Mặc lên người bộ đồ bó sát theo mốt thời trang của một thời đại đã trôi qua từ lâu, tuyền một màu đen, từ chiếc mũ nhung cho tới đôi giày trang trí nơ hoa hồng, khuôn mặt được đánh phấn trắng, một bộ ria giả hơi vểnh lên được dán ở mép, một thanh kiếm nhỏ đeo bên hông và một cây ghi ta đeo sau lưng, Scaramouche ngắm nghía bộ dạng của chính mình trong gương, và tự cho phép mình cảm thấy thật mỉa mai - một thái độ hoàn toàn phù hợp với vai diễn này.
Anh hồi tưởng lại cuộc đời mình, vốn cho tới gần đây mang đậm dấu ấn tù túng, nhàn tản, đã đột nhiên trở nên đầy biến động đến mức thái quá. Chỉ trong vòng một tuần anh đã lần lượt là luật sư, nhà diễn thuyết trước công chúng, một kẻ ngoài vòng pháp luật, một tác giả, và cuối cùng là một anh hề. Thứ Tư tuần trước, anh đã khuấy động lên cơn phẫn nộ trong đám đông thính giả lắng nghe mình tại Rennes; và tới thứ Tư tuần này anh cần phải làm cho một đám thính giả tại Guichen bật cười. Lần trước, anh chú tâm vào việc lấy được nước mắt từ những người lắng nghe mình, còn hôm nay công việc của anh là tạo ra những tiếng cười. Có một sự khác biệt, nhưng cũng có cả sự tương đồng. Lúc đó, cũng như bây giờ, anh đều là một diễn viên hài kịch; và vai diễn mà anh đã thể hiện lúc đó, nếu bạn thử ngẫm nghĩ về nó, cũng chẳng khác là bao vai anh sắp diễn chiều nay. Vì những gì anh đã thể hiện tại Rennes nói cho cùng chẳng qua cũng là một thứ Scaramouche - một kẻ gây sự vặt vãnh, kẻ xúi bẩy ngấm ngầm ma mãnh, luôn gieo rắc hạt giống rắc rối bằng một bàn tay quỷ quyệt? Sự khác biệt duy nhất nằm ở chỗ hôm nay anh sẽ xuất hiện dưới cái tên mô tả đúng loại người anh đang thể hiện, trong khi tuần trước anh đã ngụy trang mình dưới vẻ bề ngoài của một luật sư trẻ tỉnh lẻ đáng tôn trọng.
Anh cúi chào hình ảnh phản chiếu của mình trong gương.
“Một gã hề!” anh thốt lên. “Cuối cùng anh bạn cũng đã tìm ra chính mình. Cuối cùng anh bạn cũng tìm về với di sản của chính mình. Anh bạn hẳn sẽ là một thành công vang dội.”
Nghe thấy ông Binet gọi mình bằng cái tên mới, anh xuống dưới nhà và nhận ra cả đoàn kịch đã tập trung lại, đứng chờ dưới lối vào nhà trọ.
Tất nhiên, anh là người thu hút mối quan tâm lớn lao của cả gánh. Sự quan tâm kỹ lưỡng nhất đượm vẻ đánh giá tới từ ông Binet và cô con gái; ông bố dành cho anh đôi mắt săm soi nghiêm nghị, còn cô thiếu nữ là một đôi môi hơi bĩu lên đầy mỉa mai.
“Cậu sẽ làm được,” ông Binet bình phẩm về cách hóa trang của anh. “Ít nhất trông cậu cũng hợp với vai diễn.”
“Thật không may, không phải lúc nào người ta cũng đúng như vẻ bề ngoài của mình,” Climene chua ngoa châm chích.
“Đó là một sự thật không áp dụng được với tôi vào lúc này,” André-Louis nói. “Vì đây là lần đầu tiên trong đời trông tôi đúng như con người thật của mình.”
