Phó Vương Là Vua

Lượt đọc: 410 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 4

❊ ❊ ❊

"Lau sạch đi sao?" Giles lặp lại với vẻ hoang mang. "Cô ấy có ý gì nhỉ?"

Iris giải thích: "Có một thành ngữ tiếng Viên: Schwammdruber. Ban đầu tớ không hiểu cậu ấy định nói gì, nhưng rồi mẹ nhớ ra. Dịch sát nghĩa là 'Lau sạch đi'."

Nhưng người họ hàng thông gia theo đạo Thiên Chúa của họ vẫn ngơ ngác: "Lau sạch đi?"

"Ý chúng ta là 'Xóa sạch nó đi'," Maxine ngắn gọn đáp. Cô không lộ vẻ xúc động bề ngoài nào trước những chuyện vừa qua; nhưng chẳng hiểu sao cô không mấy mặn mà bàn về những lời trăn trối của Nữ tộc trưởng với Giles, một kẻ không phải dòng họ Rakonitz. Biết đâu việc ngườiBà phiền toái lẫy lừng này qua đời với những lời nghe như một lời cầu xin tha thứ trên môi chỉ là tình cờ. Thật lắm nỗi truân chuyên! Thật huy hoàng! Thật bạo ngược tàn nhẫn! Hàng ngàn đồng đã bị bà tiêu sạch! Những cuộc hôn nhân bị bà cấm đoán, và những cuộc hôn nhân do bà sắp đặt! Những trận cãi vã do bà khơi mào! Sự thờ ơ đến mức siêu phàm của bà! Tám mươi chín năm vui chơi náo nhiệt không sao kìm nổi, dẫu có lúc bị đan xen bởi biết bao tiếng khóc than và nỗi buồn: bốn đứa con chết trận, chỉ còn một; hoặc có lẽ ba chết một mất — nếu xét cho cùng Ludovic vẫn còn sống; ba người anh em trai yêu dấu đã qua đời: Felix, và tệ nhất là Maximilian, cùng Louis, người em út; rồi Paul, người chồng tận tụy của bà, cũng đã qua đời. Quyền lực đã lụi tàn, và vinh quang đã vụt bay. Để rồi thế hệ trẻ nổi dậy; rồi thế hệ trẻ chiến thắng; và thế hệ trẻ đầy lòng nhân hậu, bao dung cùng độ lượng. Một cuộc đời bận rộn, đông đúc với biết bao đồ đạc thừa thãi; một cuộc đời chứa đựng vô số lời bàn tán cùng những cuộc di chuyển liên tục, nhưng lại vô cùng ít suy nghĩ. Những ngày tháng vui vẻ của Bà và — những ngày tháng tồi tệ của Bà... Những bữa tiệc tùng linh đình vì các ông chú: "Anastasia Rakonitz là một nữ chủ nhà tuyệt vời!" Một cuộc đời tựa như đường cong vút lên của chiếc cầu vồng — một đầu bắt nguồn từ ngôi nhà cũ bên bờ sông Danube ở Vienna, đầu kia cắm vào mớ hỗn độn đầy giận dữ trên chiếc giường của bà trong căn phòng nhỏ ở Ealing... À thì, "Lau sạch đi!"... chẳng còn lại gì ngoài vài mảnh gấm vóc, lông vũ và ren; vài món trân bảo cất giấu trong những chiếc hộp đựng cá mòi trống không... và ngay cả chuyện này, bà cũng gây phiền toái: "Các cháu sẽ dọn dẹp sạch sẽ mấy cái hộp này — vâng, chính là cháu, Iris, người chẳng có việc gì làm suốt cả ngày nghỉ ngoài việc học để lấy bằng và rồi chuyện đó cũng sẽ sớm kết thúc chẳng có ích gì khi hoàn thành. Nhưng mấy cái hộp nhỏ này đúng là thứ ta cần; chúng rất hữu dụng; ta hay đánh rơi đồ trên giường khi tất cả các cháu đến và ngồi lên đó. Không phải vì lợi ích của ta; mà vì các cháu, ta phải giữ lại mấy thứ đồ này; rồi có ngày các cháu sẽ dùng đến, và sẽ thấy biết ơn; trong những buổi vũ hội nơi các cháu gặp gỡ các chàng trai, nó sẽ tạo nên sự khác biệt... Các cháu thấy đấy, ta nghĩ đến tất cả các cháu suốt thôi; hãy dọn sạch mấy cái hộp này cho ta ngay bây giờ!"...

