Cuộc hẹn của ông de La Tour d’Azyr ở ngoại ô vào ngày thứ Bảy đó là với ông de Kercadiou. Để thực hiện nó, hầu tước khởi hành tới Meudon từ sớm, mang theo trong túi một bản “Les Actes des Apôtres” số mới nhất, một tờ báo với những bài viết hài huớc châm chọc những người cải cách vốn là nguồn giải trí rất được tán thưởng của lãnh chúa Gavrillac. Những lời mỉa mai cay độc trút xuống đầu đám bất lương vô giá trị này đem đến cho ông ít nhiều an ủi trong cảnh tha hương tù túng ông đã phải chịu đựng từ hậu quả của những hành động đáng ghét của đám người này.
Hai lần trong tháng trước, ông de La Tour d’Azyr đã tới thăm lãnh chúa Gavrillac tại Meudon, và được thấy Aline, ngọt ngào và tươi trẻ, với một tâm hồn thật tươi sáng đầy sức sống, tất cả đã làm cho những cục than hồng còn âm ỉ dưới lớp tro của quá khứ, vốn trước đó hầu tước tin là đã tắt lịm, lại bùng cháy lên một lần nữa thành ngọn lửa. Ông ta khao khát nàng như chúng ta khao khát Thiên Đường vậy. Tôi tin rằng đó là niềm đam mê thuần khiết nhất trong đời hầu tước; giá như nó đến với ông ta sớm hơn, có lẽ hầu tước đã là một con người khác hẳn. Vết thương lòng tàn nhẫn nhất ông ta từng phải chịu đựng trong suốt cuộc đời ích kỷ của mình là khi cô thiếu nữ gửi lời nhắn tới ông ta, sau vụ lộn xộn xảy ra tại nhà hát Feydau, nói một cách dứt khoát rằng nàng sẽ không bao giờ tiếp chuyện ông nữa, dù trong bất cứ hoàn cảnh nào. Cùng lúc - vì cuộc bạo loạn tệ hại đó - hầu tước đã bị tước đoạt mất cả một người tình ông ta đánh giá cao và một người vợ đã trở thành một phần không thể thiếu của tâm hồn ông ta. Cuộc tình đầy toan tính với Binet có thể đã giúp ông ta được an ủi khi buộc phải từ bỏ tình yêu cao quý của bản thân dành cho Aline, cũng như tình yêu cao quý ông ta dành cho Aline đủ lớn để ông ta sẵn sàng hy sinh tình cảm gắn bó với Binet. Nhưng cuộc bạo loạn không đúng lúc kia đã làm hầu tước mất cả chì lẫn chài. Trung thành với lời hứa cùng Sautron, ông ta đã kiên quyết đoạn tuyệt với Binet, để rồi lại phải đón nhận việc Aline kiên quyết đoạn tuyệt với mình. Đến khi hầu tước đủ trấn tĩnh trở lại sau tâm trạng đau khổ để có thể nghĩ tới Binet, cô nàng diễn viên đã biến mất không còn tung tích.
Tất cả những mất mát này, ông ta đều quy trách nhiệm, một cách cay cú căm hận nhất, lên André-Louis. Gã trai quê mùa thô lỗ luôn bám riết lấy ông ta như Nemesis kia quả thực đã trở thành hung thần của đời ông. Đúng thế - hung thần của đời ông! Và nhiều khả năng là vào thứ Hai tới... Ông ta không thích nghĩ tới thứ Hai. Hầu tước không thực sự sợ chết, về mặt này, ông ta cũng can đảm như bất kỳ ai trong tầng lớp của mình, thậm chí quá can đảm nếu xét theo lẽ thường, và quá tự tin vào tay kiếm của mình để có thể nghĩ tới, dù chỉ thoáng qua, về khả năng phải bỏ mình trong một cuộc quyết đấu. Chỉ có điều, dường như sẽ là một hồi kết thích hợp cho tất cả những điều tồi tệ ông ta đã phải chịu đựng một cách trực tiếp hay gián tiếp từ gã André-Louis này nếu hầu tước phải chết một cách nhục nhã dưới tay hắn. Hầu tước gần như có thể nghe thấy giọng nói xấc xược, cười cợt đó đưa ra lời thông báo dửng dưng đầy châm biếm tại Quốc hội vào sáng thứ Hai.
Hầu tước rũ bỏ tâm trạng u ám đó đi, bực mình vì đã để nó lởn vởn trong đầu. Thật yếu đuối. Nói cho cùng, Chabrillane và La Motte-Royau đúng là những tay kiếm hiếm có, song không ai trong hai người này thực sự đạt tới đẳng cấp đáng gờm của ông ta. Một luồng suy nghĩ mới bắt đầu ùa tới, trong lúc hầu tước ngồi trên xe băng qua những con đường đồng quê tràn ngập ánh nắng tháng Chín vui mắt. Tinh thần ông ta trở nên phấn chấn hơn. Một dự cảm chiến thắng đang dâng lên đầy phấn khích bên trong hầu tước. Không những không còn e ngại cuộc gặp gỡ ngày thứ Hai, như ông đã suy nghĩ một cách thật vô căn cứ lúc trước, hầu tước bắt đầu nóng lòng chờ đợi nó. Cuộc quyết đấu sẽ đem đến cho ông ta cơ hội để đặt dấu chấm hết cho màn khủng bố mà ông ta chính là nạn nhân. Hầu tước sẽ hạ gục con bọ chét bẩn thỉu xấc xược và ngoan cố luôn tìm cách cắn ông mỗi khi có cơ hội. Trong cơn sóng lạc quan ấy, hầu tước lúc này cũng bắt đầu nhìn nhận mối quan hệ của ông ta với Aline một cách lạc quan hơn.
