Việc Đại tá, người suốt cuộc đời dù luôn tỏ ra có tư tưởng cấp tiến trong các bữa ăn chung để làm đẹp lòng các đồng liêu nhưng vẫn lặng lẽ bỏ phiếu cho đảng Bảo thủ với lý do rằng suy cho cùng họ ít làm rối tung các vấn đề Đế quốc hơn so với đối thủ phái Tự do, cảm thấy vô cùng bận lòng trước những diễn biến ở Ulster.
"Bọn khốn đó đang làm xói mòn tinh thần của Ireland," ông nói với ông Trupp. "Và chỉ những ai từng đồn trú ở đó mới hiểu điều đó có nghĩa là gì."
"Nếu anh bảo chúng đang làm lung lay nền móng của Xã hội thì tôi đồng ý," người kia đáp. "Geddes bảo chúng đã làm ô uế những mạch nguồn của nền văn minh, và anh ấy nói hoàn toàn chính xác."
Vị mục sư Trưởng lão thực ra vốn là một người vô cùng minh mẫn và ôn hòa, nay lại bị kích động đến mức gay gắt bất thường bởi cuộc tổng đình công chống lại luật pháp do các lãnh đạo phe Bảo thủ giật dây.
"Đó là một canh bạc liều lĩnh với sự vô chính phủ khi vận mệnh của đất nước đang ngàn cân treo sợi tóc," ông nói.
"Và được tài trợ bởi những kẻ Do Thái gốc Đức," Joe Burt bồi thêm.
Khi phong trào phát triển và sự thành công của phe Liên minh trong việc lôi kéo quân đội ngày càng trở nên rõ rệt, những lời chỉ trích của hai người đàn ông càng trở nên gay gắt hơn. Họ bám sát sườn Đại tá như những con sói, kiên quyết trong sự truy đuổi và không nương tay trong các cuộc tấn công.
"Anh không thể chối cãi được sự thật rằng toàn bộ phong trào này được xây dựng dựa trên khả năng mua chuộc các sĩ quan quân đội của phe Liên minh," vị mục sư nói. "Không có điều đó thì mọi thứ sẽ sụp đổ hoàn toàn."
"Và cho đến nay," Joe chen vào, "tôi phải thừa nhận có vẻ như họ đang xây dựng trên một nền móng rất vững chắc."
Bề ngoài Đại tá vẫn tỏ ra vui vẻ, nhưng trong lòng lại vô cùng đau khổ khi binh chủng yêu quý của mình bị kéo vào bùn nhơ.
"Anh có thể nói gì với họ đây?" ông rên rỉ với ông Trupp.
"Chà," vị bác sĩ già cộc cằn nói, "bảo họ hãy yêu cầu chính phủ tồi tệ của chính họ phải cai trị cho đàng hoàng hoặc là cút đi. Hãy treo cổ nửa tá chính trị gia vì tội phản quốc, và bắn số lượng lính tương đương vì tội mưu phản—thế là xong chuyện."
Và điều cay đắng nhất là mọi chuyện ngày càng cho thấy những lời chỉ trích kia là hoàn toàn đúng.
Đại tá trở về nhà một đêm sau chuyến đi hiếm hoi đến London với sự tuyệt vọng đen tối.
"Sĩ quan Anh chưa bao giờ thực sự lớn khôn," ông phàn nàn với vợ. "Hắn chẳng khác gì một đứa trẻ to xác." Đôi chân dài của ông xoắn xuýt vào nhau khi ông rít tẩu thuốc. "Em có nhớ tay Cherry Dugdale dễ thương từng chỉ huy trung đoàn Borderers ở Umballa không?"
"Tay thợ săn ấy hả?—nhớ chứ."
"Hắn vừa gia nhập Lực lượng Tình nguyện Ulster với tư cách là một binh nhì."
Bà Lewknor khúc khích cười. Bà là một tín đồ Giao ước chính hiệu, cay nghiệt chẳng kém gì vị Phó tế và vô cùng thích thú trước những phen bẽ mặt của Chính phủ.
