Ba người bị bắt từ lâu đã được thả, huyện trưởng vẫn tiếp tục tại chức.
Đây đều là chủ trương của Lý Khắc, Hồ Quốc Quang vốn không hài lòng; nhưng Lý Khắc có thể chỉ huy ủy viên nông hiệp, Hồ Quốc Quang cũng không còn cách nào, chỉ đành ôm hận mà thôi. Sau khi nông dân giải tỏa vòng vây huyện thự, Hồ Quốc Quang liền nói với những người trong công hội cửa hàng rằng, Lý Khắc quá mềm yếu, quá thỏa hiệp, lần này quần chúng đã thất bại một cách đáng tiếc và oan uổng.
Nhưng giả sử Hồ Quốc Quang biết rằng trong túi Lý Khắc lúc này đã có một tờ lệnh là "bắt giữ Hồ Quốc Quang", thì chắc chắn hắn sẽ nói Lý Khắc không chỉ mềm yếu thỏa hiệp, mà còn là phản cách mạng.
Mãi đến tối hôm đó, khi Phương La Lan và Trần Trung kể lại tội trạng của Hồ Quốc Quang, Lý Khắc mới công bố việc xét xử; ông lúc ấy nói:
"Hồ Quốc Quang vốn là tên hào thân hạng ba của huyện này, nửa tháng trước, có người ở tỉnh đã tố cáo hắn, liệt kê những việc xấu xa trước đây và màn đen của việc giải phóng tỳ thiếp gần đây. Tỉnh đảng bộ sớm đã điều tra xác thực, quyết định bắt giữ, nay giao phó cho tôi thực thi. Lúc nãy đã nhờ huyện trưởng chuyển lệnh cho công an cục trưởng đi bắt giam rồi. Ngày mai khi huyện đảng bộ họp, tôi còn phải đến dự để giải trình."
Phương La Lan và Trần Trung ngạc nhiên gật đầu, cũng không tránh khỏi vài phần hổ thẹn. "Nếu bàn về hành động của hắn sau khi trà trộn vào đảng bộ," Lý Khắc nói tiếp, "đều là đeo mặt nạ cách mạng, thực chất là làm trò cũ của bọn hào thân mưu lợi riêng, làm việc gian tà; đặc biệt đáng ghét là hắn còn muốn nắm giữ thế lực của công hội và nông hiệp, làm căn cứ cho việc làm ác của hắn. Người này rất gian trá, giỏi che đậy, chẳng trách các anh đều bị hắn lừa."
"Không chỉ giỏi che đậy, mà còn rất biết đầu cơ. Nhớ lại hồi đầu xuân năm nay khi có làn sóng nhân viên cửa hàng, hắn liền chủ trương quyết liệt, đầu cơ trục lợi, nhờ đó mà chui vào được đảng bộ. Bây giờ nghĩ lại, lúc đó thái độ của chúng ta đối với vấn đề nhân viên cửa hàng quá mềm yếu, ngược lại đã tạo cơ hội cho Hồ Quốc Quang đầu cơ."
Phương La Lan nhớ lại chuyện cũ, không khỏi cảm thán như đang hối hận mà nói.
"Mềm yếu tất nhiên không được, nhưng quá cứng rắn, cũng dễ làm hỏng việc. Hồ Quốc Quang là hạng đầu cơ trục lợi, tất nhiên là chuyện khác, như Lâm Bất Bình chẳng hạn, dường như đều phạm phải thói xấu quá cứng rắn."
Trần Trung bày tỏ ý kiến khác biệt.
Lý Khắc mỉm cười; trên khuôn mặt nghiêm nghị của ông, có thể thấy một vẻ không đồng tình. Ông nhìn Phương La Lan, dường như đang chờ xem anh còn điều gì muốn nói.
"Mềm yếu và cứng rắn, cũng không thể cố chấp không thay đổi, đôi khi đều phải dùng đến;" sau khi thấy Phương La Lan khẽ gật đầu, Lý Khắc lại nói tiếp. "Căn bệnh lớn của mọi việc ở đây trước đây, vẫn là không có nhận thức rõ ràng, gặp việc thì do dự, cử chỉ không dứt khoát. Cần mềm cần cứng, dùng không thỏa đáng. Có khi bề ngoài nhìn là mềm yếu, thực ra là nhận thức không rõ, không dám làm, vì mềm yếu mà rốt cuộc vẫn đang làm. Có khi bề ngoài nhìn là rất cứng rắn, thực ra vẫn là nhận thức không rõ như vậy, chỉ một mực hành động mù quáng. Cho nên mọi công việc đều là làm theo kiểu đụng đâu làm đó, chứ không phải nghĩ kỹ rồi mới làm. Sau này mọi người nhất định phải có nhận thức rõ ràng trước đã. Đối với một số công việc bắt buộc phải làm, vì thời cơ chưa tới, tất nhiên không ngại tạm thời tiến hành một cách mềm yếu, nhưng nhất định phải là đang ở đó làm, chứ không phải là quên mất không làm."
Lý Khắc lạnh lùng trừu tượng giảng giải, dường như xem rất nghiêm trọng. Nhưng "nhận thức luận" và "mềm cứng luận" nhạt nhẽo này làm cho Phương, Trần hai người rất cụt hứng, cuộc trò chuyện liền dần dần không còn sôi nổi. Trần Trung ngay cả chính sách của phía tỉnh mà anh đã ấp ủ từ lâu muốn hỏi cũng quên mất, thấy thời gian không còn sớm, liền cùng Phương La Lan rời khỏi vị phái viên thấp bé đó. Trên đường, Trần Trung khẽ nói với Phương La Lan:
"Người của tỉnh lần này đến, lợi hại hơn lần trước nhiều. Nhưng mà quá cao ngạo. Ông ta nói công việc của chúng ta chẳng ra gì, lại phê bình chúng ta nhận thức không rõ. Cứ như chúng ta là lão nhà quê, đến ý nghĩa cách mạng, đến đảng nghĩa, cũng đều nhận thức không ra!"
