hành động thôi. Phải có ai đó đến gặp ông Pigott để xin xỏ cho Ernie. Và Bobby đã được chọn.
– Nếu có ai lay chuyển được ông ấy thì chỉ có cậu thôi, – Bess khích lệ đồng nghiệp.
Bobby vừa lắc đầu đầy hoài nghi vừa rảo bước lên đường. Ông Pigott, cũng như mọi người dân ở Old Town khác, rất quý mến vị phó tế trẻ; nhưng giờ đây ông lại tỏ ra vô cùng kiên quyết trước những lời nài nỉ của người kia.
– Tôi đã cho nó không biết bao nhiêu là cơ hội rồi. – vừa nói ông vừa cằn nhằn và sải bước qua lại trong căn phòng nhỏ nhìn thẳng ra khoảng đất trồng rau bên kia đại lộ Victoria. – Ernie Caspar đúng là một kẻ đã hư hỏng tới xương tủy. Ý kiến của tôi là thế đấy, nếu cậu muốn biết.
Bobby đành lủi thủi quay về, nhưng trong lòng vẫn còn nhen nhóm hy vọng, rồi tất tả chạy đến chỗ Ruth.
– Chị phải đến gặp ông ấy ngay! – cậu ta buông lời quả quyết gần như ra lệnh. – Tự mình đi—vào tối nay—sau giờ làm việc—đúng sáu giờ rưỡi—không sai một phút nào hết. Giờ đó thể nào ông ấy cũng đang cầu nguyện.
Ruth, lúc này đang chiến đấu cho sự sống còn của gia đình, đành tuân lệnh lên đường.
Ông Pigott đứng ở cửa sổ, nhìn thấy cô đang tiến lại gần.
– Kìa cô ta đến rồi kìa, – ông lầm bầm. – Ồ chao ôi! Phụ nữ các cô ấy mà, đúng là nghiệp chướng cuộc đời tôi. Tôi mà được làm một người đàn ông lương thiện và hạnh phúc thì chắc chắn chỉ vì không vướng phải các cô thôi.
Bà Pigott đang khúc khích cười ngay bên khuỷu tay ông.
– Nó sẽ xỏ mũi ông cho xem thôi, nhà tôi ạ, – bà nói. – Nó sẽ vo tròn ông lại chỉ trong nháy mắt cho đến khi ông chẳng khác nào một nhúm vo tròn vô tích sự, rồi nuốt chửng ông luôn cho mà xem.
– Không đời nào! – ông đáp lại giọng đầy hiếu chiến. – Bà chưa rõ tôi rồi đấy nhé! – Rồi ông hiên ngang bước ra để nghênh chiến với kẻ thù.
Quả nhiên, bà Pigott đã đoán trúng phóc.
Sự mộc mạc và nét đẹp của Ruth hoàn toàn đánh gục vị linh già cả cả tin. Ông chẳng hề chống cự nổi lấy một phút; sau vài câu làm bộ lớn tiếng và huênh hoang, ông đầu hàng vô điều kiện kèm theo dăm ba câu lớn tiếng nhằm vớt vát chút lương tâm và che đậy sự thất thế của mình.
– Tôi e rằng đây chỉ là cách kéo dài thêm chuỗi ngày khốn đốn mà thôi, – ông ngậm ngùi; nhưng cuối cùng vẫn đồng ý nhận lại kẻ lầm lỗi với mức lương thấp hơn và phải làm những công việc hạ đẳng hơn—nếu hắn chịu quay về.
– Hắn sẽ về thôi, thưa ngài, – Ruth đáp. – Hắn biết điều mà. Chuyện đó thì tôi dám bảo đảm về Ern.
– Cứ bảo nó đến gặp tôi, – vị hiệu trưởng già nói giọng đe dọa. – Tôi sẽ cho nó một trận nên thân. Cái nó cần lúc này là phải hướng về tôn giáo.
– Hắn có đạo đức hẳn hoi rồi đấy chứ, thưa ngài, – Ruth ngây thơ đáp. – Chỉ có điều ngặt một nỗi là chẳng hiểu sao lúc cần thì nó lại chẳng đem lại tích sự gì.
Tối hôm đó, khi Ern lủi thủi bước vào với vẻ chán chường vì chuỗi ngày thất bại, cô liền báo cho hắn biết tin. Lúc ấy cô đang đứng bên bồn rửa bát đĩa và thậm chí còn chẳng buồn quay đầu lại nhìn mặt hắn. Hắn chực bước tới gần cô rồi lại khựng lại. Tấm lưng của cô bỗng tỏa ra thứ uy lực khiến hắn không dám tiến bước.
– Sẽ không có chuyện đó tái diễn nữa đâu, Ruth ạ, – hắn nói.
