Câu trả lời nhận được chính là, rất nhiều người, đặc biệt là tầng lớp lao động trẻ tuổi sung sức, phần lớn đều đã chạy đến Thượng Hải làm thuê cả rồi. Nông thôn tuy chưa đến mức hoang phế, nhưng cũng chẳng còn dư thừa bao nhiêu lao động nhàn rỗi nữa.
Điều này khiến Lý Khai Cát cảm thấy nguy cơ. Tầng lớp lao động trẻ tuổi sung sức này đều bị Thượng Hải ở phủ Tùng Giang ngay sát vách "dụ dỗ" mất rồi, sau này phủ Gia Hưng của hắn chẳng phải sẽ ngày càng ít nhân khẩu hay sao? Không có nhân khẩu thì làm sao khai khẩn thêm nhiều đất hoang, nâng cao tổng sản lượng lương thực được?
Nếu không có sản lượng lương thực, phủ Gia Hưng liệu còn xứng danh là vùng cá lúa trù phú của Giang Nam nữa hay không?
Thế nhưng, đám lao động nhàn rỗi tự mình chạy đến Thượng Hải làm thuê, quan phủ địa phương tự nhiên không thể ngăn cản. Dù sao người ta cũng đang mưu cầu cuộc sống tốt đẹp hơn, ngươi không thể chặn, mà cũng chẳng chặn nổi.
Nhưng hiện nay, các doanh nghiệp bên phía Thượng Hải lại trực tiếp phái người đến chiêu mộ công nhân, mà mỗi lần chiêu mộ là cả mấy ngàn người, như vậy thì hắn không thể nhịn được nữa.
Phủ Gia Hưng tuy là phủ thượng đẳng của Giang Nam, số lượng nhân khẩu không ít, nhưng cũng đâu chịu nổi cảnh lao động trẻ tuổi sung sức cứ mất đi từng đợt cả mấy ngàn người như vậy.
Để tránh việc lao động trẻ tuổi sung sức trong khu vực quản lý bị thất thoát trên quy mô lớn, từ đó dẫn đến tình trạng đất đai bỏ hoang, Lý Khai Cát cũng hạ quyết tâm. Hắn trực tiếp phân phó xuống dưới, để thuộc cấp tùy tiện tìm một lý do, bắt giữ đám người phụ trách tuyển dụng của các doanh nghiệp kia lại.
Nhưng phải xử lý thế nào đây?
Hiện tại, nhất thời hắn cũng chưa quyết định được.
Bởi vì những doanh nghiệp này đã có thể đến Gia Hưng chiêu mộ công nhân, hơn nữa số lượng lên tới cả mấy ngàn người, thì quy mô của doanh nghiệp đó tự nhiên không thể nhỏ được.
Đứng sau những đại doanh nghiệp này, chắc chắn có các mối quan hệ lợi ích phức tạp, nói không chừng còn có cả lợi ích của tài sản quốc doanh trong đó nữa.
Trong tình huống này, nếu mạo muội xử lý thì rất dễ dẫn đến những phiền phức không đáng có.
Vì vậy, hắn chỉ tạm thời bắt người lại chứ chưa tiến hành xử lý bước tiếp theo.
Kết quả thì sao? Đúng như dự đoán, quan phủ Hoa Đình đã phái người đến hỏi thăm tình hình có liên quan.
Lúc này, Lý Khai Cát cũng cảm thấy vô cùng bất lực!
Bởi vì xét theo pháp lý mà nói, doanh nghiệp người ta không phạm pháp, chỉ là chiêu mộ công nhân mà thôi, hắn bắt người là không thỏa đáng. Nhưng hắn lại không thể trơ mắt nhìn lao động trẻ tuổi sung sức trong khu vực quản lý của mình chảy ra ngoài hết được!
Vì vậy, hắn trực tiếp trì hoãn phía Hoa Đình, không đưa ra câu trả lời rõ ràng nào, rồi cho người cưỡi ngựa nhanh như bay mang thư tới nha môn Tuần phủ Chiết Giang ở Hàng Châu, thỉnh cầu chỉ thị.
