Khi Charlotte tỉnh giấc, cô không thấy Montraville đâu. Nghĩ bụng chắc anh đã dậy sớm để tận hưởng vẻ đẹp của buổi sớm mai, cô toan bước ra tìm anh thì chợt nhìn thấy một mẩu giấy trên bàn. Cô vội vã mở ra và đọc thấy những dòng này:
“Charlotte thân yêu của anh đừng ngạc nhiên nếu cô không thấy anh trong một thời gian: những công việc bất khả kháng sẽ ngăn cản anh đến với niềm vui đó. Hãy tin rằng sáng nay anh vẫn hoàn toàn khỏe mạnh; và những gì trí tưởng tượng phong phú của em cho là ốm đau thì chẳng qua chỉ là sự mệt mỏi, mà vài giờ nghỉ ngơi đã hoàn toàn xua tan. Hãy vui lên, và hãy tin chắc vào tình bạn không bao giờ thay đổi của
“MONTRAVILLE.”
“TÌNH BẠN ư!” Charlotte thốt lên đầy vẻ nhấn mạnh khi đọc xong lá thư. “Cuối cùng thì mọi chuyện lại thành ra thế này sao? Than ôi! Charlotte tội nghiệp, bị ruồng bỏ, số phận của nàng giờ đây đã quá rõ ràng. Montraville không còn màng đến hạnh phúc của nàng nữa; và từ nay về sau, chỉ còn nỗi hổ thẹn, sự hối hận và tình yêu tan vỡ sẽ là những người bạn đồng hành duy nhất của nàng mà thôi.”
Mặc dù đây là những ý nghĩ vô thức tràn ngập tâm trí Charlotte khi cô đọc lá thư định mệnh đó, nhưng chỉ vài giờ sau, nàng Hy vọng đầy mê hoặc lại chiếm lấy tâm hồn cô. Cô tự an ủi mình rằng, khi đọc lại lần thứ hai, cô có thể phát hiện ra một chút dịu dàng trong vài dòng chữ anh để lại, điều mà lúc đầu cô đã bỏ lỡ.
“Chắc chắn anh ấy không thể thấp hèn đến mức bỏ rơi mình,” cô tự nhủ, “và khi tự xưng là bạn của mình, chẳng phải anh ấy đã hứa sẽ bảo vệ mình hay sao? Mình sẽ không tự hành hạ bản thân bằng những nỗi sợ vô căn cứ này nữa; mình sẽ đặt niềm tin vào danh dự của anh ấy; và chắc hẳn anh ấy sẽ không bất công đến mức lợi dụng niềm tin đó.”
Đúng lúc cô vừa tự trấn an tâm trí để lấy lại sự bình tĩnh cần thiết, thì một chuyến viếng thăm của Belcour khiến cô ngỡ ngàng. Vẻ ủ rũ hiện rõ trên khuôn mặt, đôi mắt sưng húp và y phục xộc xệch của Charlotte đã ngay lập tức tiết lộ cho hắn biết cô đang không hạnh phúc. Hắn không chút nghi ngờ gì việc Montraville đã làm cô lo sợ bằng sự lạnh nhạt của mình, và quyết tâm, nếu có thể, sẽ khơi dậy sự ghen tuông trong cô, thúc giục cô trách móc anh, và bằng cách đó gây ra sự rạn nứt giữa hai người. “Nếu mình có thể thuyết phục được cô ấy rằng cô ấy có một tình địch,” hắn thầm nghĩ, “cô ấy sẽ lắng nghe nỗi niềm của mình dù chỉ để trả thù sự hắt hủi của hắn.” Belcour hiểu rất ít về trái tim phụ nữ; và những gì hắn biết chỉ là về những người phụ nữ sống buông thả, lăng nhăng. Hắn không hề nghĩ rằng một người phụ nữ có thể sa ngã vì sự thiếu thận trọng, nhưng vẫn giữ được lòng tự trọng mạnh mẽ đến mức khước từ mọi sự cám dỗ vào sai lầm thứ hai với nỗi kinh hoàng và khinh bỉ. Hắn chưa bao giờ tưởng tượng rằng một trái tim phụ nữ dịu dàng, quảng đại, một khi đã yêu thương chân thành, thì khi bị đối xử tệ bạc, nó có thể tan vỡ chứ quyết không bao giờ nuôi ý định trả thù.