Phương La Lan trầm ngâm gật đầu một cái, không trả lời.
Nhưng ví dụ về việc nhận thức không rõ lại ập đến ngay.
Hồ Quốc Quang lại trốn thoát, và còn kích động nhân viên cửa hàng chống lại Lý Khắc. Công hội nhân viên cửa hàng lại phát tuyên ngôn, chất vấn nghiêm khắc nguyên nhân vì sao Hồ Quốc Quang bị tội. Huyện đảng bộ vì thế công bố báo cáo của Lý Khắc về việc xét xử Hồ Quốc Quang, nhưng công hội nhân viên cửa hàng vẫn họp, yêu cầu Lý Khắc đến giải thích những điểm nghi vấn trong báo cáo. Trước khi họp nửa giờ, Lâm Tử Xung nghe được một tin không hay, đặc biệt tìm đến Lý Khắc, khuyên ông không nên đến dự.
"Hôm nay bọn họ nào có phải mời anh đến giải thích, đơn giản là dụ anh đến, muốn dùng vũ lực đối phó anh."
Lâm Tử Xung nói rất nghiêm túc, giọng nói cũng có chút biến đổi, dường như nguy hiểm lớn lao đã hiện hữu trước mắt.
Lý Khắc rất bình tĩnh lắc đầu, vẫn chậm rãi mặc chiếc áo Tôn Trung Sơn bằng vải thô màu xám của ông vào.
"Đây là chuyện hoàn toàn có thật. Nếu anh đi, sợ có nguy hiểm đến tính mạng!"
"Anh nghe những chuyện vô căn cứ này từ đâu ra?"
"Tôn Vũ Dương đặc biệt báo cáo cho tôi. Cô ấy lại là người lấy tin từ chỗ đáng tin cậy. Anh phải biết: báo cáo của Tôn Vũ Dương từ trước đến nay đều cực kỳ chính xác. Anh không thấy vẻ hoảng hốt đó của cô ấy à!"
"Dẫu có nguy hiểm, cũng vẫn phải đi."
"Anh có thể thoái thác là có việc đột xuất, phái một người thay mặt đi dự."
"Không được! Nhân viên cửa hàng bị Hồ Quốc Quang mê hoặc đã sâu, tôi cho nên càng phải đi giải thích, khiến bọn họ tỉnh ngộ."
"Hôm nay có thể không đi, sau này anh định một ngày, hẹn những người phụ trách của họ đến huyện đảng bộ nói chuyện là được rồi."
Lý Khắc rất kiên quyết lắc đầu, xem đồng hồ, chậm rãi lấy mũ đội lên đầu.
"Vì anh nhất định phải đi," Lâm Tử Xung có vẻ rất thất vọng thở dài nói, "cũng nên có chút phòng bị chứ!"
"Chẳng lẽ mang cả vệ đội đi sao? Anh yên tâm."
Lý Khắc nói xong mỉm cười, cứ thế thản nhiên bước đi.
Lâm Tử Xung ngẩn ngơ đứng đó vài phút, gương mặt kiên quyết trầm tĩnh của Lý Khắc vẫn như đang hiện trước mắt. Điều này khiến Lâm Tử Xung cũng dần bình tĩnh lại, lại đâm ra nghi hoặc báo cáo của Tôn Vũ Dương chưa chắc đã chính xác, hoặc giả, chính là anh nghe nhầm lời; lúc nãy quá vội vàng, chỉ nghe Tôn Vũ Dương nói một câu "Bọn họ muốn đánh Lý Khắc", liền chạy tới đây, không chừng vế sau của cô ấy còn có chữ "nhưng" nữa.
Lâm Tử Xung không nhịn được tự cười; dù sao anh không có việc gì, liền lại nhìn về phía hội phụ nữ đi tới, muốn tìm Tôn Vũ Dương hỏi cho rõ ràng.
Không một chút gió, ánh mặt trời chiếu xuống rất gay gắt, con phố nhỏ đó nóng bức như một cái lồng hấp vậy. Lâm Tử Xung men theo mái hiên nhà người ta ở phía không bị nắng chiếu, rảo bước đi. Khi đi qua một cánh cổng lớn đóng vài tấm vải bố, nghe tiếng đàn ông nói chuyện từ trong cửa vọng ra, rất quen tai; anh chợt nhớ ra đây hình như là giọng của Hồ Quốc Quang, liền giảm tốc độ bước chân lắng nghe, nhưng đã đổi thành tiếng cười khúc khích nhẹ nhàng của đàn bà, nghe tiếp thì lại im bặt.
Mãi mới đi đến hội phụ nữ, không ngờ Tôn Vũ Dương lại không có ở đó; trên cửa phòng lại như thường lệ để lại một mẩu giấy: "Tôi đến huyện đảng bộ rồi." Lâm Tử Xung mồ hôi đầy người, không muốn đi nữa, liền ngồi trong phòng khách đọc báo cũ, chờ Tôn Vũ Dương về. Anh lật qua ba tờ báo cũ, lại thay nghe hai cuộc điện thoại không biết từ đâu gọi tới hỏi Tôn Vũ Dương, thấy mặt trời đã ngả về tây, liền định quay về, vừa khéo Tôn Vũ Dương thong thả đi về.
"Được, anh lại ở đây mát mẻ! Lý Khắc bị đánh rồi!"
Tôn Vũ Dương vừa gặp mặt đã nói câu này. Lâm Tử Xung suýt nữa nhảy dựng lên.
"Thật sao? Đừng đùa." Anh nói.
"Đùa cũng tốt. Anh tự đi mà xem."