Sau khi Tuần phủ Chiết Giang nhận được báo cáo về tình hình liên quan, trước tiên là phát văn bản quở trách Lý Khai Cát, bắt hắn lập tức thả người. Dù sao thì bắt người vô cớ, hơn nữa những doanh nghiệp này đều là doanh nghiệp hạng trung và lớn, phía sau còn có Hoa Đình, thậm chí là cả phủ Tùng Giang, và cả lợi ích của toàn bộ ngành công thương đứng chống lưng.
Nếu phía Gia Hưng có thể tùy tiện bắt người, không cho doanh nghiệp đi chiêu mộ nhân viên, thì sau này liệu có phải sẽ có nha môn địa phương khác cũng cấm đoán doanh nghiệp đi tuyển công nhân, thậm chí là cấm luôn dân chúng trong khu vực quản lý ra ngoài các đại đô thị làm thuê hay không?
Nếu thật sự làm theo kiểu bắt chước như vậy, thì công nhân mà các nhà máy cần biết lấy từ đâu ra?
Với chút nhân khẩu đô thị hiện có, có đổ hết vào cũng chẳng đủ dùng.
Cho nên, thực tế khi Phùng Nghê gửi công văn cho phía Gia Hưng, Chiết Giang, thì rất nhiều doanh nghiệp ở Thượng Hải đã nhận được tin, sau đó cũng vận dụng các mối quan hệ để gây áp lực lên phía Chiết Giang.
Lý Khai Cát vẫn chưa biết rằng, thực tế phía Tuần phủ Chiết Giang cũng chịu áp lực không hề nhỏ.
Tuy nhiên, phía Tuần phủ Chiết Giang dù bắt Lý Khai Cát thả người, nhưng cũng đã dâng sớ lên triều đình. Trong sớ trình bày rõ tình trạng thất thoát lao động trẻ tuổi sung sức ở một số phủ huyện như Gia Hưng, Hồ Châu là rất nghiêm trọng.
Đồng thời, chịu ảnh hưởng từ việc ngành dệt may hưng thịnh, giá kén tằm cao, nông dân ở một số vùng bắt đầu quy mô lớn trồng cây dâu, cây bông và các loại cây kinh tế khác, mà không muốn trồng lương thực nữa.
Bức tấu sớ này sau khi đến thành Kim Lăng, nhanh chóng nhận được sự coi trọng của các đại thần trong Ngự Thư Phòng, ngay cả Lý Hiên cũng hết sức chú trọng.
Vấn đề mà bức tấu sớ này phản ánh không chỉ là vấn đề của một hay hai phủ huyện, mà là vấn đề xung đột giữa công nghiệp và nông nghiệp!
Đặc biệt là ở vùng Giang Nam, vấn đề này càng thể hiện rõ rệt.
Bởi vì những nơi khác, công thương nghiệp phát triển vốn dĩ khá bình thường, hơn nữa nông nghiệp phát triển cũng có hạn chế, nên sự phát triển của công thương nghiệp vừa hay có thể hấp thụ thêm nhiều nhân khẩu có việc làm.
Thế nhưng ở Giang Nam, nơi này lại vô cùng đặc biệt. Trước hết, đây là vựa lúa quan trọng nhất vùng Hoa Hạ. Dù là những năm gần đây Hồ Quảng phát triển rất nhanh, sản lượng lương thực tăng lên hàng năm, nhưng vẫn không thể so sánh với Giang Nam được.
Đồng thời, Giang Nam nhờ vào Thượng Hải, công thương nghiệp phát triển cực kỳ nhanh chóng, hơn nữa quy mô vô cùng to lớn!
Trong các ngành công nghiệp này, ngành dệt may là một ngành rất quan trọng, mà ngành dệt may lại cần nguyên liệu, kén tằm và bông chính là những nguyên liệu quan trọng nhất.
Để có được nhiều kén tằm hơn, đồng thời trong bối cảnh cạnh tranh cũng khá gay gắt, thương nhân tăng giá thu mua, sau khi đẩy giá kén tằm lên, nông dân sẽ trồng nhiều cây dâu nuôi tằm hơn để thu được lợi nhuận cao hơn.
Đồng thời, việc trồng bông cũng là mô hình tương tự.
