Mười ngày đã trôi qua. Trong mười ngày này, sự kiện trọng đại duy nhất của Huyện Đảng bộ chính là giải phóng hơn hai mươi tỳ thiếp, quả phụ và ni cô, tất cả đều chưa đầy ba mươi tuổi. Viện Bảo quản Phụ nữ Giải phóng cũng đã được thành lập, lấy Dục Anh Đường làm địa điểm. Viện trưởng cũng đã được chỉ định, chính là Lưu tiểu thư quá đỗi đôn hậu thuộc Hội Phụ nữ. Tiền Tố Trinh làm cán sự tại viện này, coi như là người chịu trách nhiệm trực tiếp.

Hiện giờ thị trấn này lại yên tĩnh như đã chết. Các ủy viên Huyện Đảng bộ ngồi không rảnh rỗi.

Phương La Lan lại đang phiền não vì một số chuyện—— đó là vì Phương thái thái gần đây có chút khác lạ, thường hay trầm mặc không nói lời nào, dường như trong lòng đang mang nặng tâm sự. Trước mặt Phương La Lan, mặc dù vẫn cười rất dịu dàng như thường lệ, nhưng mỗi khi nhìn thấy nụ cười này, Phương La Lan lại cảm thấy tâm hồn trĩu nặng một cách lạ thường. Anh cảm thấy đằng sau nụ cười ấy là sự giả tạo và miễn cưỡng sâu xa. Anh cũng đã vài lần gặng hỏi nàng có điều gì không vui, nhưng càng gặng hỏi, nàng càng miễn cưỡng mỉm cười dịu dàng, cuối cùng khiến Phương La Lan không chịu nổi hơi lạnh toát ra từ nụ cười ấy, không dám hỏi thêm nữa. Giữa họ dường như đã có một tầng ngăn cách; mà tầng ngăn cách này, đối với Phương thái thái có lẽ đã nhận thức rất rõ, và còn cho rằng Phương La Lan cũng hiểu rõ như vậy, chỉ là cố tình giả vờ không nhận ra, cố tình gặng hỏi, cho nên nàng càng bị hỏi lại càng không chịu mở lời, mà tầng ngăn cách này cũng càng ngày càng sâu dày.

Còn về phần Phương La Lan, anh tự tin rằng gần đây mình vẫn đối xử với vợ như thường lệ, hoàn toàn không có điểm nào khiến nàng không vui, không những thường lệ, anh tự hỏi mình chỉ có thể càng thêm thân thiết, càng thêm quan tâm. Thế nhưng câu trả lời nhận được lại là sự lạnh nhạt băng giá. Khuôn mặt nàng không có niềm vui chân thành, không có khuôn mặt như tượng gỗ với dòng máu nhiệt huyết đang chảy dưới da; từng cử chỉ vui buồn của nàng là những tư thế cứng nhắc của một diễn viên kịch vụng về không thể nhập vai. Nàng như một con mèo rất thuần phục nhưng âm thầm chịu đựng sự trêu chọc của con người. Nàng dang hai tay ra, nhắm mắt lại, như một học sinh tiểu học chịu sự trách phạt khó hiểu, đón nhận sự âu yếm của Phương La Lan. Than ôi, nàng đã thay đổi rồi. Tại sao chứ? Phương La Lan mãi vẫn không hiểu, mà cũng chẳng có cách nào hiểu nổi.

Anh thỉnh thoảng cũng nghĩ rằng đây có lẽ là biểu hiện của sự suy tàn trong tình yêu, nhưng anh lập tức phủ nhận một cách cương quyết, anh biết Phương thái thái không có người yêu, hơn nữa ngay cả một người tình bị nghi ngờ cũng không có, nàng không có lấy nửa người bạn trai; còn về phần bản thân anh—— chẳng lẽ mình còn không thể tin tưởng chính mình sao?—— quả thực không có vở hài kịch yêu đương nào, ngoại trừ vợ, quả thực chưa từng tiếp xúc với cơ thể của bất kỳ người phụ nữ nào.

Anh nghĩ nhiều hơn về việc, đây có lẽ vẫn là vì giữa đất trời có một Tôn Vũ Dương. Nhưng anh càng nghĩ càng thấy không giống, càng cảm thấy là vô lý. Anh có thể chân thành tự thú: anh thấy Tôn Vũ Dương đáng yêu, thích gần gũi cô, thường cùng cô nói chuyện về những tầng lớp nô lệ, ca nữ tầng đáy, v.v., những điều này đều có thật, nhưng anh tuyệt nhiên không có ý định để Tôn Vũ Dương thay thế Lục Mai Lệ. Vì thái độ của anh đối với Tôn Vũ Dương là không thẹn với thần linh, sự lạnh nhạt của vợ quả thật khó giải thích. Vả lại lần trước vì chuyện chiếc khăn tay, vợ đã thẳng thắn chất vấn, và còn khóc lóc; vậy nếu còn nghi vấn, tại sao lại không nói ra? Tại sao anh đã nhiều lần ân cần gặng hỏi mà nàng vẫn hoàn toàn không có phản ứng? Hơn nữa sau khi giải thích lần trước, vợ đã hoàn toàn hiểu rõ, cuộc sống vợ chồng dần bình lặng lâu nay của họ chẳng phải nhờ chút sóng gió nhỏ này mà có một thời kỳ nhiệt liệt mới sao? Vả lại sau đó Tôn Vũ Dương cũng từng đến nhà anh gặp Phương thái thái, trò chuyện cực kỳ hòa hợp, Phương thái thái cũng nói tốt về Tôn Vũ Dương trước mặt Phương La Lan; lúc đó Phương thái thái chẳng mảy may nghi ngờ, thần sắc cũng không lạnh lùng như hiện tại. Phương La Lan nhớ rằng sự lạnh nhạt băng giá này chỉ mới bắt đầu trong vòng ba năm ngày nay, nhưng trong ba năm ngày này——

Và còn hơn mười ngày qua, Phương La Lan trước mặt vợ hầu như chưa từng nhắc đến ba chữ "Tôn Vũ Dương".

Sự thay đổi thái độ đột ngột của vợ đã đủ khiến Phương La Lan phiền não; đáng ghét hơn là còn có một hai lời đồn thổi bay đến tai anh, mà những lời đồn này lại liên quan đến Tôn Vũ Dương. Đại loại là nói cô ta thấy ai cũng yêu, càng nhiều càng tốt, còn có những mô tả chi tiết không thể chịu nổi. Phương La Lan kiên quyết phủ nhận những lời đồn này, Tôn Vũ Dương trong mắt anh quả thực không phải là người như vậy. Do đó những lời đồn bỉ ổi này cũng khiến anh vô cùng tức giận.

Theo lẽ đó, Phương La Lan gần đây có chút chán nản cũng là điều không có gì lạ.

Buổi chiều tám ngày trước lễ "Một tháng Năm", Phương La Lan buồn bực bước ra khỏi Huyện Đảng bộ, tiện chân hướng về phía Hội Phụ nữ. Gần đây anh thường đến Hội Phụ nữ, nhưng hôm nay quả thực có vài chuyện, cuộc họp thường vụ Huyện Đảng bộ vừa rồi đã thảo luận về phương pháp kỷ niệm ngày "Một tháng Năm", anh hiện tại phải đến báo cho Tôn Vũ Dương biết phương pháp đã quyết định.

Tôn Vũ Dương đang viết chữ, thấy Phương La Lan bước vào, sau khi ném cho anh một nụ cười quyến rũ chào đón, liền cất tờ giấy đang viết đi. Nhưng khi thấy cơ mặt trên mặt Phương La Lan khẽ động, trong ánh mắt chứa đựng sự nghi vấn, cô lại lập tức đưa tờ giấy đó cho anh. Đây là một bài thơ:

Yêu đương chẳng dễ dàng,

Yêu nhau cũng gian nan;

Trong yêu đương khó nhất,

Là biết cách thất tình!

"Anh có thích bài thơ này không? Anh đoán xem, là ai làm?"

Tôn Vũ Dương nói. Lúc này cô đang đứng sau vai Phương La Lan, hơi thở của cô phả vào cổ anh, tuy rất nhẹ nhàng, nhưng đối với Phương La Lan lại cảm thấy lợi hại hơn cả cương phong, trái tim anh rung động.

"Là cô làm. Thơ hay!" Phương La Lan nói, nhưng không dám quay mặt lại.

"Hì, tôi không làm nổi bài thơ hay đến thế. Anh xem, mấy câu này, ai trong lòng cũng có, nhưng lại không ai thốt nên lời, làm được. Tôi là thích nó, viết chơi thôi."

"Thơ hay! Nhưng giả sử là cô làm, thì càng thấy nó hay hơn!"

