“Tôi tin rằng, đại đa số mọi người trên thế giới này đều giống như chúng ta, không muốn chiến tranh. Chỉ có thông qua con đường đàm phán mới có thể chạm tay tới cánh cửa hòa bình. Điểm này trước hết chúng ta phải tự mình nhận thức đầy đủ.” Nixon rất tôn trọng Dulles, một chính trị gia nổi tiếng với sự [...] giống như mình, nhưng giờ đây Dulles đã già yếu bệnh tật, bệnh tình nguy kịch, không còn theo kịp tình thế phát triển đầy biến động của thế giới này nữa: “Người Liên Xô thì tôi chưa tiếp xúc nên không rõ, nhưng thông qua việc tiếp xúc với người Trung Quốc, tôi hiểu được một số suy nghĩ của họ. Họ cũng không muốn chiến tranh, vì chiến tranh sẽ ảnh hưởng đến sự phát triển kinh tế của họ. Họ hy vọng thiết lập quan hệ bình thường giữa các nước và tiến hành giao lưu hợp tác, tôn trọng chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ lẫn nhau, không xâm phạm lẫn nhau, không can thiệp vào công việc nội bộ của nhau, cùng bình đẳng, cùng có lợi và cùng chung sống hòa bình, tức là Năm nguyên tắc chung sống hòa bình.”

Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng liên quân Twining hoàn toàn không đồng tình với quan điểm này của Nixon, ông phản bác: “Vậy thì thật kỳ lạ, từ khi lập quốc đến nay, trong chưa đầy 9 năm, tính cả lần xuất binh vào Ngoại Mông lần này, họ đã phát động 3 cuộc chiến tranh quy mô lớn, điều này giải thích thế nào đây?”

“Điều này chẳng có gì lạ, vì lợi ích cốt lõi của quốc gia mình thì ai cũng sẽ làm như vậy! Người Trung Quốc muốn thu hồi lại những vùng lãnh thổ đã mất suốt hơn 100 năm qua. Phó ngoại trưởng Lý Đại Vi của họ từng giải thích rằng, lãnh thổ và an ninh địa chính trị là lợi ích cốt lõi lớn nhất của họ. Đây chính là lý do tại sao họ liều chết tranh giành với chúng ta ở phía bắc vĩ tuyến 38 tại Triều Tiên, họ cho rằng chúng ta vượt qua vĩ tuyến 38 là gây nguy hại đến an ninh địa chính trị của họ. Trước khi họ xuất binh đánh Ấn Độ, Lý một lần nữa đến Mỹ thông báo cho chúng ta biết lý do tại sao phải xuất binh đánh Ấn Độ, đó là vì Ấn Độ xâm chiếm lãnh thổ của họ, gây nguy hại đến lợi ích cốt lõi của họ, mà Nehru lại nhiều lần từ chối giải quyết vấn đề biên giới Trung - Ấn thông qua đàm phán. Họ cho rằng Ấn Độ ôm mộng bá quyền khu vực, là nhân tố gây bất ổn ở Nam Á, sẽ ảnh hưởng đến an ninh và ổn định của khu vực này, điểm này hoàn toàn nhất trí với nhận định của đồng minh Nam Á của chúng ta là Pakistan. Lần này, họ lại gạt bỏ sự tương đồng trong lĩnh vực ý thức hệ để tiến hành đòn tấn công chớp nhoáng vào Ngoại Mông, cũng thông qua đại sứ quán của chúng ta tại Bắc Kinh mà giải thích rằng, lần này là theo yêu cầu của chính phủ lâm thời Ngoại Mông để thu hồi lãnh thổ vốn có của họ, họ không thể dung thứ cho việc quân đội Liên Xô đồn trú tại Mông Cổ. Xin hãy lưu ý. Nếu xâu chuỗi hàng loạt cuộc chiến tranh này của họ lại, thì xoay quanh chỉ là một vấn đề: lãnh thổ và an ninh địa chính trị. Trong những cuộc chiến tranh mà họ tiến hành, còn có một đặc điểm nổi bật nhất, đó chính là chiến tranh cục bộ ngắn hạn và hạn chế.”

Twining đầy mỉa mai hỏi: “Thưa Phó Tổng thống, nếu theo logic của người Trung Quốc mà ông nói, thì chẳng phải là nếu có một ngày người da đỏ mạnh lên, họ cũng sẽ đòi lại lãnh thổ từ chúng ta, cũng sẽ đuổi chúng ta về châu Âu sao?”

