Dáng vẻ tự nhiên, phóng túng của bà Polozov có lẽ sẽ làm Sanin bối rối ngay từ phút đầu—dù anh chẳng phải tay gà mờ và cũng từng lăn lộn ngoài đời chút ít—nếu anh không nhìn thấy chính sự tự do, thân mật ấy là một điềm lành cho công việc của mình. "Phải chiều theo những ý thích ngông cuồng của người phụ nữ giàu có này thôi," anh tự thầm bảo; rồi đáp lại sự suồng sã của bà bằng một thái độ thoải mái không kém: "Vâng, tôi sắp lấy vợ."

"Với ai cơ? Một cô gái người nước ngoài à?"

"Vâng."

"Anh mới quen cô ấy gần đây sao? Ở Frankfort à?"

"Vâng."

"Cô ấy là người thế nào? Tôi có thể biết được không?"

"Tất nhiên rồi. Cô ấy là con gái một bà chủ cửa hàng bánh ngọt."

Maria Nikolaevna mở to mắt, nhướng lông mày lên.

"Chà, thú vị thật đấy," bà cất giọng kéo dài; "tuyệt vời làm sao! Tôi cứ tưởng thời buổi này chẳng còn tìm đâu ra những chàng thanh niên như anh nữa chứ. Con gái một bà chủ tiệm bánh!"

"Tôi thấy điều đó làm bà kinh ngạc," Sanin nhận xét với vẻ tự trọng; "nhưng trước hết, tôi không có mấy định kiến kiểu đó..."

"Trước hết, điều đó chẳng làm tôi kinh ngạc chút nào cả," Maria Nikolaevna ngắt lời; "tôi cũng chẳng có định kiến gì hết. Chính tôi cũng là con gái nông dân đây này. Đó! Anh nói sao về chuyện ấy? Điều làm tôi ngạc nhiên và thích thú là gặp được một người đàn ông không sợ yêu. Anh yêu cô ấy chứ, tôi đoán vậy?"

"Vâng."

"Cô ấy có xinh đẹp lắm không?"

Sanin hơi tự ái trước câu hỏi cuối cùng này... Nhưng đã đến đây thì không thể lui bước.

"Bà biết đấy, Maria Nikolaevna," anh bắt đầu, "người đàn ông nào cũng thấy gương mặt người mình yêu là đẹp nhất; nhưng vị hôn thư của tôi thực sự rất đỗi xinh đẹp."

"Thật sao? Theo nét đẹp nào? Ý? Hay cổ điển?"

"Vâng, cô ấy có các đường nét rất cân đối."

"Anh không mang theo ảnh cô ấy à?"

"Không." (Thời đó người ta chưa nói đến nhiếp ảnh. Loại ảnh chụp trên đĩa bạc Daguerreotype cũng mới chỉ bắt đầu xuất hiện.)

"Tên cô ấy là gì?"

"Tên cô ấy là Gemma."

"Còn tên anh?"

"Dimitri."

"Tên cha anh?"

"Pavlovitch."

"Anh biết không," Maria Nikolaevna nói, vẫn giữ giọng kéo dài ấy, "tôi rất mến anh đấy, Dimitri Pavlovitch. Anh chắc hẳn là một anh chàng tuyệt vời. Bắt tay tôi đi nào. Chúng ta hãy làm bạn nhé."

Bà siết chặt tay anh trong những ngón tay trắng ngần, thon đẹp và khoẻ xắn. Bàn tay bà hơi nhỏ hơn tay anh, nhưng ấm áp, mịn màng, trắng trẻo và tràn đầy sinh khí hơn nhiều.

"Có điều, anh biết tôi đang nghĩ gì không?"

"Gì cơ ạ?"

"Anh sẽ không giận chứ? Không à? Anh nói cô ấy là vị hôn thư của anh. Nhưng chuyện đó... có thực sự cần thiết không?"

Sanin cau mày: "Tôi không hiểu ý bà, Maria Nikolaevna."

Maria Nikolaevna bật cười khẽ khàng, nũng nịu, khẽ lắc đầu hất lọn tóc rủ trên má ra sau. "Quả thực—anh chàng này đáng yêu thật," bà nhận xét, nửa như trầm tư, nửa như hờ hững. "Một chàng hiệp sĩ hoàn hảo! Thế này thì làm sao tin được những kẻ cứ khăng khăng rằng giống người lý tưởng hóa đã tuyệt chủng rồi!"

