Huyện Sầm Củng nằm ở phía đông Quý Châu, thuộc góc đông bắc của Châu tự trị dân tộc Miêu, dân tộc Động Kiềm Đông Nam. Nơi đây nằm trong vùng chuyển tiếp giữa nhánh núi Vũ Lăng, núi Miêu Lĩnh với vùng đồi núi Tương Tây. Sông Long Ngao với phong cảnh tuyệt đẹp chảy ngang qua từ tây bắc xuống đông nam.

Dòng sông này còn có tên là sông Lam Nham, tổng chiều dài hơn tám mươi dặm. Ngược dòng từ cửa ải sông Long Ngao, chỉ thấy hai bên bờ vách đá cheo leo, suối ngọc thác bay có thể thấy ở khắp nơi. Suốt dọc đường hình thành nên cảnh quan núi xanh, đá lạ, nước bay, còn có thể lần lượt chiêm ngưỡng phong cảnh huyền quan, đồn cổ vách đá, Lặc Thành Tương Hoa, Mậu Mã Phi Thủy; xuôi dòng mà đi, càng có thể thấy các thắng cảnh như Tiên Nhân Thủ Ải, Long Ngao Phi Thủy, Chung Nhũ Bích Lâu, Phong Động Bộc Bố, Bích Ngạn Thúy Trúc... Đặc biệt là Long Ngao Phi Thủy, khí thế bàng bạc, nước từ miệng dâng khổng lồ cao năm mươi mét lao xuống, theo dòng nước lớn nhỏ bốn mùa mà cảnh sắc thay đổi vô cùng. Vào mùa lũ xuân hạ, thác nước tựa rồng bạc chui ra khỏi hang, vảy sóng lấp lánh, tiếng gầm rung trời, khiến người ta kinh tâm động phách. Được gọi là kỳ quan sông Long Ngao.

Đất đai ruộng vườn màu mỡ hai bên bờ sông Long Ngao, thế gian gọi là Long Ngao Lý. Trong Long Ngao Lý có ngọn núi Sư Tử, đối diện núi Sư Tử có một cái trại, gọi là Mã Gia Trại. Tương truyền chính là cái trại mà Trần Viên Viên từng tạo dựng khi lánh nạn năm xưa. Núi Sư Tử là núi mộ của Mã Gia Trại, bà con chòm xóm cũng gọi là núi phong thủy. Đầu những năm 80, mộ của Trần Viên Viên đã được phát hiện trên núi Sư Tử.

Thực ra, chuyện nói mộ Trần Viên Viên nằm trên núi Sư Tử đã có từ những năm 60 trong thời kỳ Cách mạng Văn hóa. Một cán bộ thuộc Ban Tuyên truyền huyện bị quy là "phái đi tư bản" nên bị hạ phóng xuống Mã Gia Trại, sớm chiều chung sống, trở thành tri kỷ với bà con chòm xóm nên mới nghe được bí mật này. Lúc đó ông nửa tin nửa ngờ, xem qua một lượt bia mộ trước một đống mộ trên núi Sư Tử, cũng không thấy bia mộ Trần Viên Viên. Mãi đến năm 1983, vị cán bộ này mới hẹn thêm một cán bộ văn hóa đến Mã Gia Trại phỏng vấn, tốn bao công sức mới gặp được người truyền thừa đời thứ mười một, mười hai là Ngô Vĩnh Bằng, Ngô Năng Giang. Họ mới chậm rãi tiết lộ bí mật: Sau khi Trần Viên Viên qua đời đã được chôn cất ở núi Sư Tử đối diện Mã Gia Trại, nhưng ở Mã Gia Trại, gia tộc họ Ngô đời đời kiếp kiếp đều giữ kín như bưng. Chỉ vì sau khi Ngô Tam Quế làm phản chống Thanh bị tiêu diệt, triều đình nhà Thanh đã tru di cửu tộc, giết sạch gia môn Ngô Tam Quế. Ngay cả đến thời Càn Long, nghe tin ở Cổ Châu, Quý Châu có truyền lại hậu duệ của Ngô Tam Quế, triều đình vẫn phái binh đi càn quét, không phân biệt đúng sai, phải trái, cứ đến Cổ Châu là giết sạch không tha. Chính vì nỗi sợ hãi này mà lúc bấy giờ, Trần Viên Viên cùng một người con trai khác của Ngô Tam Quế là Ngô Khải Hoa và ba đứa cháu, dẫn theo một số tâm phúc và tùy tùng, lặng lẽ ẩn thân vào Long Ngao Lý, sau khi chết được chôn cất trên núi Sư Tử.