Tôn Vũ Dương nói giọng rất nghiêm túc, Lâm Tử Xung không thể không tin; anh liên tiếp hỏi: Đánh thế nào? Có bị thương nặng không? Bây giờ người đang ở đâu? Tôn Vũ Dương rất không kiên nhẫn trả lời:
"Chưa nói được một câu đã đánh nhau. Vết thương đại khái không nhẹ. Anh tự đi mà xem."
"Người ở đâu cơ?"
"Chẳng phải ở chỗ cũ, trong phòng của ông ta đấy thôi. Xin lỗi, không tiếp được, tôi phải thay quần áo tắm rửa đây."
Lâm Tử Xung nhìn Tôn Vũ Dương bước vào trong, vươn vai một cái; anh cảm thấy thái độ của Tôn Vũ Dương đáng ngờ: Tại sao phải vội vã chạy trốn như vậy? Có lẽ "câu chuyện bị đánh" từ đầu chí cuối, đều là do cô ta bịa ra để lừa mình. Anh lại đi vào tìm Tôn Vũ Dương, thấy cửa phòng cô đóng chặt, gọi cũng không chịu mở.
Lâm Tử Xung khi về đến huyện đảng bộ, lại biết Tôn Vũ Dương không hề lừa anh. Vết thương của Lý Khắc, phải mười ngày mới có thể hồi phục. Lâm Tử Xung rất tiếc vì sự can ngăn của mình không được áp dụng, đến nỗi nông nỗi này, nhưng người bị thương kia lại lắc đầu nói:
"Bị đánh cũng tốt. Điều này khiến đại đa số quần chúng càng nhìn rõ Hồ Quốc Quang là hạng người nào. Hơn nữa kẻ ra tay đánh chỉ là số ít. Tôi thấy rất nhiều người giúp tôi bảo vệ tôi. Nếu không, có lẽ đã mất mạng rồi."
"Chưa đợi anh nói một câu, bọn họ đã đánh sao? Rốt cuộc anh chưa hề giải thích!"
"Hình như tôi chỉ nói được bốn chữ 'thưa các vị đồng chí', thì đã đánh nhau rồi. Mặc dù miệng tôi chưa giải thích cho bọn họ, nhưng vết thương của tôi, chính là lời giải thích mạnh mẽ nhất."
Lời của Lý Khắc có lẽ là có lý, tuy nhiên trên thực tế sự việc ông bị đánh chính là chiếc vòng đầu tiên trong một chuỗi mắt xích âm mưu phản động. Lâm Tử Xung từng đề nghị tại huyện đảng bộ phải cải tổ công hội nhân viên cửa hàng, và điều tra làm rõ những kẻ hành hung, tiến hành trừng trị, nhưng Trần Trung và những người khác sợ kích động phản ứng, càng thêm rắc rối, chỉ dùng một tờ lệnh khiển trách để đối phó cho xong chuyện. Chiều hôm đó, trong huyện thành bỗng đến mười mấy thanh niên mặc quân phục xám, dây lưng chéo, dáng vẻ rất chật vật, qua một đêm, liền vội vã đi lên tỉnh. Ngay lập tức từ Thanh Phong Các ở phố trước huyện lan ra nhiều tin tức cực kỳ đáng sợ. Theo báo cáo tổng hợp của nhà đưa tin nổi tiếng Lục Mộ Du, chính là: có một đội quân phản đối chính phủ tỉnh từ thượng nguồn xuôi dòng mà xuống, trong ba bốn ngày tới là đến huyện; lúc đó, cái gì gì đó do tỉnh phái tới, nhất định phải bắt lấy đem bắn —
Nhiều người tính toán kỹ lưỡng, lúc này trong huyện thành chỉ có một Lý Khắc đang bị thương là do phía tỉnh phái tới.
Nhưng lại có một thuyết khác, lại hoàn toàn khác biệt. Đây là báo cáo của một thầy bói chữ vừa từ cầu Ngũ Tinh ngoài thành tới; ông ta trợn tròn mắt, lạnh lùng nói:
"Hừ! Kẻ đáng giết còn nhiều lắm! Phụ nữ cắt tóc là phải giết, người mặc áo xanh áo vàng cũng phải giết, kẻ từng cầm lao lại càng phải giết! Tên từng đăng trong sổ sách của công hội, nông hội, đương nhiên cũng phải giết! Tôi tận mắt thấy rồi. Giết, giết! Nước sông sẽ biến thành máu! Đây gọi là trời trong nắng rạng đỏ rực rỡ!"
Lời của thầy bói chữ, đến sáng sớm ngày hôm sau đã biến thành những tờ giấy nhỏ, không biết từ lúc nào, bị không biết là ai dán trên khắp các đường phố ngõ hẻm. Giữa chừng còn có tờ giấy vuông lớn hơn, viết đầy những lời kiểu như "Các người... mau chóng... ngọc đá cùng nát, hối hận thì đã muộn". Buổi trưa, tờ giấy vuông nhỏ tương tự, lại biến thành truyền đơn, công khai rải trên thị trường. Không khí toàn thành một phút một phút ngày càng trở nên căng thẳng.
Chập tối, sau cuộc họp khẩn cấp, huyện công hội và nông hội ra lệnh cho đội tuần tra xuất quân, các đường phố trọng yếu đặt trạm gác, và yêu cầu công an cục hỗ trợ bắt giữ những kẻ lưu manh phát truyền đơn và giấy nhỏ. Đại cục dường như đã ổn định hơn một chút.
Lý Khắc biết được những tình hình này, đặc biệt mời Phương La Lan, Trần Trung đến nói chuyện. "Nguyên nhân hỗn loạn trong thành," Lý Khắc nói, "đại khái có hai. Phe Hồ Quốc Quang và hào thân mới liên kết gần đây, tự nhiên muốn có chút cử động, đây là một; lời đồn về hành động quân sự ở thượng nguồn, làm tăng thêm khí thế của hào thân, đây là hai. Hiện tại đoàn thể nhân dân đã bắt tay trấn áp hoạt động của bọn phản động, huyện đảng bộ cũng nên có chút công việc thiết thực."