Phương La Lan nói xong, vẫn đi đến chiếc ghế trước cửa sổ ngồi xuống. Trong phòng chỉ có cặp cửa sổ nhỏ này, cái sân bốn bề bít kín bên ngoài cửa sổ cũng chỉ rộng vỏn vẹn một trượng, cách cửa sổ năm sáu thước đã là một bức tường phủ kín hoa mộc hương, cho nên trong căn phòng nhỏ hẹp dài này chỉ có một phần ba là có ánh sáng chiếu vào. Lúc này Phương La Lan đang ngồi quay lưng lại với ánh sáng, nhìn Tôn Vũ Dương đang đứng ở nơi ánh sáng mờ nhạt hơn, mặc một bộ váy áo màu nhạt, đứng nhìn đăm đăm, phiêu diêu như thần nữ trong mộng, ngoài cái cổ và ngực trắng như tuyết lộ ra một nửa, cùng đỉnh ngực khẽ rung động, có thể nói là mang một chút tính chất quyến rũ, ngoài ra, cô chỉ khiến người ta kính sợ, chỉ có cảm giác ấm áp như ngồi trong gió xuân, mà mọi tạp niệm đều tiêu tan. Phương La Lan mơ hồ nhớ đến lời đồn bên ngoài, anh càng không tin những lời đồn đó có lấy một nửa phần sự thật.

Anh gần đây quả thực ngày một sùng bái Tôn Vũ Dương, tất cả những ngôn luận và quan sát đứng ở phương diện đối lập, anh đều vô điều kiện phủ nhận; đối với người phụ nữ này, anh càng thấu hiểu lại càng phát hiện ra nhiều điểm tốt: sự hoạt bát ngây thơ của cô đã là đáng yêu rồi, mà sự tĩnh lặng thường thấy trong khoảnh khắc cực ngắn tựa như không chịu nổi nỗi u oán của cô, lại càng khiến anh say đắm. Khi anh và Tôn Vũ Dương đối diện trò chuyện phiếm, thường không tránh khỏi sự xao động trong lòng, nhưng anh đều có thể trấn tĩnh lại ngay. Ý thức trách nhiệm làm chồng cực kỳ mạnh mẽ khiến anh không thể tiến thêm một bước nào về phía Tôn Vũ Dương. Do đó anh tin chắc rằng sự lạnh nhạt của vợ tuyệt đối không thể nhắm vào Tôn Vũ Dương; vả lại gần đây khuynh hướng tiềm thức của anh đã trở thành mỗi khi cảm thấy phiền muộn do sự lạnh nhạt từ vợ, liền đến bên Tôn Vũ Dương để chữa trị. Có thể nói Tôn Vũ Dương trên thực tế đã trở thành người an ủi của Phương La Lan, nhưng quan niệm này chưa từng hiển hiện trong ý thức của anh, anh chỉ là vô thức lặp đi lặp lại hành động đó mà thôi.

Cho nên dù hiện tại Phương La Lan ở lại trong phòng Tôn Vũ Dương suốt một giờ đồng hồ, cũng chỉ là tùy tiện trò chuyện mà thôi, quyết không có chuyện ngoài ý muốn nào.

Nhưng có lẽ quả thực vì ở lại quá lâu, Phương La Lan cảm thấy khi bước ra khỏi phòng Tôn Vũ Dương, đã nhận lấy vài ánh nhìn nghi hoặc của mấy người. Đây tự nhiên phần nhiều là những tiểu nhân viên cùng nữ bộc của Hội Phụ nữ. Nhưng một trong số đó đáng chú ý, chính là Lưu tiểu thư nổi tiếng đôn hậu.

Phương La Lan buồn bực trở về, buồn bực trải qua một đêm. Đến trưa ngày hôm sau khi anh đến Huyện Đảng bộ, những chuyện này hầu như đã quên sạch. Nhưng Trương tiểu thư bỗng mời anh vào phòng khách nói chuyện. Anh còn tưởng có chuyện trong Đảng bộ hoặc công vụ khác cần mật đàm, thế nhưng câu đầu tiên sau khi Trương tiểu thư đóng cửa phòng khách lại đã khiến anh giật mình:

"Phương tiên sinh, anh chắc là chưa nghe những lời đồn đại về mình phải không?"

Trương tiểu thư thấy sắc mặt Phương La Lan hơi biến đổi, nhưng vẫn trấn tĩnh lắc đầu. "Lời đồn tự nhiên là không có giá trị," cô nói tiếp, "đại loại là nói anh và Tôn Vũ Dương—— chuyện này vốn dĩ đã có từ nhiều ngày trước rồi. Hôm nay lại có tin mới, nhưng rất khó nghe; hình như là chỉ đích danh anh và cô ấy chiều hôm qua trong phòng cô ấy ở Hội Phụ nữ..."

Mặt Trương tiểu thư cũng đỏ bừng, nói không nổi nữa, trân trân nhìn chằm chằm vào Phương La Lan.

"Chiều hôm qua tôi ở Hội Phụ nữ trò chuyện với Tôn Vũ Dương, là có chuyện đó, không có gì là không thể nói cho người khác biết."

Phương La Lan trả lời bằng giọng điệu kiên định, thẳng thắn.

"Tôi cũng biết chẳng qua chỉ là trò chuyện mà thôi, nhưng lời đồn thì luôn là lời đồn, anh tự nhiên có thể tưởng tượng được lời đồn sẽ biến các người thành ra cái dạng gì. Tôi cũng không tin những lời đó. Phương tiên sinh, phẩm hạnh của anh từ trước đến nay ai cũng thấy rõ, lời đồn truyền đến anh, sẽ không có ai tin, nhưng danh tiếng của Tôn Vũ Dương quá tệ, cho nên lời đồn đó ngược lại lại có sức mạnh. Tôi biết, dù là lời đồn gì, bên ngoài cứ việc la hét om sòm, người trong cuộc đa phần đều không hay biết gì; lúc này nhắc với anh, chẳng qua là báo cho anh một tin, để anh biết không khí bên ngoài thế nào thôi."

Trong lòng Phương La Lan cảm kích ý tốt của Trương tiểu thư, nhưng đồng thời cũng rất không đồng tình với việc cô coi thường Tôn Vũ Dương; cô nói "nhưng danh tiếng của Tôn Vũ Dương quá tệ", có thể thấy cô cũng coi Tôn Vũ Dương là người phụ nữ vô sỉ. Phương La Lan cảm thấy rất tức giận, không nhịn được mà biện hộ thay Tôn Vũ Dương:

"Về những lời đồn đại cá nhân của Tôn Vũ Dương, tôi cũng từng nghe, tôi căn bản không tin. Tôi dám khẳng định, những người vu khống Tôn Vũ Dương nhất định là bản thân không giữ tâm địa tốt, nhất định là cầu mà không được, trong lòng ôm hận, nên mới tạo ra nhiều lời đồn để phá hoại danh dự của cô ấy."

Những lời này, Phương La Lan nói một cách đầy phẫn nộ, nên Trương tiểu thư cũng ngẩn người, nhưng cô lập tức mỉm cười đầy thấu hiểu, không nói gì. Phương La Lan hoàn toàn không cảm thấy lời mình nói đã dấy lên cách giải thích khác trong lòng người khác, vẫn phẫn nộ nói:

"Tôi nhất định phải truy cứu nguồn gốc của lời đồn! Vì Tôn Vũ Dương, cũng là vì chính bản thân tôi."

"Cũng là vì Mai Lệ tỷ." Trương tiểu thư không nhịn được nói thêm, "Sự ủ rũ không vui gần đây của chị ấy, cũng là vì chuyện này."

Quả nhiên là gió từ phía này thổi tới! Phương La Lan bỗng nhiên vui mừng, anh đã phá được nỗi băn khoăn của vợ. Nhưng nghĩ lại việc vợ vì chuyện này mà đối với mình lạnh nhạt, hơn nữa gặng hỏi nhiều lần mà không chịu nói, nhưng với Trương tiểu thư các cô có lẽ đã nói rất nhiều, thái độ xem thường chồng mình, không tin tưởng chồng mình, quá coi thấp chồng mình này, thực sự là vạn phần không nên. Nghĩ đến đây, Phương La Lan vừa giận vừa sốt ruột, chỉ muốn lập tức đối mặt với vợ để làm cho rõ ràng.

Sau khi cùng Trương tiểu thư ra khỏi phòng khách, Phương La Lan miễn cưỡng xem vài công văn rồi về nhà. Anh nóng lòng muốn giải thích với vợ; không, "giải thích" còn là quá nhẹ, anh muốn vợ phải hiểu rõ hơn; cũng vẫn chưa đúng lắm, anh rất cho rằng nên khiến vợ biết lỗi lầm của bản thân khi xem thường chồng, không tin tưởng chồng, quá coi thấp chồng; nghiêm túc mà nói, thay vì nói Phương La Lan về nhà để chịu tội với vợ, thì không bằng nói anh muốn đi "hỏi" tội vợ.

