—"Mẹ ơi!" Babs vừa ré lên vừa lao vào phòng.
"Con tặng mẹ cái lọ mực này nè. Con tự làm đấy!" Con bé dúi thẳng món đồ vào đôi tay đang buông thõng của Toni.
Đó là một sự kết hợp giữa bìa cứng, đất nặn, đinh ghim và những que diêm đã cháy đen; nó chẳng thể chứa nổi dù chỉ một giọt mực; hơn nữa, đây lại là cái lọ mực thứ mười bốn cùng loại mà Babs đã đem tặng cô trong suốt ba ngày qua! Susie cũng từng nhận được vô số lọ mực tương tự, và tất cả lũ gia nhân cũng vậy. Babs chỉ mất vỏn vẹn năm phút để hoàn thành một món; và lần nào con bé cũng mong chờ một màn bùng nổ của lòng biết ơn, sự ngạc nhiên cùng nỗi phấn khích y hệt như khi món quà đầu tiên được trao tận tay người nhận đầu tiên. Ngay cả Quimper cũng bắt đầu cảm thấy mệt mỏi với những cái lọ mực này.
—"Lọ mực đấy, mẹ ạ!" Babs lại ré lên, toàn thân rung lên vì phấn khích. "Con tự làm đấy, và giờ con sẽ làm cho mẹ cái nữa nhé!"
Toni đờ đẫn nhìn món quà. Xet trong hoàn cảnh hiện tại, một cái lọ mực làm bằng đất nặn và bìa cứng có lẽ là thứ cuối cùng trên đời mà cô mong muốn hay có thể sử dụng đến.
... Giờ đây, cô chẳng còn lấy một phút giây rảnh rỗi nào dành cho các con. Thế nhưng, trong tâm trí đang bồng bềnh chìm khuất và mịt mờ tựa chốn hoàng hôn của Toni, nơi mọi suy nghĩ dường như trở nên lu mờ và chìm nghỉm, một sự thật đang từ từ trôi nổi: rằng cũng như việc cô từng lơ là gia đình và sự nghiệp vì mải mùng tìm kiếm những "tháng ngày vui vẻ"; rồi lại thờ ơ với Giles vì gia đình và công việc; thì giờ đây, sớm muộn gì cô cũng sẽ phải trả giá cho sự phớt lờ những đứa con thơ — y như hiện tại, khi cô đang đối mặt với nguy cơ mất đi Giles; y như năm ngoái, khi cơ ngơi của "Toni's" sụp đổ; và trước đó nữa, là nỗi dằn vặt khi dì Eugène qua đời. Chẳng ai có thể trốn tránh việc trả món nợ cuộc đời, chưa bao giờ. Và khi bạn còn đang bận rộn xoay sở để thanh toán xong hóa đơn này, thì một tờ hóa đơn khác lại được chìa ra, kèm theo cái cúi đầu đầy mỉa mai của số phận... Ý nghĩ ấy bàng hoàng trơ mắt nhìn cô, ngây dại tựa một sinh vật dưới đáy nước sâu thẳm... rồi lại vụt biến mất.
—Đột nhiên, cảm giác tê dại tiêu tan. Toni lấy lại quyền kiểm soát nguồn năng lượng trong người. Cô giục Babs chạy đi gọi Susie; cô bấm chuông gọi Quimper; cô bảo Quimper tra cứu lịch trình tàu hỏa và tàu thủy; cô ngou ngoáy viết một bức điện gửi San Goffredo, yêu cầu chuyển qua tổng đài điện thoại để báo rằng cô sẽ lên đường ngay lập tức. Bằng những lời ngắn gọn và không hề van xin sự an ủi — cô chẳng có thời gian cho việc đó! — cô kể lại mọi chuyện vừa xảy ra cho Susie; nài nỉ cô ấy giám sát việc thu dọn bất kỳ hành lý xách tay khẩn cấp nào cần thiết cho chuyến đi sang Ý sắp tới. Cô viết vài dòng gửi Helen, chính thức bàn giao quyền điều hành tiệm "Toni's" vô thời hạn. Sau đó, khi chiếc điện thoại đã trống chuông, cô gọi đến Câu lạc bộ của Jimmy và may mắn bắt liên lạc được với ông. Nếu không vì dịch lở mồm long móng bùng phát ở hạt Gloucestershire, có lẽ Jimmy đã ở dưới ấy để đi săn từ lâu.
Thật khó để đoán trước phản ứng của ông khi nghe tin dữ; nhưng ông hứa sẽ ghé sang ngay lập tức.
"Chuyến tàu của bà xuất phát từ ga Victoria — lúc chín giờ mười phút, thưa phu nhân," Quimper nói, giọng nghẹn ngào đầy vẻ cảm thông — sự chia sẻ duy nhất mà phép lịch sự cho phép ông bày tỏ. "Hẳn phu nhân sẽ cần dùng ngay chút gì đó tẩm bổ. Tôi sẽ dặn bà Quimper chuẩn bị."
