Tôi vừa nhận được một lời khiển trách nghiêm túc, và ít nhất với cá nhân tôi là rất ấn tượng, từ Hội Ái quốc Scotland (Scottish Patriotic Association). Có vẻ như gần đây tôi đã gọi Edward VII. của Vương quốc Anh và Ireland, Vua, Người Bảo vệ Đức tin, bằng cái tên kinh khủng là Vua của nước Anh. Hội này muốn nhắc tôi rằng, theo các điều khoản của Đạo luật Liên minh (Act of Union) và truyền thống dân tộc, thì nhà vua nên được gọi là Vua của Vương quốc Anh. Đòn giáng này khiến tôi đặc biệt tổn thương vì nó đặc biệt bất công. Tôi tin vào tính xác thực của các quốc gia độc lập dưới vương quyền Anh một cách nhiệt thành và tích cực hơn bất kỳ người Anh có học nào mà tôi từng quen biết. Tôi tin chắc rằng Scotland là một quốc gia; tôi tin chắc rằng tinh thần dân tộc là chìa khóa của Scotland; tôi tin chắc rằng mọi thành công của chúng ta với Scotland đều đến từ việc chúng ta đã thực sự đối xử với nó như một quốc gia. Tôi tin chắc rằng Ireland là một quốc gia; tôi tin chắc rằng tinh thần dân tộc là chìa khóa của Ireland; tôi tin chắc rằng mọi thất bại của chúng ta tại Ireland đều xuất phát từ việc chúng ta không chịu đối xử với nó như một quốc gia. Khó có thể tìm thấy một ví dụ nào mạnh mẽ hơn, ngay cả trong vô số ví dụ hiện có, về tầm quan trọng vượt trội của cảm xúc dân tộc so với cái gọi là tính thực dụng như trường hợp của hai quốc gia chị em này. Không phải vì chúng ta khuyến khích một người Scotland giàu có; không phải vì chúng ta khuyến khích một người Scotland năng nổ; cũng không phải vì chúng ta khuyến khích một người Scotland tự do. Mà là chúng ta đã thực sự khuyến khích người Scotland được là chính mình.

Các nhà văn của chúng ta, dù viết về lịch sử, triết học hay hùng biện, đều mang lại một ấn tượng mơ hồ nhưng sống động rằng yếu tố Scotland là một thứ gì đó thực sự có giá trị tự thân, là thứ mà ngay cả người Anh cũng buộc phải thừa nhận và tôn trọng. Nếu chúng ta có thừa nhận vẻ đẹp của Ireland, thì đó chỉ là thứ mà người Anh có thể yêu mến nhưng ngay cả người Ireland cũng khó mà tôn trọng nổi. Một người Scotland có thể tự hào về Scotland; nhưng với người Ireland, chỉ cần họ yêu Ireland là đủ. Thành công của chúng ta với hai quốc gia này tỷ lệ thuận với mức độ chúng ta khuyến khích cảm xúc dân tộc độc lập của họ; quốc gia nào chúng ta không chịu đối xử theo cách dân tộc thì chính quốc gia đó mới sản sinh ra những người theo chủ nghĩa Dân tộc. Quốc gia duy nhất mà chúng ta không chịu thừa nhận là một quốc gia trên lý thuyết lại chính là quốc gia mà chúng ta buộc phải thừa nhận là một quốc gia đang cầm vũ khí. Hội Ái quốc Scotland không cần phải nhắc tôi về tầm quan trọng của tinh thần dân tộc riêng biệt hay sự cần thiết phải giữ đường Biên giới như một ranh giới thiêng liêng. Trường hợp này đã được chứng minh đủ rõ ràng bởi lịch sử thực tế của Scotland. Vị thế của lòng trung thành của Scotland đối với Anh đã được thay thế bằng sự ngưỡng mộ của người Anh dành cho Scotland. Họ không cần phải ghen tị với vai trò lãnh đạo danh nghĩa của chúng ta, khi chính chúng ta dường như lại đang ghen tị với sự tách biệt của họ.

Tôi muốn khẳng định rõ ràng sự đồng cảm hoàn toàn của mình với tinh thần dân tộc của Hội Ái quốc Scotland. Nhưng tôi cũng muốn làm rõ sự so sánh đầy khai sáng này giữa số phận của lòng yêu nước Scotland và Ireland. Trong cuộc sống, những chi tiết nhỏ luôn là thứ thể hiện những cảm xúc lớn lao, và nếu người Anh thực sự tôn trọng Ireland như cách họ tôn trọng Scotland, điều đó sẽ bộc lộ qua hàng trăm cách nhỏ nhặt. Chẳng hạn, trong Quân đội Anh có những trung đoàn thiện chiến mặc váy kilt—thứ trang phục mà như Macaulay đã nói rất đúng, từng bị chín trong mười người Scotland coi là đồ của kẻ trộm. Các sĩ quan vùng Cao nguyên mang theo một phiên bản chuôi bạc của thanh trường kiếm Gaelic man rợ cổ xưa với phần chuôi hình giỏ, thứ vũ khí đã chẻ đôi sọ của bao nhiêu lính Anh tại Killiecrankie và Prestonpans. Khi nào trong Quân đội Anh có một trung đoàn binh lính mang theo những cây gậy shillelagh bằng bạc trang trí, thì khi đó quý vị mới làm được điều tương tự cho Ireland, chứ không phải trước đó—hoặc khi quý vị nhắc đến Brian Boru với cùng một giọng điệu như khi nhắc đến Bruce.