"Tớ sẽ chưa lục lọi đồ đạc của bà cho đến tận tháng sau," Maxine bảo Giles. "Tớ sẽ đợi Toni; số đồ tích tụ nhiều khủng khiếp — chắc toàn là đồ bỏ đi thôi. Cậu đã nói gì với Toni chưa?" Vì đây là ngày sau đám tang. Một đám tang rất lặng lẽ. Theo phong tục Do Thái, chỉ có đàn ông mới được đi theo quan tài; phụ nữ ở nhà và khóc thương. Và chẳng còn lại mấy người đàn ông; những người cháu trai của Anastasia là Gerald và Derek; người cháu họ Raoul Czelovar; con trai của Raoul là Neil. Và chồng của Deb Marcus, Samson Phillips, đã tề tựu đầy đủ; nhưng Richard Marcus không thể rời trang trại của mình ở Gloucestershire — có lẽ anh ta cũng chẳng cố gắng cho lắm; còn Francis Power, bố của Val, đang phải nằm liệt giường vì một trận cúm nặng. Thế nên Giles là người ngoài duy nhất trong gia đình có mặt ở đó. Anh trông thật lạc lõng và tách biệt khỏi tất cả bọn họ, chăm chú lắng nghe vị Giáo sĩ trẻ, người vốn không quen biết Nữ tộc trưởng, thốt lên vài lời ca ngợi những phẩm chất tốt đẹp — thứ mà bà chưa bao giờ có — xứng đáng với một người vợ, người mẹ theo đạo Do Thái; bởi quả thực, những đức tính của bà quá sôi nổi và thất thường, quá đỗi hào sảng, đến mức chẳng thể tạo nên một bài điếu văn thích hợp bên huyệt mộ.

—"Tớ nghĩ khoảng một tuần nữa nói với Toni cũng ổn. Tớ không muốn làm cô ấy buồn; cô ấy đang hồi phục rất tốt; và cô ấy có vẻ bằng lòng với đứa bé kháu khỉnh mới sinh này hơn là lần trước với Paul; bằng lòng nằm yên một chỗ, chứ không vội vã quay lại với cuộc sống cũ. Cô ấy đã cực kỳ bồn chồn với Paul."

Maxine gật đầu: "Ừ, tớ biết. Mẹ nghĩ rằng cô ấy——" rồi cô khựng lại. Những lời ca thán đầy đau buồn của Truda về tội để con bú bình, cốt sao cho nhanh chóng quay lại với những buổi khiêu vũ và thú vui hưởng lạc, đã khiến cô có cảm giác rằng lần này Truda đã đúng, và quả thực Toni đã cư xử không tốt trong chuyện của Paul, cả trước và sau khi sinh thằng bé. Nhưng cô vốn chẳng phải kẻ gây chuyện, thế nên cô chẳng nói nửa lời trong số đó với chồng của Toni.

"Cậu gọi thằng bé là Antony chứ?" Iris háo hức hỏi.

Này: "Ừ; cái tên gần giống Antoinette nhất; Toni đã chọn nó. Cô ấy có vẻ muốn bọn trẻ mang tên gia đình."

Maxine nhướng cặp lông mày đầy vẻ hóm hỉnh; "Tên gia đình của cô ấy — Babette, Paul, Antony! Tớ chẳng thấy tên nào bên họ cậu cả, Giles; bố cậu không thích thế sao——?"

“Không, Jimmy chẳng bận tâm đâu. Sao phải bận tâm chứ? Tớ cũng vậy. Mà nhân tiện,” Giles bỗng trở nên rất trẻ con, tròn trịa và nghiêm túc, “bố Jimmy không định viết thư cho ai đó sao — cậu hoặc mẹ cậu, hay mẹ của Toni? Jimmy vốn vô tâm, nhưng tớ không muốn các cậu nghĩ chúng ta là lũ dã man.”

Maxine nén cơn thèm khúc khích cười. Cái chết của Nữ tộc trưởng ngay tại nhà cô, cùng những, cảnh tượng tiếp theo với Truda kiệt sức, và tất cả mọi sự rắc rối, phiền toái lẫn cảm xúc của đám tang — dẫu chỉ là một phiên bản vô cảm và phai nhạt so với những gì từng diễn ra trong quá khứ, dẫu vậy, vẫn khiến cô cảm thấy vô cùng kích động.

“Ôi, không sao đâu, Giles. Đừng bận tâm nữa, anh bạn. Tớ tha cho bố cậu đấy; tớ chắc chắn thể nào ông ấy cũng viết thư nếu nghĩ đến chuyện đó.”

Giles có vẻ nhẹ nhõm: “Các cậu coi trọng tang lễ và nghi lễ đến thế cơ à; rồi cả việc viết thư cho nhau nữa. Bọn tớ thì không đâu, cậu biết đấy. Lần trước tớ quên sinh nhật Toni; cô ấy chẳng nhắc tớ, nhưng mẹ cô ấy lại lỡ miệng khai ra! Toni ra điều giả vờ như chẳng thèm quan tâm đến, rồi mười ngày sau, tớ phát hiện cô ấy đang tức điên lên vì chuyện đó; chắc cái sự bực bội ấy cứ âm ỉ suốt khoảng thời gian đó mất!”

Truda mặc đồ tang để chịu tang mẹ. Dì Henrietta mặc áo đen trong một khoảng thời gian; Dì Elsa cũng vậy, khóc lóc thảm thiết ở tuốt bên Ý với Val ở bên an ủi. Chẳng có người cháu nào của Anastasia mặc đồ tang; dẫu sao thì đó cũng là một phong tục có phần lạc lõng trong thời đại này, khi thời gian trôi qua quá đỗi nhanh chóng, và ngay cả cái chết cũng được nhắc đến bằng một thái độ có phần dửng dưng. Sự mất mát đau thương giờ đây đã không còn được thực hành như một thứ nghệ thuật, vốn đòi hỏi thời gian, kỹ thuật và một bộ trang phục đặc biệt; ngày nay, người ta chẳng còn cảnh chịu tang nữa; nếu bạn mất đi một người mình yêu thương, có lẽ bạn sẽ cảm thấy cô đơn, và bất hạnh; nhưng bạn chẳng hề chịu tang. Nỗi tang tóc khoác lên mình bộ đồ đen trang trọng; còn sự cô đơn lại diện những sắc màu rực rỡ nhất rồi lao mình vào chốn náo nhiệt nhất của những cuộc vui.