Cuộc viếng thăm của hắn không kéo dài, nhưng trước khi rời đi, hắn đã gieo một nọc độc vào trái tim Charlotte, thứ nọc độc làm đắng cay mọi giờ phút sau này trong cuộc đời cô.
Giờ chúng ta hãy quay lại với Đại tá Crayton trong chốc lát. Ông đã kết hôn được ba tháng, và trong quãng thời gian ngắn ngủi đó, ông đã nhận ra rằng cách cư xử của phu nhân mình không được thận trọng như đáng lẽ phải thế. Nhưng mọi lời khuyên can đều vô ích; tính tình bà ta rất dữ dội; và một bất hạnh lớn cho Đại tá là ông lại nảy sinh một tình yêu chân thành dành cho bà: bà ta nhìn thấy quyền lực của chính mình, và với nghệ thuật của một nàng Circe, bà ta đã làm cho mọi hành động của mình hiện ra trước mắt ông dưới bất kỳ ánh sáng nào mà bà ta muốn. Những người quen biết thì cười nhạo sự mù quáng của ông, bạn bè thì thương hại cho sự mê muội của ông, còn cô con gái đáng mến của ông, bà Beauchamp, thì thầm lặng đau xót cho tình cảm của cha mình đang dần mất đi, và đau buồn vì ông lại bị hoàn toàn điều khiển bởi một người đàn bà đầy mưu mô và, điều mà bà rất lo sợ, là một kẻ đê tiện.
Bà Beauchamp là người ôn hòa và duyên dáng; bà không thích sự hối hả, xô bồ của phố thị, và đã thuyết phục được chồng mình thuê một ngôi nhà cách New-York vài dặm. Tình cờ bà dọn đến cùng khu phố với Charlotte; nhà của họ chỉ cách nhau một khoảng ngắn, và những khu vườn thì thông nhau. Bà ở nơi ở mới chưa được bao lâu thì dáng vẻ của Charlotte đã thu hút sự chú ý của bà; bà nhớ lại những đường nét thú vị đó; bà nhìn thấy vẻ u sầu hiện rõ trên khuôn mặt cô, và trái tim bà rỉ máu khi nghĩ rằng, có lẽ vì bị tước đoạt danh dự, bạn bè, tất cả những gì quý giá nhất trên đời, cô đang phải sống mòn mỏi trong kiếp sống khốn khổ nơi đất khách quê người, và sẽ chìm xuống nấm mồ sớm muộn gì cũng đến trong nỗi đau tan nát. “Ước gì mình có thể kéo cô ấy ra khỏi số phận nghiệt ngã này,” bà tự nhủ; “nhưng thế giới tàn nhẫn này đã đóng chặt cửa lòng trắc ẩn trước một cô gái tội nghiệp yếu đuối, người mà có lẽ, nếu có một người bạn tử tế giúp đỡ và trấn an, sẽ rất vui lòng quay trở lại với sự bình yên và đức hạnh. Thậm chí, người đàn bà nào dám tỏ lòng thương cảm và cố gắng cảm hóa một người chị em lầm lạc, còn phải hứng chịu những cái bĩu môi khinh bỉ và chế nhạo cho một hành động mà người ta nói rằng ngay cả các thiên thần cũng vui mừng.”
Bà Beauchamp càng chứng kiến cuộc sống đơn độc mà Charlotte đang trải qua, bà càng khao khát được trò chuyện với cô, và nhiều lần khi thấy đôi má cô đẫm lệ vì đau khổ, bà lại thầm nghĩ: “Người chịu khổ kia ơi, ta sẽ hạnh phúc biết bao nếu được rót vào tim cô liều thuốc an ủi, nếu như không vì sợ sự chế giễu của người đời.”
Nhưng rồi một sự việc tình cờ đã sớm xảy ra, khiến bà quyết định dũng cảm đối mặt với những lời mỉa mai của thế gian, thay vì từ bỏ niềm hạnh phúc cao cả là được an ủi một sinh linh đang chán chường.
