Ngày hôm sau, quý cô Tĩnh mãi đến hơn mười giờ sáng mới thức dậy. Chuyện đêm qua tựa như một giấc mộng đẹp, tuy dư vị vẫn còn đọng lại nhưng lại mơ hồ không sao nhớ rõ. Nàng nhớ mình đã trải qua một đêm hôn mê như người say rượu, chuyện thường ngày vốn sợ nghĩ tới, thì đêm qua lại không sao kìm lòng được mà làm. Hoàn toàn là bị động ư? Tĩnh tự xét lương tâm mà nói: "Không phải." Bây giờ nghĩ kỹ lại, không đành lòng từ chối yêu cầu của Bão Tố, tuy quả thật cũng là một nguyên nhân, nhưng phần lớn vẫn là do bản năng thúc đẩy và sự thôi thúc của tính tò mò. Vì tự giác bản thân không phải là bị động, vị tiểu thư kiêu ngạo này tuy không muốn người khác biết chuyện, nhưng về mặt chủ quan lại cảm thấy an tâm hợp lý.
Nhưng giờ đây khi bị bỏ lại ở đây, nỗi buồn trống rỗng lại vây lấy nàng. Quả thực không phải là cô đơn, mà là nỗi buồn trống rỗng, giống như đứa trẻ sau khi đã có được món đồ mình muốn, liền phát hiện ra "hóa ra cũng chỉ có vậy thôi", rồi lại thấy chán chường. Con người vốn là loài vật kỳ lạ. "Hy vọng" luôn kích thích nó tiến lên, nhưng khi "hy vọng" đã biến thành "sự thật" và trôi qua rồi, thì lại cảm thấy bình thường nhạt nhẽo; đặc biệt là những hy vọng vui vẻ đó, luôn không khiến người ta thỏa mãn, thừa nhận là đúng như dự tính.
Bây giờ quý cô Tĩnh ngồi trước bàn viết, tay trái chống cằm, thẫn thờ trầm ngâm. Sự mệt mỏi về sinh lý càng làm tăng thêm sự chán chường của nàng. Ánh mặt trời chiếu lên người, nàng cảm thấy bực bội; chuyển sang ngồi trên chiếc sập mây nơi góc tường, nàng lại chê âm u. Ngồi thì mỏi lưng, nằm trên giường thì lại thấy đầu óc căng phồng. Nàng cứ đi đi lại lại trong phòng không ngừng. Ra ngoài đi dạo ư? Một mình thì có thú vị gì chứ? Xe cộ chạy ngược chạy xuôi, người qua đường chen lấn như đi tìm kẻ thù, vốn là những thứ nàng ghét nhất.
"Ở nhà, thời tiết thế này mới là dễ chịu nhất." Tĩnh vô thức thốt ra câu này. Cảnh vật quê nhà lập tức hiện lên trước đôi mắt mệt mỏi của nàng; những cánh đồng mạ như tấm thảm xanh trải ra trên những ngọn núi nhấp nhô như sóng, hoa đỗ quyên nở rộ nơi lưng chừng núi tựa như lửa cháy, đúng như bài đồng dao nói: "Thảm gấm đỏ, màn lụa hồng". Gió mát từng đợt từng đợt đưa tới tiếng nước chảy róc rách của guồng nước và tiếng hát cấy lúa đứt quãng. Đến chiều tối, bên con suối trước làng, bao giờ cũng có một hai con bò vàng ngoan ngoãn đứng đó uống nước, trẻ chăn bò thì đánh bài dưới gốc cây du lớn bên bờ suối, cho đến khi người nhà gọi to hai ba tiếng mới lững thững dắt bò về. Trái mơ đã lớn lắm rồi, mẹ bao giờ cũng bận rộn một hai ngày ngâm mơ xanh trong nước muối, rồi phơi khô đem làm mứt đường - đây là món quà vặt Tĩnh thích ăn nhất. Hỡi ôi! Quê hương đáng yêu! Tuy Tĩnh rất ghét việc những người hàng xóm và họ hàng khi gặp nàng và mẹ cứ chép miệng nói: "Cô Tĩnh ngày càng xinh đẹp! Sao vẫn chưa định chuyện chồng con? Cậu hai nhà họ Vương ở phía sau núi năm nay vừa tròn hai mươi, trông người thực sự rất được..." Nàng lại ghét cái sự hủ lậu, bế tắc và tĩnh lặng như chết của quê nhà. Thế nhưng quê hương rốt cuộc vẫn là quê hương đáng yêu, người ở đó ai cũng có một tấm lòng chất phác, nóng bỏng.
