Chiến dịch của ông Buckstone diễn ra ngắn ngủi—ngắn hơn nhiều so với dự tưởng của chính ông. Ông bắt đầu cuộc đua với mục tâm niệm chinh phục Laura mà không để bản thân bị lôi cuốn; nhưng trải nghiệm của ông cũng giống hệt như tất cả những ai từng chiến đấu trên chiến địa ấy trước ông. Ông vẫn tận tụy tiếp tục nỗ lực để chiếm lấy trái tim nàng, nhưng rồi chẳng mấy chốc ông nhận ra rằng, dẫu vẫn chưa thể hoàn toàn chắc chắn là mình đã chinh phục được nàng, thì hiển nhiên là nàng đã chinh phục được ông. Ông đã có một cuộc chiến đầy tài năng, dẫu ngắn ngủi, và ít nhất điều đó cũng đáng ghi nhận. Giờ đây, ông đang ở trong một hội ngộ sáng giá; ông bước đi trong một dây xích của những kẻ tù binh nổi bật. Những kẻ bất hạnh này lũ lượt bám theo Laura một cách bất lực, bởi hễ cứ bắt được một tù nhân nào là kẻ đó liền trở thành nô lệ của nàng từ phút ấy. Thỉnh thoảng, họ cựa quậy trong xiềng xích; thỉnh thoảng, họ tự dứt mình ra và tuyên bố rằng kiếp tôi đòi của họ đã chấm dứt; nhưng sớm muộn gì họ cũng quay lại trong sự ăn năn và sùng kính.

Laura vẫn duy trì cung cách quen thuộc của mình: khi thì cô khích lệ ông Buckstone, khi thì lại làm khổ ông; lúc thì đưa ông lên tận mây xanh, lúc lại kéo ông xuống bùn đen. Cô phong cho ông làm chủ soái bảo vệ dự luật Đại học Knobs, và ông đã nhận lời, thoạt đầu thì miễn cưỡng, nhưng sau đó xem đó là một phương cách quý giá để phục vụ cô—thậm chí ông còn coi đó là một vận may lớn, bởi nó mang lại cho ông cơ hội tiếp xúc với cô thường xuyên hơn.

Qua ông, cô được biết rằng ngài Nghị sĩ Trollop là một kình địch cay đắng của dự luật do cô bảo trợ. Ông khuyên cô đừng mưu toan tác động đến ông Trollop dưới bất kỳ hình thức nào, đồng thời giải thích rằng bất cứ hành động nào cô thực hiện theo hướng đó chắc chắn cũng sẽ bị quay mũi giáo chống lại cô và gây ra những hậu quả tai hại.

Lúc đầu, cô bảo rằng mình quen ông Trollop, “và thừa biết rằng ông ta có một mối quan hệ Chồng-Chung-Chạ;”—[**Cách nói ẩn dụ riêng của cô để chỉ Anh rể hoặc Con rể]—nhưng ông Buckstone đáp rằng ông không tài nào hình dung nổi một cụm từ kỳ quặc như vậy có ý nghĩa gì, và cũng chẳng muốn chõ mũi vào chuyện đó vì có lẽ đó là chuyện riêng tư, thế nhưng ông “vẫn cả gan đưa ra một phỏng đoán mơ hồ rằng trong trường hợp cụ thể này và trong kỳ họp này, không có cách nào khác ngoài việc hết sức thận trọng và tránh xa ông Trollop; bất kỳ đường đi nước bước nào khác cũng sẽ mang lại tai họa.”

Dường như chẳng còn việc gì có thể làm được nữa. Laura vô cùng lo lắng. Mọi thứ đang tiến triển tốt đẹp, thế mà rõ ràng là chỉ cần một kẻ thù quyết liệt và kiên định cũng có thể cuối cùng đánh sập mọi kế hoạch của cô. Một ý chợt lóe lên trong đầu cô, và cô cất lời:

— Anh không thể chống lại dự luật Lương hưu lớn của hắn ta để buộc hắn phải nhượng bộ sao?

— Ồ, không bao giờ; tôi và hắn là những người anh em kết nghĩa về vấn đề đó; chúng tôi hợp tác rất ăn ý và vô cùng gắn bó—tôi làm mọi thứ có thể vì hắn trong chuyện đó. Nhưng tôi lại kịch liệt chống lại dự luật Nhập cư của hắn—thực sự là ngoan cố và đầy thù hằn chẳng kém gì cách hắn chống lại trường đại học của chúng ta. Chúng tôi căm ghét lẫn nhau trong một nửa cuộc trò chuyện và tràn đầy tình cảm trong nửa còn lại. Chúng tôi hiểu nhau. Hắn là một tay làm việc đáng nể bên ngoài nghị viện; hắn sẽ làm cho dự luật lương hưu nhiều hơn bất kỳ ai khác có thể làm; tôi ước gì hắn đọc bài diễn văn lớn về vấn đề đó mà hắn hằng ao ước—và rồi tôi sẽ đọc một bài khác thế là chúng ta sẽ được an toàn.

— Chà, nếu hắn muốn đọc một bài diễn văn lớn thì tại sao hắn không làm điều đó?

Những vị khách bước vào cắt ngang cuộc trò chuyện và ông Buckstone cáo từ. Đối với Laura, việc câu hỏi của cô không được trả lời chẳng có chút trọng lượng gì, bởi nó liên quan đến một thứ chẳng mảy may thu hút sự chú ý của cô; thế nhưng, dẫu sao cũng mang bản tính con người, cô thầm nghĩ giá mà mình được biết thì hay biết mấy. Nhận thấy thời cơ đã đến ngay sau đó, cô đặt câu hỏi tương tự với một người khác và nhận được câu trả lời làm mình thỏa mãn. Đêm hôm đó, sau khi lên giường đi ngủ, cô trầm ngâm suy nghĩ một hồi lâu, và khi cuối cùng trở mình để chìm vào giấc ngủ, cô đã phác thảo xong một kế hoạch mới.