Đây chính là tâm trạng của Phương La Lan khi vội vã về nhà nhìn thấy vợ. Phương thái thái đang chơi đùa cùng con, thấy chồng bất ngờ về sớm, lại thêm sắc mặt trầm xuống, tưởng rằng Đảng bộ lại xảy ra vấn đề khó khăn, đang định hỏi, Phương La Lan đã thô bạo gọi nữ bộc mang con đi, kéo tay vợ bước về phía phòng ngủ, đồng thời nói:

"Mai Lệ, lại đây, có vài lời quan trọng muốn nói chuyện với em."

Phương thái thái thấp thỏm đi theo. Vào phòng ngủ, Phương La Lan ngồi xuống ghế bập bênh, ôm vợ vào lòng, khoác lấy cổ nàng hỏi:

"Mai Lệ, hôm nay em nhất định phải nói cho anh biết tại sao gần đây em lại thay đổi, đối với anh lúc nào cũng lạnh nhạt."

"Không có. Em vẫn bình thường như mọi khi mà." Phương thái thái nói, và cố gắng thoát khỏi cái ôm của Phương La Lan.

"Có. Em rất lạnh nhạt. Tại sao vậy? Chuyện gì khiến em không vui? Mai Lệ, em không nên giấu anh."

"Được rồi. Cho dù em là lạnh nhạt, chính em lại chẳng nhận ra. Về phía em, ngược lại cảm thấy là anh đã thay đổi."

"Hừ, không cần phải giả vờ nữa." Phương La Lan bật cười. "Anh biết, em lại vì Tôn Vũ Dương, đúng không?"

Phương thái thái đẩy tay Phương La Lan đang vuốt ve trước ngực nàng ra, nàng cảm thấy nụ cười của chồng thật nhói lòng; nàng chỉ thản nhiên trả lời:

"Đã tự mình biết, còn đến hỏi em làm gì?"

"Em lại đi nói với Trương tiểu thư các cô ấy. Mai Lệ, em bàn tán về anh sau lưng."

Phương thái thái giãy khỏi cái cổ đang bị ôm lấy, không trả lời.

"Em không nên không tin tưởng anh, lại đi tin tưởng Trương tiểu thư; lời đồn bên ngoài vu khống anh, em không nên cũng coi thấp anh như thế. Tôn Vũ Dương là người như thế nào, em cũng đã gặp; hành động thường ngày của anh thế nào, em còn không hiểu sao? Thái độ của anh đối với Tôn Vũ Dương, lần trước đã nói rõ ràng kiên quyết như vậy, em còn không chịu tin; không tin thì thôi, tại sao hỏi em lại không chịu nói? Mai Lệ, em đối xử với chồng như vậy là không nên! Em xem thường anh, không tin tưởng anh, coi thấp anh, đều là vô lý, không căn cứ. Em không thừa nhận là em sai rồi sao?"

Đôi mắt đẹp của Phương thái thái động đậy; từ cái nhìn đó, có thể thấy sự không hài lòng của nàng, nhưng nàng lại cúi đầu, vẫn không trả lời.

"Sự ghen tuông của em, quá vô lý. Theo tính cách này của em, anh trừ khi cả ngày nằm ở nhà, không gặp một người phụ nữ nào, không rời khỏi tầm mắt của em. Nhưng như vậy còn ra thể thống gì? Mai Lệ, nếu em không mở rộng tầm nhìn, tư tưởng giải phóng hơn, cái tính cách quái gở đa nghi này của em sẽ mang lại cho em nỗi đau vô hạn đấy! Anh đến hôm nay mới lĩnh giáo cái tính này của em. Nhưng, Mai Lệ, từ hôm nay, hãy bỏ cái tính này đi. Nghe lời anh, hãy tin tưởng anh, đừng có nhỏ nhen nữa, tự gây rắc rối cho mình."

Đột nhiên một cái giãy giụa, Phương thái thái thoát khỏi vòng tay của La Lan, đứng dậy. Mỗi lời nói của Phương La Lan, khi rơi vào lòng Phương thái thái, đều hóa thành ý nghĩa ngược lại. Nàng thấy Phương La Lan phô trương thanh thế cố sức trách mắng nàng, mà không thừa nhận bản thân cũng có một nửa phần sai. Nàng khẳng định Phương La Lan không những không hiểu nàng, mà còn đang lừa dối nàng. Huống hồ nàng lại không tìm được nửa lời phê bình Tôn Vũ Dương trong lời nói của anh. Tại sao anh không nói nhiều hơn về Tôn Vũ Dương? Phương La Lan càng không nhắc đến Tôn Vũ Dương, Phương thái thái càng nghi ngờ. Chỉ có kẻ chột dạ mới sợ nhắc đến chuyện khiến mình chột dạ. Phương La Lan nỗ lực khiến vợ hiểu rõ, nỗ lực tránh né mọi từ ngữ có thể khiến nàng nghi ngờ, nhưng kết quả lại càng tệ hơn. Nếu Phương La Lan mạnh dạn miêu tả chi tiết cho vợ nghe hoàn cảnh và những cuộc trò chuyện khi đối mặt với Tôn Vũ Dương, có lẽ vợ lại có thể hiểu được phần nào; thế nhưng Phương La Lan ngay cả cái tên Tôn Vũ Dương cũng không muốn nhắc, dường như không có người này, vậy thì không trách được Phương thái thái phải nghi ngờ rằng đằng sau sự im lặng ấy chính là những điều khó nói. Đây chính là lý do khiến hơn mười ngày qua Phương thái thái càng nghĩ càng nghi, càng nghi càng thấy giống. Bây giờ Phương La Lan trịnh trọng mở cuộc đàm phán, Phương thái thái vốn dự đoán sẽ là một màn sám hối, hoặc trần trụi thừa nhận quả thực đã yêu Tôn Vũ Dương; sám hối quả nhiên là điều Phương thái thái thích nhất, ngay cả khi trong sám hối nói đã có quan hệ xác thịt với Tôn Vũ Dương, Phương thái thái có lẽ cũng chưa chắc đã tức giận đến mức đó, mà thừa nhận yêu Tôn Vũ Dương cũng còn hơn là cứ giấu diếm nàng giống như vẫn còn chân tình. Thế nhưng kết quả lại chẳng có gì, vẫn chỉ cho nàng những trống rỗng và giả dối, nàng làm sao không phẫn nộ cho được? Phương thái thái tuy ôn nhu, nhưng lại giàu lòng tự trọng, nàng cảm thấy quá bị lừa dối, quá bị đùa giỡn; nàng không thể im lặng nữa, nàng nói:

"Đã hoàn toàn là lỗi của em, anh cứ việc tâm an lý đắc, việc gì phải tốn công nói nhiều lời như vậy? Em tự nhiên là tầm nhìn hẹp, tư tưởng cũ, người lại đần, nói chuyện với em chẳng có gì thú vị. Được rồi, Phương ủy viên, Phương bộ trưởng, anh vẫn là (còn) mau đi làm công vụ đi. Em thế nào thì thế, xin anh đừng quản! Dù em có thật sự buồn bực, cũng là buồn bực chuyện của em, em cũng chẳng hề giận cá chém thớt lên anh, em vẫn đang làm tròn bổn phận làm vợ làm mẹ trong nhà anh đây!"

Nói đến câu cuối cùng, Phương thái thái không nén nổi một nỗi xót xa, nước mắt chực trào ra, nhưng lúc này, sự kiêu ngạo đã chế ngự toàn thân nàng, nàng cảm thấy rơi lệ là thái độ cầu xin, thế là nỗ lực nhịn xuống, lùi lại ngồi vào chiếc ghế gần nhất.

"Mai Lệ, em lại giận rồi. Anh nào có chê em tầm nhìn hẹp, tư tưởng cũ đâu! Anh chỉ nói em như vậy là tự tìm phiền não mà thôi."

Phương La Lan vẫn tách biệt biện giải, an ủi một cách không đúng chỗ ngứa; anh đi đến bên vợ, lại nắm lấy tay nàng. Phương thái thái không động đậy, cũng không nói năng gì, trong lòng nàng nghĩ: —Anh tự nhiên vẫn chưa đến mức chán ghét em, bây giờ chỉ là lừa em, coi em như trẻ con mà đùa giỡn.

Phương La Lan cảm thấy nếu không âu yếm vợ một phen, e là không thể giải vây được. Anh bế vợ từ trên ghế lên, rồi hôn nàng; nhưng khi anh chạm vào hai cánh môi lạnh lẽo mà tê dại ấy, anh cảm thấy vô cùng đau lòng, còn đau lòng hơn cả khi nhận lời nhiếc móc từ đôi môi này. Anh chán nản buông tay, lui về ghế bập bênh của mình.

Sự im lặng tạm thời.

Phương La Lan cảm thấy thất bại hoàn toàn, không những thất bại, mà còn bị nhục. Sự buồn bực của anh, hóa thành u phẫn. Nhưng Phương thái thái bỗng nhiên hỏi:

"Rốt cuộc anh có yêu Tôn Vũ Dương không?"

"Đã nói không dưới một lần rồi, anh và cô ấy không có quan hệ gì."

"Anh có muốn yêu cô ấy không?"

