Thời gian trôi qua thật chậm chạp và nặng nề trên chuyến xe đưa ông Eldridge về nhà; vậy mà khi trông thấy ngôi nhà xuất hiện trước mắt, ông lại ước chi mình có thêm chút thời gian trì hoãn trước nhiệm vụ khủng khiếp là phải báo tin đứa con gái đã bỏ theo trai cho vợ chồng ông Temple.
Thật dễ để hình dung sự lo lắng tột cùng của những bậc phụ huynh đầy ắp tình thương ấy, khi họ thấy việc trở về của người cha bị trì hoãn quá lâu so với thời gian dự kiến. Lúc này, họ đang tề tựu trong phòng ăn, và vài vị khách trẻ tuổi được mời dự tiệc đã đến nơi. Mỗi nhóm người đều có chung một hành động là hướng mắt ra những khung cửa sổ nhìn thẳng ra con đường lớn. Cuối cùng, cỗ xe ngựa được ngóng chờ từ lâu cũng xuất hiện. Bà Temple vội vã chạy ra để đón và chào mừng đứa con cưng: những bạn trẻ vây quanh cửa, ai nấy đều háo hức muốn chúc mừng ngày sinh nhật của cô. Cửa xe mở ra: Charlotte không có ở đó. "Con tôi đâu rồi?" bà Temple cất tiếng hỏi trong nỗi nghẹn ngào, tim đập loạn nhịp.
Ông Eldridge không thể trả lời: ông nắm lấy tay con gái dẫn vào nhà; rồi sụp xuống chiếc ghế gần nhất, oà khóc nức nở.
"Con bé chết rồi," bà Temple hét lên. "Ôi, Charlotte yêu dấu của tôi!" Rồi bà đan chặt hai tay vào nhau trong cơn đau đớn tột cùng, ngã quỵ xuống và lên cơn kích động thần kinh dữ dội.
Ông Temple, nãy giờ đứng chết lặng vì ngạc nhiên và sợ hãi, lúc này mới dám cất lời hỏi xem có phải Charlotte của ông đã thực sự vĩnh biệt cõi đời hay không. Ông Eldridge dẫn con rể sang căn phòng khác; đặt bức thư định mệnh vào tay ông, cất giọng — "Hãy chịu đựng như một tín đồ Đấng Christ" — rồi quay đi, cố nén những cảm xúc đang dâng trào quá rõ trên khuôn mặt.
Thật hoài công khi cố miêu tả những gì ông Temple cảm nhận được trong lúc ông đọc lướt qua những dòng chữ kinh hoàng ấy: đọc xong, tờ giấy tuột khỏi bàn tay đã rũ liệt của ông. "Lạy Chúa nhân từ!" ông thốt lên, "Sao Charlotte lại có thể hành xử như thế này?" Không một giọt nước mắt hay tiếng thở dài nào thoát ra khỏi lồng ngực; ông ngồi đó như một bức tượng của nỗi đau câm lặng, cho đến khi bị đánh thức khỏi cơn sững sờ bởi những tiếng thét gào liên hồi của bà Temple. Ông đứng bật dậy, lao vào căn phòng nơi vợ đang ở, siết chặt bà trong vòng tay và cất lời — "Xin hãy bình tĩnh, Lucy yêu dấu của em," — và rồi tự nhiên, một dòng lệ ấm áp trào ra làm dịu đi trái tim tưởng chừng như sắp vỡ tung của người cha tội nghiệp.
Nếu có ai đó, vì cậy vào bản tính triết lý của mình, mà nhìn bằng ánh mắt khinh miệt một người đàn ông có thể buông thả theo sự yếu mềm của đàn bà, thì hãy nhớ rằng người đàn ông ấy là một người cha, và khi ấy họ sẽ cảm thấy xót xa cho nỗi thống khổ đã vắt kiệt những giọt lệ từ một trái tim cao cả, quảng đại.
Bà Temple bắt đầu bình tĩnh lại đôi chút, nhưng trong thâm tâm vẫninh đinh rằng con gái mình đã chết, người chồng liền nhẹ nhàng nắm lấy tay vợ và cất lời — "Em hiểu lầm rồi, mình ơi. Charlotte không hề chết."
"Thế thì con bé bị ốm nặng lắm, nếu không sao nó lại không về? Nhưng em sẽ đến chỗ con: xe ngựa vẫn ở ngoài cửa kia: để em đến ngay với đứa con yêu dấu. Nếu em mà ốm, nó sẽ bay đến chăm sóc em, làm dịu đi những đớn đau và sưởi ấm em bằng tình yêu thương của nó."
"Hãy bình tĩnh lại, Lucy yêu dấu của anh, rồi anh sẽ kể cho em nghe mọi chuyện," ông Temple nói. "Em không được đi, thực sự là không được đâu; đi cũng chẳng ích gì."
