Giờ thì Lê Văn Hưu đã là một thiếu niên anh tuấn, học rộng tài cao được nhiều người biết tiếng mến mộ. Tuy nhiên, thầy Nguyễn vẫn tỏ ra nghiêm khắc dạy dỗ, tiết kiệm lời khen vì không muốn cậu sinh nết kiêu căng cao ngạo, tự mãn…

Một lần, Hưu đi học trễ vì ham chơi giỡn dọc đường (tuổi trẻ hiếu động mà), đến lớp thì thấy các môn sinh đã yên vị vào chỗ cả, thầy đang bước tới lui đọc kinh văn, mọi người im phắc lắng nghe…. Chừng ngang qua cửa, thoáng thấy Hưu đứng thập thò ngoài cửa, thầy vói tay… đóng sập cửa luôn! Ái chà, vậy là bị phạt không được vào lớp rồi, thầy nghiêm minh thật.

Đứng lâu mỏi chân, bỏ về thì không dám, Hưu bèn ra ngoài sân, dựa vào cây bàng ở cạnh hàng hiên mà chờ… tạ lỗi.

Mãi lâu sau, thầy mới mở cửa nhìn, thấy Hưu vẫn chờ ở đó thì có ý muốn tha cho, nhưng tiện thể cũng muốn thử tài cậu, mới ra câu đối rằng:

“Con mộc tựa cây bàng, dòm (nhìn) nhà bảng nhãn”

Đây là câu đối Hán Nôm, vừa có chữ Hán lẫn chữ Việt (Nôm), và là cách đối chiết tự (phân tích chữ hoặc ghép chữ Hán để đố trí, một cách học - chơi chữ thông minh của người xưa).

Trong câu này, chữ Mộc là cây, ghép với (tựa) chữ Bàng là bên, cho ra chữ Bảng, ý thầy muốn nói đến học vị Bảng Nhãn chỉ xếp thứ hai sau Trạng Nguyên. Và từ hình ảnh Hưu đứng dựa cây bàng mà thầy nảy tứ đối thật tài tình.

Hưu cũng chẳng chịu kém, từ tình cảnh cậu ôm túi học, đứng nhìn vào nhà thầy, liền xuất ý, đáp đối:

“Thằng Quỷ ôm cái đấu, tựa cửa Khôi nguyên”

Trong câu chữ Quỷ là ma quỷ, kết hợp (ôm) với chữ Đẩu là cái đấu, thành ra chữ Khôi trong Khôi Nguyên, vị trí đỗ đạt hạng đầu trong khoa thi như Giải Nguyên, Hội Nguyên, Đình Nguyên…

Thầy Nguyễn rất hài lòng với câu đối sắc sảo và cả ý chí quyết tâm đạt đỉnh cao trong khoa cử của cậu, bấy giờ mới chịu cho vào lớp…