Đối với người ngoài, dù là người trong nước, thứ mà họ quen thuộc nhất đối với Hải quân Đại Đường vẫn là loại hộ vệ hạm này, chứ không phải những thiết giáp hạm cao lớn uy mãnh, cũng không phải tuần dương hạm có thân tàu mỹ lệ cùng hỏa lực và tốc độ không tồi.

Bởi lẽ, những con tàu lớn như thiết giáp hạm đều thuộc loại chiến hạm trụ cột trấn quốc, đều được hải quân coi là vũ khí chiến lược, lúc nào cũng chuẩn bị sẵn sàng để quyết chiến với hạm đội địch, nên không tham gia những nhiệm vụ tuần tra thường nhật thông thường, người ngoài không nhìn thấy cũng là chuyện rất bình thường.

Ngay cả tuần dương hạm cấp tám trăm tấn cũng không phải dễ nhìn thấy, số lượng tuần dương hạm thực tế cũng không nhiều, cộng lại chỉ hơn mười chiếc mà thôi. Một bộ phận đóng vai trò là chiến hạm nòng cốt của các phân hạm đội, đồng thời cũng là soái hạm của các phân hạm đội đó; nhưng còn một bộ phận khác lại thường năm hoạt động cùng hạm đội thiết giáp hạm, đóng vai trò là chiến hạm tiên phong tốc độ cao khi xảy ra quyết chiến hạm đội.

Hải quân Đại Đường sau nhiều năm phát triển và cải cách, hiện tại đã cơ bản xây dựng được hệ thống kết hợp giữa hạm đội địa phương và hạm đội chủ lực.

Hạm đội chủ lực chịu trách nhiệm tác chiến cơ động, quyết chiến hạm đội, lần lượt có Đệ nhất Hạm đội, Đệ nhị Hạm đội, Đệ tam Hạm đội. Ba đại hạm đội này chính là tinh hoa của hải quân đế quốc, hơn nữa phân công của ba đại hạm đội cũng rất rõ ràng.

Đệ nhất Hạm đội, bộ tư lệnh đặt tại Hồng Kông, hiện tại chịu trách nhiệm nhiệm vụ tác chiến cơ động ở toàn bộ vùng biển phía nam eo biển Đại Viên, tức là hướng Nam Dương, dưới quyền có các phân hạm đội thiết giáp hạm, tuần dương hạm.

Đệ nhị Hạm đội, hiện tại chủ yếu chịu trách nhiệm kiểm soát nhiệm vụ tác chiến cơ động ở toàn bộ vùng biển phía bắc eo biển Đại Viên, vùng biển này bao gồm Đông Hải, Bắc Hải, Lưu Cầu, ven biển Phù Tang, vân vân, bộ tư lệnh đặt tại cảng Ngô Tùng, cũng dưới quyền có các phân hạm đội thiết giáp hạm, tuần dương hạm.

Đệ tam Hạm đội, hạm đội này khá đặc biệt, thuộc về hạm đội dự bị huấn luyện, tàu chiến được trang bị phần lớn là tàu cũ kỹ, dùng để đào tạo sĩ quan hải quân và thủy binh.

Hạm đội địa phương thì khá nhiều, trong nước có bốn hạm đội: Nam Hải, Đông Hải, Hoàng Hải, Bắc Hải; nước ngoài có ba hạm đội viễn dương là Phù Tang, Lữ Tống, Vạn Đan; ngoài ra còn có ba đại hạm đội nội hà là Châu Giang, Trường Giang, Hoàng Hà cùng với Hạm đội Hắc Long Giang vừa mới thành lập.

Theo phương án cải cách liên quan của hải quân, các hạm đội địa phương nêu trên đảm nhận nhiệm vụ tuần tra hộ tống, tác chiến quy mô vừa và nhỏ; còn về việc quyết chiến với hạm đội chủ lực của kẻ địch, đương nhiên không phải là nhiệm vụ của họ.