Tối hôm sau, tại buổi tiệc của bà Gloverson, cô nói với ông Buckstone:

— Tôi muốn ông Trollop đọc bài diễn văn lớn của ông ta về dự luật Lương hưu.

— Cô muốn thế sao? Nhưng cô nhớ là tôi đã bị ngắt lời và chưa kịp giải thích với cô...

— Không sao, tôi biết rồi. Anh phải khiến ông ta đọc bài diễn văn đó. Tôi đặc biệt mong muốn điều này.

— Ồ, nói thì dễ là bắt hắn làm đi, nhưng làm sao mà tôi ép được hắn chứ!

— Dễ lắm; tôi đã tính toán kỹ lưỡng cả rồi.

Sau đó cô đi vào chi tiết. Cuối cùng ông Buckstone nói:

— Giờ thì tôi hiểu rồi. Tôi chắc chắn mình có thể xoay sở được. Thật tình tôi tự hỏi sao hắn chưa bao giờ nghĩ đến điều đó—có vô số tiền lệ cơ mà. Nhưng sau khi tôi xoay sở xong, việc này sẽ mang lại lợi ích gì cho cô? Điều bí ẩn nằm ở chỗ đó.

— Nhưng tôi sẽ lo việc đó. Nó sẽ mang lại cho tôi rất nhiều lợi ích.

— Tôi chỉ ước gì mình thấy được bằng cách nào; thật là một quái chiêu. Có vẻ như cô phải đi đường vòng xa nhất để đạt được mục đích—nhưng cô nghiêm túc chứ?

— Vâng, tôi thực sự nghiêm túc.

— Rất tốt, tôi sẽ làm việc đó—nhưng tại sao lại không nói cho tôi biết cô tưởng tượng nó sẽ giúp ích cho cô như thế nào chứ?

— Chốc nữa tôi sẽ nói.—Bây giờ chẳng có ai đang nói chuyện với hắn kìa. Hãy đến thẳng đó và làm đi, anh bạn tốt.

Chỉ một hoặc hai phút sau, hai người bạn tâm giao của dự luật lương hưu đang trò chuyện với nhau rất chăm chú, dường như chẳng màng đến dòng người đang nhộn nhịp xung quanh họ. Họ trò chuyện suốt một tiếng đồng hồ, rồi ông Buckstone quay lại và nói:

— Ban đầu hắn chẳng mấy mặn mà, nhưng chỉ một lát sau là hắn mê tịt ngay. Và chúng tôi cũng đã lập một hiệp ước rồi. Tôi sẽ giữ bí mật cho hắn và bù lại, hắn sẽ tha cho tôi trong tương lai khi hắn định lên án những kẻ ủng hộ dự luật đại học—và tôi hoàn toàn có thể tin rằng hắn sẽ giữ lời trong dịp này.

Hai tuần trôi qua, và trong khoảng thời gian đó, dự luật đại học đã thu hút được rất nhiều sự ủng hộ. Thượng nghị sĩ Dilworthy bắt đầu nghĩ rằng mùa gặt đã chín muồi. Ông hội ý riêng với Laura. Cô có thể cho ông biết chính xác Hạ viện sẽ bỏ phiếu như thế nào. Đã có đa số—dự luật sẽ được thông qua, trừ khi các nghị sĩ yếu bóng vía hoảng sợ vào phút chót rồi đào ngũ—một điều rất dễ xảy ra. Thượng nghị sĩ nói:

— Ước gì chúng ta có thêm một người tài giỏi và vững vàng nữa. Đáng lẽ Trollop phải đứng về phía chúng ta, vì hắn là bạn của người da đen. Nhưng hắn lại chống lại chúng ta, và là đối thủ cay đắng nhất của chúng ta. Nếu hắn chỉ bỏ phiếu Chống mà giữ im lặng, không quấy rầy chúng ta, thì tôi đã cảm thấy hoàn toàn vui vẻ và mãn nguyện rồi. Nhưng có lẽ chẳng ích gì khi nghĩ đến điều đó.

— Sao cơ, cháu đã vạch ra một kế hoạch nhỏ vì lợi ích của hắn cách đây hai tuần rồi. Cháu nghĩ có lẽ hắn sẽ dễ bảo thôi. Tối nay hắn sẽ đến đây.

— Hãy đề phòng hắn, con yêu! Hắn chắc chắn có ý đồ xấu. Người ta đồn rằng hắn tuyên bố nắm được những thủ đoạn bất chính đã được sử dụng vì lợi ích của dự luật này, và hắn nghĩ mình nhìn thấy cơ hội tạo ra một tiếng vang lớn khi dự luật được đưa ra. Hãy cảnh giác. Hãy hết sức, hết sức cẩn thận, con yêu của ta. Hãy dùng tài ăn nói giỏi nhất của con lúc này. Con có thể thuyết phục một người tin bất cứ điều gì khi con cố gắng. Con phải thuyết phục hắn rằng nếu có điều gì bất chính xảy ra thì ít nhất con cũng hoàn toàn mù tịt và lấy làm tiếc về điều đó. Và nếu con có thể thuyết phục hắn từ bỏ sự thù địch đối với dự luật thì càng hay—nhưng đừng làm quá đà; đừng tỏ ra quá sốt sắng nhé con.

— Cháu sẽ không thế đâu; cháu sẽ cẩn thận hết mức. Cháu sẽ ngọt ngào với hắn như thể hắn là đứa con ruột của cháu vậy! Bác cứ tin ở cháu—thật đấy.

Tiếng chuông cửa reo lên.

— Kia chính là vị khách đó rồi, — Laura nói. Thượng nghị sĩ Dilworthy lui vào phòng làm việc riêng.