Một tháng sau, gần năm tuần kể từ khi đứa con thứ ba chào đời, Toni đã có thể dành một buổi chiều ở Ealing cùng Maxine và Iris, Helen và Loraine, để lục lọi đồ đạc của Nữ tộc trưởng và quyết định xem thứ nào nên cho ai; thứ nào nên bán; thứ nào giữ lại, và thứ nào vứt đi. Có vẻ như mấy đứa con trai — theo cách gọi mà Gerald và Derek đôi khi vẫn phải chịu đựng đến mức vô cùng ghét bỏ — không cần thiết phải có mặt; và Maxine đã tống cổ mẹ ra vùng biển nghỉ ngơi một tuần để lấy lại sức khỏe, với tất cả sự xa hoa mà tình cảm con cái có thể gợi ý và sự giàu có nhà Rakonitz có thể cung cấp. Bản tính Truda vốn mang sẵn máu đa sầu đa cảm với quá khứ, và các con gái của bà nghĩ rằng tốt nhất là cứ để bà lánh mặt trong lúc chúng lục tung căn phòng chứa đồ và đống bãi rác của chín mươi năm cuộc đời.

Cả Maxine lẫn Toni đều chẳng hiểu tại sao Loraine lại được góp mặt trong một công việc thân mật thế này, nhưng chẳng hiểu bằng cách nào mà cô ta có mặt ở đó; và thế là để cân bằng lại sự hiện diện của cô ta, họ đành gọi cả Helen đến. Mối quan hệ của Helen với Nữ tộc trưởng cũng xấp xỉ Loraine; do đó Loraine không thể tự xem mình được đứng ngang hàng với đám cháu chắt. Toni, Maxine và Iris là những đứa cháu ruột thịt; còn Loraine và Helen có mặt ở đây là để giúp họ lục lọi đồ đạc và phân loại chúng... Thế là rõ!

Vẻ bề ngoài của Toni và Maxine tỏ ra quả quyết đến mức gần như quá mức thực tế để có thể coi là bình thường. Đặc biệt, Toni hạ quyết tâm rằng nỗi đau mất đi người Bà vô cùng chân thực của mình sẽ không bị dung dưỡng theo kiểu uỷ mị, ngớ ngẩn nào bám lấy những vật chất tầm thường của người Bà. Nhưng dần dần, khi vô số bọc gói, hộp và rương hòm mà Derek trước đó đã khuân từ trên gác mái xuống, cùng những thứ chúng lôi ra từ dưới gầm giường của Nữ tộc trưởng và trên đỉnh chiếc tủ khổng lồ được mở tung, và đồ đạc bên trong chất đống lên chiếc chăn lông vũ bằng satin màu tím, rồi trào khỏi các ngăn kéo cùng tủ đựng hồ sơ rơi vãi xuống ghế và trên sàn nhà... dần dần, sự giàu có mờ ảo, mốc meo đậm chất Rakonitz bắt đầu bao trùm lấy họ, làm tê liệt những lớp phòng thủ của họ.

Và rồi họ tìm thấy những bản di chúc cuối cùng của Nữ tộc trưởng.

Chúng được tìm thấy trong những chiếc bìa thấm mực cũ và hộp đựng trang sức, trong túi áo quần, dưới những chồng y phục, và lẫn giữa đám găng tay cùng khăn tay trong những chiếc túi chần bông. Thậm chí có bản còn được khâu kỹ càng bên trong một chiếc chụp đèn bằng lụa, nhưng tấm lụa đã sờn rách và bung bét khi họ nhấc nó lên. Có một bản di chúc nằm trong giỏ đựng chìa khóa, một bản trong bình cà phê Sèvres, và ba bản kẹp giữa các trang album ảnh bị nhòe nhoét và phai màu. Tổng cộng, họ đã khai quật được hai mươi hai bản! Nhưng rất có thể vẫn còn nhiều bản nữa được giấu kỹ đến mức không thể tìm thấy. Rõ ràng Nữ tộc trưởng đã thực hiện những biện pháp phòng ngừa mang tính bốc đồng nhưng chẳng lấy gì làm khôn ngoan, nhằm đảm bảo rằng bất kỳ người họ hàng nào bị tước bỏ sự sủng ái và quyền thừa kế trong thời gian bà nổi giận, cũng sẽ không có cơ hội tìm thấy và tiêu hủy văn bản làm giàu cho kẻ được sủng ái tiếp theo! Chỉ có bảy trong số những bản di chúc này có ghi ngày tháng, và chẳng có bản nào được soạn thảo hợp pháp, cũng như được đóng dấu và có người làm chứng đàng hoàng; Anastasia vốn không tin tưởng sự lạnh lùng hình thức của lũ luật sư: "Riêng tôi thì các người chẳng thể dạy đời được đâu!" Bà vốn rất thích vượt qua những giới hạn chuẩn mực của họ; trong lúc luật pháp cố gắng dồn Anastasia vào một góc, thì bà lại trốn cửa sổ, rồi đường hoàng, trơ trẽn bước vào bằng cửa chính. Thế nên những bản di chúc của bà thực chất là những bức thư cá nhân gửi cho nhân loại nói chung; và đạt được, theo đúng cái cách siêu phàm độc nhất của Nữ tộc trưởng, một sự thân mật đầy lê la chuyện trò với nhân loại. Bất cứ khi nào Truda làm bà phiền lòng, hay Toni khiến bà tức giận, hoặc Maxine tỏ ra vô ơn, nỗi hờn dỗi tuôn trào bất tận của Nữ tộc trưởng lại bùng lên trong bản di chúc mang tính thời điểm ấy; nhờ thế mà những mảnh ghép lịch sử thầm kín bên trong gia tộc Rakonitz lần đầu tiên được thuật lại một cách đầy đủ.