Đồng thời, trong thời chiến, cấp trên sẽ tạm thời điều động tàu của các hạm đội địa phương này gia nhập hai đại hạm đội chủ lực để tham chiến, nhưng đây chỉ là điều phối về tàu thuyền, không có nghĩa là hạm đội địa phương đã thuộc quyền chỉ huy của ba đại hạm đội.

Giữa ba đại hạm đội và hạm đội địa phương không có quan hệ trực thuộc, mà là các đơn vị độc lập với nhau.

Ngoài ra, điều thú vị là ngoài ba đại hạm đội chủ lực cùng bảy hạm đội địa phương và bốn hạm đội nội hà của hải quân, còn có hai hạm đội vô cùng đặc biệt. Một trong số đó đương nhiên là Sư đoàn Vận tải trên biển của Lục quân, cái tên Đệ nhất Sư đoàn Vận tải trên biển kia vang dội lắm.

Lục quân đã dày công với lực lượng trên biển nhiều năm rồi, nhưng do sự phản đối kịch liệt từ phía hải quân, cộng thêm Lý Hiên cũng không ủng hộ lục quân lập cái gọi là Lục quân Hải chiến đội, nên đến tận bây giờ, phía lục quân cũng chỉ lập được một Đệ nhất Sư đoàn Vận tải trên biển mà thôi, hơn nữa cũng chẳng có chiến hạm chuyên nghiệp nào, toàn là những tàu vận tải có vũ trang.

Tuy nhiên, tâm tư muốn có chiến hạm của lục quân chưa bao giờ chết. Chiến hạm viễn dương không làm được thì họ đặt mục tiêu vào chiến hạm nội hà, lấy lý do hỗ trợ bộ binh tác chiến, thành lập không ít lực lượng xuồng tuần tra sông hồ của lục quân, về chức năng có sự chồng chéo với hạm đội nội hà của hải quân.

Ví dụ như trong chiến dịch Đông Bắc lần này, trên sông Liêu Hà ngoài những con tàu tác chiến của hạm đội nội hà do hải quân phái tới, còn có lực lượng xuồng tuần tra sông hồ của riêng lục quân.

Sự hỗn loạn trên các loại tàu tác chiến nội hà này, e rằng sẽ không thay đổi trong thời gian dài. Đây không chỉ là cuộc tranh chấp giữa lục quân và hải quân, mà còn là kết quả của việc Lý Hiên buông lỏng. Lý Hiên cần hải quân lập hạm đội nội hà để duy trì sự hiện diện quân sự nhất định ở các vùng sông hồ, khi cần thiết thì lên bờ tác chiến, để duy trì sự cân bằng với lục quân.

Sự cân bằng là vô cùng quan trọng, tương tự như vậy, sự tồn tại của Hạm đội Cận vệ quân cũng là sản phẩm dưới chính sách cân bằng này.

Những năm đầu, Hạm đội Cận vệ quân chỉ có vài chiếc chiến hạm nội hà, nhưng về sau, bất chấp sự phản đối mạnh mẽ của hải quân, Lý Hiên vẫn liên tục biên chế cho Cận vệ quân những chiến hạm thực thụ, mà còn là những chiến hạm tiên tiến và mạnh mẽ nhất!

Hạm đội Cận vệ quân thường năm đồn trú trong cảng dành riêng cho Cận vệ quân tại thành Kim Lăng, thường xuyên duy trì một thiết giáp hạm cộng với hai tuần dương hạm cùng bốn hộ vệ hạm, mục đích thì khỏi phải nói, đương nhiên là để bảo vệ kinh kỳ, thời khắc then chốt bảo vệ Lý Hiên.

Nói như vậy, lấy hạ lưu sông Trường Giang làm ví dụ, có vô số tàu vũ trang chính thức với đủ danh nghĩa khác nhau: có Hạm đội Trường Giang của hải quân, có Hạm đội Tuần tra số 1 của Bộ Tác chiến Lục quân, rồi còn có đại đội xuồng tuần tra trực thuộc Bộ Tư lệnh Thủ bị hai đạo Giang Nam và Giang Bắc của lục quân.

Sau đó còn có Hạm đội Cận vệ quân.