Nghe xong lời này, Phương La Lan trầm ngâm; Trần Trung trả lời trước:
"Huyện đảng bộ không quyền không dũng, thì làm thế nào đây?"
"Ngày mai chúng ta phải họp phiên họp tạm thời để thảo luận biện pháp." Phương La Lan cũng nói.
"Họp cũng phải họp. Quan trọng nhất là đảng bộ phải có thủ đoạn kiên quyết, phải đứng ở vị trí chủ động, dùng sức mạnh của đội tuần tra và nông quân để trấn áp bọn phản động. Ngày mai họp, có mấy việc cần làm: một là lập tức bắt giữ những tên hào thân và kẻ tình nghi đang ẩn nấp trong thành, hai là trừng trị bọn lưu manh côn đồ, ba là yêu cầu huyện trưởng giao cảnh bị đội cho đảng bộ chỉ huy — bây giờ cảnh bị đội trở thành vệ đội riêng của một mình huyện trưởng là rất không đúng."
Lý Khắc nói xong, mắt nhìn vào mặt Phương, Trần hai vị. Hai vị tạm thời im lặng không nói.
"Bắt giữ bọn phản động trong thành, sợ là không dễ đâu nhỉ? Trên mặt bọn chúng có viết chữ đâu."
Phương La Lan cuối cùng do dự thốt ra ý kiến nghi ngờ.
"Huyện trưởng không chịu giao cảnh bị đội, thì làm sao đây?"
Trần Trung cũng vội vàng tiếp lời.
"Nếu tố giác, tự nhiên sẽ có người đến báo cáo." Lý Khắc trả lời Phương La Lan trước, ông lại quay mặt nhìn Trần Trung nói, "Huyện trưởng không có lý do gì không cho cảnh bị đội trấn áp bọn phản động. Vạn nhất ông ta kiên quyết không chịu, có thể trực tiếp tuyên truyền với cảnh bị đội, khiến họ giác ngộ.
Nếu vẫn không được, thì thẳng thắn tước vũ khí một trăm người này."
Phương, Trần hai người dường như đều biến sắc. Họ đoán chắc Lý Khắc chắc chắn là vết thương bị viêm, không tránh khỏi thần trí không tỉnh táo, cảm thấy nói chuyện tiếp nữa, còn có những lời kỳ quái kinh người hơn; thế là họ nhìn nhau, liên tục nói "Ngày mai họp là được", lại khuyên Lý Khắc không cần lo lắng, tịnh dưỡng bệnh thể, liền lui ra ngoài.
Sáng hôm sau, cuộc họp đã được mở, ý kiến của Lý Khắc cũng đã được đưa ra; mọi người nhìn nhau, không nói gì. Im lặng mất năm phút, người chủ tịch là Phương La Lan mới miễn cưỡng nói:
"Ba phương pháp, lý do đều rất đầy đủ, chỉ là làm sao thi hành, không thể không thảo luận chi tiết. Việc liên quan đến toàn cục, đồng chí huyện đảng bộ không tiện toàn quyền quyết định; ý tôi không bằng triệu tập liên tịch hội các đoàn thể, mời cả huyện trưởng đến dự, thảo luận chi tiết biện pháp. Các vị ý thế nào?"
Các vị tham dự đang định giơ tay tán thành, bỗng một người phụ nữ đỏ mặt hổn hển chạy vào. Cổ vuông của chiếc áo vải lanh màu be của cô đã bị xé rách, để lộ nửa bờ vai.
Câu đầu tiên của cô là:
"Lưu manh đánh hội phụ nữ rồi!"
Tất cả ánh mắt trong phòng đều mở to tròn, tất cả cái miệng đều kinh hãi kêu lên.
Phương La Lan còn coi là bình tĩnh, dùng mu bàn tay phải lau vệt mồ hôi gấp trên trán, vừa nói:
"Vũ Dương, ngồi xuống nói chậm rãi thôi."
"Tôi vừa dậy, đang viết một bức thư trong phòng, bỗng bên ngoài có người hét lớn lên, lại nghe tiếng kính vỡ, tôi chạy ra khỏi phòng muốn xem thử, thì nghe tiếng kêu quái dị của đàn ông hét đả đảo công thê, kẹp theo cả tiếng kêu khóc của phụ nữ. Tôi biết không ổn, vội chạy cửa bên, nào ngờ ngoài cửa đã có người canh gác, là một thanh niên mười tám mười chín tuổi. Hắn chặn tôi lại... cổ áo cũng bị hắn xé rách, cuối cùng bị tôi vùng thoát, chạy thoát ra. Chuyện sau đó, tôi không biết nữa."
Tôn Vũ Dương vừa thở hổn hển, vừa nói một cách lộn xộn. Trên cánh tay trắng như tuyết của cô cũng có vài vệt đỏ, nghĩ là do bị vặn vẹo lúc thoát thân gây ra.
"Rốt cuộc có bao nhiêu lưu manh?"
"Mặc áo gì? Có mang vũ khí không?"
"Người hội phụ nữ đều chạy hết rồi à?"
"Nghe tiếng phụ nữ kêu cứu không?"
Những quý ông hồn xiêu phách lạc lúc này tranh nhau hỏi dồn. Nhưng Tôn Vũ Dương lắc đầu, tay ấn vào ngực, không còn lời nào nữa.
Thế là có người chủ trương phái người đi điều tra, có người nói muốn gọi một cú điện thoại hỏi thử.
Tôn Vũ Dương vừa xoa ngực, vừa sốt sắng nói:
"Mau bảo công an cục phái cảnh sát đi trấn áp đi! Nói nhảm nữa, hội phụ nữ sắp bị lưu manh chà đạp xong rồi!"