"Đúng là tính nết của hắn," bà nói. "Đồ con vịt ngốc nghếch!"
Rồi biến cố giáng xuống.
Tổng tư lệnh tại Ireland đã cho gọi Tướng Gough, người chỉ huy Lữ đoàn Kỵ binh số 3 tại Curragh, đến và hỏi ông ta sẽ hành động ra sao trong trường hợp Chính phủ đưa ra cho ông ta và Lữ đoàn sự lựa chọn giữa việc phục vụ chống lại Ulster hoặc từ chức. Gough lập tức triệu tập một hội nghị các sĩ quan của mình, và bảy mươi trên tổng số bảy mươi lăm người đã bày tỏ ý định từ chức.
"Chúng tôi thà không bắn người Ireland," họ tuyên bố.
Vào buổi tối sau khi tin tức truyền đến, Đại tá đang đi bộ dọc theo đường Terminus thì nghe thấy một giọng nói đầy khiêu khích vang lên sau lưng.
“Ý anh sao đây, Đại tá?”
Ông quay lại và thấy Joe Burt đang bám gót.
“Sao về cái gì?” Đại tá hỏi.
“Vụ nổi loạn của các sĩ quan ở Curragh chứ sao.”
Đại tá cố ra vẻ vui mừng dù trong lòng hoàn toàn không thấy vậy.
“À, quan điểm của anh thế nào?”
Joe tỏ ra vô cùng hào hứng.
“Chà, đó là ví dụ tuyệt vời nhất về Hành động Trực tiếp từng thấy ở đất nước này. Lại được tạo ra bởi chính các sĩ quan quân đội!—Đó mới là điều làm tôi nể.”
“Hành động trực tiếp là gì?” Đại tá hỏi. Vào thời đó, cụm từ này vẫn còn xa lạ đối với những người ngoài giới công nghiệp.
“Một cuộc đình công, và đặc biệt là đình công vì mục đích chính trị,” Joe đáp. “Tướng Gough và các sĩ quan của ông ta đã đình công để ngăn chặn việc đưa Luật Tự trị Ireland vào Sách Quy chế. Thế nếu một Công đoàn dám làm tê liệt đất nước theo cùng một cách thì sao? Tôi vẫn luôn nói thế,” anh kỹ sư tiếp tục với vẻ hiếu chiến đầy hứng khởi. “Sĩ quan quân đội Anh chẳng thể tin tưởng được đâu, trừ khi đảng của chính họ đang nắm quyền.”
Đại tá tiếp tục bước đi đến câu lạc bộ.
Ở đó, ông thấy trẻ tuổi Stanley Bessemere, vừa từ Ireland trở về, đang ngồi giữa vầng hào quang khói xì-gà, trở thành nhân vật trung tâm được một đám đông tò mò và ngưỡng mộ vây quanh khi anh ta đang kể về những chiến tích quân sự mới nhất của mình.
"Chúng ta đã đánh cho lũ khốn đó phải tâm phục khẩu phục rồi," anh ta tự tin nói giữa những làn khói thuốc. "Quân đội sẽ không chiến đấu đâu. Và Chính phủ thì chẳng thể làm gì được."
Đại tá liếc nhìn anh ta bằng ánh mắt đầy thù hận.
"Cậu thanh niên," ông nói, "cậu có biết rằng giai cấp Lao động đang theo dõi cậu không? Lao động đang học hỏi từ cậu đấy?"
"Mặc kệ giai cấp lao động chứ!" người kia đáp lại với vẻ thô lỗ đầy sảng khoái. "Chúng ta sẽ xử lý bọn lao động ổn thỏa ngay sau khi quét sạch lũ phản quốc này ra khỏi chính quyền."