Toni và Maxine gần như chẳng thể nào sắp xếp nổi một trật tự dọn dẹp nào đối với đống đồ đạc đang ùn ùn chất đống xung quanh, hay tạo ra chút công bằng nào trong việc phân chia, khi mà những bức thư từ mang tính gia trưởng, đầy mạnh mẽ với nét chữ nhọn hoắt của Nữ tộc trưởng cứ liên tục xuất hiện, phủ nhận lẫn nhau và làm lệch lạc mọi sự sắp xếp; chẳng thể nào làm nổi, nếu như bây giờ Truda được sở hữu những bức tượng sứ Dresden trên lò sưởi, rồi lát sau lại chẳng có gì hết, hoàn toàn chẳng có gì — với sự nhấn mạnh đầy cuồng nộ! — và rồi một lát sau nữa bà ấy lại được sở hữu toàn bộ đống lông chồn cùng số vải lanh tuyệt đẹp xứ Bohemia — những gì còn sót lại. Hai phút sau khi tưởng chừng đã vượt qua suôn sẻ nhiệm vụ phiền toái này, họ lại tìm thấy một bản di chúc ghi ngày tháng rất gần đây, tuyệt đối tước bỏ quyền tham gia vào kho báu gia tộc Rakonitz của Iris:

"Chắc hẳn nó được lập ra vào cái ngày tớ vứt đi mấy hũ cá trích mà bà đang cố muối theo công thức cổ nào đó ở Vienna," Iris giải thích cho họ nghe. "Tớ buộc phải làm thế; chúng làm thối hoắc cả phòng! Bà lôi thôi lôi lếch lồng lộn lên mấy tiếng đồng hồ, và tớ nhớ là sau đó bà đã ra lệnh mang đồ viết lược ra đấy!"

"Nhìn đây này," cuối cùng Toni lên tiếng, vừa buồn cười vừa bất lực, "chẳng ích gì đâu. Chúng ta chẳng thể bận tâm đến mấy thứ này được. Tớ không tin là trong những khoảnh khắc tuyệt vời nhất của mình, Bà lại muốn chúng ta làm thế đâu. Việc lần lượt tước quyền thừa kế của từng đứa tụi mình giống như một dạng nghiện rượu vậy; bà tự mãn nguyện bản thân thỉnh thoảng như thế bởi bà nghĩ nó tốt cho mình; chúng ta chẳng cần phải bận tâm đến nó làm gì."

Maxine liền nói: "Ý cậu là, tống khứ hết tất cả á?"

Và Toni gật đầu.

Loraine, người nãy giờ vẫn đang cung kính mân mê một chiếc váy gấm cổ thực sự láng mịn từ thập niên sáu mươi, ngẩng đầu lên từ chỗ đang quỳ trên sàn, khàn giọng nói: "Chúng ta không thể làm thế được."

"Sao lại không?"

"Đương nhiên là làm được chứ; tớ không có ý là không làm được; nhưng chúng ta không nên làm thế. Thật đáng tiếc. Đồ tang tóc các thứ — ừ thì, bà hẳn sẽ thích chúng ta mặc nó, nhưng đó chỉ là một thứ mốt chung đang lỗi thời thôi; tớ có thể hiểu tại sao chúng ta lại không mặc đồ tang" — từ "chúng ta" của cô ta đánh đồng bản thân hoàn toàn với đám cháu chắt của Anastasia — "nhưng việc phớt lờ những gì được viết ra, những điều bà muốn được thực hiện sau khi qua đời, Chúa phù hộ cho linh hồn bà, lại là chuyện khác; như thế là không phải phép; thật thô thiển và thiếu tôn trọng."