Cô thiếu nữ bĩu môi thêm chút nữa, rồi quay lưng lại với anh. Nhưng những người khác lại nghĩ anh rất hóm hỉnh - rất có thể vì anh tỏ ra mơ hồ khó hiểu. Columbine động viên anh với một nụ cười thân thiện làm trưng ra những chiếc răng to trắng của cô, còn ông Binet lại nhất định thề thêm lần nữa rằng anh sẽ là một thành công vang dội, vì anh đã bước vào vai diễn của mình với một tinh thần như vậy. Thế rồi bằng một giọng nói mà dường như lúc đó vừa mượn từ vai viên đại úy to mồm, ông ra lệnh tập hợp toàn bộ đoàn kịch lại cho màn diễu hành ngắn qua đường tới khu chợ.
Anh chàng Scaramouche mới đứng vào chỗ của mình bên cạnh Rhodomont. Người vốn dĩ trước đây đảm nhiệm vai này, giờ tập tễnh với một cái nạng, đã lên đường từ một giờ trước để đón nhận chân canh cổng, vốn đang khuyết sau khi André-Louis bị trưng dụng. Vậy là hai người hoàn toàn đổi chỗ cho nhau.
Được dẫn đầu với Polichinelle ra sức nện dùi xuống cái trống to tướng, cùng Pierrot phùng má thổi cây kèn trumpet, họ xuất phát, và trang trọng diễu qua trước đám đông những kẻ đầu đường xó chợ nhếch nhác đang bu lại từng đoàn để hoan hỉ ngắm nghía màn trình diễn không mất tiền này.
Mười phút sau, ba tiếng trống vang lên, và màn sân khấu được kéo sang hai bên để lộ một bối cảnh tàn tạ, nửa giống một khu vườn, nửa giống một khu rừng, trong đó Climene đang bồn chồn ngóng đợi Leandre. Trong cánh gà, anh chàng người tình đẹp trai, âu sầu đang chờ đợi khoảnh khắc ra sân khấu, và ngay sau lưng anh ta là anh chàng Scaramouche chưa từng một lần đứng trên sân khấu, người không mấy chốc nữa sẽ bước lên.
André-Louis đang bị cảm giác buồn nôn giày vò trong khoảnh khắc bồn chồn lo lắng này. Anh cố gắng nhẩm lại thật nhanh trong đầu hồi đầu tiên của kịch bản mà anh cũng là tác giả chính, nhưng rồi nhận ra đầu óc mình hoàn toàn trống rỗng. Với những giọt mồ hôi bắt đầu vã ra, anh lùi lại phía bức tường, tại đó, phía trên một ngọn đèn lồng lờ mờ, có dán một tờ giấy viết tóm tắt nội dung vở kịch. Anh vẫn còn đang chú tâm đọc thì bị ai đó tóm lấy cánh tay, và lôi xềnh xệch về phía cánh gà. Anh thoáng nhìn thấy khuôn mặt cau có của Pantaloon, đôi mắt đang long lên, còn tai mơ hồ nghe thấy tiếng hầm hừ cấm cẳn:
“Climene đã gọi anh bạn ra sân khấu ba lần rồi đấy.”
Trước khi kịp hiểu mình đang làm gì, anh đã bị đẩy ra sân khấu, đứng đờ ra đó một cách ngớ ngẩn, lóa mắt trước ánh sáng của những ngọn đèn chiếu sân khấu được phản chiếu lại qua những tấm thiếc. Trông bộ dạng của anh ngớ ngẩn ngốc nghếch đến nỗi từng tràng cười nối nhau vang lên chào đón anh từ phía đám đông khán giả chen chúc chật kín khu sảnh. Hơi run rẩy, với vẻ bàng hoàng thoạt đầu không ngừng tăng lên, anh đứng đó đón nhận những tiếng cười như sấm dậy tưởng thưởng cho vẻ lố bịch của mình. Climene đưa mắt nhìn anh chờ đợi đầy mỉa mai, khoan khoái quan sát sự bẽ mặt sắp tới của anh; Leandre nhìn anh thất kinh, trong khi đó ở sau cánh gà, ông Binet đang nhảy lên chồm chồm vì bực tức.
