Xoay quanh sự ra đời (xuất thế) của một vĩ nhân, người xưa bao giờ cũng hay thêu dệt những câu chuyện thật đẹp, thật ly kỳ cảm động hoặc huyền bí nhằm tôn vinh nhân vật đó. (Người phi thường, thì xuất thân cũng phải… khác thường chứ!). Đôi khi, chỉ một người lại được gán ghép cho nhiều truyền thuyết khác nhau, và câu chuyện sau đây, chính là một trong những cách lý giải về nguồn gốc xuất thân của một danh nhân đất Việt, người đã tạo dựng nên một triều đại hùng mạnh và trường tồn trong lịch sử nước nhà, đó chính là… vua Lý Thái Tổ - Lý Công Uẩn.
• • •
Rừng núi Tiêu Sơn dần chuyển màu tím sẫm khi ánh dương vốn đã nhợt nhạt trong một ngày cuối thu, đang lịm tắt xa xa. Rồi những đám mây đen kịt từ đâu kéo về, nặng trĩu bầu trời, chốc chốc lại phóng ra những tia chớp nhoáng kèm theo là tiếng ầm ì rúng động cả không gian đầy vẻ đe dọa. Gió giật từng cơn, lay xào xạc cây lá báo hiệu một cơn mưa dữ dội sắp ập đến…
— Thôi, các chú ra đóng cửa cổng đi, không có ai ghé chùa đâu!
Sư ông ngồi trong trai phòng, sai các chú tiểu xong vẫn tiếp tục lần tràng hạt, nhưng lòng không thanh thản và mặt đầy nét đăm chiêu. Sư nghĩ ngợi gì vậy nhỉ?!…
Là vì, đêm qua sư mê một giấc chiêm bao rõ như ban ngày. Trong mơ, sư thấy vị Long thần hiện ra, mách bảo rằng:
— Lo mà quét tước dọn dẹp cho sạch sẽ nhé! Ngày mai có Hoàng đế quang lâm đấy!
Vậy mà, cả ngày nay từ tinh mơ sư đã dựng cả người nhà chùa dậy, cho quét dọn lau chùi, chưng hoa đơm quả đốt hương xông trầm, châm nến pha trà… mọi thứ tươm tất như ngày đại lễ vậy, rồi ngồi chờ dài cả cổ từ sáng đến giờ, chẳng có một ai ghé đến, vắng vẻ còn hơn thường nhật, cho nên sư mới lấy làm lạ…
— Hừ, chẳng lẽ giấc mơ không linh nghiệm?… Hay Long thần ổng trác mình?
Còn đang ngẫm nghĩ, thì thấy mấy chủ tiểu hớt hải chạy vào, báo:
— Bạch thầy, ngoài tam quan có một người đàn bà chửa, xin trú ngụ ạ…
Sư giật mình, lắc đầu xua tay:
— Không được!… Cửa thiền thanh tịnh, sao chứa nữ giới được? Lại còn có mang, thì phiền phức lắm…
Sư ông vừa dứt câu bỗng sét đánh nháng lửa sáng rực cả chùa, sấm nổ đinh tai làm ai nấy giật mình chúi nhủi, rồi mưa to như thác đổ ầm ầm trút xuống…
Một tiểu thưa:
— Bạch thầy, trông người ấy yếu ớt lắm rồi, e là không đi nổi nữa đâu.
— Đúng đấy ạ… bà ta xanh xao lắm, cứ ôm bụng rên la, lại trúng trận mưa này chắc là…
Sư ông chột dạ, mấy tiểu còn có lòng từ bi như vậy, chẳng lẽ mình làm ngơ?
— Thôi được rồi, mời bà ấy vào cho thầy hỏi chuyện.
• • •
Người đàn bà tấm tức khóc khi được hỏi, cho biết mình họ Phạm, tên là Thị Trên, quê ở châu Cổ Pháp, lộ Bắc Giang, còn hoàn cảnh vì sao lưu lạc, thì chẳng muốn nhắc đến. Không tiện gạn mãi, sư ông sai dọn dẹp chỗ cho bà Phạm qua đêm. May mà có bà hộ chùa làm việc công quả, nên mới săn sóc được cho thai phụ.
Khuya hôm ấy, mọi người chợt tỉnh vì hương thơm sực nức khắp chùa, chái sau nơi bà Phạm nghỉ sáng lựng lên như có vầng hào quang bao bọc, sư ông trở dậy, biết có chuyện lạ (kỳ tích) sắp xảy ra…
Quả nhiên, không bao lâu sau thấy bà hộ chùa đứng ngoài phương trượng của sư, ẵm đứa bé khóc oe oe…
Sư cho vào, bồng lấy nó xem thì vô cùng kinh ngạc: Trong lòng hai bàn tay của nam hài nhi này nổi rõ bốn chữ đỏ như son: SƠN HÀ XÃ TẮC.
— Ư ư… địch thị là… chân mệnh thiên tử rồi. Phải là bậc Đế vương, mới mang dấu ấn này. Sư thốt lên, giờ thì đã tin việc báo mộng của thần nhân là thật.
Bà hộ chùa lại hớt hải chạy trở lên cho hay là bà Phạm đã lìa đời. Sư trầm ngâm hồi lâu, đoạn sai các sãi thiết trai đàn cầu siêu, mở khóa tụng niệm rồi đem thi thể bà Phạm ra vườn sau chùa chôn cất tử tế…
Từ đó, sư cưu mang luôn đứa bé, giữ lại trong chùa nuôi dưỡng cháo rau và cho qui y Phật pháp.