Tại cuộc gặp đầu giữa hai người một tháng trước đây, hầu tước đã hoàn toàn thẳng thắn với cô thiếu nữ. Ông ta đã kể cho nàng nghe toàn bộ sự thật về mục đích khiến ông tới nhà hát Feydau tối hôm đó; hầu tước đã khiến cô gái nhận ra nàng đã xử sự bất công với ông. Tất nhiên, hầu tước đã không đi xa hơn thế.
Nhưng bước khởi đầu tiến triển được như vậy quả cũng đã là một bước dài. Và trong lần gặp gỡ gần đây nhất của họ, từ nửa tháng trước, cô thiếu nữ đã chào đón ông với thái độ thân thiện một cách chân thành. Đúng là nàng có phần giữ khoảng cách. Nhưng đây là điều hoàn toàn có thể lường trước cho tới khi hầu tước có thể thừa nhận một cách rõ ràng rằng ông ta đã nuôi lại hy vọng giành được nàng. Ông ta cảm thấy mình thật điên rồ vì đã không quay trở lại gặp cô gái sớm hơn.
Vậy là trong một tâm trạng đầy tự tin vừa được nhen nhóm trở lại - một tâm trạng tự tin đã bùng cháy lên từ chính đám tro tàn của sự ngã lòng - hầu tước tìm đến Meudon vào sáng thứ Bảy đó. Ông ta rất hồ hởi và vui vẻ với ông de Kercadiou trong suốt quãng thời gian chờ đợi cô thiếu nữ xuất hiện trong phòng khách. Hầu tước tự tin bàn luận về tương lai của quốc gia. Ngay lúc này cũng đã có những dấu hiệu - chưa bao giờ mọi thứ lại đẫm màu hồng trong mắt hầu tước hơn sáng hôm ấy - về một sự thay đổi trong luồng dư luận, về một xu hướng ôn hòa hơn. Quốc gia đã bắt đầu nhận ra đám luật sư rác rưởi đang dẫn nó tới đâu. Hầu tước lấy tờ “Les Actes des Apôtres” ra và đọc một đoạn châm chích đặc biệt cay độc. Sau đó, khi cô cháu gái của ông chủ nhà cuối cùng cũng xuất hiện, hầu tước trao lại tờ báo cho ông de Kercadiou.
Ông de Kercadiou, vẫn luôn để tâm tới tương lai của cô cháu gái, bèn mang tờ báo ra vườn đọc, lựa chọn một chỗ ngồi từ đó ông có thể nhìn thấy cả hai người - như bổn phận của ông đòi hỏi - trong lúc vẫn tế nhị ở ngoài tầm tai nghe.
Hầu tước lập tức tận dụng triệt để cơ hội nhiều khả năng sẽ rất ngắn ngủi. Ông ta bày tỏ ý nguyện của mình một cách khá thẳng thắn, và cầu khẩn mong được nối lại quan hệ với Aline, ít nhất là được quyền hy vọng rằng một ngày không xa nữa nàng sẽ cân nhắc tới một mối quan hệ gần gũi hơn giữa hai người.
“Thưa tiểu thư,” hầu tước nói với nàng, giọng rưng rưng cảm xúc, “tiểu thư không thể không tin vào sự chân thành tuyệt đối của tôi. Lòng ngưỡng mộ trước sau không thay đổi tôi luôn dành cho tiểu thư hẳn sẽ đem đến cho tiểu thư điều đó. Việc tôi phải chịu lưu đày khỏi tiểu thư là hoàn toàn công bằng, vì tôi đã chứng tỏ bản thân không xứng đáng với vinh hạnh lớn lao tôi được nhận. Nhưng cuộc lưu đày này không hề mảy may làm suy giảm lòng ngưỡng mộ của tôi. Nếu tiểu thư có thể nhận thấy tôi đã đau khổ tới mức nào, hẳn tiểu thư sẽ đồng ý rằng tôi đã trả giá đủ cho tội lỗi của mình.”
Cô thiếu nữ nhìn hầu tước với chút buồn bã dịu dàng pha lẫn tò mò trên khuôn mặt đáng yêu của nàng.
“Thưa ông, không phải ông là người tôi nghi ngờ. Mà là chính bản thân tôi.”
“Ý tiểu thư muốn nói tới tình cảm tiểu thư dành cho tôi?”
“Vâng.”
“Nhưng điều đó tôi có thể hiểu. Sau những gì đã xảy ra...”