“Quỷ tha ma bắt,” ông ta gầm gừ trước các thành viên đoàn kịch đang tái mét đứng xúm lại đó, “chuyện gì sẽ xảy ra khi họ nhận ra anh ta chẳng chịu diễn xuất gì cả?”
Nhưng đám đông khán giả chẳng bao giờ khám phá ra gì hết. Trạng thái tê liệt vì bối rối của Scaramouche chỉ kéo dài có vài giây. Anh nhận ra mình đang bị cười nhạo, và nhớ rằng nhân vật Scaramouche anh đang diễn được tạo ra để người ta cùng cười với anh ta, chứ không phải để bị chế nhạo. Anh cần cứu vãn tình hình; xoay chuyển nó trở lại có lợi cho mình theo cách tốt nhất có thể. Vậy là sự bàng hoàng ngớ ngẩn thực sự được thay thế bằng bộ dạng kinh hoàng, khiếp sợ do diễn xuất, rõ ràng hơn nhiều, nhưng không hề tức cười. Anh cố gắng thể hiện thật rõ rằng nỗi khiếp sợ của mình là vì một nhân vật nào đó còn ở ngoài sân khấu. Anh chạy trốn vào sau một bụi cây vẽ trong bối cảnh, và tại đó, khi tiếng cười cuối cùng cũng bắt đầu lắng xuống, anh lên tiếng nói với Climene và Leandre.
“Xin thứ lỗi cho tôi, thưa tiểu thư xinh đẹp, nếu sự xuất hiện có phần đường đột của tôi khiến cô giật mình. Sự thật là tôi chưa bao giờ còn được như trước kể từ sau cuộc tình cuối cùng của tôi với Almaviva. Trái tim tôi không còn như trước. Ngay đằng kia thôi, ở cuối con đường, tôi đã chạm mặt với một quý ông đứng tuổi mang theo một cái gậy tày nặng trịch, và trong tâm trí tôi chợt bùng lên ý nghĩ khủng khiếp rằng rất có thể đó là bố tiểu thư, và rằng mưu kế nho nhỏ của chúng ta để giúp hai người được kết hôn đàng hoàng có lẽ đã bị tiết lộ đến tai ông ấy. Tôi đoan chắc chính chiếc gậy tày đã làm nảy sinh ra ý nghĩ đó trong đầu tôi. Không phải tôi sợ hãi. Tôi không thực sự sợ hãi bất cứ cái gì. Nhưng tôi không thể không hình dung ra thế, nếu quả thực đó chính là bố tiểu thư, và nếu ông ấy đã nện vỡ đầu tôi với cái gậy tày của mình, hẳn mọi hy vọng của hai người cũng sẽ chết theo tôi. Vì nếu không có tôi, hai bạn biết làm sao, hỡi những con người trẻ tuổi tội nghiệp?”
Một tràng cười bùng lên từ đám đông khán giả đã làm anh phấn chấn lên rất nhiều, và giúp anh lấy lại tính cách táo bạo tự nhiên của mình. Rõ ràng họ thấy anh hài hước. Họ chắc hẳn còn thấy anh hài hước hơn nhiều so với mức anh dự định, và việc này phần lớn bắt nguồn từ một hoàn cảnh ngẫu nhiên mà anh vẫn chưa ý thức đầy đủ. Nỗi lo bị ai đó tới từ Gavrillac hay Rennes nhận mặt đã ám ảnh anh rất mạnh. Khuôn mặt của anh đã được hóa trang đủ để khó lòng có ai nhận ra được, nhưng vẫn còn đó giọng nói. Để che giấu nó, anh đã tận dụng việc Figaro là người Tây Ban Nha. Anh từng quen biết một người Tây Ban Nha tại trường Louis Đại đế, anh này nói thứ tiếng Pháp rất trôi chảy nhưng thật kỳ khôi, với những âm gió bị phóng đại lên đến mức quá quắt. Đó là một giọng nói anh vẫn hay bắt chước, như các chàng trai trẻ vẫn hay bắt chước những đặc điểm của người khác làm họ thấy buồn cười. Thật may, anh đã nghĩ tới cậu sinh viên Tây Ban Nha đó, và bắt chước cách phát âm của anh ta để thể hiện giọng nói của mình tối hôm ấy. Khán giả tại Guichen cũng thấy nó tức cười khi được phát ra từ miệng anh chẳng kém gì anh và bạn bè từng thấy như thế trước đây từ miệng anh chàng Tây Ban Nha suốt ngày bị giễu cợt.
