Ồ! chuyện gì thế nhỉ? chuyện gì thế nhỉ?
Điều gì làm chàng Harry Gill đau đớn?
Sao hàm răng chàng cứ mãi lập cập,
Lập cập, lập cập, lập cập mãi không thôi.
Áo ghi-lê Harry nào có thiếu gì,
Vải dạ xám dày, nỉ mịn màng dăm tấm;
Chàng có cả chăn quấn trên lưng,
Và áo đủ sức làm chín người ngạt thở.
Tháng Ba, tháng Mười Hai, và tháng Bảy,
Với Harry Gill lúc nào cũng vậy thôi;
Láng giềng kể lại, và kể rất chân thực,
Hàm răng chàng vẫn lập cập, lập cập mãi không thôi.
Ban đêm, ban sáng, và ban trưa,
Với Harry Gill lúc nào cũng vậy thôi;
Dưới ánh mặt trời, dưới ánh trăng soi,
Hàm răng chàng vẫn lập cập, lập cập mãi không thôi.
Chàng Harry trẻ tuổi là tay thợ lùa bò lực lưỡng,
Mà thân hình ai vững chắc được như anh?
Má anh đỏ hồng như cỏ ba lá thắm,
Giọng anh vang dội bằng giọng của ba người.
Bà cụ Goody Blake vừa già lại vừa nghèo,
Ăn uống đói khát, áo quần mỏng manh;
Và bất cứ ai đi ngang qua cửa nhà bà,
Đều có thể thấy túp lều nghèo nàn đến nhường nào.
Cả ngày bà cửi khem khổ trong nhà,
Rồi thêm ba tiếng làm việc lúc đêm khuya!
Than ôi! thật chẳng đáng kể gì cho cam,
Còn chẳng đủ tiền mua nổi ngọn đèn dầu.
—Người đàn bà này ở tận hạt Dorsetshire,
Túp lều của bà nằm trên sườn đồi lộng gió,
Và ở xứ đó than đá rất đắt đỏ,
Vì phải chuyên chở xa xôi qua đường gió đường triều.
Cùng chung một bếp để nấu nồi cháo loãng,
Hai bà cụ nghèo, như tôi từng biết,
Thường vẫn sống chung trong một mái tranh nhỏ,
Nhưng khốn khổ thay, bà phải sống một mình.
Mùa hè đến thì mọi chuyện hãy còn dễ chịu,
Những ngày hè dài, ấm áp và ngập tràn ánh sáng,
Khi ấy ngay trước cửa nhà, cụ già vui vẻ
Ngồi đó, vui tươi như một con chim hoét.
Nhưng khi băng giá đóng kín các dòng suối,
Ồ! lúc ấy những xương cốt già nua của bà run lên biết mấy!
Bạn hẳn sẽ thốt lên, nếu có dịp gặp bà,
Rằng đó là quãng thời gian cơ cực cho Goody Blake.
Những buổi tối khi ấy thật buồn tê tái và lặng ngắt;
Hoàn cảnh thật đáng thương, như bạn có thể nghĩ,
Lên giường đi ngủ mà rét mướt thấu xương,
Rồi vì quá lạnh mà chẳng tài nào chợp mắt được một giây.
Ồ niềm vui cho bà! bất cứ khi nào vào mùa đông
Những cơn gió ban đêm gào thét ngoài trời,
Và thổi tung biết bao mảnh gỗ lớn,
Cùng vô số cành cây mục vung vãi khắp nơi.
Thế nhưng dẫu khỏe hay lúc ốm đau,
Như mọi người từng quen biết đều nói,
Bà chưa bao giờ có sẵn một đống củi hay cành cây nào
Đủ để sưởi ấm cho mình trong ba ngày.
Giờ đây, khi giá lạnh đã vượt quá sức chịu đựng,
Và làm những xương cốt già nua của bà nhức buốt,
Còn điều gì có thể hấp dẫn hơn đối với Goody Blake
Chính là một hàng rào cổ thụ?
Và thỉnh thoảng, phải thừa nhận là có những lúc
Khi xương cốt già nua của bà lạnh giá và tê cóng,
Bà rời khỏi bếp lửa, hoặc rời khỏi chiếc giường,
Để tìm đến hàng rào của Harry Gill.
Bấy giờ Harry đã từ lâu hoài nghi
Về sự xâm phạm của cụ già Goody Blake,
Và thề rằng mụ sẽ phải bị bắt quả tang,
Rồi chính tay anh sẽ trừng trị mụ.