"Phản quốc!" ông Trupp cất giọng gay gắt từ chiếc ghế của mình. "Mới các người mở miệng ra là phản quốc!—đồ phái Bảo thủ các người!—tôi đã bỏ phiếu cho các người trong cuộc Tổng tuyển cử vừa qua lần đầu tiên trong đời chỉ vì lý do duy nhất là quốc phòng. Các người nghĩ rằng tôi hay bất kỳ người tự trọng nào lại đi làm thế nếu biết trước những trò hề lố bịch mà các người sắp giở ra hay sao?"
Hai người đàn ông lớn tuổi bực bội rút lui vào phòng đánh bài.
"Ireland chỉ có đúng một vấn đề," vị bác sĩ già lầm bầm. "Và từ trước đến nay vẫn luôn là vấn đề đó."
"Là gì thế?" Đại tá hỏi.
"Chính trị gia Anh," người kia đáp—"Nỗi nguyền rủa của Ireland."
Ngay sau vụ bê bối ở Curragh là vụ vận chuyển vũ khí từ hãng Krupp cập bến Larne, dưới sự ngầm cho phép — nếu không muốn nói là sự đồng lõa bí mật — của Chính phủ Đức, với sự yểm trợ của quân đội nổi dậy được huy động riêng cho mục đích đó. Chính phủ chỉ nhỏ vài giọt nước mắt nhẫn nhịn trước sự việc tày trời ấy rồi chẳng làm gì cả.
Đại tá thì bực bội; còn ông Trupp thì gần như tru tréo mắng mỏ.
"Geddes muốn nói gì thì tùy," vị cựu sĩ quan nhận xét. "Nhưng tôi không thể tha thứ cho Chính phủ. Họ đang dung túng cho lũ khốn đó làm càn."
"Tha thứ cho chúng á!" vị bác sĩ già phẫn nộ thét lên. "Tôi sẽ đem chúng ra luận tội ngay tức khắc. Luật pháp bị đình chỉ! Các cảng biển của Anh bị chiếm đoạt dưới nòng pháo của hạm đội Anh! Những băng nhóm khủng bố hoành hành trên đường phố và lớn tiếng khoe khoang rằng chúng sẽ ám sát bất kỳ sĩ quan nào của Hoàng gia dám làm tròn bổn phận; thế mà Giáo hội Anh giáo lại đi chúc phúc cho tất cả lũ chúng! Thật là một nỗi nhục nhã quốc gia!"
"Nói vậy thì dễ thôi, ông Trupp," ông Glynde, nghị sĩ kỳ cựu của khu tự quản, người có mặt lúc đó, lên tiếng. "Nhưng Ulster cũng có lý lẽ của họ, và chúng ta phải xem xét điều đó."
"Dĩ nhiên là Ulster có lý lẽ rồi," người kia đáp trống không. "Chẳng ai ngoài kẻ ngốc mới phủ nhận điều đó. Tôi đang đả kích Chính phủ, chứ không phải Ulster. Hãy để họ khôi phục lại luật pháp và trật tự ở Ireland đi. Đó mới là việc đầu tiên cần làm. Khi nào làm xong chuyện đó thì hãy hay đến chuyện xem xét những bất bình của Ulster. Mọi chuyện này rồi sẽ đưa chúng ta đi đến đâu chứ?"
"Địa ngục," Đại tá ủ rũ đáp.
Quả thực, ông chưa bao giờ cảm thấy khốn khổ như lúc này trong suốt cuộc đời mình.
Những cựu quân nhân khác mà ông gặp, những kẻ căm thù Chính phủ, lại đứng nhìn với thái độ thỏa mãn đầy chế giễu hoặc cay độc trước vai trò mà quân đội đang đóng trong âm mưu to lớn chống lại Hoàng gia. Đại tá thì chẳng nhìn thấy gì ngoài sự hổ thẹn của nó, những hậu quả tiềm tàng và ảnh hưởng của nó đối với dư luận trong nước, đế quốc và cả châu Âu.
Ông đi lang thang như một kẻ lạc lối trong mê hồn trận: ông hoàn toàn không thể tài nào hiểu nổi.
