“Giờ đây ngài là ai? Haris, Vinhem hay Verone? Và không lẽ sau gần một phần tư thế kỷ, số phận lại run rủi đưa chúng ta đến với nhau? - Đại tá Phomin vừa thu mấy tấm ảnh Liutse vào phong bì vừa nghĩ - Ai bắt ngài đến đây? Đến làm gì? Cục tình báo Anh ư? Hai mươi lăm năm trước, chính nó đã giao cho ngài một nhiệm vụ quan trọng và kết quả thì ngài đã biết. Stak và các nhân viên của hắn đã dày công xây dựng một mạng lưới điệp viên, định chơi xỏ chúng tôi, và đặt cho cái kế hoạch của ngài những cái tên rất kêu, nhưng cuối cùng cũng đã thất bại. Và cùng với nó, Mevit, Cuts, Phereman đã bị tóm và đã nhận một sự trừng phạt thích đáng. Ngay từ thời ấy, ngài đã là một tay già dặn. Chỉ có một mình ngài là may mắn trốn thoát. Ngài còn có biệt danh “Tu sĩ ẩn dật”… Nghĩa là ngài thích hoạt động độc lập. Sau chiến tranh, ngài không công khai kêu gọi phục thù như nhiều người khác, mà rút vào hoạt động bí mật. Dù sao đi nữa, nếu ngài đã quá bộ đến thăm chúng tôi, thì giờ đây, xin cho biết ai là chủ nhân của ngài..
Câu chuyện của Petrov về con người lạ mặt giống Liutse đã làm dấy lên trong trí nhớ Phomin bao nhiêu ký ức. Không thể không kiểm tra kỹ lưỡng được. Vả lại, ông cũng vừa nhận được tin ở cơ quan tình báo nước bạn cho hay là cục tình báo khối quân sự Bắc Đại Tây Dương vừa tung vào Liên Xô nhân viên loại cỡ của mình.
Giao nhiệm vụ cho ai? - Đại tá Phomin phân vân. Ông cân nhắc từng nhân viên của mình, và cuối cùng đã chọn đại úy Mikhailov, ông gọi điện mời Mikhailov đến.
- Iuri Mikhailovich, tôi muốn giao cho anh một việc quan trọng. Đây là việc mà tôi đã làm dở cách đây hơn hai mươi lăm năm, hồi đó là những ngày đầu của nước Cộng hòa dân chủ Đức. Lúc ấy tôi còn trẻ, trẻ hơn cả anh bây giờ - Phomin mỉm cười - Vừa rồi chúng tôi nhận được tin cho hay một nhân viên tình báo của khối Bắc Đại Tây Dương đến nước ta. Nếu những tin đó là đúng thì đó là một điệp viên già dặn, khôn khéo, thông minh và có nhiều nợ máu không chỉ đối với người của ta, mà cả người cùng quốc tịch và thậm chí cả với đồng nghiệp của hắn nữa.
Cần phải nói thẳng với anh, rằng đây là một công việc khó khăn và phức tạp. Việc nghiên cứu hồ sơ sẽ chiếm rất nhiều thời gian nhưng cái đó làm sau. Còn bây giờ anh phải tìm mọi cách để nắm cho được ai là người Tây Đức và Bỉ hiện đang sống ở Moscow. Trong số họ có ai tên là Cut Von Zandle không? À quên, anh sẽ không hy vọng tìm thấy cái tên đó. Nhưng dù sao anh cũng cứ thử xem. Tôi còn nhớ, chính hắn đã có lần nói với tôi là những cái tên thật, quá khứ và biệt danh cũ, không bao giờ hắn nhớ. Thực ra, hắn cũng chẳng bao giờ ngờ rằng ta có thể biết được tên thật của hắn. Đây là mấy tấm ảnh của hắn chụp cách đây hai mươi lăm năm. Hiện giờ hắn đã ngoài năm mươi tuổi. Tôi tin ở anh và đặt rất nhiều hy vọng, Iuri Mikhailovich ạ, nếu không tôi đã chẳng phải dài dòng như thế.
- Evgeni Nicolaievich, anh cứ yên tâm. Tôi đã từng giải quyết những nhiệm vụ tương tự - Mikhailov vừa nói vừa bỏ mấy tấm ảnh vào túi phong bì.