Toni và Maxine lặng lẽ nhìn nhau, hệt như họ đã làm mấy bận kể từ đầu buổi chiều tháng Hai trong căn phòng sáng đèn gas ấy... Họ chẳng thèm thắc mắc lớn tiếng xem liệu Loraine có dám mở miệng nói những lời đầy hoa mỹ về sự kính trọng dành cho người đứng đầu gia tộc đã khuất hay không, nếu như cô ta từng phải trải qua tất cả những gì mà mẹ của họ, những người mẹ mà họ hết mực yêu thương, đã từng trải qua. Quả thực, Loraine vốn gây khó chịu ở những mặt khác bên cạnh thái độ trách móc ngấm ngầm trước sự vô cảm và hiện đại đầy cay nghiệt của họ. Cô ta tỏ ra vô cùng rành rọt về quá khứ hơn là bọn họ; cả về mặt lãng mạn lẫn kỹ thuật; sự ngưỡng mộ của cô ta đối với một số món đồ đồng, đồ sứ, đối với kỹ nghệ chế tác trang sức mang dáng dấp sành sỏi; chẳng biết bằng cách này hay cách khác, cô ta đã vơ vét được một mớ kiến thức hỗn độn khổng lồ về các "thời kỳ". Cô ta đắm chìm trong một giấc mơ đầy mê đắm, hoàn toàn không phải giả trỏ, bên cạnh tấm thảm Bokhara cuối cùng nằm trên sàn sát chiếc giường đôi; bên cạnh chính chiếc giường với những trụ cột gỗ hồng mộc chạm trổ nâng đỡ chiếc màn che; bên cạnh một trong những chiếc hộp đựng thuốc hụt của Chú Felix, tàn tích cô độc của một bộ sưu tập từng nổi tiếng một thời nhưng nay đã tản mát từ lâu. Đồ tráng men Trung Hoa; đèn chùm pha lê Venice; một tấm rèm che nắng bằng lụa màu vàng sẫm nhàu nhĩ, có lẽ cũng từ Venice; hai chiếc ly rượu vang Chelsea cổ với phần thân vặn xoắn, sót lại từ tá ly nguyên bản mà Toni còn nhớ từng thấy khi còn nhỏ trong những bữa tiệc tối lấp lánh của Anastasia; một con rồng thủy tinh Salviati dát bột vàng từng nâng một chiếc đĩa trái cây cao vượt lên trên chiếc bàn ăn bằng gỗ gụ lớn trong ngôi nhà ở Holland Park... Tất cả những thứ đó, Loraine đều có thể nhặt nhạnh phân loại ra khỏi những chồng đồ đạc ngổn ngang và những món đồ nhái vô giá trị — thứ đồ rẻ tiền, lòe loẹt do chính tay Nữ tộc trưởng mua về sau này, khi phán đoán của bà đã suy giảm và những người chú giàu có đều đã qua đời.

—"Cái này tuyệt quá! Không, không, Toni, cậu không được vứt cái đó đi đâu... Cậu không thấy đây là một mẫu vật tuyệt đẹp sao? Cái đó chẳng dùng được đâu! Ghê quá đi mất... sao cậu có thể thích nó được nhỉ, Iris? Nhưng mấy cái khóa giày đó là đá ép kiểu Pháp chính gốc thời Louis XV đấy nhé; cậu sẽ thấy chúng lung linh thế nào khi được làm sạch cho mà xem. Đợi một phút xem nào, tớ sẽ nói cho cậu biết chiếc váy này làm bằng vải gì nhé?—Vải bombazine phỏng?—Không, cưng ơi, đời nào có chuyện đó! Vải Bengaline, đúng rồi đấy! Lụa Bengaline; nó cực kỳ thịnh hành vào thập niên bảy mươi... nó thực sự đứng phồng lên được đấy, nhìn kìa! Và bà thường mặc nó với một chiếc đội đầu nhỏ tròn vo, đội lệch cao, nghiêng một góc thế này, cùng vô số lông vũ gắn trên đó... Sớm muộn gì chúng ta cũng phải chạm trán với mấy chiếc lông đà điểu thôi. Không một bà cụ nào lại vứt chúng đi cả. Đưa đống tấm bình phong đây nào, Maxine. Cẩn thận đấy! Cậu đang dẫm lên chúng kìa. Chắc chắn chúng được tháo ra từ khung, và với mắt tớ thì chúng giống tranh Vernet Martin lắm. Nếu đúng thế thật thì chúng vô giá đấy..."

Toni và Maxine bắt đầu cảm thấy hơi mệt mỏi với tất cả những thứ này. Đám lông đà điểu, khi chúng thực sự xuất hiện trong tình trạng xơ xác xù lông, chiếm trọn cả một chiếc rương; và một chiếc hộp lớn khác chẳng chứa gì ngoài những bó hoa vi-ô-lét Parma nhân tạo nhàu nhĩ. Loraine sung sướng reo hò trước những mốt thời trang cổ quái gợi lại từ những phát hiện này; và gọi những người khác là vô ơn, thực dụng và — tệ hơn nữa — thiếu trí tưởng tượng, khi chẳng nhìn thấy gì ở lông đà điểu và hoa vi-ô-lét ngoài kích thước thể tích của chúng... "Suốt ngày: 'ừ, nhưng tụi mình phải làm gì với chúng bây giờ?' hoặc 'biết tìm đâu ra chỗ chứa chúng đây?' — Chúa tôi! đây đâu phải là đồ lưu niệm ở Brighton hay Dieppe! Chúng thuộc về gia tộc cơ mà... Chắc lát nữa cậu lại bảo là định vứt luôn mấy bức Bóng đen đáng yêu này cho mà xem!"