Mà như vậy, không thể tránh khỏi việc thu hẹp quy mô trồng lương thực, cuối cùng dẫn đến sản lượng lương thực toàn vùng Giang Nam sụt giảm.
Giang Nam với tư cách là vựa lúa quan trọng nhất của đế quốc, nếu lương thực bắt đầu giảm sản lượng thì ảnh hưởng gây ra sẽ vô cùng to lớn, hơn nữa còn rất tồi tệ.
Kiếm được nhiều tiền đến mấy, mà không có lương thực thì có ích gì chứ!
Thế nhưng, sự phát triển của công thương nghiệp rõ ràng cũng không thể dừng lại, nếu không thì còn bàn gì tới chuyện triển khai cách mạng công nghiệp nữa.
Lý Hiên cảm thấy hơi đau đầu về việc này. Sự tranh giành nhân khẩu và đất đai giữa nông nghiệp và công nghiệp đã bắt đầu xuất hiện, hơn nữa lại xuất hiện ở vùng Giang Nam quan trọng nhất.
Chuyện này nếu xử lý không tốt, thì sau này chắc chắn sẽ xảy ra phiền phức lớn!
Hoặc là công nghiệp không phát triển được, hoặc là lương thực bị sụt giảm nghiêm trọng, mà cả hai điều này Lý Hiên đều không muốn thấy.
Cuối cùng, Lý Hiên triệu tập quần thần, thương thảo cách giải quyết xung đột giữa công nghiệp và nông nghiệp!
Phải biết rằng, hiện nay tuy chỉ mới bùng phát ở vùng Giang Nam, nhưng thực tế, vấn đề này tồn tại phổ biến ở tất cả các khu vực có công nghiệp và nông nghiệp đều khá phát triển. Ví dụ như vùng Châu Giang cũng tương tự như vậy.
Vùng Châu Giang hiện nay chính là một trong những vùng sản xuất lương thực quan trọng nhất miền Nam, đồng thời công thương nghiệp cũng phát triển khá nhanh chóng, xung đột giữa công nghiệp và nông nghiệp ở đó cũng có, hơn nữa còn không ít.
Chỉ là không nghiêm trọng bằng Giang Nam mà thôi.
Trong cuộc họp tại Ngự Thư Phòng, đông đảo đại thần cũng người nói một câu, kẻ góp một lời, đủ loại biện pháp đều được đưa ra!
Mà Lý Hiên như thường lệ, chỉ nghe chứ không nói, đợi đến khi cuộc họp thảo luận gần xong, Lý Hiên mới chốt lại quyết định cuối cùng: Đã tồn tại sự tranh giành đất đai và nhân khẩu giữa công nghiệp và nông nghiệp ở một số khu vực, vậy thì tiến hành phân tán.
Sự phân tán này là một khái niệm rộng!
Bao gồm cả sự phân tán về sản lượng lương thực, nghĩa là sau này không thể quá dựa dẫm vào sản lượng lương thực của Giang Nam. Ví dụ như tăng cường sản lượng lương thực ở các khu vực khác của đế quốc, đặc biệt là vùng Hồ Quảng, đồng thời phải khai phá những vùng thích hợp sản xuất khác, để đế quốc có thêm nhiều vựa lúa, tránh mức độ phụ thuộc vào vựa lúa Giang Nam.
Thứ hai, chính là sự phân tán về công nghiệp. Mặc dù vì lý do chi phí nên các doanh nghiệp luôn thích tập trung lại một chỗ, Thượng Hải là ví dụ điển hình nhất.
Nhưng sau này phía đế quốc dự định sẽ hỗ trợ các khu vực khác phát triển công nghiệp. Ví dụ như Thiên Tân, khu vực Thiên Tân gần đó có tài nguyên than đá, hơn nữa địa hình bằng phẳng, gần biển, đồng thời cũng là trung tâm kinh tế chính trị phương Bắc, rất thích hợp phát triển công nghiệp.
Ví dụ như mấy nơi khác, chẳng hạn như các thành phố khác dọc theo lưu vực sông Trường Giang, dựa vào sông Trường Giang cũng có thể phát triển công nghiệp.
