Năm giờ sáng, Sanin thức dậy; đến sáu giờ, anh đã chỉnh tề y phục; và chừng sáu giờ rưỡi, anh đang rảo bước dọc theo khu vườn công cộng, từ chỗ đó có thể nhìn thấy chiếc vọng lâu nhỏ mà Gemma đã nhắc đến trong bức thư. Đó là một buổi sáng tĩnh lặng, ấm áp và đượm màu xám bạc. Thỉnh thoảng, người ta có tưởng chừng như trời sắp mưa; nhưng đưa tay hứng thì chẳng thấy gì, chỉ khi nhìn kỹ tay áo khoác, ta mới nhận ra những dấu vết của hạt nước li ti tựa như những hạt cườm nhỏ xíu, thế nhưng ngay cả chúng cũng sớm biến mất. Dường như chưa từng có lấy một cơn gió thoảng qua trên cõi đời này. Mọi âm thanh không hề dịch chuyển, mà như được rải đều vào trong cõi tĩnh mịch. Ở đằng xa là một màn sương trắng mờ ảo đang đặc quánh lại; trong không gian thoang thoảng hương thơm của hoa mộc tê và hoa keo trắng.

Ngoài đường, các cửa hàng vẫn chưa mở cửa, nhưng lác đác đã có vài bóng người qua lại; thỉnh thoảng một cỗ xe ngựa đơn độc lộc cộc lăn bánh… trong vườn thì chẳng có một bóng người. Một người làm vườn đang thong thả dùng xẻng cào lớp đất trên lối đi, và một bà cụ còng lưng trong chiếc áo choàng len đen đang khập khiễng bước qua lối đi trong vườn. Sanin thừa biết tạo vật nghèo khổ này không đời nào là Gemma; thế nhưng tim anh vẫn đập rộn lên, và anh chăm chú dõi theo bóng đen đang khuất dần.

Bảy giờ! Tiếng chuông trên tháp vang lên. Sanin đứng sững lại. Liệu có khi nào nàng không đến chăng? Một cơn rùng mình vì lạnh bất chợt chạy dọc qua các thớ thịt của anh. Cơn rùng mình ấy lại tái diễn chỉ một khoảnh khắc sau đó, nhưng lại vì một nguyên nhân khác. Sanin nghe thấy phía sau mình những bước chân nhẹ nhàng, tiếng áo phụ nữ sột soạt khẽ khàng…. Anh quay đầu lại: chính là nàng!

Gemma đang tiến lại gần anh từ phía sau theo lối mòn. Nàng mặc chiếc áo choàng màu xám và đội chiếc mũ sẫm màu nhỏ nhắn. Nàng liếc nhìn Sanin, quay mặt đi, và khi vượt qua anh, nàng rảo bước thật nhanh.

– Gemma, – anh thốt lên, gần như không thành tiếng.

Nàng khẽ gật đầu chào anh, rồi tiếp tục đi về phía trước. Anh bước theo sau nàng.

Anh thở dốc, từng nhịp đứt quãng. Đôi chân anh run lẩy bẩy.

Gemma đi ngang qua chiếc vọng lâu, rẽ phải, bước qua một đài phun nước nông nhỏ xinh, nơi mấy con chim sẻ đang tíu tít vẫy vùng vùng vẫy nước, và vòng ra phía sau một lùm tử đinh hương cao lớn, rồi ngồi sụp xuống một chiếc ghế băng. Nơi này vừa khuất kín lại vừa ấm cúng. Sanin ngồi xuống bên cạnh nàng.

Một phút trôi qua, và cả anh lẫn nàng đều không thốt lên một lời nào. Nàng thậm chí còn chẳng buồn nhìn anh; còn anh thì không ngắm khuôn mặt nàng, mà lại dán mắt vào đôi bàn tay đang đan vào nhau của nàng, nơi nàng đang cầm một chiếc ô che nắng nhỏ. Nơi đây còn có gì để kể, còn có gì để nói, mà lại có thể sánh kịp về tầm quan trọng với thực tế giản đơn là họ đang ở bên nhau, cùng nhau, một mình, vào lúc sáng sớm thế này, lại ở gần nhau đến nhường ấy.

– Em… không giận anh chứ? – Cuối cùng Sanin cũng cất lời.

Chắc hẳn Sanin khó lòng thốt ra được câu nào ngớ ngẩn hơn những lời này… chính bản thân anh cũng nhận thức được điều đó…. Nhưng dẫu sao đi nữa, sự im lặng cuối cùng cũng đã bị phá vỡ.

– Giận ư? – nàng đáp. – Vì điều gì chứ? Không.

– Và em tin anh chứ? – anh nói tiếp.

– Tin những gì anh viết ư?

– Vâng.

Đầu Gemma cúi gằm xuống, và nàng không nói gì nữa. Chiếc ô tuột khỏi tay nàng. Nàng vội vã túm lấy nó trước khi nó rơi xuống lối đi.

– À, hãy tin anh! Hãy tin những gì anh đã viết cho em! – Sanin kêu lên; mọi sự rụt rè trong anh bỗng chốc tan biến, anh nói với giọng đầy nhiệt huyết; – nếu trên đời này có chân lý – một chân lý thiêng liêng, tuyệt đối – thì đó chính là việc anh yêu, yêu em say đắm, hỡi Gemma.

Nàng liếc sang bên cạnh anh một thoáng, rồi lại suýt đánh rơi chiếc ô.