“Nó vẫn luôn như thế, thưa ông,” nàng khẽ ngắt lời vị khách. “Ông nói về tôi như thể ông đã đánh mất tôi vì hành động của chính mình. Nói vậy là quá mạnh miệng. Cho phép tôi được thẳng thắn với ông. Hầu tước, tôi chưa bao giờ thuộc về ông để ông có thể đánh mất tôi. Tôi ý thức được vinh hạnh khi được ông chiếu cố. Tôi luôn dành cho ông sự cảm kích...”
“Nhưng, nếu vậy,” hầu tước thốt lên, tràn ngập tự tin, “từ một bước khởi đầu như thế...”
“Ai sẽ có thể đảm bảo với tôi đó chỉ là sự bắt đầu? Biết đâu đó lại chẳng là tất cả? Nếu tôi thực sự có tình cảm với ông, thưa hầu tước, hẳn tôi sẽ mời ông tới gặp sau khi sự kiện mà ông vừa nhắc tới xảy ra. Khi đó ít nhất tôi cũng không nên kết án ông mà không nghe ông giãi bày. Nhưng vì thực tế...” Nàng nhún vai, mỉm cười dịu dàng một cách buồn bã. “Ông thấy đấy...”
Nhưng sự lạc quan của hầu tước, không những không bị nghiền nát mà lại càng được kích thích. “Nhưng điều đó cho tôi hy vọng, thưa tiểu thư. Nếu tôi đã có trong tay nhiều đến thế, tôi có thể tự tin nghĩ rằng mình sẽ giành được nhiều hơn. Tôi sẽ chứng tỏ mình xứng đáng. Tôi xin thề sẽ làm như thế. Những ai được ban cho đặc ân được ở gần bên tiểu thư có thể làm gì khác ngoài thể hiện mình cho xứng đáng?”
Và sau đó, trước khi cô thiếu nữ kịp nói thêm một lời nào, ông de Kercadiou ầm ầm bước vào qua cửa, cặp kính bị gạt lên trán, khuôn mặt đỏ phừng phừng, trong tay vung vẩy tờ “Les actes des apôtres”, và có vẻ đang bị kích động tới mức không nói nên lời.
Nếu hầu tước tỏ thái độ ra lời thì ông ta thật tầm thường. Thực tế ông ta chỉ bặm môi hậm hực với kẻ chen ngang không đúng lúc.
Aline đứng bật dậy, không khỏi lo sợ trước vẻ kích động của bác nàng.
“Có chuyện gì vậy ạ?”
“Chuyện gì ư?” Cuối cùng bác nàng cũng nói được trở lại. “Thằng súc sinh! Thằng đê tiện thất tín! Ta đã chấp nhận bỏ qua quá khứ với điều kiện rõ ràng là nó phải tránh xa mọi thứ chính trị cách mạng trong tương lai. Nó đã chấp nhận điều kiện đó, và giờ,” ông giận dữ vung vẩy tờ báo, “nó lại thất hứa với ta. Nó không chỉ dính líu đến chính trị thêm lần nữa, mà trên thực tế nó đã trở thành thành viên của Quốc hội, và điều còn tồi tệ hơn là nó đã sử dụng kỹ năng giết người của một ông thầy dạy kiếm, biến mình thành một gã kiếm thủ giết thuê. Chúa ơi! Liệu có còn luật lệ nào ở nước Pháp nữa không?”
Hầu tước de La Tour d’Azyr vẫn mang trong tâm trí một mối ngờ vực, dù rất thoáng qua, song vẫn đủ để phủ bóng đen lên sự tĩnh tại toàn vẹn của tâm trạng lạc quan đang lớn dần trong ông ta. Mối ngờ vực ấy liên quan tới gã Moreau này cùng mối quan hệ của hắn với ông de Kercadiou. Hầu tước biết hai người từng có mối quan hệ như thế nào, và mối quan hệ giữa họ đã thay đổi ra sao vì sự vô ơn trong cách xử sự của Moreau khi quay lưng lại với chính tầng lớp của người đã cưu mang hắn. Điều ông ta không biết là đã có một cuộc hòa giải. Vì trong suốt tháng vừa qua - kể từ khi hoàn cảnh đã đưa đẩy André-Louis tới chỗ từ bỏ quyết tâm tránh xa chính trị của mình - chàng thanh niên đã không dám tìm đến Meudon, và cũng thật tình cờ là tên anh không hề được nhắc tới tai de La Tour d’Azyr trong cả hai lần hầu tước tìm tới nơi này. Giờ thì ông ta đã biết về cuộc hòa giải; nhưng cùng lúc, hầu tước cũng được biết hố sâu ngăn cách giờ đây đã há rộng ra trở lại, và bị khoét sâu hơn, khó hàn gắn hơn bao giờ hết. Vì thế, ông ta cũng không do dự thú thực vị thế của bản thân mình.
“Có một thứ luật,” hầu tước lên tiếng trả lời. “Thứ luật mà chính anh chàng trẻ tuổi xốc nổi này đã viện tới. Luật của thanh kiếm.” Ông ta nói với giọng rất nghiêm trang, gần như buồn bã. Vì ông ta nhận ra dù gì thì vị trí của mình ở đây còn chưa vững chắc. “Ông không thể cho rằng sự nghiệp sát nhân phụng sự cái ác này sẽ tiếp tục vô thời hạn. Sớm muộn gì anh ta cũng gặp phải một thanh kiếm sẽ báo thù cho những người khác. Ông thấy đấy người em họ Chabrillane của tôi cũng có tên trong số nạn nhân của gã sát nhân này; cậu ấy vừa bị giết hôm thứ Ba tuần trước.”