"Xin em đừng nhắc đến cô ấy nữa, vĩnh viễn đừng nghĩ đến cô ấy. Không được sao?"

"Em cứ muốn nhắc đến cô ấy: Tôn Vũ Dương, Tôn Vũ Dương, Tôn Vũ Dương..."

Phương La Lan cảm thấy đây rõ ràng là sự trêu chọc đầy ác ý; anh nghĩ mình là một tấm lòng chân thành đến giải thích với vợ, vì muốn nhổ bỏ nỗi đau khổ của nàng, nhưng kết quả lại là chịu sự lạnh nhạt, chịu sự nhục nhã. Anh không nén nổi cơn giận trong lòng, anh vùng dậy đứng lên, định bỏ đi.

Phương thái thái lại chặn ở cửa phòng, bất ngờ cười nói:

"Đừng đi. Anh không cho phép em gọi cái tên này, em cứ gọi: Tôn Vũ Dương, Tôn Vũ Dương!"

Trong mắt Phương La Lan bốc lửa, cao giọng quát:

"Mai Lệ, cái này là sao? Em trêu chọc anh cũng đủ rồi đấy!"

Phương thái thái chưa từng chịu sự quát mắng nghiêm khắc như vậy, huống hồ lại vì một người phụ nữ mà chịu sự quát mắng nghiêm khắc như vậy từ chồng, nước mắt đã kìm nén từ lâu của nàng không thể nhịn được nữa, thân mình mềm nhũn, tựa vào lan can giường mà khóc. Nhưng đây là nước mắt phẫn uất, không phải nước mắt đau thương, ngọn lửa phẫn uất lập tức đốt cạn nước mắt, nàng đứng thẳng người, nói với Phương La Lan đang khá kinh ngạc:

"Được rồi, em nói thật với anh: trừ khi Tôn Vũ Dương chết rồi, hoặc là đã gả đi rồi, thì sự nghi ngờ này của em mới có thể tiêu tan. Tại sao anh không muốn cô ấy gả đi?"

Phương La Lan nhận ra vợ hoàn toàn là đang vô lý gây sự, anh cũng chưa từng thấy nàng thiếu dịu dàng như thế này. Nàng đã thay đổi rất nhiều. Còn có gì để nói nữa? Nếu đây không chỉ là lời phẫn uất nhất thời, thì giữa hai người họ chẳng phải đã xong rồi sao? Phương La Lan lặng lẽ quay lại ghế bập bênh, sắc mặt biến đổi hoàn toàn.

Bây giờ là Phương thái thái đi đến trước mặt Phương La Lan, nhìn chằm chằm vào mặt anh. Phương La Lan cúi đầu, ánh mắt rũ xuống. Phương thái thái nâng mặt Phương La Lan lên, bắt anh ngẩng đầu nhìn nàng. Đồng thời nàng nói:

"Vừa rồi anh với em âu yếm như thế, sao bây giờ lại không muốn nhìn em nữa? Em cứ muốn anh nhìn em."

Phương La Lan dùng sức giãy khỏi tay vợ, đột ngột đứng dậy, đẩy nàng ra, rồi chạy biến đi.

Phương thái thái ngã vào ghế bập bênh. Nửa giờ đau thương phẫn uất, tất cả hóa thành dòng lệ nóng tuôn trào. Nàng không thể nghĩ nữa, mà cũng không dám nghĩ, nàng nằm trong trạng thái nửa hôn mê, để nước mắt cứ thế chảy ròng ròng.

Phương La Lan mãi đến sau mười giờ tối mới về, dỗi nên ngủ luôn trong thư phòng.

Ngày hôm sau, Phương La Lan chín giờ mới dậy, không thấy Phương thái thái, anh cũng không hỏi, rồi ra ngoài. Lại cho đến tận tối mịt mới về, lúc đó, Phương thái thái ngồi một mình trong phòng khách, như thể đang chờ anh.

"La Lan, hôm nay em có vài lời muốn nói chuyện với anh."

Phương thái thái nói rất bình tĩnh. Trong đôi mắt hơi đờ đẫn của nàng có thần sắc kiên quyết.

Phương La Lan thản nhiên gật đầu.

"Chuyện quá khứ, không cần nói nữa; ai đúng ai sai, cũng không cần nói nữa; anh yêu Tôn Vũ Dương hay không, tự anh hiểu, em cũng không quản nữa. Chỉ là mối quan hệ giữa em và anh không còn cách nào tiếp tục được nữa. Em tự nhiên là người có tư tưởng cũ kỹ, em không tin cái chủ nghĩa gì cả; giáo dục em nhận được trước kia đương nhiên không phải là mới nhất, nhưng lại dạy cho em một điều: không muốn bị người ta đùa giỡn, không cam tâm chịu người ta lừa dối. Lại dạy em một điều: không chịu cản trở con đường của người khác—— cái gọi là "tổn người mà không lợi mình". Bây giờ em hoàn toàn hiểu rõ, vị thế của em chính là "tổn người mà không lợi mình". Em hà tất phải khổ như vậy chứ! Không bằng dứt khoát giải quyết cho xong."

Đây rõ ràng là biểu hiện muốn ly hôn. Điều này lại khiến Phương La Lan khó xử. Anh quả nhiên sớm cảm thấy khoảng cách giữa hai người tuyệt đối không thể tiêu tan đến mức không dấu vết, thế nhưng anh vẫn luôn không hề nghĩ đến việc ly hôn, hiện tại cũng vẫn không có ý định này. Điều này cũng không phải vì anh chưa kiên định biểu thị tình yêu với Tôn Vũ Dương, hoặc Tôn Vũ Dương chưa biểu thị với anh, mà là tính cách của anh thường nghiêng về việc duy trì hiện trạng, không có quyết tâm chặt chẽ dứt khoát.

"Mai Lệ, em vẫn luôn không thể hiểu được anh."

Phương La Lan chỉ có thể mập mờ biểu thị sự không tán thành như vậy.

"Có lẽ chính là em không thể hiểu được anh. Nhưng em rất hiểu chính mình. Hiện tại vị thế của em là "tổn người bất lợi mình", em không muốn. Em mỗi ngày bị lừa dối, em mỗi ngày giống như đóng kịch mà làm tròn bổn phận làm vợ làm mẹ của mình. La Lan, tự anh hiểu, anh có thể nói là không phải sao?"

"A, anh nào có lừa dối em! Mai Lệ! Đều là do thần kinh em quá nhạy cảm, là tác dụng tâm lý thôi."

"Lại bắt đầu rồi kìa. Hiện tại anh vẫn lừa dối em. Anh mỗi ngày đi đâu, làm việc gì, em đều biết; thế nhưng anh không chịu nói, hỏi anh cũng không chịu nói. La Lan, anh cũng đang làm việc "tổn người bất lợi mình", anh hà tất phải khổ như vậy chứ?"

"Anh tìm Tôn Vũ Dương, đều là có công việc chính đáng; cho dù là trò chuyện phiếm, cũng không có gì là không thể nói cho người khác biết!"

Cảm giác bị coi thấp quá mức lại trỗi dậy trong lòng Phương La Lan, anh không thể không biện giải.

"Được rồi, chúng ta không nói chuyện này nữa. Em đã sớm nói, đây là chuyện của anh, tự anh hiểu, em cũng không cần phải quản nữa. Hiện tại điều em muốn nói với anh, chỉ là một câu: mối quan hệ của chúng ta đã xong rồi, không bằng thành thật ly hôn đi."

Phương thái thái khi nói câu này, mặc dù rất kiên quyết, nhưng nàng phải khó khăn lắm mới đè nén được nỗi chua xót đang dâng trào trong lòng; lòng tự trọng không muốn bị lừa dối đã chiếm lấy nàng, khiến nàng có dũng khí lớn như vậy.

"Vì là sự không hiểu của em, sự hiểu lầm của em, anh không thể ly hôn với em!"

Phương La Lan cũng nói rất kiên quyết. Đáng tiếc anh không biết câu này của anh chỉ có thể làm sâu dày thêm sự "không hiểu", thêm nhiều "hiểu lầm"; Phương thái thái có một ưu điểm là quá kiêu ngạo, tuy nhiên có một nhược điểm, cũng là quá kiêu ngạo. Cho nên Phương La Lan càng nói nàng không hiểu, càng không chịu thừa nhận bản thân cũng có một nửa phần sai, Phương thái thái càng không chịu nhượng bộ.

Phương thái thái chỉ cười lạnh một tiếng, không trả lời.

"Mai Lệ, chúng ta làm vợ chồng nhiều năm như vậy, không ngờ gần đến trung niên, con đã bốn tuổi, còn nghe thấy hai chữ ly hôn, anh thật đau lòng! Mai Lệ, nếu em nhớ lại những ngày vui vẻ trước kia, chính là không lâu trước đây chúng ta vẫn còn những ngày vui vẻ, em có nhẫn tâm nói ly hôn với anh không?"