Laura chào đón ông Trollop, một người đàn ông trông nghiêm nghị, ăn mặc chỉnh tề và rất khả kính, với cái đầu hói, cổ áo cứng đứng cao và những viên ngọc gắn đồng hồ theo lối cổ.

— Sự đúng giờ là một đức tính, thưa ông Trollop, và tôi nhận thấy ông có điều đó. Ông luôn đúng giờ khi hẹn gặp tôi.

— Tôi luôn giữ đúng mọi cam kết của mình, dưới mọi hình thức, thưa cô Hawkins.

— Tôi tin rằng đó là một phẩm chất ngày càng hiếm hoi trên thế giới này. Tôi muốn gặp ông để bàn công chuyện, thưa ông Trollop.

— Tôi đoán là vậy. Tôi có thể giúp gì cho cô?

— Ông biết dự luật của tôi chứ—dự luật Đại học Knobs ấy?

— À, tôi tin đó là dự luật của cô. Tôi quên mất. Vâng, tôi biết dự luật đó.

— Vậy, ông phiền lòng nêu cảm nghĩ của mình về nó chứ?

— Thật ra, vì cô dường như hỏi một cách không chút e dè, tôi buộc phải nói rằng tôi không đánh giá cao nó. Tôi chưa tận mắt xem dự luật, nhưng qua những gì tôi nghe được thì nó... nó... chà, trông nó có vẻ mờ ám. Nó...

— Cứ nói thẳng ra—đừng sợ.

— Chà, nó... người ta bảo rằng nó có ý đồ gian lận chính phủ.

— Thế à? — Laura bình thản đáp.

— Thế à! Tôi cũng xin nói lại là “Thế à!”

— Ờ, giả sử đó là một vụ gian lận—điều mà tôi thấy mình có thể phủ nhận—thì đó có phải là vụ đầu tiên đâu?

— Cô làm người ta á khẩu đấy! Cô muốn... có phải cô muốn tôi bỏ phiếu cho nó không? Đó có phải là điều cô muốn gặp tôi để bàn không?

— Trực giác của ông rất chính xác. Tôi muốn ông—tôi thực sự muốn ông bỏ phiếu cho nó.

— Bỏ phiếu cho một v... cho một biện pháp mà người ta tổng mắng là ít nhất cũng mờ ám á? Tôi e rằng chúng ta không thể đạt được tiếng nói chung đâu, thưa cô Hawkins.

— Không, tôi e là không—nếu như ông đã tìm lại được những nguyên tắc đạo đức của mình, thưa ông Trollop.

— Cô gọi tôi đến đây cốt để lăng mạ tôi thôi sao? Đã đến lúc tôi phải cáo lui rồi, thưa cô Hawkins.

— Không—đợi một phút đã. Đừng vì một chút chuyện vặt mà tỏ ra tự ái. Đừng có lạnh lùng và xa cách thế chứ. Dự luật Trợ cấp Tàu thủy chính là một vụ gian lận chính phủ. Ông đã bỏ phiếu cho nó, thưa ông Trollop, mặc dù ông luôn phản đối biện pháp đó cho đến tận sau buổi gặp mặt vào một buổi tối với một người phụ nữ tên là McCarter tại nhà bà ta. Bà ấy là đại lý của tôi. Bà ấy hành động thay mặt cho tôi. À, thế mới ngoan chứ—ngồi xuống lại đi. Ông hoàn toàn có thể cởi mở nếu muốn. Sao nào? Tôi đang chờ đây. Ông chẳng có gì để nói ư?

— Thưa cô Hawkins, tôi bỏ phiếu cho dự luật đó bởi vì khi tôi đến tìm hiểu kỹ...

— À vâng. Khi ông đến tìm hiểu kỹ. Vâng, tôi chỉ muốn ông tìm hiểu kỹ dự luật của tôi thôi. Thưa ông Trollop, ông sẽ không đời nào bán phiếu của mình trong vụ trợ cấp đó—điều đó hoàn toàn đúng đắn—nhưng ông đã chấp nhận một ít cổ phiếu, với thỏa thuận rằng nó sẽ được đứng tên anh rể ông.

— Không có chuyện ph... ý tôi là, chuyện này hoàn toàn vô căn cứ, thưa cô Hawkins. — Tuy nhiên, vị khách có vẻ hơi bứt rứt.

— Chà, có lẽ không hoàn toàn là vô căn cứ đâu. Tôi và một người mà chúng ta cứ gọi là cô Chồng-Chung (khỏi cần nhắc tên thật nhé), đã nấp trong một cái tủ ngay bên cạnh ông suốt thời gian đó.

Ông Trollop giật mình—rồi ông đường hoàng cất tiếng:

— Thưa cô Hawkins, có thể nào cô lại làm được một việc như thế ư?

— Xấu xa thật; tôi thú nhận điều đó. Thật là xấu xa. Gần như tệ hại bằng việc bán phiếu của mình để đổi lấy... nhưng tôi quên mất; ông đâu có bán phiếu—ông chỉ nhận một chút đỉnh gọi là món quà nhỏ thể hiện lòng mến khách dành cho anh rể mình thôi mà. Ồ, chúng ta hãy sống thật lòng với nhau đi: Tôi hiểu ông, thưa ông Trollop. Tôi đã gặp ông bàn công chuyện ba bốn lần; đúng là tôi chưa bao giờ đưa hối lộ để làm lung lay nguyên tắc của ông—chưa từng ám chỉ điều gì tương tự; nhưng hễ khi nào thăm dò ông xong là tôi lại điều khiển ông qua một trung gian. Cứ thành thật đi. Hãy cứ mang chiếc mặt nạ đạo đức xinh xắn ấy trước công chúng—nó sẽ có giá trị ở ngoài đó; nhưng ở đây thì nó chẳng hợp chỗ chút nào. Thưa ông quý hóa, chẳng mấy chốc nữa sẽ có một cuộc điều tra về cái Biện pháp Cứu trợ Giám đốc Cải thiện Nội địa Quốc gia từ vài năm trước, và ông thừa biết rằng khi nó hoàn tất, rất có thể ông sẽ trở thành một kẻ tàn phế.