Sự thật này, người họ Ngô ở Mã Gia Trại cũng không phải ai cũng biết, mà mỗi đời chỉ truyền cho một hai người. Đến nay truyền đến đời thứ mười hai. Dù nói rằng khẩu truyền bí mật này vốn đã có từ xưa, nói đâu ra đấy, có căn cứ, nhưng dù sao cũng chỉ nói miệng không bằng chứng. Dưới sự động viên nhiều lần, hậu duệ họ Ngô đã đưa mọi người đến trước ngôi mộ mà họ gọi là "Mộ Trần lão thái bà thủy tổ" ở phía tây trại gọi là Tú Cầu Lồi. Lại còn nói, nhìn thấy bia mộ rồi cũng phải cần họ giải thích mới hiểu được.

Thế nhưng ngoài một đống đất mộ, trước mộ chẳng có gì cả, đúng lúc mọi người đang kinh ngạc. Hậu duệ họ Ngô liền đào từ trước mộ ra một tấm bia mộ được chôn sâu dưới đất hơn hai trăm năm.

Dẫu sao cũng chôn sâu dưới đất hơn hai trăm năm rồi, bia gốc đã mờ nhạt, nhưng nét chữ khắc vẫn còn phân biệt rõ ràng: Cố tiên tỷ Ngô môn Nhiếp thị chi mộ. Vị trí bên phải khắc tên con cháu: Hiếu nam Ngô Khải Hoa, con dâu Đồ thị, hiếu tôn nam Sĩ Kiệt, Dương thị. Tằng tôn Đại Kinh, Đại Thuần, hiếu huyền tôn Triều Đạt, Triều Tuyển. Đây là chuyện gì thế này? Mộ của Trần lão thái bà, tức Trần Viên Viên được nói đi nói lại, sao lại biến thành mộ của Ngô môn Nhiếp thị, lại còn là "vị tịch" gì nữa?

Một tấm bia mộ tử tế, không dựng trước mộ mà lại chôn sâu dưới đất, khác hẳn với hơn một trăm bảy tám mươi ngôi mộ xung quanh núi mộ họ Ngô, hiện tượng bất thường này tự nó đã khiến người ta cảm thấy kỳ lạ.

Mà khó khăn lắm mới đào được bia mộ lên, trên bia lại không khắc Trần Viên Viên mà là Ngô môn Nhiếp thị. Nhất là chữ "Nhiếp" này vô cùng kỳ lạ. Chữ giản thể của chữ "Nhiếp" được viết là "Nhiếp". Mà hơn hai trăm mấy chục năm trước, căn bản chưa có cách nói chữ giản thể. Lại giải thích thế nào đây?