Phương La Lan bây giờ là động đến tình cảm. Đây quả thực không phải là thủ đoạn của anh, mà là chân thành; anh quả thực vẫn chưa có quyết tâm thay thế vợ bằng Tôn Vũ Dương.

Trong lòng Phương thái thái dường như có chút lay động. Nhưng nàng không phải là người dễ xúc động, nàng nói muốn ly hôn, là kết quả đã qua suy nghĩ sâu xa, cho nên tình cũ cũng không thể cứu vãn ý chí kiêu ngạo hiện tại của nàng.

"Chuyện quá khứ, gần đây ngày nào cũng quay cuồng trong lòng em đấy!" Nàng nói. "Chúng ta trước kia từng có những ngày vui vẻ, em nhớ lại thì cứ như chuyện ngày hôm qua, đều ở ngay trước mắt, nhưng cái đã qua rốt cuộc đã qua rồi, giống như năm nay em đã hai mươi tám tuổi, không thể quay lại cái tuổi mười tám đáng kỷ niệm nữa. Gần đây em thường nghĩ, thế giới này thay đổi quá nhanh, quá nằm ngoài dự liệu, em đã không thể ứng phó, và cũng không thể hiểu nổi. Nhưng em cũng nhìn ra một điểm: thế giới này tuy thay đổi quá nhanh, quá phức tạp, nhưng cũng thường diễn lại những trò cũ kỹ cũ kỹ của quá khứ, lịch sử cũ lại lên sân khấu diễn một lần. Chỉ có điều cái được lặp lại diễn lại, chỉ là những chuyện xấu của quá khứ, không phải chuyện tốt. Em vì thế liền nghĩ: quá khứ tuy sẽ trở lại, nhưng luôn là những điều buồn đau không tốt mới trở lại, còn chuyện vui vẻ thì đã đi mãi mãi rồi, vĩnh viễn không thể trở lại. Những vui vẻ quá khứ của chúng ta cũng chắc chắn sẽ không trở lại nữa, trái lại những đau buồn quá khứ thì vẫn cứ từng lần từng lần muốn trở lại. Giữa chúng ta, bây giờ đã xong rồi, miễn cưỡng hàn gắn, chẳng qua chỉ khiến tương lai thêm một lần đau khổ mà thôi. Cái đã qua thì đã qua rồi!"

Phương La Lan sững sờ, tạm thời không nói gì; anh thấy vợ nói một cách bình tĩnh như vậy, và lại mang chút ý nghĩa triết lý bi quan, biết rằng nàng không phải là lời nói phẫn khích nhất thời, là đã qua suy nghĩ trong thời gian dài. Anh thấy chuyện này đã không còn cách nào cứu vãn được nữa. Vậy thì, cứ thế ly hôn đi? Anh lại không thể quyết đoán được. Anh không nghĩ ra lý do gì, anh chỉ là về mặt tình cảm không buông bỏ được. Anh mơ hồ đứng dậy, đi lại vài bước trong phòng, cuối cùng đứng trước mặt vợ, nhìn khuôn mặt hơi tái nhợt nhưng trấn tĩnh của nàng nói:

"Mai Lệ, em không yêu anh nữa, đúng không?"

"Anh đã là người khiến em không thể yêu thêm được nữa."

"Hầy, hầy. Anh lại tệ đến mức này sao?" Phương La Lan rất đau buồn, "Tương lai em sẽ phát hiện ra sự hiểu lầm hoàn toàn của em. Tương lai nỗi ân hận của em chắc chắn sẽ rất đau khổ. Mai Lệ, anh không nỡ, anh cũng không muốn, tương lai em phải đau khổ."

"Em nhất định sẽ không ân hận, không đau khổ; xin anh yên tâm."

"Mai Lệ, sau khi ly hôn em định thế nào?"

"Em có thể dạy học tự sống, em có thể về nhà phụng dưỡng mẹ."

"Em nhẫn tâm bỏ rơi Phương Hoa sao?" Giọng Phương La Lan có chút run. "Khi em làm cách mạng không thể lo cho gia đình, anh có thể mang con theo; em nếu không muốn, anh cũng không cố chấp."

Phương La Lan hoàn toàn tuyệt vọng. Anh nhìn ra sự cố chấp khó hiểu của vợ, mà sự cố chấp này, lại lấy sự không hiểu anh, không tin tưởng anh, quá coi thấp anh làm nền tảng. Anh rõ ràng là chồng, thế nhưng lại bị đảo ngược giống như một người vợ bị nghi là không đoan chính, cho dù trăm phương nghìn kế cầu xin, vẫn bị từ chối một cách kiên quyết. Anh cảm thấy mình đã khuất phục đến mức không thể khuất phục hơn được nữa. Anh tin mình không sai, hơn nữa cũng đã "nhân chí nghĩa tận" (hết lòng hết sức); đây là vợ quá đáng. Anh biết đây chính là tính cách tiểu thư quý tộc của vợ.

"Mai Lệ, anh vẫn yêu em. Anh tôn trọng ý kiến của em. Nhưng anh có một yêu cầu: xin em với tư cách là bạn bè—— không, là tư cách em gái trong nhà, tạm thời ở lại đây; anh tin hành vi sau này của anh có thể chứng minh sự trong sạch của mình. Giữa chúng ta tuy đã có ngăn cách, anh đối với em lại không hề có ác ý, Mai Lệ, em cũng không nên coi anh là kẻ thù."

Phương La Lan nói xong, rất nhàn nhã khoanh hai tay trước ngực, chờ đợi câu trả lời của vợ.

Phương thái thái trầm ngâm một lát, gật đầu đồng ý.

Từ đêm đó, Phương La Lan biến thư phòng thành phòng ngủ hoàn toàn. Anh tạm thời không coi Lục Mai Lệ là vợ nữa; mà cuộc ly hôn của Phương, Lục đã được hai bên đồng ý cũng tạm thời không công bố ra ngoài.

Giả như trái tim đàn ông nhất định phải gửi gắm vào một người phụ nữ nào đó, thì từ đó về sau trong khoảng thời gian cực ngắn, việc Phương La Lan thường xuyên đến chỗ Tôn Vũ Dương hơn, tự nhiên là điều tất yếu về mặt đạo lý. Nhưng việc anh đến nhiều hơn, cũng chẳng qua là đi quen chân, bằng với cái mà trong vật lý học gọi là vật đã chuyển động thì tất sẽ dần dần tăng tốc độ vậy thôi. Anh vẫn chưa quyết định dùng Tôn Vũ Dương để thay thế Lục Mai Lệ, hoặc là có ý thức này. Chỉ có một lần, anh gần như trái với bản tâm mà có một cái nhìn thoáng qua có ý thức này. Đây là chuyện sau buổi lễ kỷ niệm "năm tháng bảy" (ngày 7 tháng 5).

Tháng Năm là tháng kỷ niệm nhiều nhất trong lịch sử Trung Quốc; từ ngày "Một tháng Năm" trở đi, "bốn tháng Năm", "năm tháng Năm", "bảy tháng Năm", "chín tháng Năm", chuỗi ngày kỷ niệm này, đã điểm tô cho một thị trấn vốn dĩ trầm tĩnh như chết sau khi "giải phóng" tỳ thiếp trở nên rất náo nhiệt, nhiều luận điệu kịch liệt, đều được trút ra trong những buổi kỷ niệm đó; tự nhiên là nghị luận của Hồ Quốc Quang là kịch liệt nhất triệt để nhất. Một tháng trước, anh ta còn là nhà cách mạng mới được phát hiện, lúc này thì đã thành hàng lão làng; tuyệt đối không ai còn liên hệ những chữ như phản cách mạng, không cách mạng, hoặc kẻ sĩ tồi, v.v., với ba chữ Hồ Quốc Quang ở cùng một chỗ. Nhiều buổi kỷ niệm của tháng Năm nhiều chuyện, lại nâng Hồ Quốc Quang cao hơn; anh ta nghiễm nhiên là nhân vật trọng yếu của phái kịch liệt, nhân vật trọng yếu của toàn huyện. Phương La Lan vốn dĩ có sự phê bình mềm yếu, tư tưởng dao động, bây giờ lại cũng trở nên kiên quyết triệt để; chỉ cần nhìn bài diễn thuyết của anh trong buổi kỷ niệm "bảy tháng Năm" thì có thể biết.

Lúc đó, Phương La Lan từ trong tiếng vỗ tay nhiệt liệt lui xuống, lòng đầy vui vẻ. Anh vừa lau mồ hôi, vừa nhìn ra ngoài đám đông chen lấn, thấy trong đội ngũ học sinh tiểu học đứng sừng sững là Tôn Vũ Dương. Cô tay phải giương cao lá cờ giấy nhỏ viết khẩu hiệu, che ánh mặt trời, chăm chú nhìn đài diễn thuyết. Ống tay áo rộng thùng thình của chiếc áo lụa mỏng, tụt tuột xuống tận vai, dường như lông tơ dưới nách, cũng thấp thoáng có thể nhìn thấy.