Rồi ông Geddes đến gặp ông.
Vị mục sư cao gầy trông vô cùng nghiêm nghị; và chẳng cần đoán cũng biết ông đến vì chuyện gì—Âm mưu trong Quân đội.
Đại tá nhìn ra ngoài cửa sổ và vặn vẹo đôi chân dài khi lắng nghe người kia giãi bày đến cùng.
"Cậu Gough-y tội nghiệp!" ông lẩm bẩm khi nghe xong. "Con người thẳng thắn nhất trên đời này."
Ông cảm thấy bất lực một cách kỳ lạ, giống như cảm giác ông đã trải qua trong suốt chiến dịch vừa qua; chẳng thể đối phó với những kẻ đối lập ngoài việc dùng những lời ngụy biện và những mưu mẹo trá hình mà tâm can ông vô cùng ghê tởm.
Ông Geddes đứng dậy.
"Thưa Đại tá," ông nói. "Tôi thấy không còn cách nào khác ngoài việc từ chức hội viên của Liên đoàn. Hoàn toàn rõ ràng rằng nếu kế hoạch của ông được thông qua, nó chắc chắn sẽ do các sĩ quan ở Bộ Tổng tham mưu điều hành. Và tôi e rằng mình phải nói thêm rằng giờ đây cũng rõ ràng không kém là nó sẽ được vận hành vì các mục đích chính trị bởi những kẻ đặt đảng phái lên trên tổ quốc."
Đại tá chậm rãi quay người lại.
"Ông rất tốt bụng khi cho chúng tôi mượn Hội trường St. Andrew cho buổi họp của Liên đoàn vào thứ Sáu tới. Ông định hủy bỏ nó chứ?" ông hỏi.
"Chắc chắn là không rồi, thưa Đại tá," vị mục sư đáp. "Hãy cứ tổ chức buổi họp bằng mọi giá. Tôi sẽ có mặt, và tôi sẽ phát biểu." ...
Đó không phải là một buổi họp êm ả tại hội trường St. Andrew, nhưng lại vô cùng đông đúc: bởi vì lũ kền kền đã đánh hơi thấy mùi chiến tranh từ đằng xa. Phái Tự do kéo đến đông đảo, dẫn đầu là ông Pigott; trong khi Joe Burt dẫn theo đàn sói của mình từ khu Đông Luân Đôn. Ernie cũng có mặt ở đó, rất trầm lặng như mọi khi, đi cùng Ruth; và Bobby Chislehurst, trông thấy họ, liền tiến đến ngồi ngay bên cạnh.
Chiến đấu trong thế đường cùng và thừa nhận rõ điều đó, Đại tá đã thể hiện phong độ tuyệt vời nhất của mình: sắc sảo, thuyết phục, hợp tình hợp lý. Những gì Liên đoàn Dịch vụ Quốc gia chủ trương không phải là sự hiếu chiến dưới bất kỳ hình thức nào, mà là sự bảo hiểm.
Ông ngồi xuống giữa những tràng pháo tay vang dội và hoàn toàn xứng đáng.
Rồi ông Geddes đứng dậy.
Ông cho biết ông đã gia nhập Liên đoàn sau sự kiện Agadir, sau rất nhiều băn khoăn và trăn trở trong tâm can, bởi vì cuối cùng ông đã miễn cưỡng bị thuyết phục rằng mối đe dọa từ nước Đức là có thật. Thế nhưng tình hình hiện nay ra sao? Đảng Bảo thủ, lực lượng đã ra rả cảnh báo về mối đe dọa này trong nhiều năm trời, giờ đây lại đang dồn toàn lực để khơi mào một cuộc nội chiến ở Ireland. Họ đã đi xa đến mức trang bị cho một lực lượng khổng lồ đang nổi loạn công khai chống lại Hoàng gia bằng những khẩu súng trường và súng máy lấy từ chính đất nước mà họ từng khẳng định là sắp tấn công chúng ta. Và điều kỳ lạ hơn nữa là một số vị tướng tại Bộ Tổng tham mưu—ông sẽ không nêu tên—
"Sao lại không?" ông Pigott hét lớn.