Tiếp theo, còn có tàu vũ trang của các cơ quan thực thi pháp luật, có xuồng tuần tra của Hải quan dùng để chống buôn lậu, có tuần dương hạm trực thuộc Tuần cảnh, rồi cả Đội Kiểm tra Thuế vụ cũng có tàu vũ trang!

Tóm lại trên mặt sông Trường Giang, các loại tàu nội hà vũ trang nhiều vô kể, trông có vẻ khá hỗn loạn.

Nhưng cũng chỉ là trông có vẻ hỗn loạn trên bề mặt mà thôi. Tàu của các cơ quan khác nhau đều có nhiệm vụ và mục đích riêng. Nhiệm vụ của chiến hạm nội hà bên phía hải quân là kiểm soát đường thủy nội địa, tiện thể hỗ trợ bộ binh tác chiến, còn tàu của lục quân cơ bản chỉ dùng để hỗ trợ bộ binh tác chiến. Tàu của các cơ quan thực thi pháp luật là dùng để trấn áp tội phạm thông thường, không liên quan đến mục đích quân sự.

Tương đối mà nói, tàu vũ trang ven biển lại thuần túy hơn. Ven biển cũng thuộc về biển, thái độ của hải quân đối với bất kỳ tàu vũ trang nào trên mặt biển đều vô cùng cứng rắn. Những năm đầu còn có tàu tuần tra ven biển của hải quân, đây là nhằm kiểm soát bảo vệ an ninh vùng biển là chính; cũng có tàu tuần tra của hải quan, đây là để kiểm tra chống buôn lậu; đồng thời lại có tàu tuần tra của tuần cảnh, đây là để duy trì trật tự trên biển; tiện thể Tư ty Chăn nuôi thuộc Bộ Nông nghiệp cũng có tàu tuần tra thực thi pháp luật liên quan, đây là để hướng dẫn tàu cá đánh bắt, đồng thời cấm tàu cá của các nước xung quanh vào vùng biển của mình đánh bắt. Ngoài ra, Ty Di dân Khai khẩn cũng có tàu tuần tra liên quan, việc này chủ yếu là để phòng ngừa các nước xung quanh nhập cư trái phép vào quốc gia qua đường biển, rồi Đội Kiểm tra Thuế vụ cũng không chịu ngồi yên...

Tóm lại, vì những năm đầu không có quy định rõ ràng, nên bất cứ cơ quan nào có liên quan đều sẽ lập vài tàu tuần tra vũ trang để tuần tra. Cuối cùng hải quân không nhịn nổi nữa, trực tiếp nổi cáu, rồi tìm đến Thánh Thiên tử Lý Hiên, thỉnh cầu chấn chỉnh các loại tàu tuần tra lộn xộn ở ven biển.

Đương nhiên, ban đầu suy nghĩ của hải quân là, các cơ quan khác đừng có lập mấy cái tàu vũ trang lộn xộn nữa, hải quân chúng ta là đủ rồi. Nhưng quyết định cuối cùng của Thánh Thiên tử lại chẳng liên quan gì đến hải quân, trực tiếp thành lập một Cục Tuần tra Biển, gọi tắt là 'Hải Tuần', rồi thu tất cả các tàu thực thi pháp luật lộn xộn kia vào dưới quyền quản lý của Cục Tuần tra Biển này.

Chức năng chính của cục này là tuần tra ven biển, kiểm tra buôn lậu trên biển, nhập cư trái phép, ngư nghiệp cùng với tội phạm trên biển, vân vân.

Tuy nhiên vì được trang bị một lượng lớn tàu tuần tra vũ trang cận bờ, nên ở một mức độ nhất định cũng có năng lực duy trì an ninh ven biển.

Do đó, cơ quan này trực thuộc sự quản lý kép của Bộ Tuần cảnh và Hải quân, thời bình vận hành độc lập, thời chiến sau khi nhận được lệnh của Thánh Thiên tử, phối hợp với hải quân tiến hành các hoạt động quân sự ở khu vực ven biển.