Phương La Lan đến trước mặt cô, cô vẫn chưa hay biết.

"Vũ Dương, cô không lên diễn thuyết sao?"

Phương La Lan hỏi. Anh đứng dừng lại bên cạnh cô, vẫy chiếc mũ rơm trong tay thay quạt. Thời tiết quả thực quá nóng, trên trán Tôn Vũ Dương cũng có một lớp mồ hôi, hơn nữa hai má đỏ lên đáng yêu một cách bất thường. Cô đột ngột quay đầu lại, thấy là Phương La Lan, liền cười nói:

"Tôi thấy anh xuống đài, trong đám đông loáng một cái đã biến mất. Không ngờ anh lại ngay trước mặt. Hôm nay chúng tôi công cử Lưu tiểu thư diễn thuyết, tôi không lên nữa. Ánh mặt trời đáng ghét, quá nóng; anh xem, tôi đứng ở đây, vẫn mồ hôi đầy người."

Phương La Lan lấy khăn tay ra lau lại mồ hôi trên mặt, thở phào một cái, nói:

"Ở đây người đông, nóng khó chịu. Gần đây có một từ đường Trương Công, rất u tĩnh, chúng ta đến đó mát mẻ một chút đi."

Tôn Vũ Dương nhìn bốn phía xung quanh, gật đầu, đồng ý với đề nghị của Phương La Lan.

Vì có mười phút đi bộ cấp tốc, họ đến từ đường Trương Công, sau khi ngồi bên bờ ao nhỏ, Tôn Vũ Dương ngược lại là mồ hôi đầy đầu. Cô vừa lau mồ hôi, vừa khen ngợi nơi này. Cây bách lớn chắn mất ánh mặt trời, gió thổi tới cũng khá có ý mát mẻ. Sắc hương của hoa đinh hương và tường vi, tiếng chim hót ba ba hai hai, đều khiến từ đường hoang vắng này, lưu động sức sống. Nước ao đã rất nông rồi, bèo tấm và tảo nhỏ, vẫn che kín mặt nước. Tôn Vũ Dương dựa lưng vào cây bách ngồi xuống, đón nhận sự vuốt ve của gió mát, lộn xộn trò chuyện cùng Phương La Lan về mọi mặt.

"Anh có biết cán sự trong Viện Bảo quản Phụ nữ Giải phóng, Tiền Tố Trinh, là một người như thế nào không?"

Khi nói đến phong trào phụ nữ trong huyện, Tôn Vũ Dương đột nhiên hỏi như vậy.

"Đúng vậy. Lúc đó là Chu Dân Sinh đến vận động, chúng tôi không có người tương xứng, liền đề cử. Bây giờ mới biết cô ta là người yêu của Lục Mộ Du, theo Lưu tiểu thư nói, Tiền Tố Trinh này quả thực một chữ cũng không biết."

"Chu Dân Sinh tại sao giới thiệu cô ta!"

"Chắc cũng là do sự cầu xin của Lục Mộ Du; Chu Dân Sinh vốn là kẻ hồ đồ! Kỳ lạ là Lục Mộ Du lại có một người yêu như thế."

"Yêu đương, vốn dĩ là chuyện khó giải thích."

Tôn Vũ Dương cười. Cô đan hai tay ra sau gáy, nửa thân trên ngả nhẹ ra sau, cười khanh khách nói:

"Tuy là nói thế, hai người cách xa nhau quá thì sẽ không nảy sinh tình yêu; đó chỉ là sự xung động của tình dục."

Phương La Lan nhìn đăm đăm không đáp. Dáng vẻ kiều hâm (ngây thơ đáng yêu) và lời nói thân mật của Tôn Vũ Dương, đã thu hút ánh mắt và tâm trí của anh. Trái tim của chính anh cũng như đập nhanh hơn.

"Tôi biết rất nhiều người cho rằng tôi và Chu Dân Sinh có yêu đương—— gần đây những lời đồn này đã ít đi chút rồi; họ nhìn thấy một người phụ nữ và một người đàn ông gần gũi chút, liền nói chắc chắn là đã có tình yêu, anh xem, điều này thật vô vị biết bao?"

Tôn Vũ Dương đột nhiên nói về chính mình, cô nhìn mặt Phương La Lan, dường như đang hỏi:

"Anh nói yêu đương vốn dĩ khó giải thích, có phải là ám chỉ chuyện này không?"

Nghe thấy lời tự bạch nửa vời nửa ám chỉ này, Phương La Lan gần như say đắm, nhưng nghĩ đến việc Tôn Vũ Dương dường như lại mượn chuyện này để biểu thị thái độ đối với mình, cũng không tránh khỏi có chút thẫn thờ. Thế nhưng anh đã lắc đầu nói:

"Những lời đồn đó, tôi sớm đã không tin!"

Tôn Vũ Dương cười đầy thấu hiểu, cũng không nói gì nữa.

Lá cây ngừng tiếng thì thầm xào xạc, chim cũng không kêu. Tuy cách xa hơn hai thước, Phương La Lan dường như nghe thấy tiếng tim đập của Tôn Vũ Dương, nhìn thấy trên mặt cô dần dần ửng hồng. Trên mặt chính anh cũng có chút nóng hầm hập. Cả hai đều cảm thấy có nhiều lời ở bên miệng, nhưng đều không nói, chờ đợi đối phương lên tiếng trước. Tôn Vũ Dương đột nhiên lại cười, cô đứng dậy, kéo thẳng váy, đi đến trước mặt Phương La Lan, cách nhau không đầy vài tấc, ánh mắt linh hoạt mà mang chút u uất, bắn thẳng vào mắt Phương La Lan, bắn vào trong lòng; cô rất dịu dàng nói:

"La Lan, gần đây anh và vợ lại có ý kiến, phải không?——"

Phương La Lan sững người lại, cười khổ lắc đầu.

"Anh không cần phủ nhận. Anh và vợ lại cãi nhau, hai người thậm chí muốn ly hôn, tôi đều biết hết——"

Sắc mặt Phương La Lan thay đổi. Tôn Vũ Dương lại cười cười, tay ấn trên vai Phương La Lan, thấp giọng hỏi: "Anh đoán thử xem, tôi biết chuyện này, là vui, hay là giận?"

Nghe thấy lời nói thân mật mà đầy tính ám chỉ như vậy, sắc mặt Phương La Lan lại thay đổi, mà từng đợt mùi son phấn theo những lời này đưa đến, lại khiến tâm hồn Phương La Lan lay động.

Tôn Vũ Dương dường như nhìn thấu tâm sự của Phương La Lan, mím môi cười cười, nhưng lập tức thu lại nụ cười, vỗ một cái vào vai Phương La Lan, rất nghiêm túc nói: "Tôi ấy à, không vui, cũng không giận. Nhưng mà, La Lan, vợ của anh là một người phụ nữ tốt, anh không nên khiến chị ấy giận..."

Phương La Lan thở phào nhẹ nhõm, há miệng định biện giải, Tôn Vũ Dương lại không để anh mở lời.

"Anh nghe tôi nói này! Tôi cũng biết cũng không phải anh cố ý khiến chị ấy đau lòng, hoặc là chính là lỗi của bản thân chị ấy, thế nhưng, anh vẫn phải nghĩ cách khiến chị ấy vui vẻ, anh có trách nhiệm khiến chị ấy vui vẻ."

"À!" Phương La Lan thở dài một tiếng, lại muốn mở miệng, nhưng lại bị Tôn Vũ Dương chặn lại:

"Vì lý do của tôi, anh cũng phải nghĩ cách khiến chị ấy vui vẻ!"

Giọng điệu này thật là thân mật, ý nghĩa này lại thật là đáng suy ngẫm, Phương La Lan không nhịn được toàn thân giật thót. Anh vươn tay ôm lấy vòng eo nhỏ nhắn của Tôn Vũ Dương, những lời nhiệt tình đã đến bên miệng anh, thế nhưng Tôn Vũ Dương mỉm cười liếc anh một cái, liền nhẹ nhàng đẩy anh ra, và giống như một người chị lớn răn dạy em trai nhỏ vậy nói:

"Hai người không thể ly hôn. Tôi không tán thành hai người ly hôn. Anh rất biết tôn trọng tôi, hoặc anh cũng là người hiểu tôi nhất, tự nhiên tôi cảm ơn anh, nhưng mà——" Tôn Vũ Dương cắn môi cười cười, "nhưng mà, tôi không thể yêu anh!"

Sắc mặt Phương La Lan lại thay đổi, như thể không tự chủ được mà lùi lại một bước, hai mắt nhìn chằm chằm Tôn Vũ Dương, ánh mắt đó là đau lòng, thất vọng, mà lại mang chút ý nghĩa không tin.