Trong lúc đó, phía sau cánh gà, Binet - đang lắng nghe tràng liến thoắng không ngừng nghỉ vốn chẳng hề có dấu vết nào của kịch bản - đã trấn tĩnh lại sau cơn sợ hãi.
“Lạy Chúa!” ông ta lẩm bẩm, cười khoan khoái. “Chẳng lẽ anh chàng này đã cố ý làm thế?”
Với ông ta, dường như không thể có chuyện một người vừa run như cầy sấy, như ông ta đã nhìn nhận André-Louis lúc trước, lại có thể phục hồi khiếu hài hước nhanh chóng và trọn vẹn như thế. Dẫu vậy ông vẫn có chút hoài nghi.
Để xóa bỏ mối ngờ vực, ngay sau khi màn tạm buông xuống sau hồi một trước quần chúng khán giả hào hứng đến mức chưa từng có tiền lệ trong suốt thời gian tồn tại của đoàn kịch, một kết quả gần như được gánh vác hoàn toàn trên đôi vai mảnh dẻ của nhân vật Scaramouche mới, ông Binet thẳng thừng vặn hỏi anh.
Họ đang đứng trong khoảng không gian được dùng làm phòng nghỉ cho diễn viên, toàn bộ đoàn kịch đều tập trung ở đó, không ngớt lời khen ngợi người đồng nghiệp mới. Scaramouche, có phần hơi lâng lâng trước thành công của mình, cho dù tới ngày mai anh có nhìn nhận nó như chuyện vặt vãnh tới mức nào đi nữa, lúc này quay sang hướng toàn bộ sự báo thù về phía Climene vì thái độ thỏa mãn ma mãnh cô gái đã thể hiện ra khi chứng kiến khoảnh khắc kinh hoàng của anh trên sân khấu.
“Tôi không hề bất ngờ là ông lại hỏi,” anh nói. “Quả thực, đáng ra tôi nên báo trước cho ông biết tôi dự định sẽ thể hiện hết mình ngay từ đầu để đưa khán giả vào tâm trạng hứng thú với tôi. Tiểu thư đây thiếu chút nữa đã làm hỏng tất cả khi từ chối không chịu đáp lại vẻ kinh hoàng của tôi. Thậm chí tiểu thư còn không làm bộ giật mình. Lần tới, thưa tiểu thư, tôi sẽ báo cho cô biết đầy đủ mọi dự định của mình.”
Cô gái đỏ bừng mặt dưới lớp trang điểm. Nhưng trước khi nàng kịp tìm ra một câu trả lời đủ gai góc, ông bố đã lớn tiếng trách móc con gái nghiêm khắc vì sự ngốc nghếch của nàng - càng nghiêm khắc hơn vì chính ông chủ gánh cũng bị mắc lừa trước màn diễn xuất tài tình của Scaramouche.
Thành công của Scaramouche trong hồi thứ nhất còn được khẳng định hơn nữa khi vở kịch tiếp tục. Lúc này, đã hoàn toàn làm chủ bản thân, và được khích lệ theo cách chỉ có thành công mới khích lệ được, anh nóng người lên trong vai diễn của mình. Trơ tráo, nhanh trí, ranh mãnh, uyển chuyển, anh thể hiện đúng hình ảnh lý tưởng của Scaramouche, và anh đã trợ giúp cho trí thông minh của bản thân bằng rất nhiều dòng thoại còn nhớ được từ Beaumarchais, nhờ đó thuyết phục những người hiểu biết hơn trong đám đông khán giả rằng quả thực có gì đó của Figaro chính hiệu, và như thế đang đưa họ tiếp cận với thế giới huy hoàng của thủ đô.