Toni gật đầu. Rồi cô lại nhìn lên đồng hồ. Lần trước khi cô nhìn nó là để thầm đoán xem khi nào Giles mới xuất hiện ở phía bên kia khung cửa. Tâm trí cô bứt rứt đo lường khoảng cách giữa Công viễn Regent's và Villa Bel Respiro bên bờ Địa Trung Hải... Cô nhìn thấy dải đất vẫn thuộc về nước Anh; rồi đến dải biển mênh mông; tiếp đó là cả một mảng nước Pháp rộng lớn cần phải vượt qua; rồi lại bị trì hoãn ở Paris — sự thiếu kiên nhẫn của cô nổi loạn vô ích trước ý nghĩ về khoảng thời gian ba tiếng đồng hồ chết tiệt ở Paris! — rồi lại thêm nước Pháp dài đằng đẵng; và một chuyến hành trình dài đến phát điên lượn qua lượn lại các đường hầm dọc bờ biển, dừng lại ở mọi khu nghỉ dưỡng ngập nắng vùng Riviera; Ventimiglia — lại chờ đợi! — không, cô có thể thuê một chiếc xe hơi ở đó — nhưng liệu thế có nhanh hơn chút nào không? Bạn chẳng thể đấu lại khoảng cách, hoàn toàn không thể! Bạn chỉ có thể chinh phục nó, từng inch một. Và những người khác trong gia đình cô đang ở ngoài đó cùng Giles: Loraine, Val và dì Elsa; còn cô, người quan tâm đến anh hơn bất cứ ai — người đang cuống cuồng lo lắng đến tuyệt vọng thế này — lại phải băng qua bao nhiêu đất liền và biển cả mới có thể đến được bên anh...
"Và mình đã không gặp anh ấy suốt tám tháng trời," Toni thầm nghĩ. Cô chợt lóe lên ý định có thể bay đến bên anh — ít nhất là bay đến Paris — nhưng rồi cô lại dạt bỏ ý nghĩ ấy ngay: gió thổi quá mạnh; cô có thể nghe thấy tiếng gió quất rầm rầm vào khung cửa sổ; cô không thể mạo hiểm gặp tai nạn trên không; Giles đang cần cô...
Và ý nghĩ ấy, trong khoảnh khắc lóe lên, mang lại sự xoa dịu dịu kỳ tựa một thứ thuốc mỡ mát lạnh và quý giá — ý nghĩ rằng Giles có thể đang cần đến cô. Cô không biết liệu người ta có thể nói chuyện sau khi bị xuất huyết hay sẽ rơi vào trạng thái bất tỉnh. Liệu anh có kịp thốt lên câu: "Hãy gọi Toni đến!" không? Hay cô chỉ được triệu tập như một thủ tục hình thức, đơn thuần vì cô là vợ của anh? Một lần nữa, cô bước đến bên điện thoại, quay số của vị bác sĩ gia đình vẫn thường khám cho họ. Thật kỳ lạ, sao cô lại có thể nhớ nổi số điện thoại của ông, cùng tất cả những con số khác mà cô cần lúc này! Thường thì cô luôn phải dò tìm trong danh bạ; thường thì trí nhớ của cô từ chối việc lưu giữ các dãy số điện thoại. Thế nhưng tối nay, chúng cứ tự động nhảy múa trong đầu cô ngay khi cô cần đến chúng, rõ mồn một trên nền giấy trắng mực đen, tựa những nốt nhạc đen và nốt móc đơn nhỏ bé. Vị bác sĩ vẫn có nhà; mọi chuyện nhỏ nhặt đều đang suôn sẻ; điều đó chắc hẳn có nghĩa là, những chuyện lớn lao rồi cũng sẽ xuôi chèo mát mái phải không? Cô hỏi ông về tình trạng xuất huyết, và ông cung cấp cho cô mọi thông tin cần thiết. Susie đứng ngay bên cạnh liên tục nhắc khéo cô hỏi thêm: "Tôi có nên mang theo thứ gì không, kiểu như thuốc men hay bất cứ dụng cụ chăm sóc bệnh nhân nào mà một ngôi làng nhỏ ở Ý có thể không có sẵn?" Lại một lần nữa, vị bác sĩ đưa ra những chỉ dẫn rất hữu ích; và người y tá từ bệnh viện St. Olaf's được lệnh lập tức chạy đi mua đồ ở hiệu thuốc gần nhất.