- Không, anh không nên chủ quan - Phomin lắc đầu - Liutse là cả một vấn đề, một phương trình với nhiều ẩn số - Phomin vừa nói vừa gõ nhẹ chiếc bút chì lên bàn - Song, dù khôn khéo, thông minh đến mấy, kẻ địch cũng dễ có lúc sơ hở. Kẻ địch, dù xảo quyệt đến đâu, cũng thường cho rằng thời gian như một đợt sóng thần, vùi dập hết tất cả: quá khứ, dĩ vãng, đặc điểm con người… Nhưng không. Có những cái không bao giờ bị quên hay mất đi, như đầu ngón tay hay nhận dạng chẳng hạn. Ở hắn có một số đặc điểm dễ nhận. Tôi đã viết những cái đó vào mảnh giấy này. Lúc nói chuyện với các nhân viên phục vụ khách sạn, anh nên hướng sự chú ý của họ vào cặp kính đen to, hiện đại, thậm chí ngày xưa có người đã bảo tôi là siêu hiện đại nữa là khác. Hắn rất ít khi bỏ kính ra. Nói chung, hiện nay loại kính đó không phải là ít, nhiều người đeo, không có gì đặc biệt cả. Nhưng tôi muốn anh đặc biệt chú ý đến một đặc điểm khác là thỉnh thoảng cổ bên phải và dái tai hắn hay giật giật. Thế này này… Hắn nói tiếng Nga rất sõi. Nhưng hắn có nói hay không còn là một vấn đề.
- Thế hắn đã đến Mosdow lúc hào?
- Tôi vừa nhận được một tin báo, và nếu nó liên quan đến vấn đề này thì có lẽ hắn đến đây vào khoảng giữa tháng tám. Nhưng cũng như khái niệm “hắn”, điều này chỉ mới là giả thiết.
- Báo cáo đại tá, tôi hiểu! Cho phép tôi được tiến hành ngay bây giờ.
Hắn hay không phải “hắn”? - Đây là một vấn đề nan giải, cũng như vấn đề “sống hay chết” của Hamlet trong tác phẩm của Shakespeare - Đại tá Phomin suy nghĩ rất lung - Và nếu là “hắn”, thì hắn đến đây để làm gì? Gặp ai? Phải chăng hắn đang muốn tìm những người quen biết cũ. Rất có thể. Dĩ nhiên là không tìm mình hoặc Petrov. Nhưng gia đình Denisov, hay nói đúng hơn là Denisova, vợ anh thì rất có thể… Giả sử Zandle đến Moscow với mục đích gặp lại “cô gái giúp việc” Lotta, người một thời đã nhận lời chào của Bác Bốp thì… Hồi đó, trong khi hỏi cung hắn, mình đã không hề đề cập tới Lotta Liutmila, hắn cũng thế. Còn số phận của Lotta sau này ra sao chắc chắn hắn biết. Nếu như thế, hắn vẫn đinh ninh rằng Lotta đã giấu việc cô đã từng chung sống với “hắn” và Stak trước kia. Và lúc đó… Khoan, phải cẩn thận… - Phomin đứng dậy đi đi lại lại trong phòng - Chưa dám chắc “hắn” có phải là Liutse hay không, thế mà mình đã vội dựng lại các vai chính trong vở kịch bỏ dở cách đây hai mươi lăm năm. Mình cứ làm như mình đang còn là đại úy Phomin có trách nhiệm bảo vệ phòng thiết kế kỹ thuật Enburg, Denisov và… Nhưng dù sao thì những suy đoán của mình cũng logic: dù Zandle có là nhân viên cục tình báo Anh, Mỹ hay khối quân sự Bắc Đại Tây Dương đi nữa, thì gặp lại Liutmila Nicolaievna; hắn cũng dọa sẽ tố giác và bắt chị làm việc cho hắn. Như thế, mình phải hành động trước. Cần phải lập tức gọi điện báo cho Denisov biết là trong tương lai có thể có một “người khách” như thế đến thăm họ. Tất cả mọi việc bây giờ phụ thuộc vào công tác điều tra của đại úy Mikhailov.
Không hiểu vì sao, Phimin đã dần dần gạt hết mọi nghi ngờ của mình và tin rằng Petrov đã không nhận nhầm.