“Không nghi ngờ gì nữa, nếu có đủ sức mạnh, ai cũng sẽ làm như vậy!” Nixon cũng trả lời đầy vẻ khinh khỉnh: “Trừ khi là kẻ ngu ngốc.”

Tại đầu cầu phía nam của cây cầu bắc qua sông Hồn Nhĩ Ngạc nằm ở phía nam thành phố Sükhbaatar của Ngoại Mông, cuộc ẩu đả nguyên thủy giữa quân nhân Trung Quốc và Liên Xô sau hơn hai tiếng đồng hồ chém giết đẫm máu ác liệt, mỗi bên đều có hơn 200 sĩ quan và binh sĩ bị thương. Trong lúc hỗn loạn, có 4 binh sĩ và 1 sĩ quan Liên Xô bị đánh chết, hơn 100 người bị bắt làm tù binh. Trung Quốc cũng có 2 binh sĩ và 1 phó trung đội trưởng cùng với 1 chiến sĩ thuộc Lữ đoàn Kỵ binh số 1 của Quân đội Nhân dân Mông Cổ đã hy sinh vì đất nước trong trận chiến đặc biệt này, 63 người bị quân đội Liên Xô bắt giữ.

Thắng bại của loại ẩu đả nguyên thủy không chút kỹ thuật này hoàn toàn phụ thuộc vào số lượng người tham gia của hai bên và ý chí chiến đấu của mỗi người. Cuối cùng, Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc với ưu thế về quân số cùng ý chí chiến đấu kiên cường của các cán bộ chiến sĩ đã đánh cho quân đội Liên Xô hoảng sợ tột độ, chạy tháo thân. Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc thừa thắng xông lên, xe tăng "Kẻ hủy diệt" nặng 50 tấn lao lên cây cầu đường sắt bắc qua sông Hồn Nhĩ Ngạc, đẩy 6 chiếc xe tăng T-55 mà Liên Xô dùng dây thép buộc lại với nhau xuống dòng sông Hồn Nhĩ Ngạc bên dưới gầm cầu, dọn sạch vật cản trên cầu đường sắt. Đại quân Sư đoàn Bộ binh cơ giới hóa số 2 của Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc thuận lợi vượt cầu, bao vây Bộ tư lệnh Sư đoàn Bộ binh cơ giới hóa số 9 của Liên Xô và một trung đoàn xe tăng đang đóng quân tại Sükhbaatar. Các cán bộ chiến sĩ Sư đoàn cơ giới hóa số 2 chiếm ưu thế về quân số, tay cầm đủ loại vũ khí nguyên thủy, như đuổi lợn mà dần dần lùa quân đội Liên Xô từ trận địa về lại doanh trại của họ.

Hai bên đều nghiêm túc tuân thủ nguyên tắc không nổ súng trước. Hai bên giằng co bên ngoài doanh trại quân đội Liên Xô, quân đội Liên Xô trở về doanh trại đã trở thành cá trong rọ, việc tước vũ khí hay không cũng không có nhiều khác biệt. Chỉ cần cắt nước, điện, nhiên liệu và nhu yếu phẩm của trại là không cần đánh cũng sẽ đói chết bọn họ, nhưng vì thể diện của các chính trị gia nên bắt buộc phải giằng co như vậy. Sau cuộc thương lượng “hữu nghị” giữa hai vị tham mưu trưởng sư đoàn Trung - Xô, hai bên đã trao đổi “tù binh”. Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc không tước vũ khí của họ, nhưng không cho phép quân đội Liên Xô bước ra khỏi doanh trại, quân Giải phóng cũng không tiến vào khu doanh trại của quân đội Liên Xô, nước và điện không bị cắt hoàn toàn mà chỉ cung cấp định kỳ.

Ngày thứ 3 kể từ khi quân đội Liên Xô bị bao vây trong doanh trại, hai bên đều nhận được lệnh của cấp trên, Sư đoàn cơ giới hóa số 2 mở một con đường rộng 100 mét dẫn tới Kyakhta, để cho 1 bộ tư lệnh sư đoàn và 4 trung đoàn với hơn 10.000 quân của Sư đoàn cơ giới hóa số 9 Liên Xô rút về nước. Đến đây, lịch sử 36 năm quân đội Liên Xô đồn trú tại Ngoại Mông chính thức tuyên bố kết thúc.

