Đại tá Lê Hữu nhìn chăm chắm như bị hút vào vật để trước mặt. Ông đang xúc động.
Chưa một ai đã từng nhìn thấy ông trong trạng thái như lúc này, bởi lẽ đã từ lâu lắm, ông không gặp lại những cảm xúc ấy. Đó là một sự xúc động sâu xa làm sống dậy cả một quá khứ tưởng như đã bị thời gian hàng nửa thế kỷ cùng với những biến động che khuất đi. Đó là cái quá khứ tăm tối, nghèo khổ và đầy nước mắt.
… Chiếc lều nhỏ nằm bên cạnh bãi rác; một người bố kiệt sức vì lao lực; một người mẹ lam lũ, đầu tắt mặt tối; một người chị chưa qua tuổi mười lăm mà đã héo hắt; một lũ em háu đói bò lê la trên nền đất nhầy nhụa. Rồi trong cái bối cảnh bi đát đó, xuất hiện, một cậu bé cũng trạc tuổi mười hai như ông. Cậu bé ấy sinh từ giai cấp bóc lột, nhưng lại có một tấm lòng vàng. Một vài đồng trinh do cậu nhịn ăn quà sáng đem đến và nhất là sự cảm thông chân thành, ngây thơ của một tâm hồn sớm biết yêu lẽ phải đã làm cho họ gần nhau.
Ông Khoa – bố của Lê Hữu, ngày đó đã tặng chú bé tốt bụng con dao nhỏ cán sừng, với dòng chữ đề tặng bằng tiếng Pháp, khắc trên hai mặt của chiếc cán cong vút độc đáo ấy.
Một sự trùng hợp ngẫu nhiên đầy thú vị. Qua gần nửa thế kỷ, con dao nhỏ lại trở về với họ khi cả ông và giáo sư Lâm Ninh đã đi gần trọn con đường của mình. Với những bước đi khác nhau và những biến động khác nhau, hai cậu bé sinh ra từ hai giai cấp đối địch, bây giờ đã trở thành đồng chí. Họ có quyền tự hào về điều đó, bởi vì trải qua những cuộc sàng lọc, những thử thách của thời gian, họ đã đứng vững và sẽ đứng vững. Cái điểm họ gặp nhau là những tâm hồn trong sáng, là tình yêu Tổ quốc và mong muốn cho lẽ phải và sự công bằng…
