Đối với những nghi ngờ từ các bộ ngành khác về việc liệu có huy động được nhiều vốn như vậy hay không, người của Công Bộ cho biết, gần đây do sự kích thích từ việc nghiên cứu thành công máy hơi nước cao áp, nhiệt tình của các nhà đầu tư đối với ngành tàu hỏa đang rất cao.

Thế nhưng, đế quốc không hề mở cửa quyền vận hành đường sắt cho tư nhân, hơn nữa Đại Đường Đường Sắt Công Ty cũng không phải là công ty đại chúng, đồng thời cũng không chấp nhận vốn đầu tư trực tiếp từ bên ngoài. Tổng công ty Đường sắt Đại Đường cùng các công ty con trực thuộc, cổ phần đều thuộc sở hữu một trăm phần trăm của Bộ Quốc doanh.

Cho nên, việc trực tiếp tham gia vào ngành vận tải đường sắt là điều không thể, thậm chí có được cổ phần của công ty đường sắt cũng là chuyện bất khả thi. Do đó, cung cấp các khoản vay cho công ty đường sắt cũng như mua trái phiếu công ty đã trở thành con đường duy nhất để vốn tư nhân thâm nhập vào ngành vận tải đường sắt.

Vì vậy gần đây, đông đảo nhà đầu tư bên ngoài đều vung chi phiếu, muốn tìm mua trái phiếu của Phân công ty Đường sắt Trực Lệ – đơn vị duy nhất hiện đang phát hành trái phiếu công ty!

Hiện tại, giá trái phiếu công ty của Phân công ty Đường sắt Trực Lệ trên thị trường chứng khoán đã liên tục tăng cao.

Cho nên có thể nói, mở rộng quy mô phát hành trái phiếu công ty đường sắt là khả thi, còn việc vay vốn ngân hàng lại càng không thành vấn đề. Năm xưa khi tiền đồ của đường sắt còn chưa rõ ràng, dưới sự ảnh hưởng của chính sách, họ vẫn có thể nhận được khoản vay ngân hàng một triệu đồng, nay tiền đồ của ngành đường sắt đã rõ rành rành, ngân hàng tự nhiên cũng sẽ không bỏ lỡ cơ hội này.

Cho dù là Ngân hàng Hoàng gia vốn trực thuộc Kho tài sản Hoàng thất, hay là Ngân hàng Đế quốc, Ngân hàng Phát triển Đại Đường vốn là các ngân hàng quốc doanh thuộc quyền sở hữu của Bộ Quốc doanh, hoặc là các ngân hàng liên doanh giữa Bộ Quốc doanh và vốn tư nhân như Ngân hàng Phương Bắc, Ngân hàng Quảng Nam, hay là các ngân hàng thuần tư nhân như Ngân hàng Dệt may Trực Lệ, Ngân hàng Thượng Hải thứ nhất.

Cổ đông của những ngân hàng kể trên tuy khác nhau, nhưng theo luật pháp và quy định liên quan của đế quốc, tất cả đều là các ngân hàng thương mại tiêu chuẩn, sẽ không vì cổ đông đứng sau là Kho tài sản Hoàng thất, Bộ Quốc doanh hay tư nhân mà có sự thay đổi.

Với tư cách là ngân hàng thương mại, kiếm tiền chính là công việc chính của họ.

Nhìn thấy ngành vận tải đường sắt sắp bùng nổ, họ tự nhiên sẽ không bỏ qua cơ hội kiếm tiền này. Cung cấp các khoản vay, sau đó thu lãi, chẳng phải là rất tốt sao, hơn nữa còn không cần lo lắng về việc vốn gốc gặp vấn đề gì.

Bởi vì đứng sau lưng là Tổng công ty Đường sắt Đại Đường, doanh nghiệp đường sắt duy nhất trong lãnh thổ Đế quốc Đại Đường, một doanh nghiệp độc quyền tuyệt đối. Nếu ông nói một doanh nghiệp độc quyền như vậy mà cũng có thể thua lỗ, đám chủ ngân hàng đó dám nhảy lầu cho ông xem!

Giống như Công ty Thương mại Đại Đường Tây Dương, với tư cách là doanh nghiệp có giá trị thị trường cao nhất Đế quốc Đại Đường, giá trị vốn hóa của nó đã đạt tới bảy mươi triệu đồng, mà chi phí vận hành của nó tuyệt đối là cao ngất ngưởng, vì công ty này phải nuôi một đội quân, hơn nữa năm nào cũng phải đánh trận.