“Nếu tôi không thể ngỏ lời chia buồn của mình, Azyr, thì đó là vì sự phẫn nộ lúc này đang lấn át hết mọi cảm xúc khác trong tôi. Thằng đê tiện! Ông nói rằng sớm muộn gì nó cũng phải gặp một thanh kiếm sẽ báo thù cho những người khác. Tôi xin cầu nguyện cho chuyện đó sớm xảy ra.”
Hầu tước trả lời ông chủ nhà một cách nhẹ nhàng, giọng nói của ông ta chẳng có gì khác ngoài sự buồn bã. “Tôi nghĩ lời cầu nguyện của ông có lẽ đã được nghe thấu. Anh chàng trẻ tuổi đáng thương hại này sẽ có một cuộc quyết đấu vào ngày kia, tại đó số phận của anh ta rất có thể sẽ được định đoạt vĩnh viễn.
Hầu tước nói với vẻ chắc chắn bình thản tới mức những lời nói của ông ta mang dáng vẻ của một bản án tử hình. Chúng đột ngột làm tắt ngấm cơn phẫn nộ của ông de Kercadiou. Khuôn mặt đang đỏ bừng của nhà quý tộc tái nhợt đi; nỗi kính hoàng hiện rõ từ đôi mắt nhạt màu của ông cho de La Tour d’Azyr biết, rõ ràng hơn bất cứ lời lẽ nào rằng màn diễn thuyết nóng nảy vừa nãy của ông de Kercadiou chỉ là những lời bột phát trong lúc nóng giận không suy nghĩ, rằng lời cầu nguyện mong muốn sự trừng phạt sớm giáng xuống đầu người con đỡ đầu của ông là một lời nói không mấy thành thật. Giờ đây, khi phải đối diện với sự thật là sự trừng phạt ấy sẽ sớm trút xuống đầu kẻ vô lại kia, bản chất tử tế nhân hậu của con người ông lập tức bộc lộ; cơn tức giận của ông đột ngột chìm nghỉm dưới sự lo sợ; tình cảm ông dành cho chàng trai trẻ lập tức lộ diện, khiến cho mọi tội lỗi của André-Louis, cho dù có ghê gớm đến đâu đi chăng nữa, cũng trở nên không đáng kể so với sự trừng phạt đang đe dọa giáng xuống đầu anh.
Ông de Kercadiou liếm môi.
“Nó sẽ quyết đấu với ai vậy?” ông chủ nhà hỏi bằng giọng nói cố tỏ ra bình thản.
Hầu tước de La Tour d’Azyr cúi khuôn mặt điển trai của ông ta xuống, đôi mắt nhìn thẳng vào mặt sàn lát ván gỗ bóng loáng. “Với chính tôi,” hầu tước khẽ trả lời, trái tim không khỏi thắt lại vì ý thức được câu trả lời ông ta đưa ra sẽ đem đến tâm trạng lo sợ cho vị chủ nhà. Ông ta nghe thấy tiếng kêu thất thanh khe khẽ của Aline; ông ta nhìn thấy ông de Kercadiou bất giác lùi lại. Và hầu tước lập tức đưa ra lời giải thích mà ông ta cho là cần thiết.
“Vì mối quan hệ của anh ta với ông, ông de Kercadiou, và cũng vì sự tôn trọng sâu sắc tôi dành cho ông, tôi đã làm tất cả những gì có thể để tránh chuyện này, cho dù như ông cũng hiểu, cái chết của người bạn thân và cũng là em họ Chabrillane của tôi dường như kêu gọi tôi phải hành động, cho dù tôi biết sự kiềm chế của bản thân đã trở thành chủ đề bạn bè tôi đem ra chỉ trích. Nhưng hôm qua, gã trẻ tuổi bất kham kia đã khiến tôi không thể kiềm chế thêm được nữa. Anh ta đã khiêu khích tôi một cách cố ý và công khai trước mặt người khác. Anh ta đã ném thẳng vào mặt tôi những lời lẽ xúc phạm thô bỉ nhất, và... sáng ngày kia tại rừng Boulogne... chúng tôi sẽ quyết đấu.”
Đến những lời cuối cùng, hầu tước có phần lúng túng, vì ông ta hoàn toàn cảm nhận được bầu không khí bỗng trở nên thù địch đang bao quanh mình. Sự thù địch từ ông de Kercadiou không phải là một điều bất ngờ sau sự thay đổi thái độ đột ngột lúc trước nhưng sự thù địch từ cô thiếu nữ mang lại cho ông ta nhiều ngạc nhiên.
