Thời niên thiếu Danh Nhân nước Việt

Lượt đọc: 212 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Về quê học lễ
Về quê học lễ

❊ ❊ ❊

Khi biết ba sĩ tử đoạt tam khôi đều là những thiếu niên anh tài thì chính vua Trần Thái Tông cũng nóng lòng muốn xem mặt họ, bởi vua là người đặt ra điển lệ này mà. Nên một buổi thiết đại triều long trọng diễn ra cho phép các tân khoa khai khoa được vào yết kiến vua.

Trạng nguyên Nguyễn Hiền, Bảng nhãn Lê Văn Hưu và Thám hoa Đặng Ma La cùng bái lạy vua, tung hô:

— Thánh thượng vạn tuế…!

Thái Tông hỏi Đặng Thám Hoa:

— Vậy chứ khanh học hành ra sao mà tuổi trẻ đã đỗ cao được như thế?

— Muôn tâu, “Đắc ư sư truyền” ạ… Đều là nhờ thầy tận tâm truyền dạy, mới được như ngày hôm nay.

Vua đẹp lòng lắm, gật gù khen ngợi, rồi phong ngay chức Thẩm hình sứ quan, giữ lại kinh thành làm việc ở Thẩm hình viện.

Bảng nhãn Lê Văn Hưu cũng được thăm hỏi và cho nhậm chức pháp quan, cuối cùng đến lượt Nguyễn Hiền…

— Còn tân khoa Trạng nguyên, khanh học hành ở đâu? Như thế nào?!

Hiền đáp:

— “Sinh nhi dĩ tri”, sinh ra đã tự biết rồi, nên kinh sách chỉ lướt qua là nhớ ngay…!

Thái Tông thoạt đầu rất hiếu kỳ khi thấy Trạng còn để chỏm, (trước đó sư ông đã cho Hiền tục gia, trở lại nhà để chuẩn bị đi thi), tính hỏi han tường tận, nào ngờ nghe Trạng ăn nói cộc lốc thiếu lễ độ thì không vui trong bụng, giận ra mặt…

Hiền chẳng biết tình ý vua, cứ thản nhiên tiếp:

— Cũng có đôi chữ không biết, thì hỏi sơ qua sư già ở chùa làng tất biết, hiểu ngay!

Vua nghĩ bụng:

— Hừm… thằng bé này ăn nói lấc cấc lại ngạo mạn xấc xược, “nhất tự vi sư, bán tự vi sư” (dạy nửa chữ cũng là thầy), sư cụ dạy dỗ mà nó không thừa nhận là lừa dối…

Vua hầm hầm giận dữ, nghĩ tiếp:

—… Chưa biết lễ nghĩa phép tắc thì làm quan sao được? Hừ, hữu tài vô đức… không dùng được rồi.

Vua đứng dậy phẩy tay áo lui vào trong, truyền bãi triều. Vẫn còn tức bực, Thái Tông quay sang bảo viên Phụng Ngự quan (quan hầu cận sai phái, truyền đạt lệnh vua) theo hầu:

— Truyền chỉ dụ cho tên Trạng trẻ con ấy biết rằng Quan gia (đời Trần, vua tự xưng là Quan gia), chưa bổ dụng hắn được, cho về học lễ ba năm, rồi hẵng tính.

Vậy là Nguyễn Hiền bị đuổi về quê, chẳng được ban mũ áo chức tước gì cả.

Có sao đâu! Ông trạng con lại về với làng quê ruộng đồng, ngoài giờ học thì chơi đùa cùng đám trẻ, thả diều đánh khăng, tắm sông đá cầu… còn gì thỏa thích hơn?…. Trẻ con mà!

Nguồn: tve-4u
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 26 tháng 8 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.