Đặng Phong tiễn Đại sứ Liên Xô tại Mông Cổ cũ là Sabikatsky đi rồi, quay người lại nhìn thấy Lý Tiểu Hồng đang tỏ vẻ không hài lòng liền nói: “Sao vậy? Vẫn còn xót chiếc đài bán dẫn của cô à? Vài hôm nữa tôi đền cho cô một chiếc máy nghe nhạc MP3 mẫu mới nhất của ‘Công nghệ Đằng Thắng 5069’.”

Lý Tiểu Hồng tất nhiên là vui vẻ rồi, mã hiệu 5069 đó là công ty con trực thuộc Công ty Bầu trời xanh, một công ty chuyên về nghiên cứu sản xuất chất bán dẫn. Sản phẩm của họ đại diện cho thành tựu khoa học kỹ thuật mới nhất thế giới, kiểu dáng mới nhất, đó là những thứ không dễ gì có được. Thế nhưng ngoài miệng cô vẫn nói: “Thế thì không cần đâu ạ. Thủ trưởng, ông nói xem tại sao lão Nga này lại như vậy? Đường đường là đại sứ mà lại há miệng đòi đồ của người khác.”

“Đại sứ cũng là người mà,” Đặng Phong nói: “Dân tộc Nga là dân tộc nhiệt tình và thẳng thắn nhất trên trái đất này. Họ ngưỡng mộ Trung Quốc, trong lòng họ, nước ta là quốc gia kỳ diệu và tiên tiến nhất thế giới.”

“Họ cũng là dân tộc tham lam nhất.” Lý Tiểu Hồng đầy cảm thán và tức giận nói: “Liên Xô chiếm của chúng ta bao nhiêu lãnh thổ, họ nợ chúng ta thực sự quá nhiều, đúng là mối thù truyền kiếp của dân tộc Trung Hoa chúng ta.”

“Đúng vậy, tổ tiên không đức không tài, thì còn có thể trách ai đây? Có thể thu hồi lại những khoản nợ lịch sử này hay không, là xem vào chúng ta rồi.”

“Liên Xô nợ chúng ta thực sự quá nhiều”. Dải đất rộng lớn bị Liên Xô chiếm mất kia như những tảng đá khổng lồ đè nặng khiến Đặng Phong không thở nổi. Anh đi tới đại sứ quán Trung Quốc cũ tại Ngoại Mông, giờ đây nơi này đã trở thành Bộ chỉ huy tác chiến của Ủy ban Công tác Viễn Đông. Anh nhìn lên tấm bản đồ Viễn Đông khổng lồ treo trên tường, trên đó dùng màu đỏ đánh dấu những vùng lãnh thổ bị Sa Nga và Liên Xô chiếm đóng, trông như những vũng máu chảy ra từ cơ thể con gà trống đang nằm thoi thóp trên mặt đất. Trên những vũng máu này đánh số thứ tự, tính cả Mông Cổ là tổng cộng 15 mảnh, diện tích chảy máu chiếm tới hơn một phần ba diện tích con gà trống.

Ánh mắt anh dừng lại ở vị trí số 2 nằm trong lãnh thổ Liên Xô phía tây bắc Ngoại Mông, đây là lưu vực thượng nguồn sông Yerebey nằm giữa dãy Sayan và núi Tannu ở phía bắc Ngoại Mông, sâu trong nội địa châu Á, khoảng cách nam bắc là 420 km, đông tây là 630 km. Sông ngòi chủ yếu có sông Yenisei lớn, vùng đất dọc sông màu mỡ, cỏ cây tươi tốt, thích hợp chăn nuôi trồng trọt. Vùng núi rừng rậm rạp, sản sinh nhiều loại lông thú quý hiếm như cáo đen, cáo bạc, chồn, sóc xám. Tài nguyên khoáng sản cực kỳ phong phú, trữ lượng sắt, kali, amiăng, than đá và kim loại màu khá lớn. Đây chính là nơi mà trong lịch sử Trung Quốc cận đại gọi là Tannu Uriankhai. Hiện nay nó là một tỉnh tự trị của Liên Xô, cái gọi là “Cộng hòa Nhân dân Tuva”. Vùng lãnh thổ vốn dĩ là của Trung Quốc với tổng diện tích khoảng 170.000 km vuông này — Tannu Uriankhai, lại bị chính Trung Quốc lãng quên.