"Tôi không thể yêu anh!" Tôn Vũ Dương nói lại lần nữa, dừng lại ở chữ "thể", đồng thời, liếc Phương La Lan một cái đầy sâu tình, sau đó dịu dàng lạ thường như thể an ủi mà lại nói:

"Anh đừng đau lòng. Tôi không thể yêu anh, không phải là tôi có người yêu khác. Tôi có không ít kẻ bám lấy tôi và quấn lấy tôi, tôi cũng không sợ quấn quýt với họ; tôi cũng là người làm bằng máu thịt, tôi cũng có sự xung động bản năng, đôi khi tôi cũng không tránh khỏi—— nhưng những sự xung động tình dục này, không trói buộc được tôi. Cho nên, không có ai được tôi yêu, chỉ có bị tôi đùa giỡn."

Bây giờ sắc mặt Phương La Lan càng trở nên khó coi hơn, anh nhìn chằm chằm Tôn Vũ Dương, môi hơi run. Thế nhưng Tôn Vũ Dương thản nhiên nói tiếp:

"La Lan, anh cảm thấy tôi là người đáng sợ phải không? Cảm thấy tôi quá tệ phải không? Có lẽ tôi là vậy, có lẽ không; tôi đều không bận tâm. Thế nhưng tôi quyết không muốn vì thế mà khiến người khác đau khổ, nhất là không muốn người vì tôi mà đau khổ, cũng là một người phụ nữ. Có lẽ có đàn ông vì tôi mà đau khổ, nhưng kẻ không tôn trọng tôi, dù có nhận chút đau khổ, tôi cũng sẽ không thương hại họ. Đây là nhân sinh quan của tôi, triết lý xử thế của tôi."

Những lời này, như sấm sét, khiến Phương La Lan lúc thì cau mày, lúc thì cười khổ, cuối cùng là cúi đầu. Anh trong lòng vô cùng rối bời, một lát muốn xoay người bỏ chạy, một lát lại muốn tiến thẳng ôm lấy người phụ nữ đáng yêu mà đáng sợ này. Tôn Vũ Dương dường như nhìn thấu tất cả những mâu thuẫn nội tâm này của Phương La Lan, cô mỉm cười đầy quyến rũ, lại bước tới, đưa tay nắm lấy đôi tay đầy mồ hôi lạnh của Phương La Lan, gần như mặt kề mặt với Phương La Lan, thân thân mật mật, nhưng lại giống như giễu cợt sự thiếu dũng khí của Phương La Lan, cô dùng giọng điệu hơi giống dỗ trẻ con, nhẹ giọng nói:

"La Lan, tôi rất tin tưởng anh. Nhưng tôi không thể yêu anh. Anh quá tốt, tôi không muốn anh vì yêu tôi mà tự rước lấy đau khổ. Huống hồ lại còn khiến vợ anh đau khổ. Anh mau chóng hủy bỏ ý định ly hôn đi, rồi cùng Mai Lệ rất thân mật đến gặp tôi. Nếu không, tôi từ nay về sau sẽ không thèm đếm xỉa đến anh. La Lan, tôi nhìn ra anh luyến tiếc tôi, bây giờ tôi cho anh vài phút thỏa mãn."

Cô ôm lấy Phương La Lan đang đầy mồ hôi lạnh, bộ ngực mềm ấm chỉ cách một lớp lụa mỏng của cô áp sát vào lồng ngực đang đập kịch liệt của Phương La Lan; đôi môi nóng hổi của cô hôn lên đôi môi tê dại của Phương La Lan; sau đó, cô buông tay, phiêu dật tự đi, để lại Phương La Lan ngẩn ngẩn ngơ ngơ đứng đó.

Mười phút sau, Phương La Lan mang đầy nỗi muộn phiền đi về nhà. Anh trong lòng lặp đi lặp lại những lời nói đó của Tôn Vũ Dương; anh muốn đem tất cả hành động ngôn luận thái độ của Tôn Vũ Dương mà anh thường thấy, nghiên cứu tỉ mỉ lại từ đầu. Nhưng lòng anh quá rối, tư duy không thể tập trung, cũng không có đầu mối. Chỉ có lời nói của Tôn Vũ Dương lăn lộn trong đầy não anh. Anh đã mất đi khả năng suy nghĩ và thấu hiểu, mặc cho cảm xúc nóng bỏng không nói nên lời chi phối. Vị này đại loại là chua, nhưng cũng có ngọt ở trong, khi anh nghĩ đến việc Tôn Vũ Dương nói tin tưởng anh rồi an ủi anh ôm anh.

Buổi tối, dường như đầu óc tỉnh táo hơn chút, Phương La Lan lại nghiên cứu vấn đề này. Tôn Vũ Dương đáng yêu lại hiện lên toàn bộ trước mắt anh, trong lòng vẫn ấm áp như còn ôm cơ thể đầy đặn của cô. Mặc dù vậy, anh vẫn quyết định làm theo lời khuyên của Tôn Vũ Dương. Vợ không chịu hiểu, thì làm sao bây giờ? Chuyện này vốn dĩ không phải Phương La Lan muốn ly hôn, mà là vợ. Tôn Vũ Dương rõ ràng chưa hiểu thấu đáo khúc mắc tầng này. Vợ chẳng phải từng nói sao? Trừ khi Tôn Vũ Dương chết, hoặc là đã gả cho người khác, mới có thể tiêu tan sự nghi ngờ của nàng. Chết, vốn là khó nói, nhưng Tôn Vũ Dương không giống như sẽ chết ngay; cô nhất định không chịu tự sát, mà trong thành cũng không có dịch bệnh. Gả cho người khác ư, vốn dĩ rất có hy vọng, nhưng bây giờ biết là vô vọng rồi, cô quyết không gả cho ai. Trước kia Phương La Lan còn tưởng lời của vợ chẳng qua là lúc nhất thời giận dữ, vô lý gây sự, nhưng mấy ngày nay anh thấy vợ quả thực có cái quyết tâm không thành lý do này. Cho nên ý tốt của Tôn Vũ Dương lại không cách nào thực hiện, trừ khi cô chịu tự sát.

Lúc này Phương La Lan càng nghĩ càng buồn, không những bắt đầu hận vợ, mà còn cảm thấy Tôn Vũ Dương cũng quá quái đản, cũng giống như cố ý đến đùa giỡn anh, cùng vợ cấu kết để đùa giỡn anh. Anh gần như muốn quyết tâm một mặt chính thức ly hôn với vợ, một mặt không muốn gặp lại Tôn Vũ Dương nữa. Nhưng người có ý tưởng vốn dĩ linh hoạt như anh, cuối cùng vẫn không thể quyết định như vậy. Cuối cùng, anh nghĩ ra được một cách buồn cười: mời Tôn Vũ Dương tự mình đến giải quyết vấn đề của vợ.

Thế là Phương La Lan như không có chuyện gì xảy ra mà ngủ một giấc rất an ổn.

Sáng sớm ngày hôm sau, Phương La Lan liền đến Hội Phụ nữ. Tôn Vũ Dương vừa mới dậy. Phương La Lan cứ như học sinh tiểu học trả bài mà kể lại chi tiết từ đầu những khúc mắc giữa anh và vợ. Anh bây giờ xem Tôn Vũ Dương như bằng một phần của chính mình, nên chuyện gì cũng nói ra; ngay cả tình cảnh lạnh nhạt của vợ khi bị ôm, cũng nói rất chi tiết. Kết luận của anh là:

"Tôi đã không còn cách nào, mời cô đi giải quyết cho."

"Cái gì? Tôi đi khuyên giải vợ anh ư? Chuyện chỉ có tệ hơn thôi."

"Vậy thì, mời cô đừng quản chuyện chúng ta ly hôn; ba người chúng ta tiếp tục duy trì hiện trạng."

Tôn Vũ Dương nhìn Phương La Lan một cái, không nói gì. Cô còn chỉ mặc một chiếc áo choàng dùng làm đồ ngủ, chân trần; mà hơi hương nóng của cơ thể thiếu nữ thường có, nồng nàn hơn bình thường. Cảnh này tình này, quả thực có thể khiến một người đàn ông tâm hồn xao động; nhưng hôm nay Phương La Lan lại không hề có chút tà niệm. Từ sau cuộc trò chuyện hôm qua, anh đối với vị quý cô này, lúc yêu, lúc hận, lúc sợ, không biết đã thay đổi bao nhiêu lần cảm nhận, bây giờ thì cảm thấy không dám gần gũi cô. Sợ là càng gần gũi càng nhận lấy sự khinh miệt của cô. Cho nên bây giờ Tôn Vũ Dương nhìn anh một cái, dù vẫn là một cái nhìn rất dịu dàng, Phương La Lan lại tự thấy mình bị ánh mắt của cô ép bẹp dí; cảm thấy cô là siêu nhân dũng cảm đại giải thoát, còn mình là kẻ phàm phu hèn nhát, câu nệ, dao động,lặt vặt.

Phương La Lan thở dài một tiếng, anh cảm thấy lời vừa thốt ra lại là không thỏa đáng, thể hiện đầy đủ nhược điểm hèn nhát, không quyết tâm, cầu an, huống hồ duy trì hiện trạng cũng là đau khổ, sau này Tôn Vũ Dương cũng không thèm đếm xỉa đến anh, thì đau khổ càng lớn.

