Những ai trong số bạn bè đã dành cho tôi vinh dự đọc cuốn “Lửa trại và Lều da,” chắc hẳn sẽ không thấy khó khăn gì khi nhớ lại tình tiết ở phần cuối câu chuyện đó. Cậu thiếu niên người Đức Otto Relstaub, do bị lạc mất ngựa trong hành trình từ Kentucky đến lãnh thổ Louisiana (đích đến của họ là một phần bang Missouri ngày nay), nên cậu cùng người bạn trẻ Jack Carleton đã lên đường đi tìm con vật. Đương nhiên là họ thất bại: không những thế, cả hai còn rơi vào tay một băng thổ dân Sauk lang thang và bị chúng bắt làm tù binh.
Ngay sau khi bắt được hai thiếu niên, những kẻ bắt cóc liền chia tay nhau: năm tên dẫn Jack đi theo một hướng, và năm tên khác đưa Otto theo con đường ngược lại. Cuốn “Lửa trại và Lều da” đã kể lại chi tiết những gì xảy ra với Jack Carleton. Trong câu chuyện này, tôi dự định kể toàn bộ cuộc săn lùng nhằm tìm kiếm cậu thiếu niên chân chất ấy—người có rất ít bạn bè, bị cha mẹ tàn nhẫn đuổi khỏi nhà để rồi dấn thân vào một cuộc tìm kiếm vốn dĩ nực cười đến mức vô lý, nếu như nó không bị bao trùm bởi những hiểm nguy ngay từ phút đầu.
Tuy vậy, chàng trai trẻ vẫn có ba người bạn hết lòng vì mình: Jack Carleton, mẹ của cậu, và Deerfoot người thuộc bộ tộc Shawanoe. Nếu không vì lòng trắc ẩn mà người phụ nữ tốt bụng này dành cho cậu thiếu niên, thì bà đã chẳng bao giờ đồng ý để đứa con trai yêu quý của mình bước vào chốn hoang vu nhằm đưa cậu bạn trở về.
Tuy nhiên, có một thực tế cần phải ghi nhớ khi nhìn lại hai cuộc thám hiểm này. Ở chuyến đi trước, Jack và Otto là những người hành động, nhưng lần này những thợ săn lại là Jack và Deerfoot, và sự khác biệt nằm chính ở điểm đó. Thừa hiểu tài nghệ đi rừng tuyệt vời của người chiến sĩ trẻ, cùng lòng dũng cảm và sự tận tụy của cậu dành cho bạn bè, người mẹ hầu như không hề mảy may lo lắng khi bà hôn tạm biệt con trai và nhìn cậu bước vào vùng hoang dã cùng chàng thổ dân Shawanoe da ngăm.
Khoảng nửa tháng đã trôi qua, khi Deerfoot và Jack Carleton ngồi bên đống lửa trại được nhóm lên giữa chốn thâm sơn cùng cốc, cách khá xa về phía tây của khu định cư biên giới nhỏ bé Martinsville. Không khí se lạnh và trong lành, đã hai ngày nay trời không mưa, vì thế thời tiết không thể thuận lợi hơn được nữa.
Khu trại này cũng giống như bao khu trại khác từng được miêu tả trước đây, và độc giả từ lâu đã quá quen thuộc. Đó chỉ là một đống củi nhỏ đang cháy bập bùng, được nhóm sát một gốc cây lớn, với một con suối nhỏ uốn lượn ngay bên cạnh. Thêm củi được chất đống gần đó, còn Jack đang thảnh thơi nằm dài trên chiếc chăn mà cậu mang theo, trong khi người bạn của cậu ngồi trên đống củi ở phía đối diện.
“Deerfoot, bạn còn nhớ tôi từng nói rằng khi tôi ở trong lều của Ogallah, có một thổ dân bước vào—hắn là một trong năm kẻ đã bắt Otto đi không?”
Chàng trai Shawanoe gật đầu ra hiệu rằng cậu vẫn nhớ sự việc đó.
“Hắn làm một số động tác tay kỳ lạ nhất với tôi, mà tôi hoàn toàn không thể hiểu nổi cũng giống như không tài nào đoán được những âm thanh lẩm bẩm của hắn có nghĩa là gì, nhưng khi tôi kể lại hành động của hắn cho bạn nghe, bạn đã bảo rằng chúng có ý nghĩa là Otto vẫn còn sống—ý tôi là, theo những gì tên thổ dân đó biết?”