Khi màn buông xuống lần cuối cùng, Scaramouche chính là người cùng Climene chia sẻ sự vinh danh của tối hôm đó, tên của anh được hòa cùng tên cô gái trong những tiếng hoan hô dành cho họ trên sân khấu phía trước màn che.
Khi họ lui trở vào, và một lần nữa tấm màn lại che họ khỏi đám đông khán giả đang ra về, ông Binet lại gần họ, hai bàn tay mũm mĩm thỏa mãn xoa vào nhau. Anh chàng luật sư trẻ đang lẩn trốn này, người đã được sự tình cờ đưa tới đoàn kịch của ông ta, rõ ràng là do Số Mệnh cử đến để giúp ông phát tài. Thành công bất ngờ tại Guichen, chưa từng có tiền lệ cho tới lúc này, chắc hẳn sẽ lặp lại và được tăng lên ở những nơi khác. Sẽ không còn chuyện phải ngủ vạ vật bên bờ rào và thắt lưng buộc bụng nữa. Vận đen đã lùi lại sau lưng ông ta. Ông chủ gánh đặt một bàn tay lên vai Scaramouche, ngắm nghía anh với một nụ cười mà cả lớp hóa trang đỏ choét lẫn chiếc mũi giả quá cỡ cũng không che lấp đi được vẻ xu nịnh trong đó.
“Và giờ thì cậu có gì để nói với tôi đây?” ông ta hỏi anh.
“Liệu tôi có lầm không khi đã cam đoan với cậu rằng cậu sẽ thành công? Chẳng lẽ cậu nghĩ tôi đã dành cả đời đeo đuổi nghiệp sân khấu mà không nhận ra được một diễn viên xuất sắc bẩm sinh khi tôi trông thấy cậu sao? Cậu chính là khám phá của tôi, Scaramouche. Tôi đã khám phá ra cậu vì chính cậu. Tôi đã đưa cậu tới con đường dẫn đến danh tiếng và tiền tài. Tôi chờ đợi lời cảm ơn của cậu.”
Scaramouche cười vào mũi ông ta, và tiếng cười của anh không hoàn toàn chỉ có sự vui vẻ.
“Vẫn luôn là Pantaloon!” anh thốt lên.
Khuôn mặt phương phi trở nên sa sầm. “Tôi thấy cậu vẫn chưa bỏ qua cho tôi về chút mẹo nhỏ tôi đã dùng để ép buộc cậu phải cho chính mình được thể hiện tài năng. Đồ vô ơn khốn kiếp! Cứ như thể tôi có bất cứ mục đích nào khác ngoài những gì tôi đã nói với cậu; và đã đúng là như thế. Cứ tiếp tục như cậu đã bắt đầu, và cậu sẽ kết thúc ở Paris. Rồi đây cậu còn có thể xuất hiện trên sân khấu nhà hát Comédie Française, trở thành đối thủ của Talma, Fleury và Dugazon. Khi chuyện đó xảy ra, có lẽ cậu sẽ cảm thấy lòng biết ơn cần có với lão già Binet, vì cậu sẽ nợ lão già ngốc nghếch có trái tim nhân hậu này tất cả thành công của cậu.”
“Nếu ông làm diễn viên trên sân khấu cũng xuất sắc như trong đời thật,” Scaramouche nói, “chắc hẳn chính ông đã giành được chỗ ở Comédie Française từ lâu rồi. Nhưng tôi không hề có chút thù hằn nào đâu, ông Binet.” Anh bật cười, và chìa tay ra.
Binet nắm lấy tay anh và siết thật nhiệt tình.
“Cử chỉ này, chí ít cũng là gì đó,” ông ta nói. “Chàng trai của ta, ta có những kế hoạch lớn lao cho cậu - cho chúng ta. Ngày mai chúng ta sẽ tới Maure; ở đó sẽ có hội chợ vào cuối tuần này. Sau đó, đến thứ Hai chúng ta sẽ thử vận may tại Pipriac, và sau đó chúng ta cần cân nhắc tiếp. Rất có thể ta sắp thực hiện được giấc mơ của đời mình. Chắc chắn phải có hơn mười lăm louis thu về cho tối hôm nay. Mà gã khốn Cordemais biến đi chỗ quái quỷ nào rồi không biết nữa?”