Hậu duệ Mã Gia Trại đã nói như thế này, đây chính là một trong những điểm trọng yếu được truyền miệng bí mật của nhà họ Ngô. Trong nỗi kinh hoàng vì bị triều đình truy sát gia nhân họ Ngô, sau khi khắc bia xong vẫn sợ có người giải mã được nên mới chôn xuống đất. Đá bia khắc chữ ở vùng núi Quý Châu, dù chôn sâu dưới đất cũng không bị ăn mòn, đây là kiến thức thường thức mà tôi biết được trong thời gian đi cắm đội. Tháng trước, để kỷ niệm văn hóa Sa Than, Quý Châu đã mời tôi viết một câu đối. Người thợ đá khắc câu đối lên phiến đá Thanh Cương dày dặn đã bảo tôi: "Những ngôi nhà kết cấu gạch gỗ dựng lên ngày nay, chỉ trụ được một hai trăm năm là sụp đổ hư hỏng. Nhưng chữ khắc trên bia đá, ba năm trăm năm cũng không thay đổi." Hơn hai trăm mấy chục năm trước chữ "Nhiếp" chưa được giản thể, không thể đem chữ "Nhiếp" thời đó giải thành họ "Nhiếp", chỉ có thể giải là hai cái tai (song nhĩ). Trần Viên Viên vốn họ Hình, sau vì nhà nghèo nên theo mẹ nuôi đổi sang họ Trần, hai họ đều có bộ Nhĩ, nên gọi là: Song Nhĩ. Còn về hai chữ "Ngô Môn" trước chữ Nhiếp thị, vừa chỉ rõ Trần Viên Viên đã gả vào gia tộc họ Ngô, vừa nói lên Trần Viên Viên đến từ Tô Châu, thành danh tại Tô Châu. Nhiều bài viết nói Trần Viên Viên là người Tô Châu đều là vì lý do này. Mà lại bỏ qua nơi sinh gốc của bà là Thường Châu. Cũng có một cách nói, trong mắt những người dân ở vùng núi tây nam nơi quan san ngăn cách giao thông bất tiện thời xưa, thì vùng Tô Tích Thường ở Giang Nam từ xưa đã có cách gọi Đông Ngô. Là Tô Châu cũng được, Vũ Tiến cũng được, Thường Châu cũng được, gọi chung là Ngô Môn đều đúng. Còn về hai chữ "vị tịch" xuất hiện ở cuối bia mộ, thực sự là hiếm thấy. Không chỉ các bia khác trên núi mộ nhà họ Ngô không có cách gọi này, mà ngay cả bia mộ cổ ở các nơi khác tại Quý Châu cũng không có cách viết này. Văn nhân địa phương Sầm Củng cho rằng, "vị tịch" này chỉ ý nghĩa chính phi; cách giải thích này lập tức bị người ta nghi ngờ. Nói rằng Trần Viên Viên chỉ là một người thiếp của Ngô Tam Quế, chưa bao giờ làm chính cung nương nương. Học giả tỉnh Quý Châu cho rằng, hai chữ "vị tịch" này chẳng qua chỉ là biểu thị địa vị tôn quý của bà mà thôi, không phải chỉ đích danh là hoàng hậu. Tôi lại cảm thấy, Ngô Tam Quế tuy có vô số vợ thiếp, nhưng người hậu thế nhớ được tên chỉ có một mình Trần Viên Viên. Hậu duệ họ Ngô khắc tấm bia mộ này năm mươi năm sau khi Ngô Tam Quế chết, xem Trần Viên Viên là vợ của Ngô Tam Quế cũng là hợp tình hợp lý.

Ở nghĩa địa nhà họ Ngô trên núi Sư Tử cạnh mộ Trần Viên Viên, còn có hai ngôi mộ, cũng là một trong những nội dung quan trọng được truyền bí mật. Một ngôi mộ là mộ của con trai Ngô Tam Quế, Ngô Khải Hoa. Khắc là "Thanh cố nhị thế tổ khảo Ngô công húy Khải Hoa lão đại nhân chi mộ". Một ngôi khác là "Thanh cố thượng thọ tiên khảo Minh công hiệu Công Ngọc lão đại nhân chi mộ." Đây là mộ của đại tướng Mã Bảo dưới trướng Ngô Tam Quế, người đã bảo vệ Trần Viên Viên và Ngô Khải Hoa đến Long Ngao Lý lánh nạn. Nói như đinh đóng cột, rành rành mạch lạc, trông như thật vậy.