Cô đáp lại hắn bằng sự lạnh lùng tàn nhẫn tựa khối đá hoa cương.
– Vâng, sẽ không đâu, cho đến lần tới nhé, – cô trả lời.
Hắn đứng ngây người ra một lát, đăm đăm nhìn tấm lưng cô với ánh mắt thèm thuồng. Rồi hắn lủi thủi bước ra ngoài.
Hắn vừa đi khỏi thì bố chồng cô đã nặng nhề bước vào nhà bếp. Ánh mắt ông cụ lập tức đổ dồn lên chiếc lò sưởi trống hoác chẳng còn chiếc đồng hồ nào.
– Chắc đem đi sửa rồi đây, – ông tự lẩm bẩm, rồi rút từ trong túi áo ghi-lê ra chiếc đồng hồ quả quýt bằng vàng ròng cỡ lớn với huy hiệu gia tộc chạm nổi ở mặt sau—thứ đồ chơi mà lũ trẻ vô cùng yêu thích, từng có một cuộc hành trình lãng mạn tìm đến tiệm của ông Goldmann ở Sea-gate vào khoảng mười lăm năm trước. Đoạn ông tất tả đi tới chỗ chiếc tủ đựng hộp có búa và vài thứ dụng cụ. Ông nhặt một chiếc đinh đóng lên tường, đập thẳng vào ngón tay cái đau điếng, xuýt xoa mút lấy mút để, nhưng cuối cùng cũng đóng được chiếc đinh vào tường.
– Thế mà cũng chẳng cần ai giúp đấy nhé, – ông tự nhủ, vẻ đắc thắng lộ rõ khi treo chiếc đồng hồ lên đó. Ruth lặng lẽ dõi theo ông với nỗi niềm yêu thương đầy xót xa. Vừa lòng với bản thân và việc làm của mình, hệt như bất kỳ người đàn ông nào hiếm khi động chân động tay làm việc vặt, ông lùi lại phía sau để chiêm ngưỡng tác phẩm của mình.
– Xong nhé! – ông nói. – Không ngờ bố cũng là một tay thợ khéo tay ra trò phải không nào? Thôi thì cứ tạm dùng cái này cho đến khi chiếc đồng hồ chính thức trở về vậy.
Ông vội vã rời đi hơn mọi khi, và khi ông vừa khuất bóng, Ruth liền tìm thấy hai shilling nằm trên bệ lò sưởi.
Sự tử tế của ông cụ cùng cảm giác tủi nhục dâng trào đã đánh gục Ruth. Cô bước hẳn ra khoảng sân sau; và Joe đã bắt gặp cô đứng đó thẫn thờ như một nữ sinh, hai tay quắp ra sau lưng, ngước nhìn lên ngọn tháp nhà thờ.
Anh lặng lẽ tiến đến gần rồi nghếch đầu nhìn vào khuôn mặt cô, lúc này đang nhăn nhúm, hằn sâu những vết nhăn với dòng lệ tuôn rơi lã chã.
– Em chỉ muốn buông xuôi quách cho rồi, có làm gì cũng chẳng ích gì nữa đâu, – cô nấc nghẹn giữa những tiếng thổn thức.
Anh vươn tay ra định ôm lấy cô. Cô liền quay phắt lại, đôi mắt rưng rưng ngấn lệ bỗng lóe lên tia nhìn âm u đầy hằn học.
– Ồ, định táy máy đấy phỏng? – cô gầm gừ.
Khi cô đối mặt với anh, anh chợt nhận ra chiếc trâm cài mà cô vẫn hay đeo trên cổ đã biến đi đâu mất, để lộ phần cổ tròn trịa và đầy đặn.
Cô nhận ra hướng ánh mắt anh đang nhìn.
– Đúng vậy đấy, – cô nói, – cái đó cũng mất luôn rồi. Sắp tới chắc em phải cầu trời khấn Phật để giữ lại được bộ quần áo đang mặc trên người mất thôi.
Anh đưa ngón tay chai sạn vuốt ve chiếc cổ trần của cô. Cô liền hất phăng tay anh ra vẻ đầy hung dữ.
– Thế rốt cuộc em muốn gì nào? – anh hỏi.
– Anh thừa biết em muốn gì cơ mà, – cô đáp giọng khàn đọng.
– Là gì chứ?
– Một người đàn ông—biết lo toan mái nhà và nuôi nấng các con.
– Thì đây, có một người đang đợi sẵn đây này.
Cô hất văng anh ra rồi nặng nhọc bước trở vào nhà bếp.
Đúng lúc đó có tiếng gõ khẽ vào cửa sổ. Hóa ra là con bé Alice đang gọi mẹ vào dắt nó đi ngủ.