Hầu tước bắt đầu hiểu ra những khó khăn mà con đường ông ta dấn bước chắc chắn sẽ dựng lên trước mặt ông ta. Thêm một chướng ngại mới vừa xuất hiện trên con đường mà hầu tước cho rằng ông vừa dọn quang. Dẫu vậy, niềm kiêu hãnh và quan niệm về công lý cần được thực thi không cho phép ông ta yếu đuối.
Một cách cay đắng, giờ đây hầu tước nhận ra, khi ông ta đưa mắt nhìn từ ông bác sang cô cháu gái - cái nhìn của hầu tước, bình thường luôn thẳng thắn và can trường, giờ đây trở nên e dè một cách kỳ lạ - rằng cho dù ngày kia ông ta có giết được André-Louis đi chăng nữa, thì thậm chí bằng chính cái chết của anh ta, André-Louis vẫn sẽ trút được sự báo thù xuống đầu ông ta. Ông ta đã không hề phóng đại chút nào khi đi tới kết luận rằng gã André-Louis Moreau này chính là hung thần của cuộc đời mình. Giờ đây hầu tước chợt hiểu ra cho dù ông ta có làm gì đi nữa, kể cả dù ông ta có giết được đối thủ của mình, ông ta cũng không bao giờ đánh bại được chàng thanh niên này. Chiến thắng cuối cùng kiểu gì cũng sẽ thuộc về André-Louis. Trong sự cay đắng, trong cơn phẫn uất tột độ, và cả sự bẽ bàng ê chề - một cảm xúc gần như hoàn toàn xa lạ với hầu tước - ông ta đã nhận ra tất cả, và nhận thức ấy càng làm quyết tâm của hầu tước trở nên sắt đá hơn, dù cho điều đó cũng chỉ là vô ích.
Bên ngoài, hầu tước tỏ ra bình thản và hoàn toàn làm chủ được bản thân, thể hiện hoàn hảo hình ảnh một người đàn ông lấy làm tiếc khi phải chấp nhận một điều không thể tránh khỏi. Dường như không thể tìm được chút sai sót nào trong thái độ của hầu tước để có thể toan tính thuyết phục ông ta rút lui khỏi cuộc quyết đấu nhằm lấy lại danh dự mà ông ta đã can dự vào. Và đó là những gì mà ông de Kercadiou đã nghĩ.
“Lạy Chúa!” là tất cả những gì ông nói, không khác chi lời thều thào, gần như trong tiếng rên than.
Như mọi khi, ông de La Tour d’Azyr thực hiện điều mà sự tế nhị đòi hỏi ở ông ta. Hầu tước cáo từ ra về. Ông ta hiểu nấn ná lâu hơn nữa ở nơi mà tin tức ông ta mang tới đã gây ra một phản ứng như thế là điều không thể, là khiếm nhã. Vậy là hầu tước quay trở về, trong một tâm trạng cay đắng chỉ có thể so sánh với thái độ lạc quan tột độ của ông ta lúc trước, giống như một quả ngọt của hy vọng lập tức biến thành mật đắng ngay khi nó chạm vào môi ông ta. Ôi, đúng thế; chiến thắng cuối cùng quả thực lại thuộc về André-Louis Moreau - luôn là như thế!
Ông bác và cô cháu gái đứng nhìn nhau khi hầu tước ra về, trong mắt cả hai người hiện rõ nỗi kinh hoàng. Aline tái nhợt đi tới mức gần như chẳng khác gì một người chết, và vừa đứng đó, nàng vừa siết chặt hai bàn tay vẻ đau đớn tột độ.
“Tại sao bác không xin ông ấy - không khẩn cầu ông ấy...” nàng lên tiếng.
“Để làm gì? Ông ấy là người hành động đúng và... và có những chuyện người ta không thể cầu xin được; có cầu xin thì cũng chỉ chuốc lấy nhục nhã một cách vô ích.” Ông ngồi phịch xuống, rên rẩm. “Ôi, thằng bé khốn khổ - thằng bé lầm lạc khốn khổ.”
Các bạn có thể thấy trong suy nghĩ của cả hai người không hề có chút ngờ vực nào về kết cục của cuộc quyết đấu. Sự tự tin bình thản de La Tour d’Azyr thể hiện ra đã buộc những người khác phải tiếp nhận nó. Hầu tước không phải là kẻ huênh hoang khoác lác, và cả hai bác cháu đều biết hầu tước được tất cả mọi người nhìn nhận như một tay kiếm với sức mạnh thế nào.
“Nhục nhã thì có gì quan trọng chứ? Đây là việc liên quan tới một mạng sống - mạng sống của André.”
“Ta biết. Có Chúa chứng giám, chẳng lẽ ta không biết sao? Và ta sẵn sàng hạ mình nếu bằng cách hạ mình ta có thể hy vọng thuyết phục được ông ta. Nhưng Azyr là một người tàn nhẫn không biết mềm lòng, và...”
Cô thiếu nữ đột ngột lao đi, mặc kệ ông bác ở lại một mình.
Nàng đuổi kịp hầu tước khi ông ta đang chuẩn bị leo lên xe ngựa. Hầu tước quay lại khi nàng lên tiếng gọi, và cúi đầu chào.
“Tiểu thư?”