Việc đó là không tiện; nhưng trong túi ông đang giữ một bức thư từ ông Redmond nêu đích danh vị tướng chịu trách nhiệm chính về hành vi xúi giục nổi loạn trong hàng ngũ sĩ quan quân đội—một sĩ quan giữ vị trí cực kỳ cao cấp.
"Thật đáng xấu hổ!" ai đó kêu lên.
Ông cũng nghĩ vậy. Và vị tướng này, người đang ở trong một tình thế khá oái oăm khi vừa là cố vấn quân sự chuyên môn cho đội quân nổi loạn ở Ulster, vừa là một bề tôi được tín nhiệm của Chính phủ tại Bộ Tổng tham mưu, lại là một kẻ mà trong suốt nhiều năm qua, theo như ông hiểu, vẫn luôn rao giảng học thuyết rằng chiến tranh với Đức là không thể tránh khỏi, và từng đóng vai trò chủ chốt trong nhiều năm liền để chuẩn bị cho lực lượng chúng ta đối phó với cuộc tấn công từ hướng đó. Cho rằng vị sĩ quan này và các đồng nghiệp của ông ta là những kẻ phản quốc chẳng qua chỉ là sự ngớ ngẩn hoàn toàn. Vậy thì, kết luận duy nhất mà một người có tư duy có thể rút ra là gì? Vị mục sư dừng lại: Chà, đó là hiểm họa Đức hoàn toàn không hề có thật.
Kết luận đó được đón nhận bằng một tiếng tru vang dội đầy đắc thắng của lũ sói ở phía cuối phòng.
"Đúng thế! Đúng thế!" ông Pigott gầm lên.
Joe Burt đã chồm dậy.
"Tôi sẽ nói cho các người biết toàn bộ sự thật về Con Ngáo Ộp Đức!" anh ta gào lên. "Đó chỉ là một trò bịp bợm do bọn quân phiệt dựng lên để ép đất nước này tòng quân phục vụ cho mục đích riêng của chúng. Giờ thì các người đã rõ mặt thật rồi đấy!"
Khi anh ta ngồi xuống giữa những tràng pháo tay náo loạn ở một đầu hội trường, một nhân vật trên bục liền chồm dậy như thể được lập trình sẵn. Đó chính là Alf.
"Tôi không nhầm khi nghĩ rằng quý ông ngồi ở cuối hội trường sắp có chuyến thăm tới nước Đức đấy chứ?" anh ta lịch thiệp hỏi.
"Đúng thế đấy!" Joe quát lớn. "Và tôi mong tất cả những người lao động ở Anh cũng sẽ đi cùng. Thế thì mới dập tắt được cái đám nhảm nhí này cho thật nhanh gọn."
Ngay sau đó là một màn hỗn loạn; tiếng ồn ào bị cắt ngang bởi tiếng thét chói tai của Alf,
"Ai đang trả tiền cho chuyến đi của anh thế?"
Vị Phó tế, một chủ tọa vô cùng tháo vát, đã vãn hồi lại trật tự; và ông Geddes kết thúc bài phát biểu của mình bằng một âm điệu đầy uy lực và trầm tĩnh. Khi ông cuối cùng ngồi xuống, từng người một đứng lên tuyên bố ý định từ chức hội viên của Liên đoàn.
Bên ngoài hội trường, Đại tá đứng tránh ánh trăng dưới bóng râm của một trong những hàng cây làm cho đường phố Beachbourne trở nên đặc biệt và nên thơ vào bất kỳ thời điểm nào trong năm. Công trình sáu năm qua của ông đã đổ sông đổ biển, và rõ ràng là ông thừa nhận điều đó.
