Ngày nay, đi tàu từ Frankfurt đến Wiesbaden chưa đầy một tiếng đồng hồ; vào thời đó, xe ngựa trạm phải mất đến ba tiếng. Họ đổi ngựa năm lần. Suốt chuyến đi, có lúc Polozov thiu thiu ngủ, có lúc ông ta cứ tròng trành lắc lư qua lại, ngậm điếu xì gà trong miệng; ông ta rất ít nói; chẳng lấy một lần nhìn ra ngoài cửa sổ; những khung cảnh nên thơ chẳng mảy mai thu hút họ; ông ta thậm chí còn tuyên bố xanh rờn rằng “cảnh trí thiên nhiên làm ông chết khiếp!”. Sanin cũng chẳng nói năng gì, chẳng ngắm nghía phong cảnh; anh chẳng màng tới điều đó. Tâm trí anh hoàn toàn chìm đắm trong những suy tư và hồi ức. Tại các trạm dừng, Polozov trả tiền sòng phẳng, bấm giờ trên đồng hồ, và thưởng cho những kẻ đánh xe—nhiều hay ít—tùy theo sự nhiệt tình của họ. Khi đi được nửa quãng đường, ông ta lấy ra hai quả cam từ chiếc giỏ đựng đồ ăn, chọn quả ngon hơn, và đưa quả kia cho Sanin. Sanin đăm đăm nhìn người bạn đồng hành, rồi bỗng bật cười phá lên.

— Anh cười gì thế? — người kia hỏi, vừa cẩn thận bóc vỏ cam bằng những chiếc móng tay trắng ngắn ngủi của mình.

— Cười gì ư? — Sanin nhắc lại. — À, cười chuyến đi chung của chúng ta đây này.

— Nó thì sao chứ? — Polozov lại hỏi, thả vào miệng một múi cam dọc.

— Thật là kỳ lạ. Thú thật là ngày hôm qua, tôi chẳng thèm đếm xỉa gì đến anh, chẳng khác nào vua nước Trung Hoa, thế mà hôm nay tôi lại đang đi cùng anh để bán điền trang của mình cho vợ anh—người mà tôi cũng hoàn toàn không biết một chút gì.

— Chuyện gì mà chẳng có thể xảy ra, — Polozov đáp. — Đợi khi nào anh sống lâu thêm chút nữa, anh sẽ chẳng còn ngạc nhiên trước bất cứ điều gì trên đời. Chẳng hạn, anh có thể tưởng tượng ra cảnh tôi cưỡi ngựa làm sĩ quan phụ tá không? Thế mà tôi đã từng làm đấy, và Đại công tước Mihail Pavlovitch đã ra lệnh: “Phi nước đại! Cho hắn phi nước đại đi, cái tên trung úy mập mạp ấy! Phi nước đại mau lên! Nhanh chân lên chứ!”

Sanin gãi gãi sau tai.

— Xin anh làm ơn cho biết, Ippolit Sidorovitch, vợ anh là người thế nào? Tính cách bà ấy ra sao? Anh thấy đấy, tôi rất cần phải biết điều đó.

— Hắn ta quát tháo “Phi nước đại!” thì hay thật đấy, — Polozov tiếp lời với vẻ đột ngột sôi máu, — Thế còn tôi? Còn tôi thì sao chứ? Lúc ấy tôi thầm nghĩ trong đầu: “Anh cứ việc giữ lấy các huân chương và cầu vai của anh đi—rồi để mặc tôi được yên thân!” Nhưng mà… anh vừa hỏi về vợ tôi phải không? Vợ tôi là người thế nào ư? Cũng như bao người khác thôi. Đừng có dại dột mà dốc hết can tâm phơi bày gan ruột với bà ấy—bà ấy không thích thế đâu. Điều quan trọng nhất là phải nói thật nhiều với bà ấy… kể chuyện gì đó để bà ấy có thể cười được. Cứ kể cho bà ấy nghe chuyện tình yêu của anh hay đại loại thế… nhưng mà phải làm sao cho nó vui nhộn vào, hiểu chứ.

— Vui nhộn là thế nào?

— Ồ, thì anh vừa kể với tôi đấy thôi, rằng anh đang yêu và muốn lấy vợ. Vậy thì, hãy miêu tả chuyện đó đi.

Sanin cảm thấy bị xúc phạm. — Anh thấy có gì đáng cười trong chuyện đó chứ?

Polozov chỉ đảo mắt. Nước cam đang ròng ròng chảy xuống cằm ông ta.

— Có phải vợ anh đã sai anh đến Frankfort để mua sắm đồ đạc cho cô ấy không? — Sanin hỏi sau một lát im lặng.

— Đúng vậy, chính là nàng.

— Những thứ mua là gì thế?

— Đồ chơi chứ gì nữa.

— Đồ chơi ư? Anh có con cái gì sao?

Polozov suýt nữa thì dịch người ra xa Sanin.

— Khỉ thật! Tôi cần con cái làm gì? Toàn là những thứ phù phiếm vặt vãnh của đàn bà… quần áo xiêm y diện mạo. Dùng để trang điểm thôi.

— Ý anh là anh hiểu rõ những thứ đó à?

— Đương nhiên là tôi rành chứ.