Maria Nikolaevna nói hoàn toàn bằng tiếng Nga, thứ tiếng Nga Moscow thuần chất và chuẩn xác đến kinh ngạc, thứ ngôn ngữ của người dân thường chứ không phải của giới quý tộc.

"Tôi đoán anh được giáo dục ở nhà, trong một gia đình Chính thống giáo cổ xưa, kính Chúa phải không?" bà hỏi. "Anh quê ở tỉnh nào?"

"Tula."

"Ồ! Vậy là chúng ta cùng quê đấy. Cha tôi... tôi dám cá là anh biết cha tôi là ai rồi chứ?"

"Vâng, tôi biết."

"Ông sinh ra ở Tula... Ông là người Tula. Chà... được rồi. Nào, giờ chúng ta bàn vào việc chính đi."

"Nghĩa là... bàn việc chính thế nào? Bà muốn nói gì cơ?"

Maria Nikolaevna nheo mắt lại. "Thì anh đến đây làm gì?" (khi bà nheo mắt, ánh nhìn trở nên vô cùng nhân từ và hơi có nét cợt nhả; nhưng khi bà mở to mắt, trong ánh sáng trong trẻo, gần như lạnh lẽo ấy lại hiện lên chút gì đó ác cảm... chút gì đó đe dọa. Đôi mắt bà mang một vẻ đẹp đặc biệt nhờ hàng lông mày rậm, giao nhau ở giữa và mịn màng như lông linh mây). "Chẳng phải anh muốn tôi mua lại trang ấp của anh sao? Anh cần tiền cho lễ cưới, đúng không?"

"Vâng."

"Và anh cần nhiều không?"

"Trước mắt tôi chỉ cần vài nghìn franc là đủ rồi. Chồng bà biết rõ trang ấp của tôi. Bà có thể tham khảo ý kiến ông ấy—tôi sẽ đưa ra một mức giá rất phải dẻ."

Maria Nikolaevna lắc đầu qua lại. "Thứ nhất," bà bắt đầu bằng giọng thong thả, dùng đầu các ngón tay gõ nhẹ lên cổ tay áo khoác của Sanin, "tôi không có thói quen tham khảo ý kiến chồng, trừ chuyện ăn mặc—ông ấy là cánh tay phải của tôi trong khoản đó; và thứ hai, tại sao anh lại bảo sẽ đưa ra giá rẻ? Tôi không muốn lợi dụng lúc anh đang yêu say đắm và sẵn sàng hy sinh mọi thứ... Tôi sẽ không chấp nhận bất kỳ sự hy sinh nào từ anh đâu. Sao cơ? Thay vì khuyến khích anh... nào, phải diễn đạt thế nào cho đúng nhỉ?—trong những tình cảm cao đẹp của anh, đúng không? Chẳng lẽ tôi lại đi bóc ngắn cắn dài anh sao? Tôi không có thói đó. Đôi khi tôi có thể tàn nhẫn với người ta—nhưng không phải theo cách ấy."

Sanin hoàn toàn không thể đoán nổi bà đang giễu cợt hay nói thật, chỉ tự thầm bảo: "Ồ, mình thấy rõ là làm việc với người phụ nữ này thì phải cẩn trọng mới được!"

Một người tớ nam bước vào mang theo chiếc samovar kiểu Nga, bộ đồ trà, kem, bánh quy v.v. trên một chiếc khay lớn; anh ta đặt tất cả những thứ ngon lành ấy lên chiếc bàn nằm giữa Sanin và bà Polozov rồi lui ra.

Bà rót cho anh một tách trà. "Anh không phiền chứ?" bà hỏi, tay dùng các ngón tay thả đường vào tách của anh... dù gắp đường đang nằm ngay bên cạnh.

"Ồ, xin bà cứ tự nhiên!... Từ một bàn tay đẹp đẽ thế này..."

Anh chưa nói hết câu đã suýt sặc khi nhấp một ngụm trà, trong khi bà chăm chú nhìn anh bằng ánh mắt rạng rỡ.

"Tôi có nói đến mức giá phải dẻ cho đất đai của mình," anh tiếp tục, "là bởi vì bà đang ở nước ngoài, tôi e là bà không sẵn nhiều tiền mặt ngay lúc này, và thực ra, bản thân tôi cũng cảm thấy việc bán... việc mua đất của tôi trong điều kiện như vậy là một trường hợp ngoại lệ, tôi nên tính đến điều đó."