Không ngờ cách nói này, sau khi công bố ra công chúng vào năm 1984, lập tức gặp phải hàng loạt sự phản bác. Lý do là, sử liệu ghi rõ, con trai Ngô Tam Quế là Ngô Ứng Hùng, Ngô Ứng Kỳ, thuộc thế hệ chữ "Ứng". Lấy đâu ra thế hệ chữ "Khải". Đại tướng Mã Bảo của Ngô Tam Quế, khi quân Thanh phá Côn Minh đã đầu hàng, sau đó bị hiến tù áp giải đến Bắc Kinh và bị giết. Trong hoàng thất và sử tịch đều có ghi chép, sao ông ta có thể hộ tống Trần Viên Viên đến Long Ngao Lý được?

Rốt cuộc chuyện này là thế nào đây?

Nhiều nghi vấn. Tục ngữ nói: Chân lý càng tranh luận càng sáng tỏ. Thế nhưng, nhiều hiện tượng mờ mịt khó hiểu trong lịch sử, thường như sương mù bao phủ, đôi khi càng nói càng không rõ ràng.

Kiêu hùng một đời Ngô Tam Quế cưới vô số vợ thiếp, có tổng cộng mấy người con trai, sử liệu không ghi chép chi tiết từng người một. Nhưng trong sử sách có ghi chép, quả thực có hai người là Ngô Ứng Hùng, Ngô Ứng Kỳ. Hậu duệ họ Ngô ở Mã Gia Trại nói rõ ràng rằng, Ngô Ứng Kỳ chính là Ngô Khải Hoa.

Ghi chép về Ngô Ứng Hùng là rõ ràng chi tiết nhất. Ngô Tam Quế vì bắt giết vua Vĩnh Lịch nhà Nam Minh, đuổi ông ta ra khỏi Vân Quý, chạy sang Miến Điện, bình định xong tây nam, lập công lớn, được triều đình nhà Thanh phong làm Bình Tây Vương, phụng mệnh trấn thủ Vân Nam vĩnh viễn, kiêm quản Quý Châu. Do quân lính tinh nhuệ, tướng sĩ hùng mạnh, thực lực hùng hậu, uy chấn triều đình, khiến triều đình nhà Thanh e sợ. Thế là Đa Nhĩ Cổn làm mai, gả con gái của Hoàng Thái Cực là Hòa Thạc Công chúa cho con trai Ngô Tam Quế là Ngô Ứng Hùng, phong ông ta làm "Hòa Thạc Ngạch Phò", gia hàm Thiếu bảo kiêm Thái tử Thái bảo. Chức danh thì không ít, nhưng bắt buộc phải ở lại Bắc Kinh dài hạn, thực chất là làm con tin để kiềm chế Ngô Tam Quế. Trước ngày làm phản chống Thanh, Ngô Tam Quế từng phái mật sứ đến kinh thành, chuẩn bị đón con trai về. Không ngờ Ngô Ứng Hùng không chịu về Côn Minh, lại còn thông báo cho Ngô Tam Quế biết kế sách triệt phiên sớm của Khang Hy, còn bảo sứ giả đưa đứa con trai cả Ngô Thế [?] đi khỏi kinh thành một cách bí mật. Cho nên Ngô Ứng Hùng và con trai thứ Ngô Thế Lâm đều bị Khang Hy mưu sát. Sử sách ghi chép rành rành.

Người con trai khác của Ngô Tam Quế là Ngô Ứng Kỳ cũng là nhân vật nổi tiếng. Khi Ngô Tam Quế còn sống, Ngô Ứng Kỳ dẫn các tướng như Mã Bảo chinh chiến ở Quý Châu, Quảng Tây, Hồ Nam, Tứ Xuyên. Sau khi Ngô Tam Quế chết, Ngô Ứng Kỳ theo người cháu kế vị là Ngô Thế [?] rút về Côn Minh. Sau khi trở về Côn Minh vào giữa hè tháng 7, trong các sử tịch như "Đông Hoa Lục", "Thanh Sử Cảo" không còn ghi chép gì về Ngô Ứng Kỳ nữa. Điều này mới nảy sinh nghi vấn, thánh chỉ của triều đình nhà Thanh về việc giết sạch gia tộc họ Ngô ban hành khắp cả nước. Kết cục của những nhân vật có tên tuổi trong gia tộc họ Ngô đều có ghi chép giải trình. Chỉ riêng Ngô Ứng Kỳ là biến mất tăm tích từ đó.