Ruth, bước ra từ hội trường, nhìn sang người đàn ông lớn tuổi cô độc đang đứng như một cột nhà xiêu vẹo giữa dòng người đang tản mác dần. Bản thân cô chẳng hiểu gì về đúng sai của cuộc tranh cãi mà cô vừa nghe; thiện cảm của cô không nghiêng về phe nào cả. Chỉ có yếu tố con người và sự va chạm giữa các cá tính bộc lộ trong buổi họp mới thu hút sự chú ý của cô. Nhưng cô nhận ra rằng dáng người cao gác bên kia đường chính là kẻ bại trận trong cuộc xung đột; và lòng cô dâng lên niềm thương cảm sâu sắc.
"Họ chẳng đáng để lão phải chuốc lấy bực bội vào thân," cô càu nhàu nói. "Tôi bảo rồi, cứ để bọn chúng đánh nhau nếu chúng thích. Và khi có chiến tranh thì đứa nào thích thì vào, đứa nào không thì đứng ngoài. Tôi là tôi nghĩ thế đấy.... Lại còn một người đàn ông tử tế thế cơ chứ—lại rất dịu dàng nữa.... Đáng hổ thẹn thật đấy; mấy kẻ đó ấy mà."
Rồi cô thấy ông Chislehurst băng qua đường tiến về phía người anh họ của mình, và cô thấy yên lòng phần nào.
"Lão sẽ đi bộ về cùng ông ấy thôi.—Đi nào, Ernie."
Đồng hồ đang điểm mười giờ. Ruth, đang vội vã trở về với những đứa con được gửi nhờ nhà hàng xóm trông nom, bước đi nhanh hơn. Ngược lại, Ernie lại muốn thong thả dạo bước để tận hưởng sự tươi mát tuyệt vời của đêm xuân.
"Đi chậm lại nào!" anh nói. "Vị Phó tế đang ở đằng trước kìa, cả ông Trupp nữa đấy."
“Em biết rồi còn gì,” Ruth đáp với giọng gay gắt mà cô chỉ dành riêng cho Ernie.
“Thế thì em đâu cần phải đuổi theo họ làm gì.”
Họ bước vào Saffrons Croft, hiện ra trước mắt với một màu đen kịt hoặc được phủ ánh bạc, giờ đây chỉ còn lác đác những tán cây cao. Những cụm cây du, trĩu nặng những chùm hoa nở rộ, ôm trọn những vì sao vào lòng và trải những chiếc bóng như những hoa văn trên thảm cỏ phẳng lì. Vợt qua lớp thảm thực vật xơ xác của hàng cây là khối công trình bằng đất vững chãi của vùng Downs, nâng đỡ bầu trời đêm rực rỡ, ôm trọn lấy họ như trong một chiếc cốc và chắn đi thế giới đầy thù địch bên ngoài. Ernie cảm nhận được sức mạnh, tình bằng hữu và sự vỗ về to lớn không bao giờ cạn của chúng. Một sự tĩnh lặng tuyệt vời bao trùm khắp nơi, đầy chiêm nghiệm và thiêng liêng. Mặt đất nằm im lìm như những linh hồn hạnh phúc đã khuất, được ánh trăng vuốt ve. Nhưng đằng sau sự tĩnh lặng đó, sự trỗi dậy, xao động và khát vọng của sự sống mới đang sinh sôi trong bóng tối, tìm kiếm sự giãi bày, đã tự bộc lộ rõ ràng. Ernie cảm nhận một cách đầy đỗi tuyệt vời cái sự Thôi thúc thầm kín ấy. Anh mở rộng các giác quan để đón nhận những tiếng thì thầm của nó và lấp đầy bản thể mình bằng hơi thở của mùa xuân huyền bí này.
Anh dừng lại và hít một hơi thật sâu.
"Nó đang đến rồi," anh nói. "Anh ngửi thấy mùi hương ấy."
"Chắc là nó đến từ nãy rồi thì có," Ruth đáp. "Mấy khóm tử đinh hương trong vườn Trang viên đang nở rộ và lũ chim lông nâu trong rừng cây du đang hót đến mức suýt tắc cổ kia kìa."