Toni bước lên lầu, thay bộ đồ du lịch ấm áp. Cô có cảm giác mình đang làm mọi thứ quá nhanh... Cô muốn nhồi nhét thời gian cho đến khi nó chật ních lại, không thừa ra một giây nào trước khi chuyến tàu lúc chín giờ mười phút rời ga Victoria. Cô lại đi xuống phòng khách; cô không tài nào chịu nổi cảnh ở lại lâu với lũ trẻ, dù sao thì Susie cũng đang đưa chúng đi ngủ. Cô bắt đầu đi đi lại lại trong phòng, y hệt như lúc cô đợi Giles để đưa cho anh liều thuốc "địa ngục trần gian" — theo cách gọi của Colin. Bữa tối được mang lên, cô lơ đễnh nhấm nháp vài miếng trong khi chân vẫn không ngừng bước. Cô đang bấn loạn đến mức chẳng thể ngồi yên. Chân cô va phải vật cản trên thảm. Đó là cái lọ mực mà Babs đã làm cho cô. Toni cúi xuống nhặt nó lên, trìu mến vuốt ve, miệng bật cười trong nỗi nghẹn ngào... Mọi chuyện trên đời diễn ra thật trớ trêu làm sao: "Xuất huyết, bệnh tình nguy kịch" — "Mẹ ơi, con tặng mẹ lọ mực này. Con tự làm cho mẹ đấy..." Tiếng cười của cô chực vỡ òa thành những giọt nước mắt...
"Mình sẽ không khóc!" Toni lẩm bẩm. "Mình — mình thề là sẽ không khóc! Nghe đây, mình sẽ tự nhủ thế này: nếu mình khóc, đó là dấu hiệu cho thấy mình sẽ chẳng thể đến nơi... kịp lúc đâu.... Điều đó sẽ ngăn mình lại!" Và quả thực, cô không dám khóc, một khi đã tự đặt ra hình phạt này trong đầu như một thứ bùa chú răn đe—— Bởi đó là cách kỳ quặc mà Toni dùng để tự trị bản thân.
... Giles, Giles! — À, Jimmy đây rồi. "Lẽ ra ông ấy phải đến sớm hơn; ông ấy có việc gì mà phải lơn tớn lên chứ," cô thầm nghĩ với vẻ hằn học. "Nhà Goddard đúng là đám người máu lạnh, chẳng thèm quan tâm chuyện sống chết của người khác... Chắc ông ta phải chơi cho xong ván bi-a hoặc ván bài bridge rồi mới chịu ló mặt đến quá!" Và rồi cô chợt nhận ra lúc này còn chưa đến tám giờ. Cô đã dặn tài xế lái xe đến ga lúc tám giờ bốn mươi phút. Chính cô là người mở cửa trước đón Jimmy. Chờ đợi trong phòng khách trong lúc ông được Quimper đón vào là một sự cực hình. "Nhà Goddard đúng là đám người..."
Nhưng ít nhất là tối nay, họ sẽ không bật máy hát đĩa và uống rượu Lanson dòng 1914 giống như hồi tháng Hai, lần gần nhất cô phải cuống cuồng triệu tập bố chồng mình tới.
... "Jimmy!" Cái nhìn đầu tiên chạm vào khuôn mặt ông khiến cô giật mình thảng thốt, dẫu là dưới ánh đèn nhợt nhạt và lộng gió nơi hiên nhà. Chơi bài?—Bi-a?—Sao cơ — nhưng Jimmy đã già đi thực rồi; làn da ông khô khốc tựa da thuộc; những nếp nhăn trên mặt hằn sâu và căng cứng. Căn phòng cất súng và những dinh thự vùng quê? Những kẻ ngoại đạo vô cảm với nhau ư? Toni bỗng thấy hổ thẹn. Liệu cô có bao giờ nhận ra hết những sai lầm ngạo mạn của mình không? Chỉ trong khoảnh khắc bừng tỉnh ngay tại cánh cửa trước đang mở rộng ấy, cô hiểu rõ rằng, Goddard vô cùng thương yêu người con trai này, sâu sắc và đau đớn chẳng kém bất kỳ bậc cha mẹ nào trong Kinh thánh; tình phụ tử độc tôn không phải là đặc quyền riêng của người Do Thái... Và ở đây, một lần nữa, hình ảnh David đang đau buồn khóc thương cho Absalom lại hiện về.
Toni, người vốn đang thèm khát một bờ vai để tựa vào, lại phải gồng mình đứng vững để làm chỗ dựa cho một người đàn ông đang gặp hoạn nạn.
"Nó sẽ chết thôi!" Jimmy thốt lên như để an ủi cô. "Đương nhiên là nó sẽ chết! Hai đứa kia thì chẳng tích sự gì — Reg, Freddie. Reginald xưa nay vẫn luôn là một tên đạo đức giả đáng ghét; còn Freddie thì đốn mạt y hệt bố nó. Chỉ có một gã có thể trạng khỏe mạnh đáng nguyền rủa như tôi đây mới sống dai dẳng được thôi. Toni cưng à! Con gái yêu của ta!... Nhưng Giles mới là đứa tử tế duy nhất. Bệnh xuất huyết — lúc nào cũng chí mạng, luôn luôn là như vậy!"