Vì vậy, hãy coi như tôi đã làm rõ rằng tôi tin tưởng với một cường độ đặc biệt vào việc xem xét độc lập Scotland và Ireland như những thực thể tách biệt với Anh. Tôi tin rằng, theo nghĩa đúng đắn của từ ngữ, Scotland là một quốc gia độc lập, ngay cả khi Edward VII. là Vua của Scotland. Tôi tin rằng, theo nghĩa đúng đắn của từ ngữ, Ireland là một quốc gia độc lập, ngay cả khi Edward VII. là Vua của Ireland. Nhưng thực tế là tôi còn có một niềm tin táo bạo và hoang dại hơn cả hai điều đó. Tôi tin rằng Anh là một quốc gia độc lập. Tôi tin rằng Anh cũng có màu sắc, lịch sử và ý nghĩa độc lập của riêng mình. Tôi tin rằng nước Anh có thể tạo ra những trang phục kỳ lạ không kém gì váy kilt; tôi tin rằng nước Anh có những anh hùng không thể thay thế, giống như Brian Boru, và do đó tôi tin rằng Edward VII., giữa vô số các chức năng khác của ông, thực sự là Vua của nước Anh. Nếu những người bạn Scotland của tôi khăng khăng, thì hãy gọi đó là một trong những tước hiệu khá mơ hồ, không phổ biến và nhỏ bé của ông; một trong những thú tiêu khiển của ông. Cách đây không lâu ông còn là Công tước xứ Cornwall; nếu không vì một sự cố gia đình, có lẽ ông vẫn có thể là Vua của Hanover. Tôi cũng không nghĩ rằng chúng ta nên trách những người dân Cornwall chất phác nếu trong một phút cao hứng họ gọi ông bằng tước hiệu xứ Cornwall, hay những người Hanover thiện chí nếu họ xếp ông vào hàng các Vương thân Hanover.

Chuyện là trong đoạn văn bị phàn nàn đó, tôi gọi “Vua của nước Anh” chỉ đơn giản vì ý tôi là Vua của nước Anh. Tôi đang nói một cách chặt chẽ và đặc biệt về các vị Vua Anh, những vị Vua theo truyền thống của các vị Vua cũ của nước Anh. Tôi viết như một người theo chủ nghĩa dân tộc Anh, người luôn ý thức sâu sắc về ranh giới thiêng liêng của sông Tweed, nơi giữ (hoặc từng giữ) kẻ thù cổ xưa của chúng ta ở bên ngoài. Tôi viết như một người theo chủ nghĩa dân tộc Anh, quyết tâm trong một phút bồng bột rũ bỏ sự cai trị của người Scotland và người Ireland đang thống trị và áp bức đất nước tôi. Tôi cảm thấy nước Anh ít nhất về mặt tinh thần đã được bảo vệ trước những quốc gia xung quanh này. Tôi mơ rằng sông Tweed được canh giữ bởi những bóng ma của dòng họ Scrope và Percy; tôi mơ rằng eo biển St. George được canh giữ bởi chính Thánh George. Và trong sự an toàn biệt lập này, tôi đã cố tình và cụ thể nói về Vua của nước Anh, về đại diện của các triều đại Tudor và Plantagenet. Đúng là hai vị Vua của nước Anh mà tôi đặc biệt nhắc đến, Charles II. và George III., đều có nguồn gốc ngoại lai, không phải quá gần cũng không phải quá xa. Charles II. xuất thân từ một gia đình gốc Scotland. George III. xuất thân từ một gia đình gốc Đức. Nhưng về khía cạnh đó, điều tương tự cũng có thể nói về các hoàng tộc Anh khi nước Anh còn hoàn toàn độc lập. Nhà Plantagenet ban đầu là một gia đình Pháp. Nhà Tudor ban đầu là một gia đình xứ Wales. Nhưng tôi không nói về mức độ “cảm xúc Anh” trong các vị Vua Anh. Tôi đang nói về mức độ “cảm xúc Anh” trong sự đối đãi và lòng mến mộ của người Anh dành cho các vị Vua Anh. Ireland và Scotland hoàn toàn không liên quan đến điều đó.