Thời nhà Thanh, tại trung tâm quân sự phía tây Mông Cổ là Uliastai có thiết lập tướng quân trấn biên, quản lý một số minh kỳ ở phía tây Mông Cổ và Tannu Uriankhai. Do bị một dãy núi ngang khá cao chắn giữa biên giới Tannu Uriankhai và Ngoại Mông, giao thông vô cùng bất tiện. Mãi cho đến ngày 13 tháng 8 năm 1921, Ngoại Mông dưới sự hỗ trợ vũ lực của Hồng quân Liên Xô đã thành lập “Cộng hòa Nhân dân Mông Cổ” tại Khüree, tức là thành phố Ulaanbaatar. “Cộng hòa Nhân dân Tuva”, người anh em sinh đôi của “Cộng hòa Nhân dân Mông Cổ” này cũng đang được Liên Xô gấp rút ấp ủ. Chỉ 34 ngày sau khi “Cộng hòa Nhân dân Mông Cổ” ra đời, Ủy ban Cách mạng Siberia của nước Nga Xô Viết đã triệu tập đại diện các kỳ của Tuva mở hội nghị, tuyên bố Tannu Uriankhai độc lập.

Ngày 12 tháng 12 cùng năm, “Cộng hòa Tannu Tuva” tuyên bố ra đời như một “quốc gia nhân dân”. Chế độ chính trị của nó giống hệt người anh song sinh “Cộng hòa Nhân dân Mông Cổ”. Trong hiến pháp của cái gọi là quốc gia này tuyên bố rõ ràng rằng quốc gia đó nằm dưới sự bảo hộ của nước Nga Xô Viết trong các mối quan hệ quốc tế.

Tannu Uriankhai “độc lập” chưa đầy một tháng, Chính phủ Nga Xô Viết với danh nghĩa Ủy ban Nhân dân Ngoại giao đã tuyên bố: “Không coi Tannu Tuva là lãnh thổ của mình, đối với vùng đất này không có bất kỳ dã tâm nào... Chính phủ Nga Xô Viết không muốn dựa vào sự thật là trong lãnh thổ Tannu Tuva có nhiều người di cư Nga mà đưa ra yêu sách lãnh thổ, nhưng nhất định phải ký kết hiệp định với chính quyền cai trị và người dân Tannu Tuva để bảo vệ những người di cư đó, tức là những người Nga đang sinh sống tại Tannu Tuva. Tuy nhiên, bất cứ lúc nào cũng không dùng vũ lực đe dọa lãnh thổ Tuva”.

Sau đó, dựa theo hiệp định với chính quyền Tannu Tuva, Nga đã thiết lập một bộ máy thực hiện “tự trị” cho những người di cư ở khu vực Tannu Uriankhai. Ngày 22 tháng 7 năm 1925, Liên Xô và “Cộng hòa Tannu Tuva” ký “Hiệp ước hữu nghị”, hai bên thiết lập “quan hệ ngoại giao” chính thức. Đối với chính quyền Ngoại Mông luôn có ý định cai trị Tannu Uriankhai, Liên Xô hoàn toàn không nhượng bộ. Tháng 8 năm 1926, “Cộng hòa Tannu Tuva” và “Cộng hòa Nhân dân Mông Cổ” ký cái gọi là hiệp ước hữu nghị, tuyên bố hai bên thừa nhận độc lập của nhau. Như vậy, Tannu Tuva đã loại bỏ mọi khả năng sáp nhập với Ngoại Mông, số phận của vùng lãnh thổ Trung Quốc bị cô lập bên ngoài này đã hiển nhiên rõ ràng.

Ngày 24 tháng 11 năm 1926, Đại hội Khural lần thứ 4 của Cộng hòa Tannu Tuva tuyên bố đổi tên thành “Cộng hòa Nhân dân Tuva”, noi gương nước Nga Xô Viết bắt đầu tiến trình Xô Viết hóa.

Năm 1931, chữ Mông Cổ ngừng sử dụng, bị thay thế bởi văn tự chữ cái Cyrillic, cuộc xâm lược văn hóa này của Liên Xô đã diễn ra sớm hơn ở Ngoại Mông 10 năm.