Cuối cùng, chính là sự phân tán về nhân khẩu. Sự phân tán nhân khẩu này có nghĩa là khi chiêu mộ công nhân trong các khu công nghiệp, không được chỉ dán mắt vào nhân khẩu ở địa phương và khu vực lân cận. Làm như vậy không những khiến chi phí nhân công tăng cao do tranh giành lao động, mà còn khiến lao động địa phương đổ xô vào nhà máy, dẫn đến số người làm nông nghiệp sụt giảm.
Vì vậy, khuyến khích doanh nghiệp chiêu mộ công nhân từ những nơi đông người ít đất, hoặc trực tiếp đến những nơi đông người ít đất đó để mở nhà máy thâm dụng lao động tại chỗ. Thực tế, rất nhiều doanh nghiệp ở các khu vực đều khao khát có doanh nghiệp đến đóng chân mở nhà máy, đáng tiếc phần lớn thời gian người ta lại không muốn đến.
Vì vậy, đế quốc sẽ tiến hành một loạt các điều chỉnh chính sách, trong đó có một điểm rất quan trọng là chuẩn bị hủy bỏ dần các ưu đãi chính sách và trợ cấp tài chính lớn ở các khu vực như Thượng Hải, Quảng Châu, Thiên Tân.
Ưu thế của những nơi này đã đủ lớn rồi, không cần trợ cấp tài chính và chính sách của trung ương cũng có thể tự phát triển rất tốt.
Ngược lại, các địa phương khác vì sức hấp dẫn bản thân không đủ, ngược lại càng cần sự hỗ trợ chính sách từ tỉnh và trung ương hơn.
Loạt chính sách phân tán này là để dùng làm giảm bớt áp lực xung đột lớn giữa nông nghiệp và công nghiệp ở những nơi phát triển như Thượng Hải, Quảng Châu.
Phải biết rằng, nhân khẩu đế quốc vượt quá một trăm năm mươi triệu người, và phần lớn nhân khẩu còn chưa đạt mức đủ ăn đủ mặc, số lượng công nhân mà các nhà máy giai đoạn hiện nay cần so với nhân khẩu khổng lồ của đế quốc, chẳng qua chỉ là con số không đáng kể mà thôi.
Mấu chốt của vấn đề chính là nhà máy tập trung quá mức, đều chen chúc ở những nơi ít ỏi như Thượng Hải và Quảng Châu, từ đó gây ra xung đột nhân khẩu và đất đai tại địa phương. Thế nhưng, rất nhiều khu vực khác của đế quốc lại thừa nhân khẩu mà không có đủ đất đai hoặc cơ hội việc làm, đang phải chật vật đấu tranh.
Triển khai chính sách 'phân tán' chính là để giữ cho nông nghiệp và công nghiệp tiếp tục phát triển tốc độ cao!
Lý Hiên đã đưa ra quyết định, đế quốc lập tức bắt đầu thực thi các chính sách liên quan!
Cụ thể tới phía Chiết Giang, các quan viên của nha môn Tuần phủ Chiết Giang sau khi nhận được thông tin liên quan từ triều đình, còn chưa đợi văn kiện chính thức từ quan phủ ban xuống, lập tức đã bắt đầu hành động!
Họ bắt đầu chủ động gửi lời mời đến các nhà máy ở Ninh Ba, Hàng Châu, Hồ Châu thuộc Chiết Giang, và các nhà máy ở khu vực Thượng Hải, mời họ đến vùng Chiết Nam chiêu mộ công nhân.
Hơn nữa còn đưa ra cam kết, nói rằng quan phủ địa phương sẽ tổ chức lao động đến ứng tuyển.
Đương nhiên, quan phủ địa phương sẽ không can thiệp vào việc doanh nghiệp và công nhân có đạt được thỏa thuận sử dụng lao động hay không. Họ chỉ chịu trách nhiệm làm cầu nối, còn doanh nghiệp cuối cùng tốn bao nhiêu tiền để tuyển người, tuyển bao nhiêu người, lao động địa phương có nguyện ý đi hay không, quan phủ sẽ không tiến hành bất kỳ sự can thiệp nào!