— Thế chẳng phải anh từng bảo với tôi là anh không bao giờ nhúng tay vào bất cứ việc gì của vợ anh sao?

— Những việc khác thì tôi mặc kệ. Nhưng việc này… thì chẳng có gì to tát. Giết thời gian thôi—làm chút cũng chẳng sao. Hơn nữa, vợ tôi rất tin tưởng vào khiếu thẩm mỹ của tôi. Và tôi lại là một tay kỳ cựu trong khoản mặc cả nữa chứ.

Polozov bắt đầu nói ngắt quãng; ông ta đã mệt lử rồi. — Thế vợ anh rất giàu chứ?

— Giàu; vâng, cũng khá! Chỉ có điều nàng ômm khư khư phần lớn số tiền cho riêng mình.

— Nhưng tôi đoán là anh cũng chẳng thể phàn nàn gì chứ?

— Thì tôi là chồng nàng mà. Chắc gì tôi đã chẳng thu được chút lợi lộc nào từ đó! Hơn nữa tôi lại rất có ích cho nàng. Ở bên tôi nàng muốn làm gì thì làm! Tôi là người dễ tính mà!

Polozov lấy khăn tay bằng lụa lau mặt và thở dốc một cách nhọc nhằn, như muốn nói rằng: “Xin hãy rủ lòng thương tôi; đừng bắt tôi phải thốt thêm lời nào nữa. Anh thấy đấy tôi mệt mỏi thế này cơ mà.”

Sanin để mặc cho ông ta yên thân, và lại chìm đắm trong những dòng suy tưởng.

Khách sạn ở Wiesbaden, nơi cỗ xe dừng lại, trông y hệt như một cung điện. Những tiếng chuông lập tức vang lên từ các ngõ ngách sâu thẳm bên trong; sự nhộn nhịp và hối hả bùng lên; những người đàn ông lịch lãm diện áo bành tô đen thoăn thoắt nhảy ra ở lối cửa chính; một người gác cửa với bộ dạng rực rỡ ánh vàng cung kính mở toang cánh cửa xe.

Như một vị tướng khải hoàn, Polozov bước xuống xe và bắt đầu đi lên cầu thang được rải thảm và ngan ngát mùi hương dễ chịu. Lao đến chỗ ông ta lại là một người đàn ông khác, cũng ăn mặc rất chỉnh tề nhưng mang khuôn mặt Nga—đó là người hầu phòng của ông ta. Polozov dặn dò hắn rằng từ nay về sau đi đâu cũng phải mang theo hắn bên mình, bởi vì tối hôm trước ở Frankfort, ông ta, Polozov, đã không có nước nóng để dùng vào ban đêm! Người hầu phòng liền biểu lộ vẻ kinh hoàng trên gương mặt, và cúi nhanh người xuống để cởi giày đi tuyết cho chủ nhân.

— Maria Nikolaevna có ở nhà không? — Polozov hỏi.

— Thưa có ạ. Phu nhân đang thay trang phục. Tối nay phu nhân sẽ đi ăn tối tại nhà Nữ bá tước Lasunsky.

— À! Ở đó ư?… Khoan đã! Trên xe có mấy món đồ; tự anh hãy lấy hết tất cả mang lên đây nhé. Còn anh, Dmitri Pavlovitch, — Polozov nói thêm, — hãy thuê lấy một phòng cho mình rồi ba phần tư tiếng nữa hãy qua đây. Chúng ta sẽ cùng ăn tối.

Polozov lạch bạch bước đi, trong khi Sanin hỏi thuê một căn phòng giá cả phải chăng cho mình; và sau khi chỉnh đốn lại y phục, nghỉ ngơi đôi chút, anh tiến thẳng đến căn hộ rộng thênh thang do Ngài Thân vương (Durchlaucht) Prince von Polozov ngự trị.

Anh tìm thấy vị “thân vương” này đang ngồi uy nghi trên một chiếc ghế bọc nhung sang trọng đặt giữa căn phòng khách vô cùng lộng lẫy. Người bạn có bản tính điềm đạm của Sanin đã kịp tắm rửa sạch sẽ và khoác lên mình một chiếc áo choàng bằng vải sa tanh cực kỳ lộng lẫy; trên đầu ông ta đội một chiếc mũ phớt đỏ thẫm. Sanin tiến lại gần và ngắm nghía ông ta một lúc lâu. Polozov ngồi cứng đờ như một bức tượng thần; thậm chí ông ta còn chẳng buồn quay mặt về phía anh, chẳng nhúc nhích lấy một nhọn mày, chẳng thốt ra lấy một tiếng động. Quả là một cảnh tượng hùng vĩ tuyệt vời! Sau khi ngắm nghía vị thân vương chừng hai phút, Sanin định cất lời, định phá vỡ bầu không khí tĩnh lặng mang tính tôn nghiêm này, thì đột nhiên cánh cửa thông sang căn phòng bên cạnh bật mở, và xuất hiện ở khung cửa là một quý cô trẻ tuổi vô cùng xinh đẹp trong bộ xiêm y lụa trắng viền ren đen, trên cổ và tay lấp lánh kim cương—Maria Nikolaevna Polozov. Mái tóc vàng dày của nàng xõa xuống hai bên đầu, được tết lại nhưng không búi ngược lên.