Người Mã Gia Trại giải thích việc này rằng, thời điểm Ngô Ứng Kỳ biến mất trong lịch sử, chính là lúc ông lấy tên giả là Ngô Khải Hoa vào ẩn cư tại Long Ngao Lý, Tư Châu. Gia tộc họ Ngô tự biết đại thế đã mất, chỉ sợ sau khi bại trận sẽ gặp tai họa diệt môn, để bảo vệ hương hỏa mạch máu họ Ngô, Ngô Ứng Kỳ đã đổi tên họ, mang theo cháu, cùng Trần Viên Viên, lén lút ẩn thân vào Long Ngao Lý hoang vắng bế tắc hơn cả Vân Nam để lánh nạn cầu sinh.

Đây chính là lý do tại sao con trai Ngô Tam Quế không phải thế hệ chữ "Ứng" mà là thế hệ chữ "Khải". Thú vị là, thế hệ cháu của Ngô Tam Quế phải là thế hệ chữ "Thế", còn con trai của Ngô Khải Hoa lại là Ngô Sĩ Kiệt, Ngô Sĩ Long. Từ xưa đến nay, việc dùng chữ đồng âm trong tiếng Hán Trung Quốc để đổi tên họ thực sự quá nhiều. Người tộc họ Ngô cố tình đổi chữ trong thế hệ để tránh tai mắt người đời cũng là chuyện hợp tình hợp lý.

Một bằng chứng thú vị có thể làm vật chứng, trên bia mộ Ngô Khải Hoa và Mã Bảo, mỗi cái còn khắc rõ hai câu đối mộ, trên bia Ngô Khải Hoa khắc: "Ẩn danh tại tư thượng thừa nhất đại thống tự, tàng thân tại thử hạ diễn bách niên cơ cừu." Trên bia mộ Mã Bảo khắc: "Trọng lụy thổ doanh nhân tổ tức dĩ tổ, phục tu thạch đài nhược ông như ngã ông." Chúng ta có thể dùng một câu hỏi phản vấn: Những kẻ như Ngô Khải Hoa, Ngô Sĩ Kiệt, Ngô Sĩ Long vô danh tiểu tốt thì có cần thiết phải ẩn danh mai danh ẩn tính để chôn cất không? Chính vì muốn trốn tránh tai họa sát thân mới cần phải "ẩn danh tại tư", "tàng thân tại thử".

Mã Gia Trại nơi người họ Ngô quần cư ngày nay, cách huyện thành Sầm Củng 61 km, cách một huyện thành khác là Ngọc Bình 24 km. Đã có đường bộ cho ô tô đi lại. Mà Mã Gia Trại hơn ba trăm năm trước, vẫn là một vùng rừng núi nguyên sinh trong khu vực Long Ngao Lý, núi hùng nước tú, khá lộ khí thế. Hậu duệ họ Ngô nói, sở dĩ chọn một nơi như vậy để ẩn cư, chủ yếu có mấy cân nhắc sau. Một là, năm 1673, Ngô Tam Quế dẫn quân bắc tiến, đi ngang qua Trấn Viễn, tri phủ Tư Châu là Lý Phu Trị đi đón tiếp, giết lợn mổ dê khao quân lính, là người ủng hộ và hậu thuẫn của Ngô Tam Quế. Hai là, gọi là Tư Châu xưa có nhiều am chùa miếu mạo, bốn ngôi chùa nổi tiếng nhất cả nước thì Tư Châu chiếm hai: Ngao Sơn Tự, Thiên Am Tự. Trốn ở nơi này thuận tiện cho việc ẩn thân. Ba là, vùng sơn thủy đất đai này là đất cũ của người Miêu Di, có thể tránh xa những thị phi trên đời, tương đối an ninh yên tĩnh. Bốn là, giao thông thủy bộ thông suốt, thông tin đến nhanh, vạn nhất có chút gió thổi cỏ lay, trốn đi thì hành động thuận tiện. Năm là, môi trường xinh đẹp, cỏ tốt nước trong, rừng cây rậm rạp, thích hợp cho sự sinh sôi nảy nở của gia tộc họ Ngô. Trải qua bao năm khai khẩn và cày cấy, từng dãy nhà ngói xanh kết cấu gạch gỗ khác hẳn với nông hộ địa phương, thấp thoáng xuất hiện trong thung lũng, từng dãy kiến trúc thưa mau thích hợp, vừa có tông từ họ Ngô, vừa có bài phường. Càng khiến người ta khó hiểu hơn là, đặt tên là Mã Gia Trại, mà hơn ba trăm năm nay, cả trại không có một ai họ Mã, 155 hộ gia đình, trừ một hộ ra, đều là họ Ngô.