“Huynh đệ của ta nói đúng: thông điệp của chiến binh Sauk là như vậy.”
“Họ bảo rằng tất cả những người da đỏ đều có thể giao tiếp với nhau bằng ký hiệu, nhưng tôi không dám phiền bạn giải thích từng từ của người Sauk, tôi chỉ muốn nghe lại xem ý hắn định nói với tôi là gì.”
“Hắn nói rằng Otto đã được giao cho một nhóm thổ dân khác, và họ đã bắt đầu hành trình hướng về phía tây, nơi mặt trời lặn, cùng với cậu ấy.”
“Nhưng tại sao họ lại trao cậu ấy cho những kẻ lạ mặt đó?”
“Deerfoot không có mặt ở đó để hỏi tên người Sauk,” chàng trai trẻ Shawanoe đáp.
“Điều đó đúng, vì nếu bạn có mặt, bạn đã rõ mọi chuyện; nhưng này anh bạn già, bạn có thể giải thích một điều: tại sao chúng ta không tìm đường đến ngôi làng của người Sauk và bảo những chiến binh đó kể chi tiết cho nghe?”
Dường như đó mới là cách làm đúng đắn đối với chàng thanh niên da ngăm, người mà thành hay bại của cả chuyến viễn chinh này có thể coi là đặt trọn lên vai cậu. Cậu im lặng một phút như thể câu hỏi khiến cậu phải suy nghĩ điều gì.
“Có lẽ huynh đệ của ta nói đúng, nhưng từ đây đến lều của người Sauk là một quãng đường rất dài, và khi đến nơi, rất có thể họ cũng chẳng biết gì hơn những gì Deerfoot đã biết.”
Jack Carleton không hiểu ý của câu nói này.
Cậu thừa biết mình đã cung cấp rất ít thông tin cho người bạn, và có vẻ thật vô nghĩa khi cho rằng những kẻ bắt cóc thực sự của Otto Relstaub lại không thể cung cấp thêm điều gì về cậu ấy.
Những điều kỳ lạ vẫn thường xảy ra trong cuộc đời này. Vài lần trong suốt buổi chiều hôm đó, Deerfoot đã dừng bước và đảo mắt quan sát xung quanh, y hệt như lúc Jack từng thấy cậu làm khi có kẻ thù ẩn nấp trong rừng. Cậu không đưa ra lời giải thích nào, và người bạn của cậu cũng chẳng hỏi một câu nào.
“Tôi có cảm giác rằng người Sauk có thể kể nhiều điều hơn tôi tưởng; chẳng hạn như—”
Deerfoot đột nhiên giơ ngón tay trỏ lên, đầu hơi chúi về phía trước và nghiêng sang một bên. Đó là tư thế tập trung cao độ của cậu, và cậu đã ra hiệu cho Jack giữ im lặng. Khoảnh khắc ấy kéo dài trọn một phút. Sau đó, Deerfoot nhìn người bạn của mình, mỉm cười và gật đầu, như muốn nói rằng mọi chuyện diễn ra đúng như cậu đã đoán trước.
“Quỷ tha ma bắt, có chuyện gì thế?” Jack hỏi, không thể kìm nản sự tò mò lâu hơn nữa; “cậu cứ cư xử kỳ lạ suốt cả buổi chiều nay.”
“Deerfoot và người bạn của mình đã bị một chiến binh da đỏ bám theo suốt nhiều dặm đường. Hắn không ở đâu xa; giờ hắn đang nhẹ nhàng tiến về phía trại; ta đã nghe thấy tiếng hắn từ nãy đến giờ; hắn đang ở rất gần rồi.”
“Nếu hắn muốn làm quen với chúng ta, chẳng có lý do gì mà hắn phải tỏ ra rụt rè đến thế,” Jack nhận xét, đảo mắt nhìn khắp những khoảng tối trong khu rừng đang chập choạng; “tôi không hiểu tại sao hắn cứ phải lảng vảng theo cái kiểu đó.”
Sự bất an của thiếu niên càng tăng lên khi cậu nhận thấy Deerfoot rõ ràng đang nhìn qua đầu mình, hướng thẳng vào khu rừng phía sau lưng Jack, như thể mục tiêu khiến cậu lên tiếng đang tiến đến từ hướng đó.