Ừm, cũng chỉ là phối hợp thôi, bởi vì về mặt nghiêm ngặt mà nói, họ không thuộc quân đội, chỉ là cơ quan thực thi pháp luật mà thôi.

Như vậy cũng khiến tàu thuyền thực thi pháp luật ở vùng ven biển Đại Đường thống nhất treo biển hiệu Hải Tuần, trấn áp các hành vi tội phạm trên biển như buôn lậu, đồng thời cũng thỉnh thoảng đánh dẹp bọn hải tặc dám hoạt động ở vùng ven biển Đại Đường.

Tàu thuyền thực thi pháp luật trên biển trở nên đơn giản thống nhất, nhưng ở vùng sông hồ nội địa, tình hình vẫn cứ tạp nham, lục quân và hải quân cùng tuần cảnh, thuế vụ, các cơ quan không ngừng đùn đẩy trách nhiệm, ai cũng không muốn dễ dàng từ bỏ loại quyền lực này. Mà Lý Hiên cũng giữ thái độ cân bằng, không muốn để lục quân hoặc hải quân kiểm soát độc lập các sông hồ nội địa, cho nên trong một thời gian dài trong tương lai, các loại tàu thực thi pháp luật và tàu quân sự ở sông hồ nội địa vẫn sẽ khá nhiều, hơn nữa còn lộn xộn.

Tuy nhiên tình trạng này ở Hắc Long Giang thì đương nhiên không nhìn thấy, bởi vì ở nơi này, tạm thời chỉ có hải quân, phía hải quân đương nhiên nghĩa bất dung từ gánh vác nhiệm vụ tuần tra an ninh, quân sự trên toàn bộ lưu vực sông Hắc Long.

Hạm đội Hắc Long Giang, xét về cấp bậc mà nói, giống như ba hạm đội nội hà khác, đều thuộc hạm đội nội hà cấp cao nhất tiêu chuẩn, quân hàm tư lệnh của hạm đội này là thiếu tướng.

Tuy nhiên so với việc Hạm đội Trường Giang sở hữu bốn phân hạm đội, hơn ba mươi pháo hạm nội hà lớn nhỏ, hơn năm mươi tàu quân sự nội hà phụ trợ các loại thì khác hẳn, hiện tại Hạm đội Hắc Long Giang không phân thành các phân hạm đội mà đều trực thuộc quản lý.

Bởi vì cho đến tận bây giờ, chiến hạm nội hà đi theo hạm đội đổ bộ tới cũng chỉ có tám chiếc mà thôi, tàu dùng cho phụ trợ cũng chỉ hơn mười chiếc. Những chiến hạm nội hà của Hạm đội Hắc Long Giang này chia làm hai đại đội, tàu phụ trợ chia làm ba đại đội.

Giờ đây, khi hộ vệ hạm Thường Châu mang theo vài tàu vận tải vũ trang không tải mạo hiểm áp sát bờ sông, rồi nã pháo vào quân địch và thành Nô Nhi Can, hai đại đội chiến hạm nội hà của Hạm đội Hắc Long Giang cũng đi theo hai bên, mục đích là để ngăn chặn tàu nhỏ của kẻ địch áp sát, đặc biệt là loại hỏa thuyền (thuyền lửa).

Cho dù là hộ vệ hạm Thường Châu hay mấy tàu thương mại vũ trang khác, đều là những thứ to xác vài trăm tấn, trên mặt biển đương nhiên chẳng sợ hãi gì, nhưng giờ đây lại đang ở trong sông Hắc Long, đối với sự tấn công của hỏa thuyền lại khá kiêng dè.

Lúc này cần có chiến hạm nội hà nhỏ gọn linh hoạt phối hợp tác chiến!

Hai đại đội, lớn nhất chính là soái hạm của hai đại đội trực thuộc Hạm đội Hắc Long Giang, trọng tải cũng chỉ có một trăm hai mươi tấn, mớn nước lại nông, cơ động linh hoạt, phối hợp với chủ lực chiến hạm tác chiến là thích hợp nhất.