Không lâu sau khi Lão Tống tìm tôi, những bài viết về việc Trần Viên Viên được chôn cất ở Mã Gia Trại quả nhiên được đăng tải từng bài từng bài một, hình thành cao trào trong hai năm 1984, 1985. Bài viết vừa đăng đã gây ra tranh luận kịch liệt, người biểu hiện sự hứng thú mãnh liệt có, người khinh khỉnh có, người phản đối cũng rất đông.

Luận điểm chính của những người khinh khỉnh và phản đối có mấy điểm sau. Thứ nhất, lịch sử có nhân vật Trần Viên Viên hay không vẫn là một bí ẩn. Ca kỹ Cô Tô Trần Nguyên, chưa chắc đã là Trần Viên Viên. Thứ hai, nói "xung quan nhất nộ vị hồng nhan", chẳng qua chỉ là phản ánh điệu cũ "nữ họa" mà các văn nhân phong kiến thích tấu lên nhất, là phản ánh ý thức hạ lưu của văn nhân, lúc thì nói Trần Viên Viên liếc mắt đưa tình với danh sĩ Giang Nam, lúc thì nói cô có mối tình với Mạo Tích Cương, lúc thì nói cô bị Chu Khuê (Điền Hoàn) chiếm đoạt, lúc lại nói cô khuất phục trước uy quyền dâm loạn của Lưu Tông Mẫn, thậm chí còn nói cô ngã vào vòng tay Lý Tự Thành, còn ngủ với hoàng đế Sùng Trinh... dệt nên hết bộ phim tình ái này đến bộ phim diễm tình khác, chẳng qua chỉ là một kết luận: "Hồng nhan họa thủy". Thứ ba, việc này cũng giống như việc các nơi tranh nhau mộ địa Lý Bạch, cố hương Tây Thi, dấu tích Ngọa Long Cương của Gia Cát Lượng, thực ra đều là việc làm vô vị của người nay xuất phát từ lợi ích thực tế, hoặc vì phát triển du lịch mà cố tình gây ra "cuộc chiến tranh giành danh nhân", không có ý nghĩa gì lớn.

Quan tòa bút mực đánh nhau náo nhiệt, tranh luận kịch liệt, mấy năm trời cũng không có kết luận chính xác. Thế nhưng, những bài viết dài dằng dặc đăng tải khắp nơi lại thu hút sự chú ý của một nhóm người khác. Năm 1989, tin tức truyền đến thủ phủ Quý Dương nơi tôi sống, mộ "Ngô Môn Nhiếp thị" trên núi Sư Tử ở Mã Gia Trại bị trộm. Sau khi sự việc xảy ra, những người bàng hoàng chỉ thấy một bộ hài cốt phụ nữ, 36 cái răng còn nguyên vẹn, xếp ngay ngắn khít khao, quan tài mục nát, đồ tùy táng bên trong bị cướp sạch. Khi nghe tin, mọi người vừa thở dài tiếc nuối, vừa trợn mắt há hốc mồm. Còn có người tự cho là thông minh nói, chúng ta tại sao chỉ mải mê tranh luận không thôi ở đó, sớm biết là sẽ bị trộm, chi bằng dùng phương pháp khoa học mà mở quan khám nghiệm tử thi nhỉ.