“Tên da đỏ ấy không ở xa đâu—hắn đang đi về hướng này—chỉ trong chớp mắt nữa là hắn tới khu trại thôi.”
“Và nếu tôi cứ ngồi đây, hắn sẽ vấp phải tôi và có khi gãy cả cổ ấy chứ,” Jack lẩm bẩm khi nghe thấy tiếng lá khô xào xạc, liền tung người đứng dậy, quay mặt về phía hướng mà kẻ lạ mặt đang tiến đến.
Không thể nói là chàng trai cảm thấy hoảng sợ đặc biệt nào, vì cậu biết một người khôn ngoan như Deerfoot sẽ bảo vệ mình, nhưng việc biết rằng có một kẻ lạ mặt mang vũ khí đang lén lút tiến lại từ phía sau lưng rõ ràng đủ sức khiến bất cứ ai phải hồi hộp.
Ngay khoảnh khắc Jack quay người lại, cậu thoáng thấy bóng dáng của một chiến binh trung niên đang rảo bước không một tiếng động từ trong rừng ra và bước hẳn vào vùng ánh sáng rực rỡ của ngọn lửa trại. Không hề để ý đến Jack, người đó tiến thẳng về phía Deerfoot, người đã bắt tay ông, trong khi cả hai trao đổi vài câu bằng một thứ ngôn ngữ mà cậu thiếu niên không thể hiểu nổi.
Nhưng khi vị khách đứng hiện rõ dưới ánh lửa, cậu thiếu niên nhìn kỹ và nhận ra ông. Đó chính là người da đỏ từng bước vào túp lều của Ogallah, tù trưởng tộc Sauk, khi Jack còn đang bị cầm tù, và là người đã thực hiện những cử chỉ kỳ quặc mà cậu thiếu niên còn nhớ rõ để kể lại cho Deerfoot—người sau đó đã dịch lại rằng Otto Relstaub không hề bị hành quyết như hai thiếu niên từng lo sợ.
Thật vô cùng kỳ lạ khi ông lại đến trại của hai cậu thiếu niên đúng vào lúc họ đang rất cần những thông tin mà ông có thể cung cấp.
Trong khi Jack nhận ra vị khách chính là con người đó, thì Deerfoot thậm chí còn nhận ra ông sớm hơn—đó là Hay-uta, Người-chạy-không-vấp-ngã. Chính ông là người, trong một lần đi săn da đầu, đã chạm trán với chàng trai trẻ Shawanoe và lao vào một trận chiến giáp lá cà. Bạn hẳn còn nhớ ông đã bị tước vũ khí và đánh bại bởi chiến binh trẻ tuổi thế nào, và cách người sau đó đọc Kinh Thánh cho ông nghe, kể cho ông về Đấng Tối Cao ngự trị trên những vì sao, Đấng có ý chí được ghi chép trong cuốn sách nhỏ luôn đồng hành cùng chàng trai Shawanoe. Hay-uta đã cho thấy ông vô cùng xúc động và đột ngột bỏ đi.
Do đó, có thể nhớ lại rằng tồn tại những hoàn cảnh đặc biệt khiến hai người da đỏ cảm thấy thân thiện với nhau, dẫn đến việc họ dành ra vài phút trò chuyện vô cùng nghiêm túc đến mức dường như chẳng ai trong số họ nhận ra có người thứ ba đang ở gần. Jack không hề phàn nàn, cậu bận rộn quan sát hai vị thổ dân.
Hay-uta vốn đã được miêu tả là một chiến binh trung niên. Ông vạm vỡ, gân guốc và gan dạ, nhưng nếu xét về vẻ duyên dáng, uy nghi và nét đẹp nam tính thì không thể sánh bằng Deerfoot. Điều thu hút sự chú ý đặc biệt của Jack chính là khẩu súng trường mà ông đang hờ hững cầm bằng một tay khi trò chuyện, với phần báng đặt chạm đất. Đó là thứ vũ khí đẹp nhất mà cậu thiếu niên từng thấy—tính theo vẻ bề ngoài. Báng súng được chạm trổ bằng bạc, và thiết kế cùng độ hoàn thiện tinh xảo bậc nhất thời bấy giờ. Đó là một khẩu súng trường có thể khơi gợi sự trầm trồ ở bất cứ đâu.