"Nhưng duy trì hiện trạng cũng không tốt, dù sao cũng phải giải quyết nhanh chóng." Anh đổi giọng lại nói. "Có lẽ Mai Lệ muốn thúc giục tôi giải quyết nhanh chóng—— chính thức ly hôn. Giả sử Mai Lệ cuối cùng không thể hiểu ra, thì, Vũ Dương, cô có thể tha thứ cho tôi không?"

Tôn Vũ Dương nhìn anh như không hiểu lắm.

"Ý tôi là, vạn nhất tôi tuy đã hết sức giải thích với Mai Lệ, mà nàng cố chấp đến cùng, thì kết cục cũng chỉ là ly hôn." Phương La Lan bất đắc dĩ giải thích thêm. "Tôi đã không còn cách nào giải thích rõ ràng; mời cô đi, cô lại nói không được. Chiêu cuối cùng, chỉ còn cách mời Trương tiểu thư đi thử."

"Trương tiểu thư không được. Cô ấy là tán thành hai người ly hôn. Vẫn là mời Lưu tiểu thư đi. Nhưng, sao anh chỉ hy vọng người khác, mà lại quên chính bản thân anh? Dù sao cũng không thể gọi vợ anh trước hết đi giảng hòa với anh được chứ! Được rồi, tôi còn việc khác, hy vọng anh mau chóng đi tiến hành đi."

Tôn Vũ Dương nói xong, liền đi tất thay quần áo, miệng ngâm nga bài hát; cô dường như đã không còn nhìn thấy Phương La Lan vẫn đang ngồi buồn rầu. Khi cô để lộ bộ ngực tỏa sáng, Phương La Lan đột ngột đứng phía sau cô, nhẹ nhàng ấn lên bả vai cô, giọng run run nói:

"Tôi quyết định ly hôn, tôi yêu cô. Tôi nguyện hy sinh tất cả để yêu cô!"

Thế nhưng Tôn Vũ Dương xỏ vào một ống tay áo, rất trấn tĩnh đáp:

"La Lan, đừng hy sinh tất cả mọi thứ nữa. Thái độ của tôi đối với anh, hôm qua đã nói hết rồi. Lập tức đi làm việc của anh đi."

Cô để chiếc áo đơn màu xanh xám treo hờ trên một bên vai, rồi quay người nửa mặt về phía Phương La Lan, khoác lấy cánh tay phải của anh, khẽ đẩy anh ra khỏi cửa phòng.

Phương La Lan đã trải qua một ngày buồn bực chưa từng thấy. Anh cũng không biết mình đã thay đổi chủ kiến bao nhiêu lần, không chỉ vì lo lắng "làm sao để làm hòa với vợ", mà còn vì do dự "có nên làm hòa với vợ hay không". Còn về thái độ của Tôn Vũ Dương, anh cũng có một cách lý giải khác; anh cảm thấy hành động của Tôn Vũ Dương có khi chính là đang thăm dò xem anh có quyết tâm ly hôn hay không. Chẳng phải cô đã từng ôm anh rồi sao? Chẳng phải cô đã thản nhiên phô bày cơ thể quyến rũ trước mặt anh sao? Việc này chẳng khác nào coi anh như người tình! Thế nhưng cô lại muốn đẩy anh vào vòng tay của một người phụ nữ khác, làm gì có người nào kỳ lạ, chuyện nào kỳ lạ đến thế chứ? Kinh nghiệm đối với phụ nữ của Phương La Lan, không cần giấu giếm cũng biết là rất ít, anh tuyệt đối không thể ngờ tới rằng trên đời này ngoài kiểu phụ nữ như vợ mình ra, còn có người như Tôn Vũ Dương; anh thực sự đã hoang mang và lạc lối. Mặc dù Tôn Vũ Dương bảo anh hãy nhờ Lưu tiểu thư giúp đỡ, nhưng anh không có dũng khí đó; anh cũng không tin Lưu tiểu thư vốn hiền lành, xưa nay không giỏi ăn nói lại có thể khuyên nhủ vợ mình thay đổi ý định.

Thế nhưng, lay lắt đến khoảng sáu giờ chiều, Phương La Lan rốt cuộc cũng tìm được Lưu tiểu thư, nhờ cô giúp đỡ. Lưu tiểu thư nhận lời; và nói rằng vốn đã khuyên nhủ rồi, ngày mai sẽ lại tiến hành một cuộc khuyên giải dài hơi hơn.

Sau khi gặp Lưu tiểu thư, Phương La Lan đi thẳng về nhà; lòng anh nhẹ nhõm hơn nhiều. Sự nhẹ nhõm này có thể giải thích theo hai cách: một là anh cảm thấy trách nhiệm đã trút hết sang cho Lưu tiểu thư, hai là nếu Lưu tiểu thư vẫn vô ích, thì anh cũng có cớ để nói với Tôn Vũ Dương.

"Trần Trung tiên sinh vừa mới tới. Cái này là do anh ấy mang tới."

Phương thái thái cố ý bước ra từ sự bận rộn chuẩn bị bữa tối để nói với anh, đồng thời đưa cho anh một mẩu giấy.

Đây là thông báo triệu tập cuộc họp đặc biệt của Huyện đảng bộ, thảo luận về đề nghị của Hiệp hội Nông dân về việc thực thi bãi bỏ các loại sưu cao thuế nặng. Phương La Lan vốn đã nghe nói nông dân bốn vùng gần đây thường xuyên kháng thuế, quan thu thuế xuống nông thôn, nông dân không nể nang gì mà chặn lại, còn nói: "Chẳng phải là bãi bỏ sưu cao thuế nặng sao? Còn tới thu cái gì nữa!" Nay Hiệp hội Nông dân có đề nghị chính thức này, nghĩ là bốn vùng càng làm loạn dữ dội hơn rồi.

Phương La Lan bỗng cảm thấy xấu hổ. Gần đây anh vì mối tình kỳ quái kia mà vô tình bỏ bê không ít việc đại sự của Đảng quốc. Quyền lực của Huyện đảng bộ dường như đều bị Hồ Quốc Quang, kẻ vốn bị coi là không đáng tin cậy, thâu tóm hết cả. Nghĩ đến đây, anh thành tâm mong mỏi mâu thuẫn giữa mình và vợ sớm kết thúc, để an tâm làm việc vì nước.

"Trần tiên sinh đã đợi rất lâu, có chuyện muốn nói chuyện trực tiếp với anh; xem ra việc này rất quan trọng đấy."

Phương thái thái lại nói. Ánh mắt nhìn vào gương mặt đang trầm ngâm của Phương La Lan.

"Chắc là anh ấy muốn trao đổi ý kiến với mình trước đây mà. Nhưng này, Mai Lệ, em lúc nào cũng quá vất vả, em xem hai bàn tay lấm lem hết rồi kìa!"

Khi Phương La Lan nói, anh nắm lấy tay vợ một cách đầy thương yêu; kể từ sau lần rạn nứt trước đó, anh đã không còn nắm đôi bàn tay này nữa, một phần là tôn trọng ý kiến của vợ, một phần là chính bản thân cũng thấy ngượng ngùng.

Phương thái thái để mặc cho tay bị nắm suốt nửa phút, mới như tỉnh lại mà rút tay ra, vừa đi vừa nói:

"Cảm ơn lòng tốt của anh. Xin anh đừng lo chuyện của em."

Phương La Lan đột nhiên dấy lên một cảm giác vừa căng thẳng vừa sung sướng trong lòng. Lời của vợ, trong lúc giận dỗi lại hàm chứa nỗi oán hận; hành động của vợ, trong sự cự tuyệt lại hàm chứa niềm lưu luyến. Đây là điều mà bất kỳ người đàn ông nào cũng không thể dửng dưng, Phương La Lan sao có thể là ngoại lệ? Trong tâm trí đang chao đảo, anh ăn bữa tối, cố ý tìm thêm vài chuyện để trò chuyện với vợ. Khi nghe thấy vợ dặn dò người giúp việc từng việc một những chuyện cần làm vào ngày mai, rồi tiến lại gần phòng ngủ, anh bỗng nhiên thoát ra khỏi sự do dự, anh phát sinh một dũng khí lớn lao, vội vàng chạy theo vào căn phòng ngủ đã xa cách mười mấy ngày, ôm chặt lấy vợ vào lòng, dùng vô vàn nụ hôn nồng nhiệt bịt kín sự giận dỗi của vợ, đồng thời nói một cách vội vàng:

"Mai Lệ, Mai Lệ, tha thứ cho anh đi! Anh đau khổ chết mất!"

Phương thái thái không nhịn được mà bật khóc. Nhưng cũng không nhịn được mà càng dùng sức ép sát vào lồng ngực Phương La Lan, dường như muốn ép trái tim đang đập loạn nhịp của mình vào lồng ngực anh.