Họ tiếp tục chậm rãi bước qua thảm cỏ. Ánh đèn từ ngôi nhà trang viên lấp lánh như một lời chào thân thiện qua con mương chắn. Trái tim Ernie, vốn đang trở nên cứng nhắc để đối chọi lại sự lạnh lùng của Ruth, nay bỗng tan chảy trước hơi ấm của mùa xuân. Cánh cửa tâm hồn anh rộng mở và tình yêu của anh trào dâng thành từng đợt sóng bao bọc lấy cô. Người phụ nữ đi phía trước dừng lại như thể đang đáp lại tiếng gọi sâu thẳm từ tiềm thức ấy. Ernie không bước vội; nhưng cô đứng lại chờ anh trong một vùng bóng tối do những cây du tạo ra. Anh nhẹ nhàng bước đến sóng đôi bên cạnh.
"Ruth," anh cất lời, e thẹn và rón rén như một chàng trai mới yêu.
Cô không đáp lại anh, nhưng ánh trăng chiếu rọi trên gương mặt cô với nét kiên định.
"Tối nay có gì cho anh không?"
Anh áp sát cô với một cử động nhẹ nhàng tựa cánh chim. Cô hất cùi chỏ đẩy anh ra một cách phũ phàng.
"Thôi ngay đi!" cô nói. "Anh còn chưa đi được nửa đường đâu—mà còn lâu mới tới."
Anh nài nỉ, giọng đầy dỗ dành.
"Anh là một người đàn ông mà, Ruth."
Cô vẫn kiên quyết từ chối.
"Anh hoàn toàn chẳng phải thế," cô đáp trả. Anh biết cô đang thở gấp; anh chỉ không biết rằng cô đang chực khóc đến nhường nào. "Có lúc anh đã từng thế—và biết đâu anh vẫn có thể thế.—Anh phải tự chứng minh lấy chứ, anh bạn trẻ ạ."
Anh lùi lại.
Giờ đây cô bước đi thật nhanh, rời khỏi Saffrons Croft để ra đường lớn. Anh lẽo đẽo đi theo sau một quãng xuống đồi qua khu nhà Greys đến góc phố Star. Một người đàn ông đứng đó chỉ tay về phía trước. Anh quay lại thì thấy Joe đang rảo bước đuổi theo mình.
"Vé và phù hiệu đã về tối nay rồi," anh kỹ sư giải thích. "Tôi định đưa cho anh, giống như đã làm với ông Geddes ở buổi họp ấy. Nhưng anh lại chuồn mất. Chúc ngủ ngon nhé! Thứ Sáu! Đúng ba giờ! Đừng quên đấy."
Ruth đã quay người và đang sải bước quay lại phía họ.
"Thế anh không đi cùng bọn em luôn à, Joe?" cô gọi với theo.
"Tối nay thì không nhé, cảm ơn Ruth. Tôi còn phải giải quyết cho xong đống việc trước khi đi."
"Chán thật đấy," Ruth buồn bã nói, rồi quay người đi xuống ngõ Borough.
Ernie lặng lẽ bước đến bên cô.
"Cái đêm đó ấy mà!" anh nói. "Suýt nữa thì tiếc vì em không nằm nguyên trên giường để mặc Joe thay chỗ anh đi cạnh em đấy."
"Biết đâu đấy lại là điều tôi vẫn hằng mong ước ấy chứ," Ruth đáp lại với giọng đầy vẻ cảm thán.
"Chỉ có điều," Ernie tiếp tục với cái giọng điệu kỳ lạ và bình thản ấy, "Joe sẽ không làm thế đâu. Đó chẳng phải lỗi tại anh ấy. Joe đích thực là một đàn ông; dù cho có lúc cô chẳng ra dáng một người phụ nữ."
Cả hai rẽ vào ngôi nhà từng là tổ ấm của họ.