“Tôi không ngạc nhiên nếu ông ta bắn chết chủ nhân của nó để cướp lấy,” cậu thiếu niên thầm nghĩ.
Nhưng nghĩ vậy là đã bất công với người Sauk. Tên thổ dân đã dùng toàn bộ số da thú và lông thú mà cậu săn được trong suốt cả mùa đông để đổi lấy từ một thương nhân da trắng đến từ St. Louis; vị thương nhân đó, với một thứ vũ khí tương tự, đã mua đủ lượng vật tư chất đầy trên lưng ông và cả con vật thồ để họ làm chuyến hành trình trở về trạm biên giới ấy.
Trong khi Hay-uta và Deerfoot trò chuyện, họ liên tục mỉm cười, gật đầu và ra dấu tay. Tất nhiên người quan sát không thể đoán được họ đang bàn về điều gì, cho đến khi cậu nhận ra Hay-uta đang làm lại những động tác giống hệt như cậu từng thấy ông dùng trong lều của Ogallah, chỉ có điều có thêm vài động tác biến hóa mà cậu thiếu niên không tài nào nhớ nổi.
“Trời ạ!” Jack lẩm bẩm, “họ đang nói về Otto; giờ thì tôi sắp biết được tin tức gì đó về cậu ấy rồi.”
Khi cuộc trò chuyện kéo dài được một lúc, những người đối thoại dường như mới nhận ra có người thứ ba đang ở gần. Một câu nói của Deerfoot khiến Hay-uta quay lại nhìn chàng thanh niên, với vẻ như không chắc chắn lắm liệu mình đã từng gặp cậu trước đây chưa.
“Hay-uta đã đi một quãng đường rất dài kể từ khi huynh đệ của ta nhìn thấy ông ấy,” Deerfoot nói, cậu không thấy cần thiết phải giải thích lý do tại sao ông lại thực hiện chuyến hành trình xa xôi đó: “ông ấy đã theo dõi chúng ta một thời gian dài trước khi biết ta là bạn; rồi ông ấy đến trại này để có thể trò chuyện với ta.”
Hay-uta, dù không thể hiểu nổi những từ ngữ này, dường như vẫn nắm bắt được ý nghĩa của chúng qua giọng điệu của Deerfoot, bởi vì ngay khi câu nói vừa dứt, ông liền đưa tay ra bắt tay Jack, và đương nhiên Jack siết chặt bàn tay ấy một cách nồng nhiệt, ánh mắt thể hiện sự chào đón mà cậu không thể thốt thành lời để người khác hiểu được.
Sau những nghi thức đó, cả ba người cùng ngồi xuống đất, Hay-uta châm tẩu thuốc và cuộc trò chuyện kỳ lạ lại tiếp tục, Deerfoot phiên dịch cho bạn mình nghe bất cứ khi nào cậu có điều gì cần kể có thể khiến người kia quan tâm.
“Ông ấy biết gì về Otto?” Jack hỏi.
“Ông ấy không thể kể nhiều: những chiến binh bắt giữ cậu ấy đã đi chậm cho đến sáng hôm sau; họ đi theo một con đường khác để về làng; dọc đường họ gặp một số thổ dân lạ mặt, và họ đã bán huynh đệ của chúng ta cho những kẻ đó để đổi lấy hai chiếc chăn, một ít hạt cườm vỏ sò, một con dao và ba chuỗi hạt.”
“Có bao nhiêu tên thổ dân trong nhóm đã mua Otto?”
Deerfoot hội ý với Hay-uta trước khi trả lời.
“Bốn người: họ to lớn, khỏe mạnh và dũng cảm, và họ muốn có huynh đệ của chúng ta; thế là cậu ấy bị bán đi, giống như chàng thanh niên nọ từng bị chính các anh em ruột bán đi và đưa đến một vùng đất xa xôi, để rồi sau này trở thành vị đại thủ lĩnh của xứ sở ấy, và là ân nhân của những người anh em cùng người cha già của mình.”
Dù kinh ngạc đến mức nào khi nghe được tin tức ấy, Jack Carleton còn kinh ngạc hơn nữa khi nhận ra chàng trai trẻ Shawanoe đang ví von hoàn cảnh của Otto Relstaub với câu chuyện cảm động được kể trong Cựu Ước về Joseph và các anh em của ông.