Và thường anh sẽ rời khỏi lò sưởi ấm áp của mình,
Rảo bước đi ra ngoài đồng ruộng,
Và ở đó vào ban đêm, trong giá rét và tuyết rơi,
Chàng canh chừng để tóm gọn cụ già Goody Blake.
Và có lần, ẩn nấp sau một đống lúa mạch,
Harry đứng đó rình mò như thế;
Trăng tròn và chiếu sáng rực rỡ,
Cánh đồng rạ cứng đanh vì sương giá.
—Chàng nghe thấy tiếng động—chàng hoàn toàn tỉnh táo—
Lại nữa ư?—nhón gót chân leo xuống đồi
Chàng nhẹ nhàng rón rén—Đó chính là Goody Blake,
Mụ đang ở bên hàng rào của Harry Gill.
Chàng vô cùng mừng rỡ khi nhìn thấy mụ:
Goody bẻ hết cành này đến cành khác,
Chàng đứng ẩn sau một bụi cây cơm cháy,
Cho đến khi mụ chất đầy chiếc tạp dũa.
Khi mụ quay người lại với gánh nặng trên tay,
Để bước trở lại con đường mòn quen thuộc,
Chàng lao vồ tới cùng một tiếng thét vang,
Và chồm lấy tội nghiệp Goody Blake.
Chàng hung hăng túm lấy cánh tay mụ,
Và giữ chặt lấy cánh tay mụ không buông,
Chàng hung hăng lắc mạnh cánh tay mụ,
Và thét lên: “Cuối cùng thì tao đã bắt được mày rồi nhé!”
Bấy giờ bà Goody, vốn chẳng nói một lời nào,
Để bó củi từ trong lòng rơi xuống đất;
Và quỳ xuống đống cành cây, bà cầu nguyện
Gửi lên Thượng Đế, đấng phán xét muôn loài.
Bà cầu nguyện, giơ cao đôi bàn tay gầy guộc,
Trong lúc Harry vẫn đang giữ chặt cánh tay bà—
“Lạy Chúa! Đấng chưa bao giờ lơ đễnh tiếng kêu cầu,
“Ôi xin Người hãy khiến hắn mãi mãi không bao giờ được ấm áp nữa!”
Ánh trăng lạnh lẽo chiếu trên đỉnh đầu,
Cứ thế quỳ gối, Goody cất lời cầu nguyện,
Chàng Harry nghe rõ những điều bà vừa thốt lên,
Và người lạnh buốt như băng, chàng quay lưng bỏ đi.
Suốt cả ngày hôm sau chàng cứ càu nhàu mãi
Rằng mình thấy lạnh và rét buốt thấu xương:
Khuôn mặt chàng ủ rũ, cõi lòng tràn ngập nỗi buồn,
Than ôi, ngày hôm đó thật khốn khổ cho Harry Gill!
Hôm ấy chàng mặc một chiếc áo bành tô đi ngựa,
Nhưng chẳng khá hơn chút nào về độ ấm áp:
Một chiếc nữa lại được mang đến vào ngày thứ Năm,
Và trước ngày Chủ Nhật thì chàng đã có tới ba chiếc.
Mọi thứ đều vô ích, chẳng giải quyết được gì,
Những chiếc chăn vẫn được ghim quanh người chàng;
Thế nhưng quai hàm và răng của chàng vẫn lập cập,
Như một khung cửa sổ lỏng lẻo trong gió lùa.
Và da thịt Harry cứ thế teo tóp dần đi;
Và tất cả những ai trông thấy đều nói rằng thật rõ ràng,
Rằng cho dù chàng có sống lâu đến thế nào đi nữa,
Chàng sẽ chẳng bao giờ được ấm lại một lần nào nữa.
Chàng chẳng thốt lấy một lời với bất kỳ ai,
Dù đang nằm trên giường hay khi thức dậy, với người trẻ hay người già;
Mà chỉ luôn lẩm bẩm một mình với bản thân:
“Harry tội nghiệp rét buốt lắm rồi.”
Dù trên giường hay thức dậy, dù đêm hay ngày;
Hàm răng của chàng vẫn cứ lập cập, lập cập mãi không thôi.
Giờ đây, hỡi tất cả những người làm ruộng, tôi cầu xin các bạn,
Hãy nghĩ đến Goody Blake và Harry Gill.