— Không thể chứng minh một người là kẻ bất lương chỉ vì hắn sở hữu số cổ phiếu đó. Tôi không hề lo lắng về Biện pháp Cứu trợ Cải thiện Quốc gia.

— Ồ, thực ra tôi chẳng có ý định làm ông lo lắng đâu. Tôi chỉ muốn chứng minh cho lời khẳng định của mình rằng tôi hiểu rõ về ông. Một số vị trong các ông đã mua số cổ phiếu đó (mà không phải trả trước một xu nào), nhận cổ tức từ nó (hãy nghĩ đến ý tưởng tuyệt diệu là nhận cổ tức, lại còn là cổ tức rất lớn nữa chứ, từ số cổ phiếu mà mình chưa hề trả tiền!) và suốt thời gian đó tên tuổi của các ông chưa bao giờ xuất hiện trong giao dịch; nếu có lúc nào các ông thực sự nhận cổ phiếu, thì các ông đứng tên người khác. Bây giờ ông thấy đấy, ông buộc phải biết một trong hai điều; cụ thể là, hoặc ông biết rằng ý đồ của sự hào phóng quáớn này là để hối lộ sự thân thiện lập pháp của ông trong tương lai, hoặc là ông không biết điều đó. Tức là, ông buộc phải đóng vai kẻ bất lương hoặc là một... chà, một kẻ ngốc—chẳng có con đường nào ở giữa cả. Ông không phải là kẻ ngốc, thưa ông Trollop.

— Thưa cô Hawkins, cô khéo nịnh tôi quá. Nhưng nghiêm túc mà nói, cô không quên rằng một số người ưu tú và trong sạch nhất Quốc hội đã nhận số cổ phiếu đó theo cách như vậy sao?

— Thượng nghị sĩ Chồng-Chung có thế không?

— À, không—tôi tin là không.

— Dĩ nhiên là ông tin là không rồi. Bộ ông nghĩ ông ấy từng được tiếp cận về vấn đề đó sao?

— Có lẽ là không.

— Nếu ông tiếp cận ông ấy chẳng hạn, với sự hậu thuẫn bởi thực tế rằng một số người ưu tú nhất trong Quốc hội, và trong sạch nhất, vân vân và mây mây; thì kết quả sẽ ra sao?

— Chà, kết quả SẼ ra sao nào?

— Ông ta sẽ đuổi cổ ông ra khỏi cửa! Bởi vì ngài Chồng-Chung không phải là kẻ bất lương cũng chẳng phải kẻ ngốc. Vẫn có những người khác trong Thượng viện và Hạ viện mà không ai đủ gan lì để tiếp cận với cái thứ Cổ phiếu Cứu trợ mang tính hào phóng kỳ lạ đó, nhưng họ không thuộc tầng lớp mà ông coi là ưu tú và trong sạch nhất. Không, tôi đã bảo là tôi hiểu ông mà, thưa ông Trollop. Tức là, người ta có thể gợi ý với ông Trollop một điều mà không đời nào dám gợi ý với ngài Chồng-Chung. Thưa ông Trollop, ông đã cam kết ủng hộ Dự luật Phân bổ Hồi tố cho các Nghị sĩ Nghèo khó sắp được đưa ra, dù là trong kỳ họp này hay kỳ họp tới. Ông không chối cãi điều đó đâu, ngay cả trước công chúng. Kẻ nào bỏ phiếu cho dự luật đó thì đi ra đường cũng sẽ phạm điều răn thứ tám cho mà xem, thưa ngài!

— Nhưng dù vậy, hắn cũng đời nào bỏ phiếu cho cái biện pháp tham nhũng của cô đâu, thưa bà! — ông Trollop tức giận vùng dậy khỏi ghế và thốt lên.

— À, nhưng hắn sẽ bỏ phiếu đấy. Ngồi xuống đây và để tôi giải thích tại sao. Ồ nào, đừng có cư xử như thế chứ. Trông khó coi lắm. Thôi ngoan đi, rồi ông sẽ nhận được trang bị thiếu trong bài diễn văn lớn của mình. Nó đây này! — và cô giơ ra một tờ bản thảo.

Ông Trollop lập tức quay ngoắt lại từ ngưỡng cửa. Có thể sự mừng rỡ đã lóe lên trên khuôn mặt ông; có thể là một thứ gì đó khác; nhưng dù thế nào đi nữa, đan xen trong đó là vẻ vô cùng kinh ngạc.

— Hay lắm! Cô lấy nó ở đâu ra? Đưa nó đây cho tôi!

— Bình tĩnh nào, có gì mà phải vội. Ngồi xuống đi; ngồi xuống rồi chúng ta cùng trò chuyện thân tình.

Vị nghị sĩ chần chừ. Rồi ông nói:

— Không, đây chỉ là một mưu mẹo thôi. Tôi đi đây. Đây không phải là trang bị thiếu.

Laura xé phắt một hai dòng ở phía cuối tờ giấy.

— Giờ thì, — cô nói, — ông sẽ biết đây có phải là chữ viết tay của mình hay không. Ông biết chắc chắn đây là chữ viết của mình mà. Giờ nếu chịu lắng nghe, ông sẽ nhận ra đây hẳn phải là bảng thống kê vốn là ‘trọng tâm’ trong nỗ lực lớn của ông, còn đoạn bùng nổ đi kèm chính là phần khởi đầu của tràng hùng biện được tiếp nối ở trang sau—và ông sẽ nhận ra đó chính là chỗ ông bị tắc tịt.