Toni đã chịu đựng đủ rồi. Cô quay phắt lại quát vào mặt ông: "Xuống địa ngục đi!" cô chanh chua đáp trả: "Và thôi ngay cái trò làm trò hề bôi bác bản thân đi! Không được đâu, Jimmy! Tôi không cho phép ông làm thế nữa!"
Bố chồng cô ngây người ra một thoáng; rồi giữa mớ cảm xúc hỗn độn của mình, ông cũng tìm lại được chút lý trí.
"Xin lỗi cháu gái!" ông nói. "Đó chính xác là những gì ta cần — một gáo nước lạnh tạt thẳng vào mặt. Bản lĩnh của cháu gấp năm mươi lần ta; đa phần phụ nữ thời nay đều thế," ông kết luận với vẻ dằn vặt. Nhưng Toni biết rằng thời gian phục vụ trong quân ngũ của ông, tuy ngắn ngủi, nhưng từng được đề xuất tặng Huân chương Dịch vụ Xuất sắc (D.S.O.) trong chiến tranh Boer; đó là chiến dịch quân sự đầu tiên và cũng là cuối cùng của ông, bởi ông giải ngũ ngay sau đó không lâu. Dù vậy, cuộc chiến năm 1914 lại kéo ông trở lại chiến trường.
Trong im lặng, cô pha cho ông một ly whisky soda thật đặc. Tất cả những ký ức sâu đậm nhất của cô về Jimmy đều gắn liền với việc pha whisky soda cho ông!
"Đỡ hơn nhiều rồi đấy! Chuyến tàu của chúng ta khởi hành lúc mấy giờ thế, Toni?"
Thế là ông cũng đi cùng cô sao? À, dĩ nhiên rồi, giờ thì rõ mười mươi là ông yêu thương Giles đến nhường nào... Toni tự hỏi liệu Giles có che giấu một tình cảm tha thiết không kém dành cho bố mình bằng cái vẻ ngốc nghếch tương tự hay không. Chắc là có; dường như cô bắt đầu mường tượng ra điều đó...
"Chín giờ mười phút. Ông có thể đi ngay thế này, với bộ dạng hiện tại sao, Jimmy?"
"Sao lại không chứ?" ông thắc mắc một cách đơn giản. "Này Toni, ta linh cảm chuyến đi đó sẽ chẳng dễ chịu gì cho cam đâu."
"Cháu biết chứ, Jimmy. Cháu biết."
“Cháu vẫn chưa chán ngấy thằng bé đấy chứ?”
Cô chợt nhận ra Jimmy hoàn toàn không biết gì về bức điện tín đầu tiên cô nhận được, và vẫn đinh ninh rằng Giles vừa thông báo ý định về nước, còn Toni thì đang chuẩn bị tươm tất để đón anh. Ồ chà, có hề gì đâu? Chẳng đáng để bận tâm giải thích. "Không đâu Jimmy, không hề chán chút nào. Chắc chắn là không rồi. Chúng cháu sẽ làm rõ mọi chuyện với nhau, em và tôi," cô tiếp tục với giọng điệu kiên định, "khi anh ấy khỏe lại."
"Cháu nghĩ nó sẽ qua khỏi chứ, hử?"
Chúa ơi! Ông mới phụ thuộc vào người khác làm sao; đôi mắt ông trông chẳng khác nào một chú hề buồn bã. "Ôi, anh ấy sẽ qua khỏi thôi——" Nhưng rồi cô lại bác bỏ ý định đó... Suy cho cùng, Jimmy có phải trẻ con nữa đâu. "Loraine đã viết: 'Bệnh tình nguy kịch' trong bức điện tín. Thôi chúng ta đừng tự chuốc lấy những lời đường mật an ủi nhau nữa, Jimmy ạ."
Jimmy gắt gỏng tuyên bố: "Biết đâu căn bệnh ngạt khí đó là nguyên nhân sâu xa — vụ nhiễm độc khí độc hồi năm 17. Nó để lại một vết thương lòng. Ai mà biết trước được điều gì, chẳng thể nói trước được đâu! Đáng ra người ta phải chết theo đúng thứ tự trước sau chứ. Ta không muốn phải chứng kiến cảnh con trai mình chết. Tại sao ta lại phải chịu đựng điều đó cơ chứ? Ta lớn hơn nó những hai mươi sáu tuổi cơ mà. Ta chẳng thiết sống nữa!"