Sanin trở nên lúng túng và mất đà câu chuyện, trong khi Maria Nikolaevna nhẹ nhàng ngả người ra sau ghế tựa, khoanh tay và tiếp tục quan sát anh với ánh nhìn rạng rỡ, chăm chú ấy. Cuối cùng anh đành im lặng.

"Không sao đâu, anh nói tiếp đi, cứ nói tiếp đi," bà cất lời như muốn giải vây cho anh; "tôi đang nghe đây. Tôi thích nghe anh nói lắm; nói tiếp đi nào."

Sanin bắt đầu mô tả trang ấp của mình, rộng bao nhiêu mẫu, nằm ở đâu, có những lợi thế nông nghiệp gì, và có thể thu được lợi nhuận ra sao... anh thậm chí còn nhắc đến cảnh quan hữu xung quanh ngôi nhà; trong khi Maria Nikolaevna vẫn nhìn anh, ánh mắt ngày càng chăm chú và rạng rỡ hơn, làn môi bà khẽ cử động mà không mỉm cười: bà đang cắn môi. Cuối cùng anh cảm thấy gượng gạo; anh im lặng lần thứ hai.

"Dimitri Pavlovitch," Maria Nikolaevna bắt đầu, rồi lại chìm vào trầm tư... "Dimitri Pavlovitch," bà nhắc lại... "Anh biết không: tôi tin chắc việc mua lại trang ấp của anh sẽ là một thương vụ rất có lời cho tôi, và chúng ta sẽ đạt được thỏa thuận thôi; nhưng anh phải cho tôi hai ngày... Đúng vậy, hai ngày trì hoãn. Anh có thể chịu đựng được hai ngày xa cách vị hôn thư của mình chứ, đúng không? Tôi sẽ không giữ anh lâu hơn nếu anh không muốn—tôi lấy danh dự ra hứa đấy. Nhưng nếu anh cần ngay năm hay sáu nghìn franc, tôi rất sẵn lòng cho anh vay, rồi chúng ta sẽ tính toán sau."

Sanin đứng dậy. "Tôi phải cảm ơn bà, Maria Nikolaevna, vì sự tốt bụng và lòng nhiệt thành thân thiện của bà đối với một người gần như xa lạ với bà. Nhưng nếu đó là mong muốn dứt khoát của bà, thì tôi thà chờ đợi quyết định của bà về trang ấp của mình—tôi sẽ ở lại đây hai ngày."

"Đúng vậy; đó là mong muốn của tôi, Dimitri Pavlovitch. Chuyện đó có quá khó khăn với anh không? Rất khó à? Nói tôi nghe đi."

"Tôi yêu vị hôn thư của mình, Maria Nikolaevna, và phải xa cô ấy là điều khó khăn đối với tôi."

"Ôi! Anh đúng là có một trái tim bằng vàng!" Maria Nikolaevna thở dài nhận xét. "Tôi hứa sẽ không hành hạ anh quá đâu. Anh về đấy à?"

"Muộn rồi," Sanin nhận xét.

"Và anh muốn nghỉ ngơi sau chuyến đi, cùng trò chơi 'kẻ ngốc' với chồng tôi. Nói tôi nghe xem, anh có phải là bạn thân của Ippolit Sidorovitch, chồng tôi không?"

"Chúng tôi học cùng trường."

"Và hồi đó anh ấy cũng thế này sao?"

"Thế này là thế nào ạ?" Sanin hỏi lại. Maria Nikolaevna bật cười lớn, cười đến đỏ cả mặt; bà đưa khăn tay lên môi, đứng dậy khỏi ghế, và lắc lư như thể đã mệt mỏi, đi đến gần Sanin rồi đưa tay ra cho anh.

Anh cúi đầu hôn lên tay bà rồi bước về phía cửa.

"Sáng mai đến sớm nhé—anh nghe rõ chưa?" bà gọi với theo anh. Khi bước ra khỏi phòng, anh ngoái lại nhìn và thấy bà đã lại ngả người xuống chiếc ghế tựa, vắt cả hai tay ra sau đầu. Tay áo rộng của chiếc váy mặc nhà rủ xuống gần đến vai bà, và không thể không thừa nhận rằng tư thế của đôi tay ấy, rằng toàn bộ vóc dáng ấy, mang một vẻ đẹp mê hớp tâm hồn.