Cô đọc đoạn văn đó. Ông Trollop thốt lên:

— Thật là kinh ngạc. Tuy nhiên, tất cả những điều này thì can gì đến tôi? Chẳng có nghĩa lý gì cả. Nó chẳng liên quan gì đến tôi. Bài diễn văn đã đọc xong, và thế là hết. Quả thật tôi đã khựng lại một lúc, và lại ở một chỗ khá khó chịu, vì tôi vừa dẫn dắt đến những con số thống kê đó một cách vô cùng hoành tráng; khoảng trống ngắt quãng đó làm Hạ viện và công chúng trên khán đài thích thú hơn là làm tôi vui. Nhưng giờ thì chẳng sao cả. Một tuần đã trôi qua rồi; mấy lời trêu chọc về chuyện đó đã chấm dứt từ ba bốn ngày trước. Toàn bộ sự việc đối với tôi chỉ là chuyện vô thưởng vô phạt, thưa cô Hawkins.

— Nhưng ông đã xin lỗi; và hứa sẽ đưa ra các số liệu thống kê vào ngày hôm sau. Sao ông lại không giữ lời hứa?

— Sự việc đó không đủ sức quan trọng. Thời điểm để tạo hiệu ứng với chúng đã trôi qua rồi.

— Nhưng tôi nghe nói những người bạn khác của Dự luật Lương hưu Binh sĩ rất khao khát có được chúng. Tôi nghĩ ông nên để họ sở hữu chúng chứ.

— Thưa cô Hawkins, cái sai lầm ngớ ngẩn này của người chép bản thảo rõ ràng thu hút sự quan tâm của cô hơn là của tôi. Tôi sẽ cử thư ký riêng đến gặp cô và để anh ta thảo luận tường tận với cô về chủ đề này.

— Anh ta chép bài diễn văn hộ ông à?

— Dĩ nhiên là thế rồi. Sao lại hỏi lắm thế? Nói cho tôi biết—làm sao mà cô vớ được tờ bản thảo đó vậy? Đó là điều duy nhất khơi gợi một chút hứng thú thoáng qua trong tâm trí tôi đấy.

— Tôi sắp nói đến điều đó đây. — Rồi cô nói, ra điều như đang tự lầm bầm một mình: — Quả có vẻ như tốn quá nhiều công sức vô ích, khi một người thuê người khác soạn hộ một bài diễn văn vĩ đại rồi lại đi thuê một người nữa chép lại trước khi có thể đọc nó trước Hạ viện.

— Thưa cô Hawkins, cô có ý gì khi nói những lời kiểu đó?

— Ồ, tôi chắc chắn mình chẳng có ý hại ai—chẳng hại bất kỳ ai trên cõi đời này. Tôi chắc chắn rằng mình đã vô tình nghe được ngài Buckstone hoặc là hứa viết hộ bài diễn văn lớn cho ông, hoặc là kiếm một người có năng lực khác làm chuyện đó.

— Thật là vớ vẩn, thưa bà, hoàn toàn vớ vẩn! — và ông Trollop cố nặn ra một tiếng cười chế giễu.

— Chà, chuyện đó từng xảy ra rồi cơ mà. Ý tôi là tôi từng nghe đồn rằng các nghị sĩ thỉnh thoảng có thuê mấy gã thợ văn chương viết hộ diễn văn.—Nào, chẳng lẽ tôi không vô tình nghe được một cuộc trò chuyện giống như tôi vừa nói sao?

— Xí! Dĩ nhiên là cô có thể nghe lõm được dăm ba cái trò đùa nhảm nhí nào đó rồi. Nhưng ai lại đi làm thật về một chuyện lố bịch như thế chứ?

— Chà, nếu đó chỉ là một trò đùa, thì tại sao ông lại biến nó thành một vấn đề nghiêm trọng? Tại sao ông lại đi thuê người viết bài diễn văn đó, rồi đem đọc trước Hạ viện mà chưa từng đem nó đi chép lại?

Lần này ông Trollop không cười nữa; ông có vẻ bối rối thực sự. Ông nói:

— Thôi nào, cứ chơi cho trót trò đùa của cô đi, thưa cô Hawkins. Tôi không thể hiểu nổi cô đang mưu tính gì—nhưng có vẻ nó làm cô vui thích—vậy nên xin mời cứ tiếp tục.

— Tôi sẽ làm thế, xin đảm bảo với ông; nhưng tôi hy vọng sẽ làm cho vấn đề này trở nên thú vị đối với cả ông nữa. Thư ký riêng của ông chưa bao giờ chép bài diễn văn đó cả.

— Thật ư? Quả thật cô tỏ ra rành rẽ chuyện của tôi hơn cả chính bản thân tôi đấy.

— Tôi tin là mình rành hơn thật. Ông thậm chí còn chẳng gọi tên nổi người chép bản thảo cho mình cơ mà, thưa ông Trollop.

— Thật là đáng buồn. Có lẽ cô Hawkins gọi tên được chăng?

— Vâng, tôi gọi được chứ. Chính tôi đã viết bài diễn văn của ông, và ông đã đọc nó từ bản thảo của tôi đấy. Nào, sao hả!

Ông Trollop không chồm dậy vò đầu bứt tai trong khi mồ hôi lạnh túa ra khắp người và khuôn mặt tái mét đi—không, ông chỉ thốt lên, “Lạy Chúa!” và bày tỏ vẻ kinh ngạc tột độ.

Laura đưa cho ông cuốn sổ tay thông thường của mình và thu hút sự chú ý của ông vào thực tế rằng nét chữ trong đó và nét chữ của bài diễn văn này hoàn toàn giống nhau. Chẳng mấy chốc ông đã bị thuyết phục. Ông đặt cuốn sổ sang một bên và điềm tĩnh cất lời:

— Chà, tấn bi kịch tuyệt diệu đã hạ màn, và hé lộ ra rằng tôi phải mang ơn cô về tài hùng biện vừa qua của mình. Thì sao nào? Tất cả những chuyện này là vì mục đích gì và rốt cuộc nó có trọng lượng đến mức nào? Cô định làm gì với chuyện này đây?