"Vớ vẩn!" Toni thốt lên, bỗng chốc trở về dáng vẻ của một nữ sinh. "Ông yêu đời lắm Jimmy ạ, chính ông cũng thừa nhận điều đó cơ mà!" Và đó là sự thật: Goddard vốn là kẻ say mê ngựa chiến và những cuộc săn bắn; ham mê rượu ngon vật lạ; thích cười đùa và thích nghe chính giọng nói của mình; thích những cô nàng tiểu thư sướt mướt, xinh xắn và đầy khiêu khích — gọi là "gái tơ" có lẽ là từ chuẩn xác nhất khi ông còn trẻ; thích đọc sách — một nét tính cách hoàn sự bất ngờ; thích cả đời sống phố thị lẫn điền viên — vâng, Jimmy yêu cuộc sống; ngay cả những khoảnh khắc chán chường hay hối hận của ông cũng mang một hương vị kỳ lạ nào đó; nhưng trên hết, ông thích sự tụ tập đông vui: sẵn sàng rời bỏ một thiên đường cô quạnh để đâm đầu vào một chốn luyện ngục nhộn nhịp bất cứ lúc nào trong tuần!
"Ờ, ta thừa nhận mình ham hố mọi thứ," tội nghiệp Jimmy ngậm ngùi thừa nhận, "và chúng chẳng phải những điều lớn lao, cao thượng gì cho cam. Ta chỉ thích tận hưởng cuộc sống của mình thôi — chả giấu gì cháu, tối nay ta đã hẹn ba em tiểu thư xinh đẹp từ chương trình 'Who's from Hu-la-hu?' đến ăn tối đấy. Những em út lộng lẫy!" — ông bắt đầu say sưa kể với vẻ hào hứng... rồi chợt nhớ ra điều gì đó—— "Và cháu thấy đấy! Ở cái tuổi này đáng lẽ ta không nên đi ăn tối với mấy cô nàng đó. Đáng ra ta phải nghĩ đến Thiên đàng, hoặc làm việc vì Đế quốc mới phải. Nhưng ta không tài nào bỏ được. Ta từng chỉ muốn chết quách đi cho rồi khi Nance qua đời. Và nếu Giles chết..."
Toni tuyệt vọng dò dẫm tìm kiếm điều gì đó để lái hướng suy nghĩ của Jimmy ra khỏi cái sự ám ảnh đến bướng bỉnh của ông với từ "chết"; cô thực sự không thể chịu nổi nếu phải nghe từ đó thêm mười phút đồng hồ nữa thôi. — Chiếc lọ mực của Babs! — "Cháu gái lớn của ông làm cái này đấy," với một nụ cười có phần run rẩy, cô giìa món đồ về phía ông. "Gần đây chúng cháu ngập ngụa trong mấy thứ này; trào lưu mới của Babs đấy. Không biết cái quái gì xui khiến con bé làm thế nhỉ? Nó có phải con nhà văn phế vật nào đâu mà di truyền với chả không di truyền."
“Babs không phải đứa cháu lớn nhất của ta, chết tiệt thật!” Goddard càu nhàu. “Mấy đứa nhóc nhà Reggie…” ông đột ngột khựng lại. “Ôi Chúa ơi!” ông thốt lên; và nếu như ban đầu ông chỉ suy sụp, thì giờ đây ông thực sự kinh hãi và chết lặng.
“Gì thế Jimmy? Có chuyện gì vậy?” Phải chăng ông đang nhìn thấy hồn ma? Hay có chuyện gì xảy ra với Giles rồi ư?... Toni ngoái đầu nhìn lại một cách hoảng sợ về hướng mà Jimmy đang trơ mắt nhìn đăm đăm. Chẳng có gì — trống không.
“Cái di chúc đó,” Jimmy Goddard rên rỉ; “bản di chúc quái quỷ đó!”
Toni hoàn toàn không hiểu nổi. “Chúng ta phải khởi hành trong một phút nữa đấy,” cô nhắc nhở ông. “Di chúc nào cơ chứ?”
Khuôn mặt bố chồng cô bỗng chốc trở nên cứng đờ một cách khó hiểu; giọng ông cáu kỉnh và gắt gỏng khi giải thích cho cô — hoàn toàn quên bẵng đi tiệm “Toni’s” — theo cái cách mà những người đàn ông thuộc tuýp của ông thường dùng để giảng giải chuyện kinh doanh cho phụ nữ với năng lực nhận thức kém cỏi: “Nếu bây giờ có chuyện gì xảy ra với Giles,” ông nói gọn lỏn, “ta không thể để lại dù chỉ một xu rách cho mẹ con cô được; tất cả, từng xu một, sẽ phải thuộc về Reggie hoặc Fred, hoặc cả hai. Chúa phù hộ là ta chẳng muốn để lại cho chúng bất cứ thứ gì,” ông nói thêm, càng lúc càng bực bội trước vẻ ngạc nhiên hiện rõ trong mắt Toni — bởi cô từng đinh ninh Jimmy vô cùng ghét đứa con trai cả của mình — “Lẽ ra Giles phải được hưởng tất cả — cô biết điều đó, và nó cũng biết — toàn bộ cơ ngơi đó — trị giá gần một trăm hai mươi nghìn bảng Anh. Ta không thể đụng đến phần vốn gốc. Ta chỉ có Quyền Chỉ định để phân chia nó cho các con ta — đó mới là cái ác mộng thực sự. — Ôi chao quỷ tha ma bắt, Toni, đừng có trố mắt nhìn ta như thế! Mọi chuyện rõ mười mươi còn gì.”