Ngay lập tức ông ta đoán ra mục đích của cô thiếu nữ, đồng thời cũng cảm nhận trước vị đắng tột độ của việc buộc phải từ chối nàng. Dẫu vậy, theo đề nghị của nàng, hầu tước cũng quay trở lại gian tiền sảnh mát mẻ.
Ở giữa sảnh, trên mặt sàn nhà lát cẩm thạch hình ô bàn cờ màu đen và trắng, có kê một chiếc bàn bằng gỗ sồi đen nhánh chạm trổ cầu kỳ. Hầu tước dừng bước cạnh chiếc bàn, hơi tựa người vào nó trong khi cô thiếu nữ ngồi xuống chiếc ghế bành lớn màu huyết dụ kê cạnh bàn.
“Thưa ông, tôi không thể đồng ý để ông ra về như thế,” nàng nói. “Ông không thể hình dung ra, thưa ông, sẽ là một cú sốc khủng khiếp đến thế nào với bác tôi nếu... nếu có chuyện không may, chuyện không may không thể vãn hồi rơi xuống đầu con đỡ đầu của ông ấy vào ngày kia. Thái độ mà bác tôi thể hiện ra ban đầu...”
“Thưa tiểu thư, tôi hiểu ý nghĩa thực của chúng. Tiểu thư không cần nhọc lòng giải thích nữa. Xin hãy tin tôi rằng tôi vô cùng buồn phiền trước hoàn cảnh tôi không hề trông đợi này. Tiểu thư cần phải tin những gì tôi nói. Đó là tất cả những gì tôi có thể nói.”
“Không lẽ tất cả chỉ có vậy thôi sao? André rất quan trọng với cha đỡ đầu của anh ấy.”
Giọng nói khẩn cầu khiến hầu tước đau nhói như bị dao cắt; thế rồi một cảm xúc khác đột ngột bùng lên - một cảm xúc ông ta nhận ra là hoàn toàn không xứng đáng với mình, một cảm xúc có thể coi là nhơ bẩn trước sự tự hào lớn lao của hầu tước về dòng dõi của bản thân, song ông ta cũng không tài nào dập tắt nó đi được. Hầu tước do dự phải bày tỏ nó ra, thậm chí còn do dự hơn nữa khi phải nghĩ tới, dù chỉ là một ý nghĩ thoáng qua, một chuyện kinh khủng như việc ông ta phải coi một kẻ xuất thân thấp kém như thế là tình địch. Thế nhưng tia lửa ghen tuông vừa bùng lên còn mạnh hơn cả sự kiêu hãnh khổng lồ của hầu tước.
“Còn với tiểu thư thì sao, thưa tiểu thư? André-Louis Moreau là thế nào với tiểu thư? Hy vọng tiểu thư sẽ thứ lỗi cho câu hỏi này. Song tôi muốn hiểu thật rõ ràng.”
Quan sát cô thiếu nữ, hầu tước nhìn thấy khuôn mặt nàng đỏ bừng. Thoạt tiên ông ta cho rằng đó là sự bối rối, cho đến khi một tia sáng lóe lên trong đôi mắt xanh của nàng nói rõ nguồn gốc của nó là một cơn phẫn nộ. Điều đó khiến hầu tước cảm thấy được an ủi; vì ông ta đã xúc phạm nàng, hầu tước thầm đoan chắc. Ông ta không ngờ tới việc có thể có một nguyên nhân khác cho cảm xúc này của nàng.
“André và tôi là bạn từ thuở thiếu thời. Tôi cũng rất quý anh ấy; tôi coi anh ấy như một người anh trai. Bất cứ khi nào tôi cần giúp đỡ, nếu bác tôi không có mặt ở đó, André sẽ là người đầu tiên tôi tìm đến nhờ cậy. Ông đã được trả lời đủ rõ ràng chưa, thưa hầu tước? Hay còn điều gì nữa ở tôi mà ông muốn được biết?”
Hầu tước cắn môi. Có lẽ sáng nay ông đã đánh mất đi sự bình tĩnh sáng suốt của mình, hầu tước thầm nghĩ; nếu không mối nghi ngờ lố bịch khiến ông ta xúc phạm cô thiếu nữ hẳn đã không thể nào xảy đến với hầu tước.
Ông ta cúi đầu thật thấp. “Thưa tiểu thư, xin thứ lỗi cho tôi vì đã làm phiền tiểu thư với một câu hỏi như thế. Tiểu thư đã trả lời còn đầy đủ hơn những gì tôi dám hy vọng hay mong mỏi.”
Hầu tước không nói gì thêm. Ông ta đợi cho cô thiếu nữ nói tiếp. Bối rối, nàng ngồi im lặng một hồi, một nếp nhăn hằn trên vầng trán trắng muốt, các ngón tay lúng túng gõ lên mặt bàn. Cuối cùng, nàng quyết định đối diện thẳng thừng với thái độ lịch sự lãnh đạm hầu tước trưng ra.
“Tôi tìm ông, thưa ông, để cầu xin ông hãy bãi bỏ cuộc đấu đó.”