Bà Beauchamp là người hay dậy sớm. Một buổi sáng nọ, khi đang đi dạo trong vườn, tựa tay vào cánh tay chồng, bà nghe thấy tiếng đàn hạc thu hút sự chú ý của họ: họ chăm chú lắng nghe, và nghe thấy một giọng hát nhẹ nhàng, du dương cất lên những câu thơ sau:
Hỡi vầng thái dương huy hoàng rực rỡ,
Vừa nhô lên từ biển khơi xa,
Đem ánh sáng sưởi ấm vạn vật,
Nhưng những tia nắng ấy có nghĩa gì với ta?
Ánh sáng huy hoàng của ngươi gọi ta thức giấc,
Chào đón ngày mới bắt đầu thật vô ích,
Than ôi! lễ vật buổi sáng của ta,
Vẫn chỉ là những dòng lệ và lời nguyện cầu.
Bởi vẻ đẹp thiên nhiên kia hòa quyện,
Có ích gì cho kẻ với trái tim mệt mỏi,
Chẳng tìm thấy bình yên hay niềm an ủi,
Chẳng có lấy một người bạn tựa nương?
Ôi! chẳng bao giờ! chẳng bao giờ! khi ta còn sống,
Nỗi đau lòng này có thể nguôi ngoai:
Hỡi cái chết thân thiện, hãy đến thực thi mệnh lệnh,
Và để ta được an nghỉ.
“Đó là Charlotte tội nghiệp!” bà Beauchamp thốt lên, những giọt lệ nhân ái trong veo lăn dài trên má.
Đại úy Beauchamp ngạc nhiên trước vẻ xúc động của vợ. “Charlotte nào?” ông hỏi; “em quen cô ấy sao?”
Bằng giọng điệu của một thiên thần đầy lòng thương cảm, bà bộc bạch với chồng về hoàn cảnh bất hạnh của Charlotte, và mong muốn bấy lâu nay của bà là được giúp đỡ cô. “Em sợ rằng,” bà tiếp lời, “cô gái tội nghiệp đó đã bị phản bội một cách hèn hạ; và nếu em nghĩ anh sẽ không trách cứ em, em sẽ ghé thăm cô ấy, đề nghị tình bạn của em, và cố gắng khôi phục lại trong tim cô ấy sự bình yên mà cô ấy dường như đã mất và đang than vãn một cách thảm thiết. Ai mà biết được, anh yêu,” bà đặt tay một cách âu yếm lên cánh tay ông, “ai mà biết được liệu có phải cô ấy đã để lại cha mẹ tử tế, yêu thương nào đó đang đau buồn vì lỗi lầm của cô, và nếu cô quay trở về, họ có thể vui mừng khôn xiết đón nhận người con lầm lạc ấy, và xóa sạch những lỗi lầm của cô trong những giọt nước mắt hạnh phúc. Ồ! Thật là một ý nghĩ vinh quang biết bao cho em nếu em có thể trở thành công cụ hạnh phúc giúp cô ấy quay trở lại. Trái tim cô ấy có thể vẫn chưa hoàn toàn băng hoại đâu, Beauchamp ạ.”
“Người phụ nữ cao quý!” Beauchamp kêu lên, ôm lấy bà, “sự kính trọng của anh dành cho em càng tăng lên mỗi lúc. Hãy làm theo sự thôi thúc của trái tim quảng đại của em đi, Emily của anh. Hãy để những kẻ đạo đức giả và những kẻ ngu ngốc chỉ trích nếu chúng dám, hãy trách móc một sự nhạy cảm mà chúng chưa bao giờ cảm nhận được; anh sẽ tự hào mà nói với chúng rằng trái tim thực sự đức hạnh luôn nghiêng mình thương xót và tha thứ cho những lỗi lầm của đồng loại.”
Một tia sáng của niềm vui rạng rỡ lan tỏa trên khuôn mặt đầy sức sống của bà Beauchamp khi nghe những lời khen ngợi mà người chồng yêu quý dành cho mình; những cảm xúc tuyệt vời nhất tràn ngập trái tim bà, và sau khi dùng bữa sáng, bà chuẩn bị đi thăm Charlotte.