“Cháu biết chứ,” Toni lạnh lùng đáp, “nhưng tối nay đầu óc cháu hơi chậm chạp, nên—”
“Ôi, ta xin lỗi, ta xin lỗi cô bé. Nhưng lũ trẻ nhà Giles đấy... ta rất quý chúng; những đứa nhóc hoạt bát đáng yêu! Ta không ưa hai đứa con nhà Reggie, và nếu Fred có con, chắc chúng còn tồi tệ hơn: Fred là một kẻ bỏ đi; đã thế bản chất còn quanh co lươn lẹo. Bản thân ta chẳng phải thánh nhân gì cho cam, nhưng ta không thể dung thứ cho những việc làm mờ ám của Fred; ta thấy hổ thẹn vì điều đó, đó là sự thật. Không, chắc chắn sẽ phải thuộc về Reggie. Cháu thấy đấy Toni,” giọng ông dịu đi rất nhiều, “toàn bộ số tiền lãi mà ta, Giles, cháu và lũ trẻ đang sống dựa vào hiện tại, đều do gia đình Nance để lại; ông cụ nhà đó giàu nứt đố đổ vách, và Nance là đứa con duy nhất. Theo các điều khoản của bản di chúc thừa kế, nếu nó qua đời trước ta, ta được quyền sử dụng số tiền lãi, và để lại vốn gốc cho con của nó và con của ta; nhưng không được phép chuyển nhượng cho người ngoài; không được để lại cho con cháu của chúng.”
“Ồ, nhưng chắc chắn là...” Toni bắt đầu “...việc để lại cho Babs, Paul và Antony thì đâu tính là tước đoạt quyền lợi của Giles chứ?” Cô có thể không đấu tranh cho bản thân mình khi đứng trước vấn đề thừa kế; nhưng cô phải chiến đấu vì Babs, Paul và Antony; cô vẫn luôn tin rằng ít nhất chúng sẽ được bảo đảm tương lai. Đây lại là một dạng hoảng loạn hoàn toàn mới đang len lỏi vào tâm trí cô...
“Ta biết nó cũng rứa cả thôi! Ta biết nó rứa cả thôi! Nhưng cháu không thể thay đổi các điều khoản pháp lý được. Ta có thể gom tiền theo ý mình, miễn là nó không lọt ra ngoài tay Reggie, Giles và Fred. Ta có thể chia đều, hoặc để lại tất cả cho một đứa, hay chia đôi cho hai đứa và bỏ qua đứa thứ ba. À mà Reggie thì có dư dả rồi, thậm chí thừa thãi; nó là một doanh nhân nhạy bén; chẳng bao giờ chịu nhả ra dù chỉ một xu nếu có thể. Còn Fred thì tự hủy hoại đời mình từ lâu rồi. Lẽ ra mọi thứ thuộc về Giles; dĩ nhiên là thế rồi; chúng ta — chúng ta là những người bạn tốt của nhau, ta và Giles, dĩ nhiên chẳng đời nào hai bố con lại đi khoe khoang ầm ĩ về điều đó; nhưng nếu Giles chết trong hoàn cảnh này, trước cả ta, thì ta hoàn toàn bất lực; nếu mai sau lũ trẻ có chết đói đi chăng nữa, ta cũng đành bó tay.”
“Thật bất công!” Toni thét lên đầy hoảng loạn. Cô đang chìm sâu trong gọng kìm của nỗi sợ hãi cay đắng nhất... Toni từng nếm trải nghèo đói; đó không phải là một khái niệm mơ hồ đối với cô; cô đã lê lết qua những năm tháng khốn cùng đó; cô có thể đọc van vách từng chi tiết tồi tàn nhất của nó: vừa nghèo vừa ốm đau; nghèo đói đi kèm với sự đố kỵ; nghèo và kiệt sức; nghèo mà vẫn phải cắm cổ làm những công việc mình căm ghét; nghèo trong những chốn dung thân nheo nhóc; nghèo đói và sợ hãi... Ồ, Toni rõ hơn ai hết! Nghèo và cay đắng; nghèo và bị gạt ra bên lề — vâng, thậm chí cho đến tận dòng cuối cùng của bản trường ca khốn khổ ấy: nghèo và đói khát. Toni biết rõ! Chà, chuyện đó đã qua lâu lắm rồi; chẳng việc gì phải moi móc lại trong tâm trí nữa. Nhưng — tuyệt đối không được để chuyện đó xảy ra với Babs! Cô không thể chịu đựng nổi nếu cảnh ngộ ấy rơi vào đầu Babs và hai đứa nhỏ; cô từng nghĩ chúng đã được bảo bọc an toàn; cô từng tin rằng, khi gả vào gia tộc Goddard, cô đã vớ được mỏ vàng, một khoản lợi nhuận trên trời rơi xuống... Dù túng thiếu tạm thời đến đâu đi nữa, đằng sau họ vẫn có cả một gia tài chống lưng; đó chính là cảm giác hào hứng tuyệt vời: bạn có thể dựa lưng vào nó như vào một bức tường thành; nó ngăn chặn những cơn gió lạnh hắt hiu như một ngọn núi lớn; toàn bộ khối tài sản kếch xù của người ông nội ấy, sớm muộn gì cũng thuộc về chúng: không phải thứ tiền kiếm được từng đồng từng cẳng, và bấp bênh phụ thuộc vào lao động hay rủi ro; mà là tiền có sẵn, ở đó và chờ sẵn! — Lũ trẻ sẽ ổn thôi!