Câu này mới nhắc nhở mọi người: Hội phụ nữ đại khái vẫn còn bị lưu manh chiếm đóng. Sau khi gọi điện thoại, mọi người lại ngồi bàn tán xôn xao, phỏng đoán xem bọn lưu manh có thực hiện hành vi cưỡng bức đối với phụ nữ hay không, hỏi Tôn Vũ Dương sao lại thoát thân được, tên lưu manh chặn cô trông như thế nào; quên sạch sành sanh việc chính hôm nay đến đây. Nhưng lúc này, tiếng chuông điện thoại lại vang lên chói tai. Bành Cương tưởng chắc chắn là công an cục gọi về báo, hớn hở chạy lại nghe, nhưng chỉ "Ồ, ồ" hai tiếng, lập tức sắc mặt tái mét, quăng ống nghe điện thoại, giọng run rẩy gọi:
"Lưu manh đến đánh chúng ta rồi!"
"Cái gì! Điện thoại của công an cục sao? Anh nghe nhầm rồi phải không?"
Phương La Lan vẫn hỏi với vẻ như còn bình tĩnh, nhưng những hạt mồ hôi to tướng đã không nghe lệnh mà từ trên trán chui ra.
"Không phải công an cục... Huyện nông hiệp nhắn... bảo chúng ta đề phòng."
Môi của Bành Cương run lên dữ dội.
Lúc này, tên lính cần vụ trong đảng bộ hớt hải chạy vào, theo sau là người gác cổng cũng hoảng hốt không kém. Lính cần vụ nói, hắn nhìn thấy trên phố một đám cướp, lôi theo mấy người phụ nữ trần truồng, gào thét chửi bới diễu hành, còn gào to: "Đánh huyện đảng bộ đi!" Người gác cổng không nhìn thấy gì, hắn là người đầu tiên nhận được tin xấu do lính cần vụ mang tới, cho nên cũng thẳng tiến vào trong.
Việc này còn sai được sao? Lính cần vụ nhìn thấy mà. Hơn nữa, nghe đi, tiếng hú hét đang giống như cơn bão ẩn hiện ập tới. Đôi mắt đẹp của Tôn Vũ Dương vẫn còn dư chấn cũng không tránh khỏi đờ đẫn. Cả căn phòng là những gương mặt hoảng sợ, miệng mất đi tác dụng. Lâm Tử Xung dường như còn có gan, anh quát lính cần vụ và người gác cổng mau đi đóng cửa lớn, lại kéo Tôn Vũ Dương nói:
"Cô gọi điện thoại cho phó đội trưởng cảnh bị đội, bảo ông ta phái quân tới."
Tiếng hò hét, càng gần hơn, kẹp theo tiếng chiêng; còn có tiếng chó hoang sủa điên cuồng gần hơn nữa. Trần Trung với vẻ mặt khổ sở nhìn quanh bốn phía, dường như muốn tìm một chỗ trốn. Bành Cương đã cởi áo khoác, lấy chút mực bôi lên mặt. Phương La Lan dùng hai mu bàn tay thay phiên nhau rất bận rộn lau mồ hôi gấp trên trán, lặp đi lặp lại tự nhủ:
"Không có chút vũ lực nào là không được! Không có chút vũ lực nào là không được!"
Đột nhiên, tiếng chó hoang sủa dừng lại; một tiếng hò hét ầm ầm, dường như ngay ngoài tường, làm rung tê liệt tâm trí của mọi người trong phòng. Người gác cổng kiễng chân chạy vào, hoảng loạn nhưng khẽ giọng nói:
"Đến rồi, đến rồi; đánh vào cửa lớn rồi. Làm sao đây?"
Quả nhiên tiếng đánh cửa như giã trống cũng nghe thấy rồi. Tên lính cần vụ phi như bay chạy vào. Dường như bọn lưu manh đã tấn công vào cửa lớn. Tiếng hò hét giết chóc làm rung cả những mảnh kính trên cửa sổ. Sàn gỗ cũ trong phòng cũng răng rắc rung chuyển lên; đó là vì bắp đùi của mấy vị quý ông không khách khí mà run rẩy trước ở đó rồi.
"Cảnh bị đội sắp tới rồi! Cố chịu thêm năm phút — mười phút nữa, là xong thôi!"
Tôn Vũ Dương lại xuất hiện trước mặt mọi người, gấp gáp nói. Mọi người mới nhớ ra cô vốn là đi gọi điện thoại xin cứu viện. Ba chữ "cảnh bị đội" nhấc bổng tinh thần lên một chút, mọi người lại có chút sức sống. Phương La Lan quát lính cần vụ và người gác cổng:
"Chạy vào làm gì! Mau đi chặn cửa lại!"
"Đem bàn ghế đều chặn vào cửa!" Lâm Tử Xung đuổi theo nói.
"Chỉ cần năm phút! Lại đây! Bê bàn đi chặn cửa lại!"
Bành Cương bỗng chốc chấn chỉnh lại, hai tay kéo chiếc bàn dài trong phòng họp liền kéo đi. Một hai người ra tay giúp khiêng. Ngoài cửa lớn, tiếng hò hét giết chóc đơn điệu hung tàn, cũng biến thành tiếng chửi bới và đánh đập hỗn loạn! Chiếc bàn dài vừa mới khiêng ra khỏi phòng họp, người gác cổng lại chạy vào, vẫn là khẽ giọng nói:
"Không sao nữa rồi! Đội tuần tra đến rồi! Đang đánh nhau ngoài cửa lớn đấy."
Mọi người miễn cưỡng thở phào nhẹ nhõm. Vừa mới kéo chiếc bàn dài đến cửa lớn, và khi chặn xong, bỗng nhiên, bành, bành! Tiếng súng giòn giã nhảy ra từ tiếng ồn ào sôi sục. Tiếp theo là tiếng đánh nhau xa dần và yếu dần. Cảnh bị đội cũng đến rồi, bọn lưu manh đại khái đã chạy trốn.