Cordemais chính là tên của người diễn viên vốn đóng vai Scaramouche, người đã chẳng may làm chính mình trật khớp cổ chân. Việc Binet ám chỉ tới ông ta bằng cái tên đời thường là một dấu hiệu cho thấy, ít nhất trong đoàn kịch của Binet, ông ta đã vĩnh viễn rời khỏi vị thế quan trọng của vai Scaramouche.
“Chúng ta hãy đi tìm anh ta, rồi quay về nhà trọ cùng cạn một chai vang Burgundy loại hảo hạng nhất, mà cũng có thể là hai chai.”
Nhưng họ chẳng tìm thấy Cordemais đâu cả. Không ai trong đoàn kịch từng thấy ông ta kể từ khi buổi diễn kết thúc. Ông Binet đi vòng quanh lối ra. Cordemais không hề có mặt ở đó. Thoạt đầu, ông chủ gánh chỉ thấy bực bội; sau đó, khi ông ta tiếp tục phải gọi tên người của mình một cách vô ích, Binet bắt đầu trở nên bất an; cuối cùng, khi Polichinelle, người đang ở cùng họ, phát hiện ra cái nạng của Cordemais bị vứt lại đằng sau xó cửa, ông Binet bắt đầu hốt hoảng.
Một mối hoài nghi không hay xâm chiếm đầu óc ông ta. Mặt ông ta nhợt nhạt trông thấy dưới lớp hóa trang.
“Nhưng tối nay thậm chí anh ta còn không nhúc nhích nổi nếu không có nạng cơ mà!” ông chủ đoàn kịch thốt lên. “Làm sao anh ta có thể vứt nạng đây mà đi đâu được?”
“Có thể ông ấy quay về nhà trọ,” ai đó gợi ý.
“Nhưng anh ta không thể đi được mà không có nạng,” ông Binet khăng khăng.
Tuy vậy, bởi vì đã quá rõ ràng là không ai thấy bóng dáng ông này đâu trong khu chợ, cả đoàn kịch cùng quay về nhà trọ, và làm bà chủ nhà điếc tai với những câu hỏi của họ.
“Ồ, phải rồi, ông Cordemais có quay về lúc nãy.”
“Thế ông ấy đâu rồi?”
“Ông ấy lại đi ngay. Ông ấy chỉ quay về lấy túi thôi.”
“Lấy túi!” Binet có vẻ sắp ngạt thở. “Đã bao lâu rồi?”
Bà chủ nhà trọ nhìn lên chiếc đồng hồ trên bệ lò sưởi. “Cũng phải nửa giờ rồi. Vài phút trước khi xe ngựa chở khách đi Rennes chạy qua đây.”
“Xe khách đi Rennes!” ông Binet gần như nói không còn ra hơi. “Anh ta... anh ta có thể đi bộ được không?” ông ta hỏi, giọng nói không giấu nổi vẻ lo lắng khủng khiếp.
“Đi bộ ấy à? Ông ấy chạy nhanh cứ như thỏ rừng khi rời khỏi nhà trọ. Bản thân tôi cũng nghĩ vẻ nhanh nhẹn của ông ấy thật đáng ngờ, nếu tính đến chuyện ông ấy tập tễnh thế nào từ lúc ngã xuống cầu thang hôm qua. Có gì không ổn sao?”
Ông Binet ngồi phịch xuống một cái ghế. Ông đưa hai bàn tay lên ôm lấy đầu, rên rẩm.
“Tên khốn đó đã giả vờ từ đầu đến cuối!” Climene thốt lên. “Cú ngã cầu thang của lão chỉ là trò lừa đảo. Lão đã bày ra tất cả vì việc này. Lão đã lừa chúng ta.”
“Ít nhất là mười lăm louis - có khi là mười sáu!” ông Binet nói. “Ôi, tên đê tiện vô tâm! Ăn cắp của ta, người chẳng khác gì một người cha với hắn - và ăn cắp của ta vào đúng lúc như lúc này.”