Ngày 22 tháng 6 năm 1941, Chiến tranh Xô - Đức bùng nổ. Cùng ngày hôm đó, Đại Khural của “Cộng hòa Nhân dân Tuva” cách xa hàng ngàn dặm đã không thể chờ đợi được nữa mà bày tỏ lòng trung thành với chủ nhân ở điện Kremlin: “Nhân dân Tuva sẽ dũng cảm tham gia vào cuộc đấu tranh của nhân dân Liên Xô chống lại những kẻ xâm lược phát xít, và sẽ dốc toàn bộ sức lực và phương tiện vì điều này, cho đến khi đạt được thắng lợi cuối cùng”. Tiếp đó, “Cộng hòa Nhân dân Tuva” phái quân đội theo Liên Xô tham chiến. Trong giai đoạn chiến tranh khốc liệt nhất, “Cộng hòa Nhân dân Tuva” đã vận chuyển cho Liên Xô 40.000 con ngựa, 600.000 gia súc, quyên góp 1 đại đội máy bay tiêm kích, 5 chuyến tàu thực phẩm, điều này đối với một Tannu Uriankhai có dân số chưa đầy 200.000 người thì quả thực là dốc cạn gia sản. Tháng 3 năm 1943, lại gửi cho Liên Xô 187 tấn thịt, 73 tấn cá, 54 tấn bơ, 18 tấn xúc xích, 10.000 đôi ủng dài, 5.000 chiếc áo khoác lông thú.

Ngày 17 tháng 8 năm 1944, cục diện Chiến tranh thế giới thứ hai đã định đoạt, “Cộng hòa Nhân dân Tuva” “yêu cầu” gia nhập Liên Xô. Tất nhiên yêu cầu như vậy Liên Xô sẽ không từ chối, ngày 11 tháng 10, Xô viết Tối cao Liên Xô quyết định chấp nhận yêu cầu của “Cộng hòa Nhân dân Tuva”. Thế nhưng nô lệ rốt cuộc vẫn là nô lệ, cái “Cộng hòa Nhân dân Tuva” tự xưng này đã không được hưởng quyền lợi của một nước cộng hòa thành viên, ngày 13 tháng 10, nó chỉ được sáp nhập vào Liên Xô như một tỉnh tự trị của Nga, mãi đến năm 1961 mới được Liên Xô nâng cấp thành nước cộng hòa tự trị.

Có lẽ ngay cả chính Liên Xô cũng cảm thấy việc âm thầm nuốt chửng Tannu Uriankhai như thế là không chính đáng, biết mình không có lý lẽ vững vàng, hoặc có lẽ họ cảm thấy đến cả một cường quốc châu Âu như Ba Lan cũng có thể bị chia cắt thông qua một nghị quyết Xô viết, thì cái “Cộng hòa Nhân dân Tuva” nhỏ bé này căn bản không đáng nhắc tới. Dù là vì lý do gì, phía Liên Xô đã không đưa ra bất kỳ tuyên bố nào, Hãng thông tấn TASS cũng không hề đăng bất kỳ bản tin nào liên quan, như thể mọi việc chưa từng xảy ra, thậm chí không ký kết lấy một hiệp ước, dù chỉ là một hiệp ước bất bình đẳng cũng không ký, cứ như vậy mà không rõ ràng đưa Tannu Uriankhai của Trung Quốc vào bản đồ Liên Xô, khiến lãnh thổ Liên Xô tăng thêm 170.000 km vuông. Đặng Phong không thể trách cứ hành vi bán nước của người dân Tannu Uriankhai, dù sao thì họ cũng chỉ là hơn 100.000 người bị cô lập ở bên ngoài.

Đáng trách là chính phủ Trung Quốc lúc bấy giờ, chính phủ Trung Quốc mãi đến ngày 11 tháng 10 năm 1945, khi Liên Xô công bố việc phân chia khu vực bầu cử Xô viết mới biết khu vực Tannu Uriankhai được liệt vào khu vực bầu cử số 299 của Xô viết Liên Xô, mới biết về việc sáp nhập này. Lúc này việc độc lập của Ngoại Mông cũng đã ván đã đóng thuyền, chính phủ Trung Hoa Dân Quốc lại càng không thể can thiệp được vào Tannu Uriankhai, nhưng với tư cách là một chính phủ quốc gia thì dù sao cũng nên lên tiếng chứ? Họ đã không làm vậy, mà là nhắm một mắt mở một mắt, giả vờ như không nhìn thấy gì, không biết gì cả.