Thế nhưng thu nhập cũng vô cùng khổng lồ!

Công ty độc quyền thương mại Tây Dương này, thu nhập hàng năm đều vô cùng hậu hĩnh.

Hơn nữa ngoài những khoản thu nhập thương mại bình thường này, thực ra công ty còn có một nguồn thu lớn khác, đó chính là nguồn thu từ phân chia thuế thuộc địa cùng với thu nhập từ chiến tranh.

Nguồn thu phân chia thuế thuộc địa thì rất dễ hiểu.

Còn thu nhập từ chiến tranh ấy mà, thì thế này, thực ra đánh trận cũng kiếm được tiền, đôi khi còn kiếm được rất khá. Thu nhập từ chiến lợi phẩm là một phần, hơn nữa gần đây Công ty Thương mại Đại Đường Tây Dương còn phát minh ra phương thức gọi là bồi thường chiến tranh, đánh một quốc gia bản địa, sau đó ép họ ký hiệp ước đình chiến, trong hiệp ước có đính kèm điều khoản bồi thường chiến tranh.

Nếu không thì ông tưởng tại sao Công ty Thương mại Đại Đường Tây Dương lại nhiệt tình đánh trận ở Ấn Độ như vậy? Hôm nay đánh vị vương công này, ngày mai đánh vị vương công kia, ngoài các yếu tố như mở rộng thuộc địa, kiểm soát cục diện chính trị tại địa phương ra, thì lợi ích kinh tế cũng là một yếu tố lớn trong đó.

Khi một công ty coi chiến tranh là công việc kinh doanh, coi chiến lợi phẩm và tiền bồi thường là lợi nhuận, thì ông tự nhiên đừng mong họ có thể dừng bước chân chiến tranh lại!

Còn trong mắt nhiều thương nhân, Tổng công ty Đường sắt Đại Đường tuy có nhiều phương diện không giống với Công ty Thương mại Đại Đường Tây Dương, nhưng có một điểm cốt lõi lại tương đồng, đó chính là độc quyền!

Nhìn khắp đế quốc, chẳng có mấy ngành nghề là độc quyền hoàn toàn. Ngay cả ngành vũ khí, hiện nay cũng có ba công ty vũ khí lớn cạnh tranh lẫn nhau, hơn nữa còn liên tiếp thành lập thêm không ít doanh nghiệp quốc phòng kiểu mới.

Ngay cả ngành lương thực, Tổng công ty Lương thực Đại Đường cũng không thể đạt đến mức độc quyền hoàn toàn, cùng lắm chỉ là thương nhân lương thực lớn nhất cả nước mà thôi, ngoài ra vẫn còn rất nhiều thương nhân lương thực khác kinh doanh buôn bán.

Thế nhưng chỉ riêng đường sắt và thương mại Tây Dương là có điểm chung, đó là quy định rõ ràng chỉ cho phép duy nhất một doanh nghiệp kinh doanh!

Cho nên, nếu ông nói Tổng công ty Đường sắt Đại Đường sẽ thua lỗ, đám chủ ngân hàng đó chắc chắn sẽ không tin!

Thế nhưng nếu ý nghĩ này của họ bị Lý Hiên biết được, Lý Hiên chắc chắn sẽ lộ vẻ khinh bỉ, một lũ ếch ngồi đáy giếng, ai bảo doanh nghiệp độc quyền thì không thua lỗ cơ chứ.

Đường sắt tuy kiếm tiền, nhưng đầu tư đường sắt còn tốn tiền hơn!

Bởi vì Tổng công ty Đường sắt Đại Đường, tuyến đường sắt kiếm ra tiền thì phải đầu tư, tuyến không kiếm ra tiền thậm chí thua lỗ cũng phải đầu tư.

Nếu là doanh nghiệp đường sắt bình thường, chắc chắn sẽ chỉ đầu tư vào các tuyến đường sắt kiếm ra tiền, nhưng Tổng công ty Đường sắt Đại Đường dưới quy hoạch của Lý Hiên lại cần gánh vác việc xây dựng và vận hành đường sắt trên phạm vi toàn quốc, bất kể là tuyến kiếm ra tiền hay tuyến thua lỗ đều phải xây.