Charles II., theo tôi biết, có thể không chỉ là Vua của Scotland; ông ta có thể, xét theo tính cách và tổ tiên, là một vị Vua Scotland của Scotland. Có điều gì đó rất Scotland trong sự kết hợp giữa sự minh mẫn và tính khoái lạc ở ông ta. Có điều gì đó rất Scotland trong sự kết hợp giữa việc làm những gì mình thích với việc biết rõ mình đang làm gì. Nhưng tôi không nói về nhân cách của Charles, thứ có thể đã rất Scotland. Tôi đang nói về sự phổ biến của Charles, thứ chắc chắn là của Anh. Một điều khá chắc chắn: dù ông ta có từng ngừng làm người Scotland hay không, ông ta đã ngừng làm một vị Vua Scotland ngay khi có thể. Ông ta đã thực sự thử nghiệm việc trở thành một nhà cai trị dân tộc ở phía bắc sông Tweed, và thần dân của ông ta cũng chẳng ưa gì ông, y như cách ông ta chẳng ưa gì họ. Về đạo Presbyterian, về tôn giáo của Scotland, ông ta để lại một nhận định mang đậm chất Anh tinh tế rằng đó “không phải là tôn giáo dành cho một quý ông.” Sự phổ biến của ông ta khi ấy hoàn toàn là của Anh; vương quyền của ông ta hoàn toàn là của Anh; và tôi đã dùng từ ngữ với sự dè dặt và cân nhắc tối đa khi tôi gọi sự phổ biến và vương quyền đặc biệt này là sự phổ biến và vương quyền của một Vua nước Anh. Tôi đã nói về người Anh rằng họ đặc biệt thích nhặt vương miện của nhà vua lên khi ông ta đánh rơi nó. Tôi không chắc điều này có áp dụng cho người Scotland hay người Ireland hay không. Tôi nghĩ người Ireland sẽ đánh văng vương miện của ông ta đi. Tôi nghĩ người Scotland sẽ giữ nó cho ông sau khi nhặt nó lên.

Về phần mình, tôi thiên về áp dụng phương pháp hoàn toàn ngược lại để khẳng định tinh thần dân tộc. Tại sao những người theo chủ nghĩa dân tộc Scotland chân chính lại gọi Edward VII. là Vua của Vương quốc Anh? Họ nên gọi ông là Vua Edward I. của Scotland mới phải. Vương quốc Anh (Britain) là gì? Nó nằm ở đâu? Không có nơi nào như thế cả. Chưa từng có một quốc gia nào gọi là Vương quốc Anh; chưa từng có một vị Vua của Vương quốc Anh; trừ khi có lẽ Vortigern hay Uther Pendragon từng ưa thích tước hiệu đó. Nếu chúng ta muốn phát triển chế độ Quân chủ của mình, tôi hoàn toàn ủng hộ việc phát triển nó theo hướng lòng yêu nước địa phương và quyền sở hữu địa phương đối với Nhà vua. Tôi nghĩ người London nên gọi ông là Vua của London, và người dân Liverpool nên gọi ông là Vua của Liverpool. Tôi không đi xa đến mức nói rằng người dân Birmingham nên gọi Edward VII. là Vua của Birmingham; vì điều đó sẽ là trọng tội đối với một thế lực thiêng liêng và được thiết lập vững chắc hơn. Nhưng tôi nghĩ chúng ta có thể đọc trên báo: “Vua của Brighton đã rời Brighton vào lúc hai giờ rưỡi chiều nay,” và ngay sau đó, “Vua của Worthing đã tới Worthing lúc ba giờ mười phút.” Hoặc, “Người dân Margate đã nói lời chia tay đầy luyến tiếc với vị Vua được yêu mến của Margate sáng nay,” rồi lại, “Đức Vua của Ramsgate đã trở về quốc gia và thủ đô của mình chiều nay sau chuyến lưu trú dài ngày ở những vùng đất xa lạ.” Người ta có thể chỉ ra rằng, nhờ một sự trùng hợp kỳ lạ, sự ra đi của Vua xứ Oxford xảy ra ngay trước khi Vua xứ Reading đến trong sự chào đón tưng bừng. Tôi không thể tưởng tượng ra phương pháp nào có thể làm tăng thêm mối quan hệ thân thiện và bình thường giữa Nhà vua và thần dân của mình hơn cách đó. Tôi cũng không nghĩ rằng một phương pháp như vậy sẽ làm giảm đi phẩm giá hoàng gia; bởi thực tế, nó sẽ đặt Nhà vua lên cùng một vị thế với các vị thần. Các vị thánh, những hình mẫu nhân loại cao quý nhất, cũng là những người gần gũi nhất với địa phương. Chính những người mà chúng ta dễ dàng kết nối với thiên đường nhất lại cũng chính là những người mà chúng ta dễ dàng kết nối với trần gian nhất.