Nửa giờ sau, mọi việc đều rõ ràng: một đám lưu manh khoảng hơn ba mươi người, mang theo rìu, gậy gỗ, thước sắt, sau khi tập kích hội phụ nữ, liền vòng từ phố lạnh qua tấn công huyện đảng bộ; bọn lưu manh ở hội phụ nữ bắt được ba phụ nữ cắt tóc — một người hầu gái và hai hội viên tình cờ tới, trên đường bắt được năm sáu người trong nhóm đồng tử, dọc đường đánh đập, bị đội tuần tra đánh tan, và bị bắt được bốn năm tên.
Cuộc bạo động này, tất nhiên là do bọn hào thân ác bá chủ động mưu kế, và có quan hệ với Hồ Quốc Quang cũng là không nghi ngờ, vì trong số lưu manh bị bắt có một tên mười tám mười chín tuổi, mọi người nhận ra hắn chính là con trai Hồ Quốc Quang là Hồ Bỉnh. Hắn thẳng thắn nhận hành hung không hề che giấu, và nói, ở cổng bên hội phụ nữ, đã cưỡng hiếp một người phụ nữ xinh đẹp.
"Hừ! Ngày mai ngày kia đại quân tới, phụ nữ cắt tóc đều phải bị cưỡng hiếp đến chết, người trong đảng bộ đều phải bị bắn chết. Hôm nay coi như lão tử xui xẻo. Ngày mai sẽ có phần các người."
Tên lưu manh nhỏ này rất gan dạ gào thét, bước vào trại tạm giam của công an cục.
Chiều hôm đó, nông dân vùng ngoại ô vào hơn một ngàn người, hội hợp với công nhân nhân viên cửa hàng trong thành, lại mở đại hội quần chúng, bắt giữ Lâm Bất Bình của công hội nhân viên cửa hàng, vì hắn có hiềm nghi phe Hồ Quốc Quang, lại yêu cầu lập tức bắn chết những tên lưu manh bị bắt lúc sáng. Nhưng huyện đảng bộ hoàn toàn không có biểu hiện gì, cũng không có ai đến đại hội diễn thuyết. Lúc đó Lâm Tử Xung từng nói với Phương La Lan:
"Hào thân ác bá hung bạo biết bao! Ba người phụ nữ cắt tóc bị bắt ở hội phụ nữ, không chỉ bị luân hiếp, còn bị bọn chúng lột sạch quần áo, dùng dây sắt xuyên qua núm vú, từ hội phụ nữ kéo thẳng đến trước huyện đảng bộ, mới dùng gậy gỗ đâm vào âm hộ làm chết. Những thi thể đó, anh đều tận mắt thấy. Không bắn chết năm sáu tên lưu manh đó, còn ra thể thống gì nữa? Đảng bộ nên ủng hộ chủ trương của nhân dân, cố gắng tranh đấu với công an cục."
Tuy nhiên Phương La Lan chỉ khổ sở lắc đầu, lòng anh vô cùng rối loạn. Ba cái xác phụ nữ trần truồng đẫm máu, từ khóe mắt anh trôi nổi ra, nằm ngang trước mặt; đôi mắt lồi ra đầy oán hận, không động đậy nhìn anh, giống như đang chờ đợi câu trả lời của anh. Anh rùng mình, nhắm mắt lại. Ngay lập tức tiếng hò hét giết chóc của bọn lưu manh lại lấp đầy hai tai. Đồng thời có một giọng nói thấp nhỏ nhưng kiên cường cũng vang lên trong tim anh:
— Món nợ từ tháng Giêng, phải tính tổng cộng một lần thôi! Các người đã tước đoạt sự sống của người khác, khơi dậy mối hận thù nhân gian, bây giờ chính là tự gieo gió gặt bão đấy! Các người ép người ta đến đường cùng, không thể không dốc sức chống lại các người, các người quên rằng con thú bị dồn vào đường cùng vẫn sẽ phản kháng sao? Các người tạo ra bốn chữ "hào thân ác bá" thành vô số kẻ thù mới; các người đuổi đi bọn hào thân kiểu cũ, lại thay thế bằng bọn lưu manh kiểu mới cắm cờ cách mạng; các người muốn tự do, kết quả vẫn nhận được chuyên chế. Cái gọi là trấn áp nghiêm khắc hơn, cho dù thành công, cũng chẳng qua là tự các người tạo ra một sự chuyên chế khác ở khía cạnh mà các người không thể chế ngự. Nói cho các người biết nhé, phải khoan dung, phải trung hòa! Chỉ có khoan dung trung hòa, mới có thể tiêu trừ cuộc chém giết kinh hoàng đó. Bây giờ bắn chết năm sáu người, có tác dụng gì đâu nào? Đây trái lại là cây cầu dẫn đến cuộc chém giết dữ dội hơn đấy!
Phương La Lan thẫn thờ thở dài một tiếng, đè nén tiếng thì thầm trong đáy lòng, lại mở mắt ra, thấy hai con ngươi nhỏ của Lâm Tử Xung vẫn định định nhìn chằm chằm vào mình; bỗng nhiên hai con ngươi này động đậy, đen nổi lên trên, trắng chìm xuống dưới, biến thành hai khối tròn nhỏ quái dị trên đen dưới trắng; ôi! Đây rõ ràng là hai cái đầu, đây đích thị là hai cái đầu cắt tóc trên cổ cái xác phụ nữ đẫm máu! Câu nói "Phụ nữ cắt tóc đều phải bị cưỡng hiếp đến chết" lại vang lên bên tai anh. Anh cắn chặt răng, trên môi không tự chủ được lộ ra một nụ cười khổ.