Nàng thấy đôi lông mày đậm của hầu tước hơi nhướng lên, một nụ cười thoáng qua pha lẫn chút nuối tiếc làm đôi môi đẹp đẽ của ông ta hơi khẽ cử động, và nàng hối hả nói tiếp. “Vinh dự nào sẽ chờ đợi ông trong một cuộc quyết đấu như thế, thưa hầu tước?”
Đó là một đòn công kích khôn ngoan nhằm vào lòng kiêu hãnh về dòng dõi, thứ nàng nghĩ là cảm xúc tối cao của hầu tước, đẩy ông ta tới sai lầm cũng thường xuyên như tới những hành động đúng đắn.
“Tôi không tìm kiếm vinh dự ở đó, thưa tiểu thư, nhưng - tôi cần phải nói ra điều này - tôi tìm kiếm công lý. Cuộc quyết đấu, như tôi đã giải thích, không phải do tôi khởi xướng. Nó đã bị áp đặt lên tôi, và vì danh dự tôi không thể rút lui được.”
“Tại sao, ông đâu bị mất danh dự khi ông nương tay với anh ấy? Chắc chắn, thưa ông, liệu ai có thể đặt câu hỏi về lòng can đảm của ông? Không ai có thể hiểu nhầm chủ ý của ông khi làm thế.”
“Thưa tiểu thư, tiểu thư đang nhầm lẫn rồi đấy. Trong trường hợp như thế, chủ ý của tôi chắc chắn sẽ bị hiểu lầm. Tiểu thư đã quên mất chàng trai trẻ này trong tuần vừa qua đã dành được cho mình một danh tiếng rất có thể khiến bất cứ ai cũng phải dè chừng anh ta.”
Cô gái khinh khỉnh gạt lý lẽ này sang một bên, nhìn nhận nó chỉ đơn thuần là một cách ngụy biện.
“Một vài người khác, đúng thế. Song không phải ông, thưa hầu tước.”
Niềm tin nàng dành cho ông ta trong mọi chuyện quả là sự tán dương ngọt ngào nhất. Nhưng là một thứ ngọt ngào mang theo phía sau vị đắng.
“Thậm chí cả tôi nữa, thưa tiểu thư, cho phép tôi được đoan chắc với tiểu thư là vậy. Và còn nhiều hơn thế. Cuộc quyết đấu ông Moreau đã ép tôi phải can dự vào chẳng phải là điều gì mới mẻ. Đó chỉ đơn thuần là cực điểm của cả một quá trình bức hại kéo dài...”
“Mà chính ông đã tạo ra,” cô thiếu nữ chen vào. “Hãy tỏ ra công bằng, thưa ông.”
“Tôi hy vọng rằng bản chất của tôi không cho phép tôi xử sự khác đi, thưa tiểu thư.”
“Vậy ông hãy nhớ ông đã giết bạn anh ấy.”
“Trong việc đó, tôi không thấy có gì cần tự trách mình cả. Lý lẽ biện minh cho tôi nằm ở hoàn cảnh - mà những sự kiện diễn ra sau đó trên đất nước hỗn loạn này chắc chắn đã xác nhận.”
“Và...” Cô thiếu nữ hơi bối rối, lần đầu tiên quay mặt đi tránh khỏi cái nhìn của hầu tước. “Và việc ông... ông... Thế còn về cô Binet, người anh ấy đã định kết hôn?”
Hầu tước ngỡ ngàng nhìn nàng trong khoảnh khắc. “Định kết hôn?” ông ta nhắc lại với vẻ không tin nổi, gần như bàng hoàng.
“Ông không biết việc đó?”
“Nhưng làm sao tiểu thư biết được?”
“Chẳng phải tôi đã nói với ông chúng tôi gần như anh trai và em gái sao? Anh ấy luôn chia sẻ mọi tâm tình với tôi. Anh ấy đã cho tôi biết trước khi... trước khi ông biến chuyện đó thành không thể.”
Hầu tước quay mặt đi, cằm chống lên bàn tay, cái nhìn của ông ta đầy suy tư, bối rối, gần như hối hận.
“Quả thực,” hầu tước chậm rãi trầm ngâm khẽ nói, “luôn có một định mệnh tai ương xen vào giữa anh ta và tôi, khiến chúng tôi hết lần này tới lần khác trở thành chướng ngại trên con đường đời của nhau...”
Ông ta thở dài; rồi ngoảnh lại đối diện với nàng, nói tiếp với giọng mạnh mẽ hơn: “Thưa tiểu thư, cho tới lúc này tôi chưa hề biết gì - cũng không hề ngờ tới điều đó. Nhưng...” Ông ta ngừng lời, ngẫm nghĩ, rồi nhún vai. “Nếu tôi làm tổn thương anh ta, tôi đã làm thế một cách vô thức. Sẽ thật không công bằng khi trách cứ tôi, thực thế. Trong tất cả những hành động của chúng tôi, chỉ mục đích mới là điều đáng tính đến.”
“Nhưng liệu nó có tạo ra sự khác biệt nào không?”
“Không thể, thưa tiểu thư. Nó không thể biện minh cho việc rút lui khỏi cuộc quyết đấu mà tôi đã can dự vào một cách không thể vãn hồi. Quả thực không sự biện minh nào có thể xác đáng bằng sự bận tâm của tôi trước nỗi đau tôi có thể gây ra cho người bạn tốt của tôi, bác tiểu thư, và có lẽ cho cả chính tiểu thư nữa.”