Lập tức có người nói: Mở quan khám nghiệm tử thi bình thường là điều tuyệt đối không thể. Vì tất cả bà con già trẻ đang sống ở Mã Gia Trại ngày nay, đều tự nhận mình là con cháu Trần Viên Viên. Có ai dám đi xúc phạm cơn giận của đám đông, đào mộ tổ tiên của nhiều người như họ chứ?

Chuyện xấu dường như cũng có thể biến thành chuyện tốt. Mộ "Ngô Môn Nhiếp thị" bị trộm, khiến các nhà khảo cổ học mất đi vật chứng để khảo chứng chủ mộ rốt cuộc là ai, nhưng người được chôn trong mộ lại thực sự là một thi thể nữ, điều đó là không thể nghi ngờ. Tương tự, thi thể nữ này chính là mẹ của Ngô Khải Hoa, người đã lập bia, cũng không có nghi vấn gì.

Vậy, bà ấy có phải là Trần Viên Viên không? Hậu duệ họ Ngô ở Mã Gia Trại một mực khẳng định bà chính là Trần lão thái bà, là tổ tông của hàng nghìn người bọn họ. Để minh thị điều này với thế nhân, mùa xuân năm 1994, họ đã góp tiền dựng một tấm bia "Thuyết minh mộ Trần Viên Viên" dựng ở đó. Tôi sao chép lại một câu chính nhất trong văn bia như sau: Trần Viên Viên rốt cuộc hồn về nơi đâu, hàng trăm năm nay dư luận nhiều chiều, có thuyết Vân Nam, thuyết Thượng Hải, thuyết Tô Châu v.v., người họ Ngô Mã Gia Trại nói mộ Trần Viên Viên chính là ở đây, chúng tôi hơn một nghìn người đều là con cháu thân tộc của bà, nếu không tin xin mời vào Mã Gia Trại đích thân hỏi họ. Đọc đoạn văn này, tôi cho rằng hậu duệ họ Ngô ở Mã Gia Trại không có động cơ lợi ích để nhận bừa Ngô Tam Quế và Trần Viên Viên làm tổ tiên. Trước hết, chuyện này trong suốt thời kỳ thống trị của triều Thanh, đời đời khẩu truyền là đáng tin và hợp lý, để tránh tai họa sát thân, nhưng lại muốn sử nhà không bị chôn vùi trong tục thế vì năm tháng đổi thay. Thứ hai, Trần Viên Viên tuy danh tiếng rất lớn, gần như đàn bà trẻ con đều biết, nhưng xét về thân phận, suy cho cùng vẫn là một kỹ nữ. Trong xã hội chính thống là bị người đời chê bai, khinh rẻ. Trên thế giới này, nghĩ không có một ai sẽ đi nhận bừa một kỹ nữ làm tổ tiên. Huống hồ bây giờ không phải một người, mà là cả một trại hơn một nghìn người cho rằng bà là tổ tiên của tông tộc mình. Trước đây tôi đã nói rồi, năm tiết lộ chuyện này ban đầu là hai năm trước khi tôi đi cắm đội định cư ở Quý Châu. Chính là năm 1967, năm lấy đấu tranh giai cấp làm cương lĩnh căng thẳng nhất, tra ba đời, tra đến tổ tông mười tám đời khắt khe nhất. Người họ Ngô ở Mã Gia Trại không thể không biết, Ngô Tam Quế luôn bị chỉ trích là "nghịch tặc", "hán gian", hậu duệ họ Ngô tại sao lại cố tình xưng mình là hậu duệ của Ngô Tam Quế và Trần Viên Viên trong năm đó? Còn một điểm cũng không thể bỏ qua, hầu như tất cả những người ghé thăm Mã Gia Trại, trấn Thủy Vĩ đều phát hiện, hậu duệ họ Ngô đều có thể giảng giải rành rọt sự tích con trai, cháu trai, con gái, con rể và các tướng lĩnh quan trọng của Ngô Tam Quế, còn có thể kể trọn vẹn tên tuổi của họ. Còn về truyền thuyết Trần Viên Viên, các chi tiết trong đó, ở Mã Gia Trại cũng được lưu truyền ai ai cũng biết, không thể không nói cũng là một chuyện lạ. Có người đặt nghi vấn rằng, chính là ở nơi thôn dã hẻo lánh, một số nhân vật kiểu tú tài, xem được vài truyền kỳ từ sách cổ diễn nghĩa, trà dư tửu hậu truyền bá trong quần chúng, cũng là chuyện thường có.