Đột nhiên lóe lên, hai gương mặt lùi lại; vẫn là hai vật tròn nhỏ đen trắng phân minh. Nhưng lại động đậy, đen và trắng vội vàng qua lại, cuối cùng trở thành hai nửa trắng đen hoàn toàn, như hai quân cờ vây. Vô số thứ giống mũi tên, từ trong quân cờ vây bay ra, mỗi cái phân khu chồng chất trước mặt Phương La Lan, như hai ngọn núi nhỏ đối chọi; ngay lập tức hiện ra là hai đống núi nhỏ chồng chất những con mắt, đều nhìn chằm chằm vào ba cái xác phụ nữ đẫm máu nằm ngang ở giữa. Phẫn hận và bi thương, phun ra từ núi mắt một bên; nhưng không quan tâm, lạnh lùng, hoặc thậm chí là khoái ý, tỏa ra từ một núi mắt khác. Dải dài trông như tường gạch, nhanh chóng vây quanh hai núi mắt, đôi mắt chồng cao, bỗng nhiên cũng đổ sụp xuống, nằm phẳng trở thành hai nửa có màu sắc khác nhau. Ôi! Hai nửa, hai nửa thành phố có màu sắc khác nhau à! Tiếng thì thầm trong đáy lòng, bỗng lại vang dội đến mức có thể khiến Phương La Lan nghe thấy:
— Các người nói là phản động, là tàn sát sao? Tuy nhiên nửa thành phố là khoái ý!
Cơ bắp toàn thân Phương La Lan đột nhiên run lên, một tiếng "Ồ" nhọn hoắt thốt ra từ môi anh. Ảo giác đều lùi lại. Anh nhìn kỹ lại, chỉ mình anh ngơ ngác đứng đó, Lâm Tử Xung đã không biết đi đâu mất rồi. Mang theo trái tim nặng nề khác thường, Phương La Lan cũng chậm rãi lững thững đi về nhà.
Buổi tối, Phương thái thái sau một hồi cúi đầu lo âu suy nghĩ, nói với Phương La Lan:
"La Lan, ngày mai gió thanh không tốt, chỉ đành đem đứa trẻ Phương Hoa này gửi đến nhà dì nó trước thôi."
Một đêm đã trôi qua. Phương La Lan dậy từ sáng sớm, liền lên phố để quan sát. Ngoài dự đoán, khắp phố im ắng bất thường; không thấy một đồng tử đoàn nào, cũng không thấy một đội tuần tra nào. Vài cửa hàng vẫn mở cửa như thường lệ. Người đi đường tự nhiên rất ít, đó cũng chẳng qua vì thời gian còn sớm. Mà nông dân đi chợ sớm dường như cũng ngủ quên giờ, lại ngoại lệ không thấy một ai.
Phương La Lan nghi hoặc đi về phía huyện đảng bộ, đi ngang qua tiệm hàng kinh Vương Thái Ký, thấy trên cánh cửa tiệm khép hờ dán một tờ giấy đỏ, viết hai chữ "Hoan nghênh", mực vẫn chưa khô hẳn. Phương La Lan cũng không để ý, cúi đầu rảo bước. Đến góc ngoặt cuối đầu phía đông phố trước huyện, bỗng một giọng phụ nữ gọi anh nói:
"La Lan, anh chạy lung tung làm gì?"
Hóa ra là Tôn Vũ Dương. Cô mặc một chiếc sườn xám đơn vải tây màu xám bạc, trước ngực bằng phẳng, hình như là bó ngực rồi.
"Tôi ra ngoài xem tình hình trên phố. Hình như lòng người đã định, phố xá rất yên tĩnh."
Phương La Lan trả lời. Ánh mắt ngạc nhiên nhìn thẳng vào bộ ngực khác thường của Tôn Vũ Dương.
"Yên tĩnh? Không có chuyện đó đâu!" Tôn Vũ Dương lạnh lùng nói. Nhưng dường như cũng cảm thấy ý nghĩa khi Phương La Lan nhìn chằm chằm vào ngực cô, lại cười chuyển giọng hỏi: "La Lan, anh nhìn tôi khác lạ sao? Hôm nay tôi cũng bó ngực rồi, tránh cho quá gây chú ý đấy!"
Kiểu giọng đùa giỡn kiều mị này, làm Phương La Lan cũng bật cười; nhưng việc cải trang của Tôn Vũ Dương, cũng gây ra sự bất an mới cho Phương La Lan. Cho nên anh lại hỏi:
"Vũ Dương, rốt cuộc sao rồi? Tôi thấy rất yên tĩnh."
"Anh vẫn chưa biết sao?"
Phương La Lan lắc đầu với gương mặt ngạc nhiên của Tôn Vũ Dương.
"Đại cục đã không thể cứu vãn được nữa. Địch quân đêm trước đã đến một nơi nào đó, hôm nay nhất định phải tiến vào thành. Cảnh sát có hiềm nghi thông địch, cảnh bị đội cũng có một nửa không đáng tin, trong thành là không thể làm gì được. Bây giờ những người phụ trách của các đoàn thể nhân dân, đều phải đến Nam Hương. Đồng tử đoàn và đội tuần tra cũng toàn bộ đi theo. Sao anh đều không biết?"
Phương La Lan ngẩn người một hồi, mới nói:
"Đến Nam Hương để làm gì?"
"Ở lại trong thành chờ chết sao? Nam Hương có nông quân, có thể bảo vệ. Hơn nữa cảnh bị đội cũng có một nửa muốn đi."
"Đây là ý của ai?"
"Là ý của Lý Khắc. Đêm qua nhận được tin tức tiền tuyến, liền quyết định như vậy. Sau mười hai giờ đêm qua, rút toàn bộ trạm gác của đồng tử đoàn và đội tuần tra từ trên phố về, sáng nay bốn giờ liền cùng nhân viên các cơ quan xuất thành đi rồi."
"Huyện đảng bộ thì sao? Chúng tôi đều không biết."
"Lâm Tử Xung là biết. Anh ta cũng đi rồi. Tôi vốn định đến thông báo cho anh."
"Lý Khắc thì sao?"