Trong khi các thành viên đoàn kịch đang sững sờ lặng im đứng thành hàng, mỗi người đều đang tự hỏi phần tiền công vốn đã rẻ mạt của mình sẽ bị ngót đi mất bao nhiêu, thì một tràng cười vang lên.
Ông Binet gườm gườm nhìn lên với đôi mắt vằn máu.
“Kẻ nào vừa cười?” ông ta gầm lên. “Kẻ vô tâm khốn kiếp nào dám cả gan cười cợt sự bất hạnh của ta?”
André-Louis, vẫn khoác nguyên trên người bộ trang phục của Scaramouche, bước lên trước. Anh vẫn còn đang cười.
“Là cậu, phải không? Cậu có thể phải cười kiểu khác đấy anh bạn ạ, nếu tôi chọn một phương án trong tầm tay để bù đắp lại cho mình.”
“Đồ đần độn!” Scaramouche khinh miệt. “Đồ voi óc thỏ! Nếu Cordemais có bỏ đi mang theo mười lăm louis thì đã sao? Chẳng phải ông ta đã để lại cho ông một thứ còn đáng giá hơn thế cả hai mươi lần sao?”
Ông Binet há hốc mồm ra không hiểu gì.
“Tôi chắc cậu đang ở chỗ nàng tiên nâu mất rồi. Cậu đúng là đang bận uống rồi,” ông ta kết luận.
“Quả đúng là vậy - từ suối nguồn của nàng thơ Hài kịch Thalia. Ồ, ông không thấy gì sao? Chẳng lẽ ông không thấy kho báu Cordemais đã để lại sau lưng khi ông ta bỏ đi sao?”
“Để cái gì?”
“Một ý tưởng độc nhất vô nhị làm nền cho một kịch bản. Nó đang tự hiện lên trước mắt tôi. Tôi sẽ vay mượn một phần tên gọi từ Molière. Chúng ta sẽ gọi vở diễn là ‘Những trò gian xảo của Scaramouche’, và nếu chúng ta không khiến khán giả tại Maure và Pipriac phải đau ê ẩm hai bên sườn vì cười, trong tương lai tôi sẵn sàng sắm vai ông ngốc Pantaloon.”
Polichinelle nắm một bàn tay lại đập vào lòng bàn tay bên kia. “Tuyệt vời!” ông ta thốt lên đầy hứng chí. “Tìm thấy vận may trong cái rủi, biến tổn thất thành lợi nhuận, quả là thiên tài.”
Scaramouche trang trọng cúi chào. “Polichinelle, ông quả là một người bạn thấu hiểu lòng tôi. Tôi thích những người nhận ra giá trị của tôi. Nếu Pantaloon có được chỉ một nửa trí tuệ của ông thôi, chúng ta đã có được vang Burgundy cho tối nay thay vì màn bỏ trốn của Cordemais.”
“Burgundy?” ông Binet gầm lên, và trước khi ông chủ gánh kịp nói thêm, Harlequin đã vỗ tay.
“Đó là tinh thần cần có đấy, ông Binet. Bà nghe thấy ông ấy rồi đấy, bà chủ. Ông ấy gọi vang Burgundy.”
“Tôi chả gọi gì sất.”
“Nhưng bà nghe thấy ông ấy nói mà, bà chủ thân mến. Tất cả chúng ta đều nghe thấy.”
Những người khác cũng đồng thanh hòa theo, trong khi Scaramouche mỉm cười với ông chủ đoàn kịch, và vỗ lên vai ông ta.
“Hăng hái lên, quý ông, hãy chứng tỏ một chút can đảm đi nào. Chẳng phải ông nói vận may đang chờ đợi chúng ta đấy ư? Và chẳng phải giờ đây chúng ta đã có trong tay thứ cần thiết để buộc vận may phải tới rồi sao? Vậy hãy gọi vang Burgundy nào, để... để ăn mừng ‘Những trò gian xảo của Scaramouche’.”
Và ông Binet, không phải không nhận ra triển vọng tiềm tàng của ý tưởng đó, bèn thuận theo, và cũng say sưa cùng những người còn lại.
