Ở những phương trời xa xôi tôi từng đến,
Mà nào tôi đã mấy khi trông thấy
Một người đàn ông khỏe mạnh, sức vóc đương xuân,
Khóc lóc một mình trên đường cái quan.
Nhưng một người như thế, trên mảnh đất Anh Nam,
Giữa con đường rộng thênh thang, tôi đã gặp;
Dọc theo đường cái quan chàng bước tới,
Gò má đẫm lệ chan hòa.
Trông chàng vẻ lực điền, dẫu lòng sầu thảm;
Và trong tay ẵm một con cừu non.
Chàng thấy tôi, liền quay người tránh mặt,
Như thể muốn giấu mình đi;
Đoạn dùng vạt áo để chùi
Những giọt nước mắt mặn mòi ấy đi.
Tôi bước theo, và cất lời: “Bạn hiền ơi,
Chuyện gì khốn đốn thế? Sao mà khóc lóc thảm thiết vậy?”
—“Xấu hổ cho tôi thay, thưa Ngài! Con cừu non lực lưỡng này,
Chính nó khiến dòng lệ tôi tuôn rơi.
Hôm nay tôi đón nó từ mỏm đá về;
Nó là con sót lại của cả đàn cừu nhà tôi.”
Khi tôi còn trẻ, một thân một mình,
Và quen thói rong chơi theo tuổi trẻ,
Dẫu chẳng màng lo toan suy nghĩ mấy,
Thế nào mà tôi lại mua được một con cừu cái;
Rồi từ nó tôi gây dựng thêm những con khác,
Đều là cừu khỏe mạnh như anh có thể thấy,
Và rồi tôi kết hôn, giàu có biết bao
Như lòng tôi hằng mong ước;
Số cừu tôi đếm được trọn hai mươi con,
Và mỗi năm gia tài lại thêm sinh sôi.
Năm này qua năm khác bầy đàn lớn mạnh,
Và từ đúng một con cừu cái thuở đầu ấy,
Tôi đã gầy dựng được tròn năm mươi con cừu xinh xắn,
Một đàn cừu đáng yêu chưa từng thấy bao giờ!
Chúng ăn cỏ trên sườn núi cao;
Chúng lớn nhanh, và người nhà tôi cũng sống sung túc.
—Con cừu non lực lưỡng này trong toàn bộ cơ ngơi của tôi
Nay là con duy nhất còn sống sót:
Và giờ đây dẫu chúng tôi có chết đi,
Và lụi tàn vì nghèo đói cùng cực thì tôi cũng mặc.
Mười đứa con, thưa Ngài! tôi phải nuôi nấng,
Lao động vất vả trong buổi đói nghèo gian truân!
Kiêu ngạo của tôi đã bị khuất phục, và trong cơn khổ ải,
Tôi đành ngửa tay xin nhà xứ cứu tế.
Họ bảo tôi là kẻ giàu có;
Cừu của tôi đang ăn cỏ trên núi cao,
Và thật phải lẽ khi tự tôi xoay xở ở đó
Để kiếm tiền mua bánh mì nuôi nhau:”
“Hãy làm thế đi; sao chúng tôi có thể cho anh,”
Họ quát lên, “những gì vốn dành cho người nghèo?”
Tôi bán một con cừu như lời họ bảo,
Và mua bánh mì cho mấy đứa nhỏ ăn,
Rồi chúng khỏe mạnh nhờ thức ăn ấy;
Còn tôi thì chẳng bao giờ thấy khá hơn.
Thật là một thời kỳ bi thảm đối với tôi,
Khi chứng kiến thành quả bao năm tiêu tan sạch,
Đàn cừu xinh đẹp mà tôi đã chăm bẵm
Bằng tất cả nhọc nhằn và tâm huyết,
Nhìn chúng tan đi như tuyết mùa xuân!
Với tôi đó là một ngày đau khổ.
Hết con này rồi lại con khác!
Một chú cừu non, rồi đến cừu mẹ!
Đó là một mạch máu chẳng bao giờ ngớt chảy,
Chúng rơi rụng như những giọt máu từ trái tim tôi.
Cho đến khi không còn lại nổi ba mươi con sống sót
Chúng lụi tàn dần, từng con một,
Và tôi có thể nói rằng biết bao lần
Tôi chỉ ước chi chúng chết đi cho rảnh nợ:
Chúng cứ lụi tàn dần từng con một;
Với tôi đó là một ngày đau khổ.
Tôi đâm ra có những ý nghĩ đen tối,
Và những bóng đen tâm tối lướt qua tâm trí,
Cứ gặp bất kỳ ai trên đường,
Là tôi lại nghĩ người ta biết điều xấu xa nào về mình
Chẳng tìm đâu ra chút bình yên hay an ủi,
Chẳng có lấy một chút thảnh thơi, trong nhà lẫn ngoài ngõ,
Và trong cơn u mê, mỏi mệt,
Tôi lê bước đi làm việc qua ngày.
Nhiều lần tôi muốn bỏ trốn quách cho rồi;
Với tôi đó là một ngày đau khổ.
Thưa Ngài! đó là một bầy cừu quý giá đối với tôi,
Trân trọng chẳng kém gì lũ con ruột thịt;
Bởi vì mỗi ngày khi đàn vật nuôi lớn dần
Thì tôi lại càng thương con cái nhiều hơn nữa.
Than ôi! đó là một thời gian tồi tệ;
Chúa trời đã giáng tai hoạ xuống nỗi đau đớn cùng cực của tôi,
Tôi cầu nguyện, nhưng ngày nào tôi cũng nghĩ rằng
Mình càng ngày càng thương con ít đi;
Và mỗi tuần, mỗi ngày trôi qua,
Bầy cừu của tôi dường như cứ lụi tàn đi.
Chúng lụi tàn, thưa Ngài, cảnh tượng thật đau xót!
Từ mười xuống năm, từ năm xuống ba,
Một con cừu non, một con cừu hoạn, và một con cừu cái;
Rồi cuối cùng, từ ba rút xuống hai;
Và trong số năm mươi con ngày trước, hôm qua
Tôi chỉ còn lại đúng một con duy nhất,
Và nó đang nằm đây trên cánh tay tôi,
Than ôi! Giờ thì tôi chẳng còn gì nữa cả;
Hôm nay tôi vừa đón nó về từ mỏm đá;
Nó là con sót lại của cả đàn cừu nhà tôi.”