Và giờ đây... Nhưng Jimmy đang nheo mắt nhìn cô, một thứ ánh sáng kỳ lạ lóe lên dưới đôi mi nhăn nheo tựa da thuộc... Ông thậm chí còn đang mỉm cười nhẹ... Toni nhận ra rằng cô đã tự bộc lộ bản thân trước mặt ông, điều mà cô chưa từng làm ngay cả khi Giles rời bỏ cô; hay thậm chí khi hay tin Giles bệnh tình nguy kịch. Cô đang hoảng sợ, và có khoảnh khắc cô để Jimmy nhìn thấy điều đó, sự hoảng sợ tột độ... “Ôi, Jimmy! Cháu không có ý đó — chỉ là — cháu từng có một thời gian nghèo túng khủng khiếp, ông biết đấy. Chẳng có gì vui vẻ sất, nhưng cháu chẳng bận tâm nếu chỉ một mình cháu phải chịu cảnh đó,” cô đứt quãng thốt lên. “Ôi Jimmy, xin ông, xin ông — hãy làm gì đó đi!” Cô vung tay ra trong khoảnh khắc đầu tiên nhận thức được những gì bố chồng vừa giải thích; và ông đã nắm lấy tay cô. Bàn tay ông ấm áp và nhân hậu; lại vô cùng cứng rắn. Goddard đã thay đổi trong vài phút vừa qua. Nếu Toni có thời gian để chú ý đến điều đó, cô có thể nhận xét rằng ông đã lấy lại được vẻ uy nghiêm vốn có.
“Xe đến rồi kìa,” ông nói. “Chúng ta phải xuất phát thôi, Toni cưng ạ; và hãy trút bỏ gánh nặng về cái vụ di chúc quái quỷ này đi. Biết đâu Giles sẽ hồi phục thì sao. Người phụ nữ đó, em họ của cháu — tên gì ấy nhỉ? — Loraine — chắc chắn con mụ ta chỉ giỏi làm cho mọi người hoảng sợ thôi; và dù sao đi nữa, hiện tại chẳng có ai phải chịu cảnh nghèo đói túng quẫn cả. Khoản thu nhập của cháu vẫn được đảm bảo như cũ mà, những gì cháu và Giles vẫn nhận đều đặn hai nghìn bảng một năm ấy. Ước gì ta có thể kiếm nhiều hơn thế, hoặc tích lũy được vài nghìn mỗi năm — ta có lẽ vẫn còn sống thêm được hai mươi năm nữa ấy chứ — nhưng bản thân ta đang ngập trong nợ nần ngập đầu ngập cổ. Ta cũng chẳng hiểu sao mình lại tiêu hoang thế, nhưng lúc nào cũng túng thiếu. Tài khoản thấu chi của ta ở ngân hàng đã lên tới hơn bảy nghìn bảng dựa trên tài sản thế chấp thu nhập; thế nên ta bị trói buộc tay chân khắp nơi, cháu hiểu chứ? Nhưng thôi đừng bận tâm, đừng lo lắng nữa Toni, đừng lo lắng nữa nào... Nào chúng ta đi thôi!”
Susie và Quimper đã xuất hiện; và những khoảnh khắc tiếp theo bị cuốn phăng vào vòng xoáy của cuộc chia tay vội vã — những lời an ủi cuối cùng của Susie được thì thầm khi cô ôm chầm lấy Toni trong vòng tay — lời chúc chân thành từ Quimper: “Và vợ chồng tôi vô cùng hy vọng, thưa phu nhân, rằng bà sẽ tìm thấy ngài chủ nhân đã khỏe lại; xin hãy gọi cho tôi nếu bà cần bất kỳ sự giúp đỡ nào để đưa ngài ấy trở về từ Những Xứ Sở Xa Xôi Ấy.”