Một viễn cảnh hiện ra. Tĩnh như đã ở quê nhà. Nàng ngồi trên tảng đá sáng bóng dưới gốc cây du lớn trước cửa - hệt như cảnh tượng bảy tám năm về trước - đang đọc một tờ tạp chí mới xuất bản. Mẹ từ trong nhà bước ra, Bão Tố theo sau; con chó vàng già A Kim, con của nó là Tiểu Hoa giống như lính hộ vệ chạy quanh nữ chủ nhân, vẫy cái đuôi nhỏ, nhìn chăm chăm vào mặt nữ chủ nhân, như thể đang nói: "Con đã hiểu chuyện rồi!" Trên môi mẹ treo một nụ cười từ ái như thường lệ.
Trên gương mặt của Tĩnh trong ảo tưởng cũng thoáng hiện một nụ cười ngọt ngào, nhưng "thực tại" ngay lập tức đẩy tấm màn gấm của ảo tưởng ra, lại một lần nữa tóm lấy vật tế thần của nó. Quý cô Tĩnh thở dài tiễn biệt ảo ảnh vừa tan biến, vẫn là vô cùng chán chường. Ảo tưởng cũng như mọi loại thuốc kích thích, lúc đó quả nhiên cho nàng sự tê liệt tạm thời, nhưng sau đó lại bắt nàng phải trả giá bằng nỗi buồn bã gấp bội.
Tĩnh ngồi xuống bàn viết, cầm bút lên, muốn ghi lại vài cảm xúc, mới viết được mười mấy chữ, cảm thấy không vừa ý, lại xóa đi. Nàng lật giở sách vở một cách lộn xộn, muốn tìm một bài văn tâm đắc thường ngày để đọc, nhưng xem được hai ba dòng lại vứt sang một bên. Mặt bàn thực sự bừa bãi không ra làm sao, nàng vô thức cầm sách vở, mảnh giấy, văn phòng phẩm lên muốn sắp xếp lại, chợt chạm phải một cuốn sổ tay nhỏ bìa da lạ mắt, trên bìa dán một mẩu giấy dài hình chữ nhật, đề một câu của Kropotkin: "Dù ở thời đại nào, giữa những nhà cải cách và cách mạng, chắc chắn đều có những người theo chủ nghĩa vô chính phủ."
Tĩnh biết cuốn sổ nhỏ này là của Bão Tố, không biết đặt trên bàn từ lúc nào, quên chưa mang đi. Nàng tiện tay lật xem một chút, vài mảnh giấy rơi ra. Một tấm ảnh phụ nữ, đập vào mắt trước tiên, trên đó còn viết chữ: "Tặng Bão Tố thân yêu. 9-6-1926, Kim Lăng." Sắc mặt Tĩnh hơi biến đổi, gạt tấm ảnh ra, lấy một mảnh giấy khác xem, là một lá thư. Nàng đọc một hơi, đôi môi thoắt cái tái nhợt, đôi mắt trở nên nhỏ và đỏ hoe. Nàng lại cầm tấm ảnh đó lên xem kỹ. Người phụ nữ đương nhiên là không quen biết, hơn nữa tấm ảnh cỡ hai tấc, chụp cũng không rõ lắm, nhưng nhìn dáng vẻ đó - đôi tóc mai bồng bềnh, áo ngắn, váy dài, tôn lên vòng eo thon thả - hình như cũng là một cô gái u nhàn xinh đẹp. Trong lòng Tĩnh như có một tảng đá lớn đè nặng, mạch máu ở thái dương cố chấp đập nhanh liên hồi, nàng cầm tấm ảnh của người không quen biết đó, cứ ngẩn người ra. Nàng nhẩm lại một câu trong thư: "Tình yêu chân thành, thuần khiết, mãnh liệt của anh khiến em không thể không từ bỏ tất cả, bất chấp tất cả!" Nàng nhắm mắt lại, cắn đôi môi mất máu của mình, cho đến khi hiện lên vết đỏ bằng hạt gạo. Toàn thân nàng run rẩy, không phân biệt được là đau khổ hay phẫn nộ. Tấm ảnh từ tay nàng rơi xuống bàn, nàng dang hai tay ra, dựa lưng vào ghế, đờ đẫn nhìn bầu trời. Nàng không thể nghĩ, nàng cũng không có tư tưởng gì cả.