Ví dụ như tuyến đường sắt đi sâu vào khu vực Tây Bắc trong tương lai, xét từ góc độ thương mại thì chắc chắn là lỗ sặc máu, nhưng Tổng công ty Đường sắt trong tương lai vẫn phải xây, bởi vì đây là nhu cầu quốc phòng, liên quan đến chiến lược Tây Bắc của Đế quốc.

Khi các tuyến đường sắt không kiếm ra tiền được xây dựng nhiều hơn, sau này Tổng công ty Đường sắt gánh khoản nợ vài trăm triệu cũng là chuyện nhẹ tênh.

Nếu không thì, tại sao Lý Hiên lại để Tổng công ty Đường sắt Đại Đường độc quyền hoàn toàn việc kinh doanh đường sắt của Đế quốc? Chính là vì giống như Công ty Thương mại Đại Đường Tây Dương, đây căn bản không phải là hành vi đầu tư thương mại thông thường, mà là một hành vi đầu tư kết hợp giữa kinh tế và quốc phòng.

Tuy nhiên, Tổng công ty Đường sắt có thua lỗ hay không thì các nhà đầu tư thật sự không cần lo lắng, dù sao họ cũng đâu phải góp vốn trực tiếp, chỉ là cung cấp các khoản vay hoặc mua trái phiếu công ty mà thôi, thứ kiếm tiền là tiền lãi, chứ không phải cổ tức!

Lùi mười nghìn bước mà nói, dù cho Tổng công ty Đường sắt có thực sự phá sản đến mức ngay cả tiền lãi cũng không trả nổi, thì quan phủ Đế quốc cũng bắt buộc phải đứng ra gánh vác, bởi vì Đế quốc chắc chắn sẽ không để công ty đường sắt này phá sản, thế nào cũng sẽ nghĩ cách để nó tiếp tục vận hành, dù sao thì cũng không thể để hệ thống đường sắt toàn quốc ngừng hoạt động được, đúng không?

Trong mắt những thương nhân đó, bất kể nhìn thế nào, việc cung cấp các khoản vay cho Tổng công ty Đường sắt hoặc mua trái phiếu công ty đều là việc kinh doanh chắc thắng không lỗ, thậm chí còn an toàn hơn việc cung cấp các khoản vay cho các nha môn địa phương.

Hai năm gần đây, có không ít nha môn địa phương xuất hiện tình trạng vay vốn để xây dựng cơ sở hạ tầng, sau đó không trả nổi tiền, dẫn đến ngân sách địa phương phá sản, ngay cả tòa nhà làm việc của quan phủ nha môn cũng bị niêm phong, rồi lâm vào cục diện lúng túng khi phải đem đi đấu giá.

Đầu tiên là vụ án phá sản của nha môn Thông Châu, sau đó lại có vụ án nợ nần ở An Khánh, ngay cả Phúc Châu – thủ phủ của tỉnh Phúc Kiến cũng gây ra khủng hoảng ngân sách địa phương. Một đám quan lại ngu xuẩn ở địa phương phán đoán sai lầm tình hình, vậy mà lại đi làm một khu công nghiệp dệt may quy mô vô cùng lớn, rêu rao là để cạnh tranh với Thượng Hải và Quảng Châu.

Thế nhưng khu công nghiệp dệt may Phúc Châu tốn kém ngân quỹ khổng lồ đã xây xong, nhưng lại chẳng có mấy doanh nghiệp vào trú đóng, cuối cùng biến thành một mảnh đất hoang.

Không có doanh nghiệp trú đóng thì không có thuế, mà vốn xây dựng khu công nghiệp cũng là do nha môn phủ Phúc Châu vay ngân hàng, nhưng không có thuế thì không trả nổi nợ vay.

Còn kết quả thì không cần nói cũng biết, những quan lại khi xưa bày vẽ ra cái khu công nghiệp dệt may này, bao gồm cả vị Tuần phủ Phúc Kiến lúc bấy giờ ủng hộ khu công nghiệp này, kể cả một người tính cả một người, tất cả đều kết thúc sự nghiệp làm quan, đều bị đày ra các vùng lãnh thổ hải ngoại, kiếp này e là đừng hòng mong quay về nước nhậm chức nữa.