Tất cả những điều đó không cho Toni dù chỉ một phút để ngẫm nghĩ; và ngay cả trong suốt hai mươi phút ngồi im lặng cùng Jimmy trên chiếc xe hơi của hãng dịch vụ cho thuê, phóng như bay từ Công viên Regent đến ga Victoria giữa dòng xe cộ tấp nập, sự cấp bách phải đi thật nhanh, tiến lên phía trước, vượt qua chiếc xe tải kia, lách qua đoạn đường kẹt xe trước khi bị cảnh sát thổi còi, tiến lên, mới là điều duy nhất có ý nghĩa thực sự... Tiến lên! Giỡ nhỡ họ lỡ chuyến tàu thì sao? Giỡ nhỡ cô không bắt kịp chuyến phà tối nay thì sao? Thật là một kẻ ngốc khi để lãng phí thời gian; lại còn thản nhiên ngồi nói chuyện với Jimmy như thể họ không cần phải băng qua nửa thành phố — cảm giác là vậy — chỉ trong vòng hai mươi phút ngắn ngủi!
Nhưng thần may mắn của giao thông thành phố hôm nay lại tỏ ra rộng lượng. Họ dừng chân trước lối vào sân ga Victoria Continental đúng lúc đồng hồ điểm chín giờ; và cô chẳng có hành lý gì phải bận tâm, ngoại trừ chiếc vali đơn độc. Sau khi Jimmy đi mua vé và gặp lại cô ngay lối vào sân ga, ông lại giáng cho cô một cú sốc khác:
“Toni thân mến, ta hy vọng cháu không phiền, nhưng ta sẽ chỉ tiễn cháu đến đây thôi. Lẽ ra ta định đi cùng cháu đến tận Dover để đưa cháu lên phà, nhưng thực sự ta chẳng thấy mình có ích gì ở đó cả. Ta là một kẻ mang năng lượng tiêu cực, và khi nghĩ đến tội nghiệp Giles... Cháu sẽ ổn cả thôi, phải không?”
“Nhưng chẳng phải ông định—” Toni ngớ người bắt đầu câu hỏi. May mắn thay, họ tìm thấy một toa hạng nhất gần như trống không, và Jimmy giúp cô bước lên, trải tấm chăn lên đầu gối cô, nhét chiếc vali lên giá hành lý và đưa cho cô cuốn vé nhỏ.
... Cô đã đinh ninh chắc chắn rằng ông dự định đồng hành cùng cô đến tận San Goffredo. Chà, chính ông đã mặc định điều đó, và cô cũng vậy. Người con trai cưng của ông đang lâm bệnh nặng. Chắc chắn không thể có chuyện chỉ đưa tiễn cô đến đây, dù là từ ga Victoria hay từ Dover chứ? — hay là cô đã hiểu lầm khi ông nói về việc “khởi hành sớm” và “chuyến tàu của chúng ta đi lúc mấy giờ”?
“Ta ra ngoài đó cũng chẳng giải quyết được gì,” Jimmy lặp lại, đoán được suy nghĩ của cô. Có lẽ cô đã nhìn ông bằng ánh mắt oán trách; Toni thầm mong là không, bởi cô có thể nhận thấy ông đang phải chịu đựng biết nhường nào, đằng sau lớp vỏ bọc tỏ ra kiên cường để biến cuộc chia tay này thành một chuyến đi bình thường cho một hành trình bình thường. “Chẳng ích gì đâu; ta chỉ tổ vướng chân vướng tay thêm; đàn ông lúc nào cũng thế, cháu biết đấy, trong chuyện bệnh tật. Nance từng bảo ta vô tích sự nếu có ai đó ngã bệnh. Nhớ thông báo tình hình thằng bé cho ta đấy nhé?” Và rồi ông nói thêm, như để khẳng định rằng ông chưa từng có ý định đi quá Dover: “Cháu sẽ tìm được một người khuân vác tử tế thôi, người ta sẽ giúp cháu lên phà. Quá quen với việc đi lại rồi phải không nào? Ta có đi cùng cũng chẳng giúp ích gì nhiều. Hai bác cháu mình sẽ chỉ ngồi lườm nguýt nhau suốt hai tiếng đồng hồ tiếp theo mà thôi. Chúa ơi! Ta thèm một ly whisky soda làm sao. Toni, ta mua cho cháu một ly nhé? — Không kịp nữa rồi, họ sắp thổi còi kìa. À, cháu đã chuẩn bị sẵn bình đựng rượu mạnh rồi đấy chứ. Theo ta thì cháu nên làm một ngụm thật đã đời vào. Chào nhé, cô con gái bé bỏng của ta! Cố lên nào!” Và Jimmy tha thiết dặn với theo: “Nhớ làm một ngụm rượu mạnh thật đậm đà vào đấy!...”. khi ông nhảy phắt xuống bậc cửa, và đoàn tàu từ từ chuyển động lăn bánh rời xa ông...