"Tớ có đấy," Toni lạnh lùng đáp gọn lỏn. Dù vậy cô vẫn đặt đống tranh Bóng đen sang một bên... Bố ruột của cô, Dì Truda, Chú Ludovic, Chú Blaise, và Dì Sophie — người mà cô chưa từng gặp mặt, mỗi gương mặt được phác họa bằng màu đen nhọ nồi với một lớp bóng ánh vàng mờ ảo để gợi tả những lọn tóc xoăn; mỗi bức chân dung nằm trong một chiếc khung mạ vàng hình bầu dục. Quả thực, cô đã định đối xử nhẹ nhàng với đám tranh Bóng đen ngay từ khoảnh khắc đầu tiên mở rương; nhưng cô không muốn bày tỏ trước mặt Loraine bất kỳ sự uyển chuyển tình cảm bí mật nào dành cho huyền thoại gia tộc Rakonitz. Sự bực bội của kẻ đi săn lại bị săn. Mười lăm năm trước, chính cô cũng từng đóng vai của Loraine, đầy nhiệt thành cố gắng kích thích sự hào hứng lãng mạn của chính mình giữa đám họ hàng hờ hững hơn. Nhưng Loraine, cũng như mọi khi, đang làm quá lên — làm quá những gì mà lẽ ra Toni có thể làm, và biến nó thành một màn hề... một màn hề...

Một tiếng thét chói tai của Helen thu hút sự chú ý của họ: "Gì thế? Cậu tìm thấy gì vậy?"

"Khoảng bốn tá lược đồi mồi, trong một chiếc vali," Helen vừa nói vừa giơ chúng ra khoe. "Và cái nào cái nấy gãy làm đôi."

Toni, Maxine và Iris ngẩn ngơ nhìn đống lược với vẻ kinh ngạc hầu như tuyệt đối. Sự xuất hiện bất thình lình giữa họ của bốn tá lược đồi mồi đựng trong vali, cái nào cái nấy đều gãy, khiến người ta thấy không thể nào tin nổi là Bà đã qua đời... Đây chính là một sự hiện thân quá đỗi sống động về tính cách của bà. "Bây giờ thì tớ nhớ ra rồi," cuối cùng Maxine cất giọng với vẻ trầm ngâm. "Bà đã mua rất nhiều lược từ một công ty rởm ở Nam Mỹ chuyên quảng cáo bán rẻ mạt hàng hời. Chúng rất dễ gãy."

Toni nhanh chóng lấy lại lớp mặt nạ thực dụng của mình, tuyên bố: "Chúng có thể đem nấu chảy ra; bán đi rồi nấu chảy. Giữ lại ở trạng thái này chẳng ích gì cả." Cô thách thức nhìn Loraine. Loraine chẳng thèm nói gì về đống lược; cô ta chỉ nhướng mày vẻ khinh miệt thiếu kiên nhẫn. Nhưng rồi cô ta lại bắt đầu huyên náo trở lại, khi mà cao trào của sự mệt mỏi kéo đến, đám ren xuất hiện. Không phải loại ren đẹp đẽ như chiếc quạt Chantilly của Anastasia; mà là những chồng, những chồng vô tận loại ren xấu xí đắt đỏ làm bằng lụa dệt máy; giờ đây đã giòn tan do lâu ngày không sử dụng và chôn vùi; phần lớn vẫn được cuộn gập nhiều vòng trên những tấm bìa cứng màu xanh; thứ ren mà các quý bà từng xếp nếp thành những lớp lót xòe phồng bên dưới những chân váy bồng bềnh của bộ đầm dự vũ hội.

—"'Blonde' là tên của loại ren đó," Loraine thông báo. "Các cậu sẽ tìm thấy nó lặp đi lặp lại trong các tạp chí thời trang thập niên bảy mươi và tám mươi..."

Càng lúc càng nhiều ren blonde được vớt lên. Và nhiều hơn nữa. Lúc này thì đám người thừa kế đã kiệt sức hoàn toàn và chỉ mong được về nhà! Căn phòng thì quá chật chội, bầu không khí sực nức mùi băng phiến lẫn long não, và đầu óc ai nấy đều đau như búa bổ... thế mà họ vẫn tiếp tục bới ren blonde... và vẫn tiếp tục bới ren blonde...

Và Loraine cứ khăng khăng đòi phải giữ lại tất cả: nếu vứt đi thì sẽ là một tội ác — một tội ác tày trời không thể tha thứ! Cô ta vừa tháo cuộn ren blonde vừa tuôn ra hàng loạt những đoạn miêu tả từ ngữ kỳ lạ, hấp dẫn khó cưỡng về kiểu người từng mặc chúng; những giai thoại ngon lành hài hước về phòng ăn của họ, cùng những gã đàn ông theo đuổi trong các phòng khiêu vũ... "Cậu có trí nhớ siêu thật đấy!" Helen lên tiếng, chẳng chút ngợi khen.

—Nhưng khi dòng chảy mê hoặc của ren blonde đột ngột kết thúc ở một chiếc áo khoác lông hải ly ngắn ngủn với phần tay áo cực rộng, bộ lông đã bị nham nhở từng mảng do một bầy nhộng đói ăn cao hứng phá hoại, thì ngay cả Loraine cũng im bặt; ngẩn ngơ nhìn nó, chẳng mảy may đề xuất việc giữ lại lần nào nữa...