– Hãy tin anh! Hãy tin anh! – anh lặp lại. Anh nài nỉ nàng, giơ đôi tay về phía nàng nhưng lại không dám chạm vào người nàng. – Em muốn anh phải làm gì… để chứng minh cho em thấy?

Nàng lại liếc nhìn anh.

– Nói cho anh nghe đi, thưa ngài Dimitri; – nàng bắt đầu; – vào ngày hôm kia, khi anh đến để nói chuyện với em, em thiết nghĩ lúc đó hẳn anh chưa biết… chưa cảm nhận được…

– Anh đã cảm nhận được điều đó, – Sanin cắt lời; – nhưng anh chưa biết. Anh đã yêu em ngay từ khoảnh khắc đầu tiên nhìn thấy em; nhưng anh không nhận ra ngay được rằng em đã trở thành một phần quan trọng thế nào trong cuộc đời anh! Hơn nữa, anh lại nghe nói rằng em đã đính ước một cách chắc chắn…. Còn về lời thỉnh cầu của mẹ em – thứ nhất, làm sao anh có thể từ chối được chứ? – và thứ hai, anh nghĩ mình đã thực hiện thỉnh cầu của bà theo một cách thức mà em có thể đoán ra…

Họ nghe thấy những bước chân nặng nề, và một quý ông có dáng người khá mập mạp đeo chiếc ba lô trên vai, trông có vẻ là người ngoại quốc, bước ra từ sau lùm cây, vừa trố mắt nhìn cặp đôi đang ngồi trên ghế đá với vẻ bất lịch sự của một kẻ du lịch, vừa húng hắng ho thật lớn rồi đi tiếp.

– Mẹ em, – Sanin bắt đầu nói, ngay khi âm thanh của những bước chân nặng nề vừa dứt hẳn, – đã bảo với anh rằng việc em hủy bỏ hôn ước sẽ gây ra điều tiếng tai họa – Gemma hơi nhíu mày – rằng bản thân anh cũng phần nào chịu trách nhiệm về những lời đồn thổi khó chịu đó, và rằng… hệ quả là… anh ít nhiều có trách nhiệm phải khuyên em không nên tuyệt giao với vị hôn của mình, ngài Klüber…

– Thưa ngài Dimitri, – Gemma nói, đồng thời đưa tay vuốt lọn tóc phía bên hướng về phía Sanin, – xin ngài đừng gọi ngài Klüber là vị hôn phu của em. Em sẽ không bao giờ làm vợ anh ta đâu. Em đã hủy hôn với anh ta rồi.

– Em đã hủy hôn với anh ta ư? Từ bao giờ thế?

– Hôm qua.

– Em đã gặp anh ta ư?

– Vâng. Tại nhà chúng em. Anh ta đến thăm gia đình em.

– Gemma? Vậy ra em yêu anh sao?

Nàng quay người lại phía anh.

– Liệu… em có đến đây, nếu không phải vì điều đó chứ? – nàng thì thầm, và cả hai bàn tay nàng buông thõng xuống ghế.

Sanin chộp lấy đôi lòng bàn tay bất lực ngửa lên ấy, áp chúng lên đôi mắt, lên đôi môi mình…. Giờ đây, bức màn che mà anh hằng mơ tưởng trong đêm hôm trước đã được kéo lên! Hạnh phúc đây rồi, hình hài rạng ngời của nó đây rồi!

Anh ngẩng đầu lên, nhìn thẳng vào mắt Gemma với vẻ bạo dạn và trực diện. Nàng cũng nhìn anh, ánh mắt hơi cúi xuống một chút. Đôi mi khép hờ của nàng khẽ chớp, mờ đi vì những giọt nước mắt hạnh phúc, ngập tràn ánh sáng. Khuôn mặt nàng không hề mỉm cười… không! nó đang cười, một nụ cười hạnh phúc, không một tiếng động.

Anh toan kéo nàng vào lòng, nhưng nàng lùi lại, và không ngớt nở nụ cười không tiếng động ấy, nàng lắc đầu. “Chờ một chút đã,” đôi mắt hạnh phúc của nàng dường như đang nói vậy.

– Ôi Gemma! – Sanin kêu lên: – Anh chưa từng mơ có ngày em lại yêu anh!

– Chính em cũng không ngờ tới điều này, – Gemma dịu dàng nói.

– Làm sao anh có thể dám mơ tưởng, – Sanin nói tiếp, – khi đến Frankfurt, nơi anh chỉ định dừng chân vài tiếng đồng hồ, rằng mình lại có thể tìm thấy ở nơi đây hạnh phúc của suốt cuộc đời!

– Suốt cuộc đời anh ư? Thật thế không? – Gemma gặng hỏi.

– Suốt cuộc đời anh, mãi mãi về sau! – Sanin thốt lên với một nỗi niềm nhiệt huyết ngập tràn.

Chiếc xẻng của người làm vườn bất chợt cào sột soạt ngay cách chỗ họ ngồi chừng hai bước chân.

– Chúng ta về nhà thôi, – Gemma thì thầm: – mình cùng về nhé – anh chịu không?

Nếu ngay lúc ấy nàng bảo anh rằng “Hãy lao xuống biển đi, anh chịu không?”, chắc chắn anh sẽ lao đầu xuống đại dương trước khi nàng kịp thốt lên từ cuối cùng.

Họ cùng nhau bước ra khỏi khu vườn và quay trở về nhà, không đi qua những con đường trong phố, mà đi lối ngoại ô.