Học giả Quý Châu thì phản bác rằng: Không phải. Ví dụ như họ có thể kể ra Hồ Quốc Trụ, Hạ Quốc Tương là con rể Ngô Tam Quế. Hồ Quốc Trụ, Hạ Quốc Tương trong lịch sử không hề có chút danh tiếng nào, cũng chẳng có thành tích gì, dã sử diễn nghĩa rất ít đề cập, không giống như các nhân vật có tên tuổi trong "Tam Quốc", "Thủy Hử", sao họ có thể nhớ rõ ràng như vậy được. Không phải bí mật gia tộc truyền thụ, sao có thể kể rõ ràng tên tuổi tổ tiên mười một, mười hai đời. Xã hội tùy tiện tìm một người học vấn uyên bác, mời anh ta kể một chút tên tuổi tổ tiên mười một, mười hai đời, e rằng chẳng ai kể nổi. Huống hồ, trong Cách mạng Văn hóa, ở Mã Gia Trại còn cất giấu cả ô hoàng và binh khí của Ngô Tam Quế.

Từ năm 1984 bắt đầu, thỉnh thoảng có bài viết tiết lộ Trần Viên Viên quy ẩn tại Tú Cầu Lồi, núi Sư Tử, Mã Gia Trại, trấn Thủy Vĩ, huyện Sầm Củng, Quý Châu, số lượng bài viết tranh luận được đăng tải không đếm xuể, nhưng vẫn chưa có kết luận. Thoáng cái đến nay đã gần hai mươi năm. Với tư cách là một người quan tâm từ đầu đến cuối, tôi nghĩ, đôi khi tại sao chúng ta không thử hóa phức tạp thành đơn giản để suy nghĩ vấn đề. Đã từ khi quân Thanh phá thành Côn Minh, khôi phục thống trị, vẫn luôn tìm mãi không thấy tung tích Trần Viên Viên. Chẳng lẽ một người phụ nữ thông minh như Trần Viên Viên, cô ấy sẽ không tìm một nơi yên tĩnh lại phong cảnh xinh đẹp làm nơi quy túc cho mình trước khi dự đoán được tình thế nguy cấp sao. Liên tưởng đến việc cô đi theo Ngô Tam Quế cai trị Vân Quý nhiều năm, từng đến Long Ngao Lý, và bị thu hút sâu sắc bởi môi trường vật hoa thiên bảo và phong cảnh xinh đẹp của Long Ngao Lý, cô rất có khả năng đã quy ẩn đến nơi này.

Từ ý nghĩa này mà nói, Trần Viên Viên được chôn cất ở Mã Gia Trại, Sầm Củng, Quý Châu cũng là có khả năng. Sông Long Ngao êm đềm với vẻ đẹp phong cảnh được mệnh danh là chốn nhân gian tiên cảnh, nước sông uốn lượn quanh núi Ngao chảy về đông nam, đổ vào dòng nước, nó chảy đến từ thời thượng cổ, rồi cũng sẽ chảy về tương lai, cuồn cuộn chảy suốt hàng ngàn năm, nó có thể vén bức màn bí ẩn này cho thế nhân không?