Những báu vật giá trị nhất và hiển nhiên nhất của Anastasia — đồ bạc và đồ sứ, ngọc thêu nổi và trang sức, trâm cài cùng vòng tay nạm hồng ngọc mà những người chú đã tặng bà vào đỉnh cao sự thịnh vượng — hoặc đã bị bán đi trong suốt những năm tháng qua; hoặc đã nhiều lần đem cầm cố rồi được Toni cùng Maxine chuộc lại; và hiện đã nằm trong tay họ. Sẽ nhẹ nhàng nhàn hạ hơn biết mấy nếu cứ mặc nhiên xem đống đồ đạc còn lại chỉ thuần túy là rác rưởi và chẳng cần giữ lại làm gì. Nếu Loraine không có mặt ở đây để nhận diện từng món "đồ tốt" lẻ tẻ và tỏ ra số sắng quá mức về chúng, thì họ đã chẳng phải chịu đựng ngần ấy phiền toái. Giờ đây, chẳng cần thảo luận thêm nữa, họ bắt đầu chia chác những món di vật. Toni thỉnh thoảng liếc nhìn Loraine với ánh mắt kỳ lạ; còn Maxine thì hoàn toàn phớt lờ cô ta. Dần dần, trật tự bắt đầu hình thành từ đống hỗn độn phình to ấy. Đương nhiên Iris sẽ được nhận bức chân dung Dì Simone, do một họa sĩ nổi tiếng người Hungary thời bấy giờ thực hiện; nó vốn luôn được hứa dành cho cô, bởi cô là người duy nhất trong gia đình thừa hưởng mái tóc đỏ ánh đồng. Truda và Susie thừa hưởng phần lớn kho báu gia đình. Derek và Gerald sẽ chia nhau bất cứ thứ gì nam giới có thể dùng được. Họ tặng Helen những tấm bình phong Vernet Martin; và họ ngỏ ý tặng Loraine chiếc quạt ren Chantilly cùng đôi khóa giày Louis-Quinze mà cô ta ca tụng là làm bằng đá ép vô cùng đẹp đẽ. Loraine mỉm cười, lắc đầu:

"Thôi, cảm ơn. Tớ chẳng lấy gì đâu. Ít nhất là tớ sẽ không lấy thứ gì có giá trị."

Thật là rắc rối. Hành động này lại càng trói buộc cô ta chặt hơn, chứ không như họ hằng mong đợi là sẽ tống khứ được yêu sách của cô ta.

"Cậu muốn gì nào?" Toni lạnh lùng hỏi.

Loraine ném cho cô một cái nhìn giận dữ: "Cậu nói câu đó với kẻ ăn mày ở cửa sau đấy phỏng?"

"Ôi, đừng có làm hàng kịch tính thế chứ! Cậu bảo có thứ gì đó cậu thích hơn những gì bọn tớ vừa đề nghị; và tớ chỉ hỏi lại là thứ gì thôi! Thế thôi nhé!"

“Vậy thì, mấy thứ đó,” Loraine đáp, đồng thời chỉ tay về phía hai bức tranh sơn dầu, cỡ lớn, mờ mịt và tầm thường nằm trong những chiếc khung chạm trổ hoa văn cầu kỳ, đang treo đối diện chiếc giường nơi Nữ tộc trưởng qua đời. Đó là chân dung của Simon Rakonitz và người vợ Babette của ông, ông bà nội của Anastasia.

“Mấy bức đó ư!... Chợt nổi điên lên thế, cậu đòi giữ chúng làm gì cơ chứ?”

Loraine chẳng đếm xỉa gì đến câu hỏi của Maxine. Ánh mắt cô ta dán chặt vào Toni, người lúc này mới chậm rãi cất lời:

"Tớ tiếc lắm, Loraine. Chuyện đó là không thể nào."

"Ý cậu là, cậu định giữ chúng cho riêng mình chứ gì?"

Toni phớt lờ câu ngắt lời. "Khung tranh thì xấu xí khủng khiếp, còn tranh vẽ thì dở tệ. Chúng lại là những thứ kềnh càng, nặng nề nữa chứ."

"Cậu thấy đấy, tớ đâu có coi chúng là tác phẩm nghệ thuật." Và rồi cô ta lặp lại câu hỏi: "Ý cậu là, cậu định giữ chúng lại cho riêng mình sao?"

"Cậu có phiền không, Maxine?" Toni hỏi với vẻ lịch sự thái quá.

"Cứ tự nhiên đi, anh bạn ạ. Tớ sống chung với chúng đủ lâu rồi; chúng chẳng đem lại cho tớ chút niềm vui nào cả."

"Thế mà," Loraine vẫn cố chấp, "thậm chí cậu còn chẳng thèm để mắt đến chúng, cho đến tận khi tớ đưa tay ra chỉ. Lạ thật đấy nhỉ? Người ta cứ ngỡ rằng, nếu chúng quý giá đến thế, thì lẽ ra cậu phải nhắc đến chúng từ mấy tiếng trước rồi chứ. Tớ trò chuyện ở đây suốt cả buổi chiều nay rồi cơ mà."