— Ồ, chẳng làm gì cả. Chỉ là một chút vui đùa thôi. Khi nghe lỏm được cuộc trò chuyện đó, tôi đã chớp lấy cơ hội để hỏi ông Buckstone xem ông ấy có biết ai đang cần viết một bài diễn văn nào không—rằng tôi có một người bạn, vân vân và mây mây. Người bạn đó chính là tôi; lúc ấy tôi nghĩ mình có thể làm ơn cho ông một vố rồi trông cậy vào việc ông sẽ đáp lễ tôi vào một ngày không xa. Tôi không bao giờ để ông Buckstone cầm bài diễn văn cho đến phút chót, và khi ông hộc tốc chạy ra Hạ viện với nó, dĩ nhiên ông đâu biết rằng thiếu mất một trang, nhưng tôi thì biết.

— Và giờ có lẽ cô nghĩ rằng nếu tôi từ chối ủng hộ dự luật của cô, cô sẽ phơi bày nó ra ánh sáng một cách hoành tráng chứ gì?

— Chà, tôi chưa nghĩ đến chuyện đó đâu. Tôi chỉ giữ lại trang giấy thuần túy vì trò vui thôi; nhưng đã được ông nhắc đến, thì tôi không biết chừng mình cũng sẽ làm gì đó nếu nổi giận đấy.

— Thưa cô Hawkins kính mến, nếu cô loan tin rằng chính cô là người soạn bài diễn văn cho tôi, cô thừa biết thiên hạ sẽ bảo rằng đó chỉ là trò cợt nhả của cô, là sở thích bêu riếu nạn nhân để giải trí cho công chúng trên xương máu của người khác. Nó quá ư lỏng lẻo, thưa cô Hawkins, đối với một người có tài năng phát minh xuất chúng như cô—hãy nghĩ ra một mưu kế thâm hiểm hơn thế đi. Nào!

— Chuyện đó dễ ợt thôi, thưa ông Trollop. Tôi sẽ thuê một gã đàn ông, ghim trang giấy này lên ngực hắn, rồi dán nhãn: ‘Mảnh Vỡ Còn Thiếu Của Bài Diễn Văn Vĩ Dại Do Ngài Trollop Trình Bày—bài diễn văn này do cô Laura Hawkins viết và soạn thảo theo một thỏa thuận ngầm trị giá một trăm đô-la—và số tiền ấy vẫn chưa được thanh toán.’ Và tôi sẽ ghim xung quanh nó những bức thư tay của tôi, thứ mà tôi sẽ xin từ những người bạn nổi bật của mình cho dịp này; kèm theo cả bài diễn văn đã được in của ông trên tờ Globe, cho thấy mối liên kết giữa khoảng trống trong ngoặc vuông của nó với Mảnh Vỡ của tôi; và tôi xin lấy danh dự bảo đảm rằng tôi sẽ dựng đứng cái bảng thông báo bằng xương bằng thịt đó ngay tại sảnh lớn của tòa nhà quốc hội và bắt hắn đứng chình ình ở đó suốt một tuần! Ông thấy đấy, ông đã quá vội vã rồi, thưa ông Trollop, tấn bi kịch tuyệt diệu này xét cho cùng vẫn chưa hạ màn đâu. Nào, thế có cải thiện hơn không chứ?

Ông Trollop tròn xoe mắt ngạc nhiên trước khía cạnh mới lạ này của vụ việc. Ông đứng dậy đi bách bộ quanh phòng và dành cho mình một phút suy ngẫm. Rồi ông dừng lại, ngắm nghía khuôn mặt Laura một lúc, và kết luận bằng câu nói:

— Chà, tôi buộc phải tin rằng cô đủ liều lĩnh để làm chuyện đó đấy.

— Vậy thì đừng thử thách tôi nữa, thưa ông Trollop. Mà chúng ta hãy gác lại chuyện này đi. Tôi đã có trò vui của mình và ông cũng đã gánh chịu hình phạt một cách khá nhã nhặn rồi. Việc nhắc đi nhắc lại một trò đùa sau khi người ta đã cười chán chê sẽ làm mất hay đi. Tôi thích bàn về dự luật của mình hơn.

— Tôi cũng vậy, thưa người chép thuê bí mật của tôi ạ. So với một vài chủ đề khác, thì dẫu là dự luật của cô đi nữa cũng vẫn là một chủ đề dễ chịu để bàn thảo.

— Hay lắm! Quả nhiên tôi đã nghĩ mình có thể thuyết phục được ông. Giờ thì tôi chắc chắn ông sẽ rộng lượng với người da đen tội nghiệp và bỏ phiếu cho dự luật đó.

— Vâng, tôi cảm thấy thương xót cho kẻ bị áp bức da màu hơn trước rồi. Chúng ta hãy gác kiếm giảng hòa, làm bạn tốt của nhau và tôn trọng những bí mật nhỏ nhặt của đối phương, với điều kiện tôi bỏ phiếu Thuận cho biện pháp này nhé?

— Tôi hoàn toàn đồng lòng, thưa ông Trollop. Tôi xin lấy danh dự hứa với ông điều đó.

— Thỏa thuận thế nhé. Nhưng chẳng lẽ cô không thể cho tôi thêm thứ gì khác nữa sao?

Laura nhìn ông dò hỏi một lát, rồi cô chợt hiểu ra.

— Ồ, vâng! Giờ thì ông có thể lấy nó. Tôi chẳng còn dùng đến nó nữa. — Cô nhặt trang bản thảo lên, nhưng rồi lại thay đổi ý định trao nó cho ông, và cất lời: — Nhưng thôi kệ; tôi sẽ cất kỹ nó đi; sẽ chẳng ai nhìn thấy đâu; ông sẽ nhận được nó ngay khi lá phiếu của ông được ghi nhận.