Cô thiếu nữ đột ngột đứng vụt dậy, quay sang đối diện với hầu tước, giờ đây, khi đã tuyệt vọng, nàng bị đẩy tới chỗ phải viện đến lá bài duy nhất nàng nghĩ còn có thể trông cậy được.
“Thưa ông,” cô thiếu nữ nói, “hôm nay ông đã dành cho tôi hân hạnh khi nói với tôi một vài điều; ông đã... đã nhắc tới những hy vọng mà tôi vui mừng trao cho ông.”
Hầu tước nhìn nàng với vẻ hoảng sợ. Im lặng không dám thốt nên lời, ông ta đợi nàng nói tiếp.
“Tôi... tôi... mong ông làm ơn hiểu cho, thưa ông, nếu ông tiếp tục muốn bày tỏ hy vọng, nếu... trừ phi ông có thể hủy bỏ cuộc quyết đấu sáng ngày kia trong rừng Boulogne, ông sẽ không có cơ hội nhắc tới chủ đề đó với tôi thêm một lần nữa, hay thậm chí tới gần tôi.”
Viện đến hạ sách này là việc kinh khủng nhất mà nàng có thể cho phép mình. Hầu tước sẽ phải đưa ra một đề xuất khả quan sau khi nàng đã mở rộng cửa dọn đường cho ông ta.
“Tiểu thư, tiểu thư không định có ý nói...”
“Có đấy, thưa ông... và quyết định của tôi là không thể vãn hồi, mong ông hiểu cho.” Hầu tước nhìn nàng với đôi mắt khổ sở, khuôn mặt điển trai đầy nam tính của ông ta tái nhợt đi tới mức nàng chưa bao giờ từng nhìn thấy. Bàn tay hầu tước vừa chìa ra để phản đối bắt đầu run rẩy. Ông ta lại hạ nó trở về bên sườn, vì e rằng cô thiếu nữ có thể thấy nó đang lẩy bẩy. Rồi trong một giây ngắn ngủi, trong lúc cuộc chiến nội tâm đang bùng lên dữ dội bên trong hầu tước, cuộc quyết đấu không khoan nhượng giữa khao khát của ông ta và những gì ông ta coi là đòi hỏi của danh dự, trong khi không hề nhận ra danh dự của chính mình đã bị hận thù không khoan nhượng lấn át tới mức nào. Rút lui, hầu tước hiểu, là điều không thể không khiến ông ta hổ thẹn; và hổ thẹn với ông ta là một cực hình không thể tưởng tượng nổi. Nàng đã đòi hỏi quá nhiều. Nàng không thể hiểu mình đang đòi hỏi cái gì, nếu không nàng sẽ không bao giờ tỏ ra vô lý, bất công đến thế. Nhưng hầu tước cũng nhận ra, muốn làm cho cô thiếu nữ hiểu được ông chỉ là tốn công vô ích.
Đó là dấu chấm hết. Cho dù hầu tước có giết được André-Louis Moreau vào sáng ngày kia như ông ta hy vọng một cách mãnh liệt mình sẽ làm được, thì chiến thắng, ngay cả trong cái chết, vẫn thuộc về André-Louis Moreau.
Hầu tước trịnh trọng cúi chào thật thấp, khuôn mặt cũng nghiêm trang và buồn bã như chính trái tim ông ta vào lúc đó.
“Thưa tiểu thư, tôi xin cáo từ,” hầu tước khẽ nói, và quay người ra về.
“Nhưng ông vẫn chưa trả lời tôi!” cô thiếu nữ hoảng hốt gọi với theo.
Hầu tước dừng bước trên ngưỡng cửa, rồi quay lại; từ trong bóng râm mát mẻ của tiền sảnh, cô thiếu nữ thấy ông ta như một bóng đen quý phái tương phản với ánh nắng chói chang phía sau lưng - ký ức này về hầu tước sẽ còn lưu lại như một bóng đen báo điềm gở đầy đe dọa trong suốt những giờ khắc nặng nề tiếp theo đó.
“Tiểu thư còn muốn gì nữa đây? Tôi chỉ muốn tránh cho cả bản thân lẫn tiểu thư nỗi đau mà lời từ chối mang lại.”
Hầu tước đi khỏi, để lại cô thiếu nữ suy sụp và phẫn nộ. Nàng ngồi sụp xuống chiếc ghế bành rộng, ủ rũ, hai khuỷu tay chống xuống bàn, khuôn mặt úp vào hai lòng bàn tay - một khuôn mặt đang bỏng rát vì hổ thẹn và ê chề. Nàng đã tự đưa ra lời đề nghị, và nàng đã bị từ chối! Điều khó tin ấy đã rơi xuống đầu nàng. Cảm giác nhục nhã nó gây ra với nàng dường như là một dấu ấn không bao giờ có thể phai mờ.
Sững sờ, hoảng hốt, nàng vội vã quay trở vào nhà, một bàn tay áp chặt lên khuôn ngực đang đau đớn tột độ.