Nha môn Phúc Châu hiện đang nợ ngập đầu, đang phải thắt lưng buộc bụng để trả nợ. Để tăng thu nhập, họ thậm chí còn đem mấy tòa nhà làm việc mới xây xong cho thuê hết, một đám quan lại lại chạy ngược về nha môn phủ thời Tiền Minh để làm việc.

Để giảm chi tiêu, trong nha môn phủ rộng lớn, không có lấy một người dọn dẹp, phu xe hay những người tương tự, quan lại tự làm phu xe, tự dọn dẹp vệ sinh.

Thông Châu bán mất tòa nhà làm việc, Phúc Châu đem tòa nhà làm việc cho thuê…

Từ hai ví dụ này có thể thấy, thực ra những năm trước đây, vì cấp trên coi trọng phát triển kinh tế địa phương, và coi phát triển kinh tế là tiêu chuẩn chính để đo lường thành tích chính trị của quan lại, dẫn đến không ít quan lại vì theo đuổi thành tích mà liều lĩnh, không màng hậu quả, cứ làm rồi tính sau.

Mà lúc bấy giờ cũng chẳng có cơ chế truy cứu trách nhiệm nào, nhiều quan lại địa phương ở một nơi chủ trì chính sự hai ba năm, làm một đống công trình, có thành tích rồi thăng quan tiến chức, để lại địa phương một đống nợ nần.

Gây ra không ít rắc rối, cuối cùng, Lý Hiên không thể không ban hành lệnh cấm, ra lệnh yêu cầu các cấp nha môn địa phương khi muốn thông qua vay vốn, phát hành trái phiếu xây dựng... để huy động vốn xã hội, thì bắt buộc phải nhận được sự phê chuẩn của Bộ Tài chính Trung ương, không được tự ý huy động vốn.

Đồng thời áp dụng chế độ truy cứu trách nhiệm, sẽ không vì quan lại rời bỏ chức vụ cũ mà không còn liên quan đến hắn nữa!

Dù sao đi nữa, hiện nay cho nha môn địa phương vay vốn thực ra là một việc có rủi ro rất lớn, sơ sẩy một chút là sẽ bị đám quan lại "tài hèn sức mọn nhưng tầm nhìn hão huyền" lôi xuống nước. Đám quan lại đó tất nhiên sẽ gặp xui xẻo, cuối cùng rơi vào kết cục bị đày ra hải ngoại, nhưng đám chủ ngân hàng bọn họ cũng chẳng khá khẩm hơn là bao.

Phớt lờ rủi ro mà giải ngân cho vay, đây là bỏ bê chức trách, nghiêm trọng hơn chính là tội phạm chức vụ, thân bại danh liệt, thậm chí ngồi tù là điều chắc chắn.

Cho nha môn địa phương vay vốn, còn chẳng bằng cho doanh nghiệp vay, nhất là những doanh nghiệp độc quyền như Tổng công ty Đường sắt Đại Đường, không cần lo nó không trả nổi tiền, hơn nữa cũng chẳng có rủi ro chính trị nào.

Các chủ ngân hàng và các nhà đầu tư bình thường thì chỉ muốn thông qua phương thức cho vay và trái phiếu để chia một phần lợi nhuận, nhưng vẫn có đông đảo người không cam lòng. Họ vì muốn bắt kịp ngành vận tải đường sắt – ngành nghề đang sắp sửa bùng nổ, thậm chí có người còn cố gắng vận động các cấp cao của đế quốc, nói rằng đã là quan phủ không có tiền xây đường sắt, vậy thì nên mở cửa quyền kinh doanh đường sắt, cho phép doanh nghiệp tư nhân xây dựng, vận hành đường sắt chứ!

Chỉ cần mở cửa cấp phép, rất nhiều người đều vỗ ngực cam đoan, vốn liếng không phải là vấn đề, bảo đảm trong vòng năm năm toàn bộ bốn đạo một phủ ở Trực Lệ đều sẽ được trải đầy đường sắt, ừm, chỉ giới hạn ở bốn đạo một phủ Trực Lệ, hoặc một vài nơi ít ỏi khác thôi, còn về khu vực kinh tế kém phát triển như Tây Bắc hay phương Bắc thì đừng mong họ đầu tư vào đó —

s——>