Ông Trollop trông có vẻ thất vọng. Nhưng chẳng mấy chốc ông cáo từ, và khi đã ra tới hành lang, có điều gì đó chợt lóe lên trong đầu Laura. Cô tự nhủ: “Tôi không đơn thuần muốn lá phiếu của hắn ta do bị ép buộc—hắn có thể bỏ phiếu thuận, nhưng lại ngấm ngầm chống đối dự luật vì muốn trả thù; gã đàn ông đó đủ vô lương tâm để làm bất cứ chuyện gì. Tôi phải có được sự hợp tác toàn tâm toàn ý của hắn cũng như lá phiếu của hắn. Chỉ có một cách duy nhất để đạt được điều đó.”

Cô gọi giật hắn lại và nói:

— Tôi rất coi trọng lá phiếu của ông, thưa ông Trollop, nhưng tôi còn coi trọng sức ảnh hưởng của ông hơn. Ông có khả năng thúc đẩy một biện pháp tiến lên bằng nhiều cách, nếu ông muốn. Tôi muốn nhờ ông làm việc vì dự luật thay vì chỉ bỏ phiếu cho nó.

— Chuyện đó ngốn khối thời gian của người ta đấy, thưa cô Hawkins—mà thời gian là vàng bạc, cô biết đấy.

— Vâng, tôi biết chứ—đặc biệt là ở Quốc hội. Nào, việc ông và tôi cứ phải diễn tuồng rồi đi đường vòng chẳng để làm gì cả. Chúng ta thừa hiểu nhau rồi—mặt nạ che đậy chỉ là nhảm nhí. Hãy thẳng thắn với nhau đi. Tôi sẽ mang lại cho ông một món lợi xứng đáng để ông làm việc vì dự luật.

— Xin đừng quá phũ phàng thế chứ. Vẫn có những phép lịch sự nhỏ nhặt tốt hơn là nên được duy trì. Cô đề xuất thế nào đây?

— Chà, thế này nhé. — Cô điểm tên một số nghị sĩ nổi bật.

— Giờ thì, — cô nói, — những vị này sẽ bỏ phiếu và làm việc vì dự luật, thuần túy vì tình yêu thương người da đen—và vì lòng hào phóng tuyệt đối, tôi đã đưa một người họ hàng của mỗi vị vào làm thành viên trong hội đồng quản trị trường đại học. Họ sẽ quản lý khoảng một triệu đô-la theo chức năng chính thức, nhưng sẽ không nhận lương. Một số lượng lớn các chính khách khác sẽ bỏ phiếu và làm việc cho dự luật—cũng vì lòng yêu thương người da đen—đây là những quý ông có sức ảnh hưởng vừa phải—và do lòng hào phóng thuần túy, tôi sẽ lo sao cho người họ hàng của họ có được các vị trí trong trường đại học, kèm theo mức lương tươm tất. Còn ông sẽ bỏ phiếu và làm việc cho dự luật, chỉ vì tình cảm thuần túy dành cho người da đen, và tôi rất mong muốn bày tỏ lòng biết ơn của mình một cách xứng đáng. Hãy tự do lựa chọn đi. Ông có người bạn nào muốn tặng một vị trí có lương hoặc không lương trong học viện của chúng ta không?

— Chà, tôi có một người anh rể...

— Lại cái gã anh rể quen thuộc đó, đúng là một kẻ lo xa tận tụy làm sao! Tôi đã nghe nói về hắn nhiều lần qua các điệp viên của tôi rồi. Sao mà hắn cứ ‘xuất hiện’ đều đặn thế không biết. Hắn có thể quản lý những triệu đô đó một cách đạo đức, và đồng thời cũng rất có năng lực nữa—nhưng dĩ nhiên là ông thích hắn có một vị trí được trả lương hơn đúng không?

— Ồ, không đâu, — vị nghị sĩ hóm hỉnh đáp, — chúng tôi rất khiêm tốn, ước nguyện vô cùng khiêm tốn; chúng tôi chẳng cần tiền nong gì; chúng tôi chỉ lao động vì đất nước và chẳng đòi hỏi phần thưởng nào ngoài sự xa xỉ của một lương tâm biết tán thưởng! Hãy biến hắn thành một trong số những thành viên hội đồng không lương nghèo khó làm việc vất vả ấy và để hắn làm ơn cho tất cả mọi người bằng những triệu đô đó—còn bản thân hắn thì chịu đói meo! Tôi sẽ cố gắng gây chút ảnh hưởng có lợi cho dự luật.

Về đến nhà, ông Trollop ngồi xuống và ngẫm nghĩ lại tất cả—đại loại theo cách này: đó cũng chính là những lời lẽ nếu như ông thốt ra thành tiếng.