Như thể vừa giãy giụa hết sức rồi giành được chiến thắng, ý thức của nàng hồi phục lại, những ngón tay cứng đờ và run rẩy lại cầm tấm ảnh đó lên xem. Nàng máy móc lẩm nhẩm câu đó: "Tặng Bão Tố thân yêu. 9-6-1926, Kim Lăng." Nàng chợt nhớ ra: ngày 9 tháng 6, chẳng phải đúng là ngày Bão Tố tự nói là ngày anh ta yêu cầu Tuệ cho một câu trả lời cuối cùng sao! Lúc đó, người con gái đáng thương trong ảnh này lại viết lá thư đó, gửi tặng biểu tượng của cả tâm hồn! Lúc đó, nàng ấy đáng thương, chắc hẳn đang bận rộn làm những giấc mộng đẹp đẽ ngọt ngào! Tĩnh như một người ngoài cuộc, vừa thương hại người con gái bị lừa dối đó, lại vừa mừng thay cho Tuệ. Nàng tạm thời quên đi nỗi đau của chính mình. Nàng máy móc suy đoán người con gái không quen biết kia giờ đã biết sự thật chưa? Nếu đã biết rồi, thì là tâm trạng thế nào? Nhẫn nhịn ư? Hay là đấu tranh?
Nàng tò mò lật tiếp cuốn sổ nhỏ kia, lại phát hiện một tờ giấy, viết mấy dòng này: "Đã nhận được thư. Nay gửi thêm một trăm đồng. Soái tọa đối với báo cáo của túc hạ, phần lớn là trống rỗng, vô cùng bất mãn. Từ nay về sau mong túc hạ điều tra xác thực, nhất định phải có được địa điểm cơ quan và tên tuổi những người cầm đầu. Nếu không, bỉ nhân cũng lực bất tòng tâm, tiền trợ cấp của túc hạ sẽ nảy sinh vấn đề đấy. Hãy tự liệu lấy, không nói nhiều nữa..." Vì không phải thư tình, Tĩnh đã gạt mảnh giấy này sang một bên, đột nhiên mấy chữ như nhảy ra khuấy động tư tưởng của nàng: "Soái tọa... báo cáo... tiền trợ cấp." Nàng xem lại một lần nữa, mọi chuyện đều đã rõ ràng. Mật thám, mật thám! Hóa ra người thanh niên bày tỏ sự đồng cảm và đến đây chỉ vì đọc sách này lại không hơn không kém chính là một mật thám đang nhận tiền trợ cấp của cái gọi là "Soái tọa" nào đó! Như thể đang cầm vật độc, Tĩnh quăng mạnh mảnh giấy nhục nhã và cuốn sổ nhỏ đó xuống đất. Một cảm giác không thể nói thành lời, từ tâm khảm nàng xông thẳng lên đầu mũi.
Nàng chạy đến trước giường, ném mình lên giường, mặt vùi vào chăn. Nàng không thể nhịn được nữa mà bật khóc! Người đáng yêu của hai mươi tiếng trước, vậy mà quá nhanh đã phơi bày bộ mặt xấu xa hèn hạ gớm ghiếc. Anh ta là kẻ săn đuổi phụ nữ lăng nhăng! Anh ta còn là một tên mật thám bán thân vô sỉ! Anh ta là kẻ lừa đảo, là tiểu nhân, là ác quỷ! Thế mà chính mình lại bị một kẻ như vậy làm hoen ố sự trong trắng của trinh nữ! Tĩnh đột ngột nhảy lên, chạy đến bên cửa, cài chốt, như thể Bão Tố đang đứng ngoài cửa, cưỡng ép muốn xông vào.
Bây giờ tư tưởng duy nhất của quý cô Tĩnh là làm sao để thoát khỏi "người yêu" như ác quỷ của mình. Tiếng còi tàu hỏa ủ ủ truyền đến từ nhà máy gần đó, lúc này đúng mười hai giờ. Trong lúc vội vã, Tĩnh nghĩ ra một kế. Nàng lấy một hai bộ quần áo, vài món vật dụng, lại nhặt hai lá thư, một tấm ảnh và cuốn sổ nhỏ, đều giấu trong người, khóa cửa rồi đi. Ở phòng khách, thấy người phụ nữ trẻ của chủ nhà đang ngồi trước cửa sổ làm gì đó. Người phụ nữ trẻ dịu dàng xinh đẹp này, lúc này hiện trong mắt Tĩnh đáng yêu hơn thường ngày; giống như gặp lại người thân sau loạn lạc, Tĩnh đột nhiên cảm động, gần như muốn ôm lấy cô, kể lể từ đầu đến cuối nỗi đắng cay trong lòng mình. Nhưng rốt cuộc chỉ nói một câu: "Đột nhiên bị ốm, giờ phải vào bệnh viện đây. Khỏi bệnh sẽ quay lại."
Người phụ nữ trẻ đồng cảm gật đầu, tiễn Tĩnh ra khỏi cửa, dường như đối với cuộc sống thiếu nữ hoạt bát và tự do của nữ sinh viên mà vô cùng ngưỡng mộ. Cô ngẩn người một lúc lâu, rồi lại cúi đầu, máy móc làm nốt việc khâu vá của mình.