"Tớ e rằng," Toni lên tiếng bằng một giọng điệu quyến rũ và tao nhã đến mức phát bực, đủ sức khiến một con chuột ngủ đông phải phát cuồng bò ra khỏi hang mùa đông của nó, "tớ cứ đinh ninh rằng chuyện tranh gia tộc đời cũ là điều hiển nhiên rồi chứ. Tớ nào có ngờ chúng lại hấp dẫn cậu đến thế."

"Và sao chúng lại không thể chứ? Chúng chẳng phải là gia tộc của tớ hệt như của các cậu hay sao? Cả hai ông cố của chúng ta đều là con trai của hai người đang ở trong khung mạ vàng đằng kia kìa. Chẳng phải thế sao? Sao cứ phải tìm cách đẩy tớ ra rìa cơ chứ?"

"Chẳng có ai tìm cách đẩy cậu ra rìa cả; và hãy nhớ cho, Loraine, là thời buổi này chúng ta chẳng mặn mà gì với mấy màn kịch tính rùm beng, cãi vã hay thù hằn đâu, nhất là lại vì chuyện tài sản. Cậu có thể lấy toàn bộ phần sưu tập của tớ nếu muốn, ngoại trừ mấy bức chân dung đó." — Nhưng Toni cũng bực bội chẳng kém gì Loraine, dù cô đè nén nó dưới một lớp vỏ bọc lạnh lùng và vô cùng sắc sảo. Cần phải dạy cho Loraine hiểu rõ một lần và mãi mãi rằng cô ta chỉ là kẻ xen vào, và rằng Toni giờ đây mới là người đứng đầu gia tộc — vâng, chính là Toni, kẻ suốt nhiều năm trời vẫn luôn cố gắng quên đi sự tồn tại của những yêu sách và chức vị ấy...

"Tớ đã bảo là tớ sẽ không nhận bất cứ thứ gì có giá trị cơ mà? Cậu chậm hiểu thật đấy! Tớ muốn bức chân dung của những bậc khai sáng triều đại chúng ta, dẫu chúng có xấu xí và kềnh càng đến đâu chăng nữa; chỉ vì chút tình cảm xưa cũ thôi."

"Chắc cậu nghĩ chúng tớ là lũ vô tình vô nghĩa chắc?"

Loraine nhún vai: "Tớ nghĩ rằng cá nhân tớ, tớ sẽ tôn trọng di chúc của người bà..."

"Hai mươi hai bản di chúc của bà cậu cơ à?"

Sự im lặng bao trùm. Và bầu không khí căng thẳng trong phòng như muốn nổ tung!

"Cậu cứ tìm cách hất cẳng tớ kể từ lúc đặt chân đến đây," Loraine gào lên giận dữ. "Tớ chẳng hiểu cậu đang ghen tị với cái gì nữa. Tất cả chỉ là vì ghen tị mà thôi. Tớ chẳng thuộc về nơi này, cũng chẳng thuộc về nơi nọ; chuyện này chuyện nọ không phải việc của tớ; và tốt nhất là tớ đừng nên đến thăm người thân của chính mình kẻo vướng chân vướng cẳng; và tớ là kẻ phiền phức khi cứ hỏi han về họ... Cứ thế và cứ thế mãi! Còn cậu, kẻ đi lấy chồng theo đạo Thiên Chúa, chẳng thèm mời gia tộc đến dự lễ cưới, thậm chí còn chẳng buồn báo cho người phụ nữ lớn tuổi hết mực yêu thương cậu biết, rồi lại xé toạc những di nguyện cuối cùng của bà — hẳn cậu nghĩ mình là người họ hàng có trọng lượng nhất chắc? Cậu lên ngôi báu đấy! Tối nay cậu có mà ngủ không nổi trên giường nếu thiếu mấy bức chân dung cổ treo trên bức tường đối diện cho mà xem! — Cậu muốn chúng chỉ cốt để làm tớ tức điên lên mà thôi. Cậu sẽ tống chúng lên gác mái với mặt quay vào tường, để mặc bụi bám đầy phía sau. Tớ chẳng muốn bất cứ thứ gì từ bất kỳ ai trong số các cậu ngoài một chút ấm áp và tình thân — nhưng các cậu cứ lùi bước, tiếc rẻ với tớ điều đó — và sau khi tớ đã khao khát suốt bao nhiêu năm cô đơn được hòa mình vào gia đình; khao khát các cậu thấy rằng tớ cũng yêu quý gia tộc này, yêu quý lịch sử và con người nơi đây... Chẳng phải chúng ta cùng chung một dòng máu mủ sao? Đầu tiên các cậu lăng múc tớ bằng cách bảo rằng tớ đang mưu đồ trục lợi; rồi bố thí cho tớ thứ gì đó mà tớ có thể bán lấy một khoản kha khá..." Cô khựng lại, như thể đang dồn tụ toàn bộ sức lực cho một màn cao trào hùng biện nào đó có thể nghiền nát Toni thành tro bụi... "Và dù sao đi nữa, nếu cậu quá thiết tha với gia tộc, nếu cậu khốn kiếp đến thế với gia tộc, nếu chính cậu giờ đây mới hoàn toàn là người đứng đầu gia tộc, thì thật đáng tiếc đúng không, khi đã để cho tội nghiệp dì Eugène già nua chết vì bỏ bê và đói khát!"

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 20 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.