“Danh tiếng của ta đang bị tổn hại đôi chút, và ta định vớt vát lại nó một cách thật huy hoàng bằng một màn vạch trần dự luật này vào thời khắc tối quan trọng, rồi cưỡi trên hào quang của nó để quay lại Quốc hội; và nếu có mẩu bản thảo đó trong tay, ta vẫn sẽ làm thế. Cuối cùng thì việc đó sẽ mang lại nhiều tiền vào túi ta hơn là cái chức thành viên hội đồng mà anh rể ta sắp vớ được, dẫu nó có béo bở cỡ nào. Nhưng tờ giấy đó đã nằm ngoài tầm với—cô ta đời nào chịu buông nó ra khỏi tay. Và ngọn núi ấy mới lớn làm sao! Nó chặn đứng hoàn toàn con đường của ta. Đã có lúc cô ta định đưa nó cho ta. Sao cô ta không đưa cơ chứ! Quả là một mụ đàn bà thâm sâu. Quả là một con quỷ thâm sâu! Mụ chính là thế đấy; một con quỷ đẹp đẽ—và cũng vô cùng gan lì. Ý tưởng ghim tờ giấy đó lên người một gã đàn ông rồi bắt hắn đứng chình ình ở sảnh lớn thoạt nhìn có vẻ lố bịch. Nhưng mụ dám làm thật đấy! Mụ đủ khả năng làm bất cứ chuyện gì. Ta đến đó với hy vọng mụ sẽ thử hối lộ ta—đó sẽ là thứ vốn liếng cực kỳ vững chắc để vạch trần. Chà, lời cầu nguyện của ta đã được đáp ứng; mụ thực sự đã thử hối lộ ta; và ta đã tận dụng tối đa một cuộc ngã giá tồi tệ để mặc cho mụ muốn làm gì thì làm. Ta đã bị chiếu tướng rồi. Ta phải nghĩ ra một chiêu trò gì mới mẻ để kiếm đường quay lại Quốc hội thôi. Thôi được; một con chim trong tay còn hơn hai con chim trên cành; ta sẽ làm việc cho dự luật—chức thành viên hội đồng quản trị cũng sẽ là một món hời lớn đây.”

Ngay khi ông Trollop vừa cáo từ, Laura liền chạy đến chỗ Thượng nghị sĩ Dilworthy và định cất lời, nhưng ông đã ngắt lời cô và thở dài ngao ngán nói, thậm chí còn chẳng buồn ngẩng đầu khỏi trang viết để nhìn cô:

— Chỉ nửa tiếng! Con đã từ bỏ sớm quá, con bé ạ. Dù sao thì, thế cũng là tốt nhất, tốt nhất rồi—bác chắc chắn là thế—và an toàn nhất.

— Từ bỏ á! Cháu ư!

Thượng nghị sĩ chồm dậy, khuôn mặt bừng sáng rực rỡ:

— Con yêu, ý con không phải là con đã...

— Cháu đã bắt hắn hứa trên danh dự là sẽ suy nghĩ về một sự thỏa hiệp vào đêm nay và đến báo cho cháu quyết định của hắn vào sáng mai rồi!

— Hay lắm! Vẫn còn hy vọng là...

— Vớ vẩn nào, bác ơi. Cháu đã khiến hắn cam kết buông tha hoàn toàn cho dự luật Đất đai Tennessee rồi!

— Không thể nào! Con đã...

— Cháu đã bắt hắn hứa bỏ phiếu cho chúng ta!

— KHÔNG THỂ TIN NỔI! Hoàn... hoàn...

— Cháu đã bắt hắn thề là hắn sẽ làm việc vì chúng ta!

— HOÀN... TOÀN... PHI LÝ!—Hết sức phi lý—đập vỡ một ô cửa kính mau, con bé này, trước khi bác chết ngạt mất!

— Mặc kệ chứ, dù sao thì đó cũng là sự thật. Giờ thì chúng ta có thể hiên ngang tiến vào Quốc hội với trống kẹt rền vang và cờ hoa phấp phới rồi!

— Chà—chà—chà. Bác đang vô cùng bối rối, vô cùng bối rối. Bác chẳng tài nào hiểu nổi—đúng là người phụ nữ phi thường nhất từng... đây là một ngày trọng đại, một ngày trọng đại. Nào—nào—để bác đặt tay ban phước lên cái đầu quý giá này nào. À, con bé của bác ơi, người da đen tội nghiệp sẽ ban ơn...

— Ồ, dẹp chuyện người da đen tội nghiệp đi bác! Hãy đưa nó vào bài diễn văn của bác ấy. Chúc ngủ ngon, tạm biệt bác—chúng ta sẽ tập hợp lực lượng và xuất phát cùng ánh bình minh!

Khi chỉ còn lại một mình, Laura trầm ngâm một lúc, rồi bật cười đầy bình yên.

— Ai nấy đều làm việc cho mình, — cô thầm nghĩ. — Đó là một ý tưởng hay khi bắt Buckstone dẫn dắt ông Trollop vào tròng để viết hộ một bài diễn văn lớn; và một phần tuyệt vời không kém của kế hoạch ấy là tôi đã tự tay chép lại bài diễn văn sau khi ông Buckstone viết xong, rồi giữ lại một trang. Ông B. đã ca ngợi tôi hết lời khi việc Trollop bị tắc tịt ở Hạ viện cho ông thấy mục đích của kế hoạch bí ẩn mà tôi vạch ra; tôi nghĩ ông ấy sẽ còn thốt ra những lời hay ho hơn nữa khi tôi kể cho ông ấy nghe về chiến thắng mà phần kết của nó mang lại cho chúng ta.

— Nhưng gã đàn ông đó mới nhát gan làm sao, khi tin rằng tôi sẽ dám phơi bày trang giấy đó ở sảnh lớn, qua đó tự vạch áo cho người xem lưng. Tuy nhiên, tôi cũng chẳng biết nữa—chẳng biết thế nào mà lần. Tôi sẽ suy nghĩ một chút xem sao. Giả sử hắn bỏ phiếu chống; giả sử dự luật thất bại; điều đó đồng nghĩa với việc ván bài vĩ đại này bị thua trắng tay mãi mãi, thứ mà tôi đã đánh cược tuyệt vọng để giành lấy; giả sử mọi người xúm lại thương hại tôi—thật đáng ghét làm sao! Và hắn lẽ ra đã có thể cứu vớt tôi bằng chính lá phiếu duy nhất của mình. Phải, tôi sẽ phơi bày bộ mặt của hắn ra! Thèm vào cái thứ dư luận thiên hạ sẽ bàn tán về tôi khi tôi đã cao chạy xa bay sang châu Âu với Selby và cả thế giới đang bận rộn săm soi lịch sử đời tư cùng nỗi nhục nhã của tôi ư? Thật là gần như hạnh phúc khi được chơi khăm ai đó vào một thời điểm như thế.