"Cũng xuất thành đi rồi. Vết thương của ông ta còn chưa lành hẳn, không thể không đi trước một bước."
"Cô thì sao?"
"Tôi cũng phải đến Nam Hương, lúc này muốn đi thông báo cho cô Lưu, bảo cô ấy tránh đi."
Phương La Lan giống như rơi xuống hầm băng, nhịp đập của tim hầu như cũng ngừng lại; nhưng những hạt mồ hôi to như hạt đậu, lại không ngừng rỉ ra từ trên trán. Anh thế mà lại quên từ biệt Tôn Vũ Dương, quay người liền muốn đi.
"La Lan, mau mau cùng vợ anh xuất thành đi! Cô ấy cũng là người cắt tóc đấy! Hạ quyết tâm đi!"
Tôn Vũ Dương lại gọi anh lại, nói rất chân thành. Cô vẫn cười một cách rất bình tĩnh, rồi bỏ đi.
Phương La Lan rảo bước chạy về nhà, vừa vào cửa, liền giật mình: Trần Trung và Chu Thời Đạt đứng bên cửa sổ dài của phòng khách, ngẩng khuôn mặt lo âu nhìn trời; Phương thái thái cúi đầu dựa vào ghế mây. Dáng người Phương La Lan vừa xuất hiện, những lời nói đủ loại không nghe rõ của mọi người trong phòng khách, liền hỗn loạn ném tới. Phương La Lan vừa lau mồ hôi lạnh đầy đầu, vừa chỉ lo tự nói:
"Đáng sợ, đáng sợ! Tôi nhận được tin tức đáng sợ!"
"Có phải huyện trưởng bỏ chạy rồi không?" Trần Trung lo lắng hỏi.
"Chạy rồi à? Tôi lại không biết." Mắt Phương La Lan mở to kỳ lạ.
"Chạy rồi. Lúc nãy thời Đạt huynh nói."
"La Lan, sao anh đi ra ngoài nửa ngày trời! Chúng tôi lo chết đi được. Đứa trẻ Phương Hoa này, lúc nãy Trương tiểu thư giúp tôi đưa đến nhà dì nó rồi. Chúng ta làm sao bây giờ? Nghe tin tức cực kỳ xấu!"
Giọng Phương thái thái có chút run rẩy. Phương La Lan không trả lời vợ, lại trước tiên thuật lại lời của Tôn Vũ Dương một lượt, cũng không quên báo cáo tình trạng bố phòng bộ ngực của Tôn Vũ Dương.
"Tôn Vũ Dương rốt cuộc vẫn rất quan tâm." Phương thái thái giành nói trước với lời lẽ đầy gai góc, "La Lan, anh mau đến Nam Hương đi. Tôi thì không đi."
Trần Trung và Chu Thời Đạt đều lắc đầu.
"Mỹ Lệ, em lại đến gây sự rồi." Phương La Lan phát cáu, "Sao em không đi!"
"Phương thái thái, vẫn nên tránh đi một lúc là thỏa đáng, chỉ là đến Nam Hương cũng không phải là cách."
Chu Thời Đạt chậm rãi nói, gần như là một chữ lắc một cái vai.
"Đến Nam Hương chẳng qua là kế tạm thời. Đến đó rồi xem tình hình. Hoặc là đi Nam Hương đến Sa Thị, bên đó có tô giới, hơn nữa anh trai của Mỹ Lệ cũng ở bên đó."
Hai người đàn ông đều nói rất tuyệt. Phương thái thái dường như cũng tán thành.
"Trung huynh, anh thì sao?"
Phương La Lan cảm thấy yên tâm hơn một chút, lau khô giọt mồ hôi lạnh cuối cùng, nói với Trần Trung. "Anh ta thì không sao." Chu Thời Đạt thay lời trả lời. "Thực ra, La Lan huynh, anh cũng không sao; nhưng vì Hồ Quốc Quang quá hận anh, không thể không cẩn thận chút. Nghe nói vị này đã đến phía bên kia rồi."
Phương La Lan hiểu cái gọi là "phía bên kia" này là chỉ quân phản loạn từ thượng nguồn tới, rất cảm khái thở dài một tiếng.
Chu Thời Đạt ngẩng mặt nhìn ánh mặt trời, liền nói với Phương thái thái:
"Không sớm nữa! Mau thu dọn thu dọn liền đi thôi!"
Lời còn chưa dứt, Trương tiểu thư chạy vào; khuôn mặt trắng trẻo của cô ửng đỏ, hai búi tóc tròn song song đen nhánh của cô, cũng có chút lệch lạc. Rõ ràng là cô chạy quá vội.
"Địch quân đã đến cầu Ngũ Tinh rồi!"
Trương tiểu thư thở hổn hển nói.
"Á, cầu Ngũ Tinh sao? Cách thành chỉ có mười dặm thôi!"
Trần Trung nhảy dựng lên gào thẳng cổ họng.
"Trên đường nhìn thấy Chu Dân Sinh, anh ta nói. Đã có người chạy nạn rồi."
"Phương Hoa của tôi đâu?"
Phương thái thái nắm chặt lấy tay Trương tiểu thư, gần như rơi nước mắt.
"Đang yên đang lành ở nhà dì nó rồi. Mỹ Lệ, cô yên tâm. Cô và Phương tiên sinh thế nào?"
"Mười dặm đường cũng phải mất một tiếng mới đi hết, Mỹ Lệ, đừng hoảng."
Phương La Lan miễn cưỡng bình tĩnh, an ủi vợ.
Phương thái thái đem chuyện muốn đến Nam Hương nói cho Trương tiểu thư, lại kéo cô cùng đi.
Nhưng Trương tiểu thư nói:
"Tôi vốn định đến nhà cô ở ngoài cửa đông, tôi lại không cắt tóc, không gây chú ý đâu. Nhưng, các người đã muốn đi, thì vẫn mau đi đi, e là cửa thành sắp đóng rồi."