"Temple," bà nói, cố nặn ra vẻ mặt kiên quyết và điềm tĩnh, "xin anh hãy nói sự thật cho em biết. Em không thể chịu đựng nổi sự dập dồn kinh khủng này nữa. Tai họa gì đã giáng xuống con tôi rồi? Hãy cho tôi biết điều tồi tệ nhất, và tôi sẽ cố gắng gánh chịu nó như lẽ phải."
"Lucy," ông Temple đáp, "em hãy tưởng tượng con gái chúng ta vẫn sống, và không hề đối mặt với tử thần: vậy thì tai họa nào khiến em phải sợ hãi?"
"Có một tai họa còn tồi tệ hơn cái chết. Nhưng tôi hiểu con bé quá rõ để mà nghi ngờ..."
"Đừng quá tự tin như vậy, Lucy."
"Ôi trời đất!" bà thốt lên, "anh đang gợi lên những hình ảnh kinh hoàng nào thế: lẽ nào nó lại quên mất..."
"Nó đã quên hết tất cả chúng ta rồi, em yêu; nó đã chọn tình yêu của một kẻ xa lạ để đổi lấy sự bảo bọc đầy âu yếm của người thân."
"Không đời nào nó bỏ trốn theo trai?" bà hoảng hốt kêu lên.
Ông Temple im lặng.
"Anh không thể chối cãi," bà nói. "Tôi nhìn thấy số phận mình trong đôi mắt đẫm lệ kia. Ôi Charlotte! Charlotte! Con đã phụ bạc tình thương của chúng ta biết nhường nào! Nhưng hỡi Cha của lòng thương xót," bà tiếp tục, quỵ xuống sàn nhà, ngước đôi mắt đẫm lệ và chắp hai tay hướng lên trời, "xin Ngài dủ lòng nghe lời cầu nguyện của một người mẹ đau khổ, cuồng dại lấy một lần này. Xin bàn tay quan phòng nhân hậu của Ngài hãy dõi theo và bảo bọc đứa con khờ dại, cứu rỗi nó khỏi những cay đắng mà tôi e rằng sẽ là số phận của nó, và ôi! xin vì lòng thương xót vô biên của Ngài, đừng để nó làm mẹ, kẻo một ngày nào đó nó phải nếm trải những gì tôi đang chịu đựng lúc này."
Những lời cuối cùng thốt ra đứt quãng nơi cổ họng, và bà ngã quất xuống trong vòng tay của người chồng — người nãy giờ cũng vô thức quỵ xuống bên cạnh vợ tự bao giờ.
Nỗi thống khổ của một người mẹ khi những hy vọng ươm mầm tha thiết nhất bị vùi dập, không ai có thể thấu hiểu trọn vẹn ngoại trừ một người mẹ. Thế nhưng, các độc giả trẻ tuổi yêu quý của tôi, tôi vẫn mong các bạn đọc phân đoạn này với tất cả sự chú tâm, và ngẫm nghĩ rằng chính các bạn rồi đây cũng sẽ có ngày làm mẹ. Ôi những người bạn của tôi, vì hạnh phúc vĩnh cửu của chính các bạn, xin đừng dùng sự vô tâm vô nghĩa mà làm tổn thương sự bình yên của người mẹ đã sinh thành ra các bạn: hãy ghi nhớ lòng ân cần, sự chăm sóc, và nỗi lo lắng không nguôi mà bà đã dành cho mọi nhu cầu cũng như mong ước của các bạn từ thuở lọt lòng cho đến tận ngày hôm nay; hãy nhìn ngắm ánh dịu êm của niềm kiêu hãnh trìu mến ánh lên từ đôi mắt bà mỗi khi các bạn hoàn thành trọn vẹn bổn phận: hãy lắng nghe những lời quở trách bằng sự tĩnh lặng và chăm chú; chúng xuất phát từ một trái tim luôn khắc mỏi vì hạnh phúc tương lai của các bạn: các bạn phải yêu thương mẹ mình; tự nhiên, bản năng tự nhiên tối thượng ấy đã gieo mầm mống của tình mẫu tử vào sâu thẳm tâm hồn các bạn.
Vậy thì, xin hãy đọc lại một lần nữa những cay đắng của tội nghiệp bà Temple, và hãy ghi nhớ rằng, người mẹ mà các bạn vô cùng yêu quý và kính trọng rồi cũng sẽ cảm thấy nỗi đau đớn tương tự, khi các bạn, vì quên đi sự tôn kính phải dành cho Đấng Tạo Hóa và cho chính bản thân mình, bước lệch khỏi những con đường đức hạnh để dấn thân vào chốn dung túng cho sự đồi bại và mê muội.