(Trích từ tác phẩm Cuộc đời Henry của Wirt.)

“Thưa Ngài Chủ tịch,” ông cất lời, “bản tính con người vốn dễ đắm chìm trong những ảo ảnh của hy vọng. Chúng ta thường có xu hướng nhắm mắt làm ngơ trước một sự thật đau đớn—để rồi lắng nghe tiếng ca của nàng mỹ nhân ngư ấy, cho đến khi ả biến chúng ta thành loài cầm thú. Liệu đây,” ông đặt câu hỏi, “có phải là thái độ của những bậc hiền triết, những người đang dấn thân vào một cuộc đấu tranh vĩ đại và gian khổ vì tự do chăng? Hay chúng ta muốn thuộc về số đông những kẻ có mắt mà không thấy, có tai mà không nghe, dửng dưng trước những điều hệ trọng nhường ấy đối với sự sống còn trần thế của chính mình? Về phần mình, dù có phải trải qua bao nỗi đớn đau tâm can đi chăng nữa, ông vẫn nguyện tường tận mọi sự thật; nguyện biết rõ điều tồi tệ nhất, để từ đó mà chuẩn bị ứng phó.”

“Ông vốn chỉ có,” theo lời ông, “đúng một ngọn đèn để soi đường dẫn lối cho đôi chân mình; và đó là ngọn đèn của kinh nghiệm. Ông chẳng biết cách nào để phán đoán tương lai ngoài việc nhìn lại quá khứ. Và xét theo quá khứ, ông muốn biết trong suốt mười năm qua, hạnh kiểm của giới chức bộ trưởng Anh quốc có điểm nào để biện minh cho những niềm hy vọng mà các vị đại biểu vừa tự chuốc lấy sự khuây khỏa cũng như mang ra trước hội nghị? Phải chăng đó là nụ cười xảo trá mà người ta vừa dùng để tiếp đón bản thỉnh nguyện của chúng ta? Xin đừng vội tin, thưa ngài; đó sẽ là chiếc bẫy quăng ra cho bước chân quý vị. Đừng để bản thân bị phản bội bởi một nụ hôn giả dối. Hãy tự hỏi xem sự đón tiếp nhã nhặn này đối với bản thỉnh nguyện của chúng ta ăn khớp thế nào với những công tác chuẩn bị chiến tranh đang phủ kín các vùng nước và làm tối sầm đất nước chúng ta. Liệu những hạm đội và quân đội có cần thiết cho một sứ mệnh tình ái và hòa giải hay sao? Phải chăng chúng ta đã tỏ ra bất tuân đến mức không muốn hòa giải, để rồi phải dùng đến vũ lực nhằm thu phục lại tình cảm của chúng ta? Thưa ngài, xin đừng tự dối mình. Đó chính là những công cụ của chiến tranh và nô dịch—những lập luận cuối cùng mà các vị vua thường viện đến. Tôi xin hỏi các vị đại biểu, thưa ngài, những binh đoàn hùng hậu này có ý nghĩa gì, nếu mục đích của chúng không phải là ép buộc chúng ta phải cúi đầu quy phục? Liệu các vị có thể nêu lên bất kỳ động cơ nào khác khả dĩ hơn cho việc ấy chăng? Nước Anh có kẻ thù nào ở góc trời này, để phải huy động ngần ấy tàu chiến và quân đội tập trung lại? Không, thưa ngài, chẳng có kẻ thù nào cả. Chúng nhắm vào chúng ta; không thể nhắm vào ai khác. Chúng được phái đến để xiềng xích và đóng đinh vào người chúng ta những chiếc gông cùm mà giới chức bộ trưởng Anh đã nhọc công rèn giũa bấy lâu nay. Và chúng ta có gì [để] chống lại chúng? Hay chúng ta sẽ thử dùng lý lẽ? Thưa ngài, chúng ta đã thử cách đó trong suốt mười năm qua rồi. Liệu chúng ta còn điều gì mới mẻ để giãi bày về vấn đề này nữa chăng? Hoàn toàn không. Chúng ta đã lật giở vấn đề dưới mọi góc độ có thể; thế nhưng tất cả đều hoài công vô ích. Hay chúng ta sẽ viện đến sự nài nỉ và những lời khẩn cầu khiêm nhường? Chúng ta còn tìm đâu ra những ngôn từ nào chưa từng được dùng cạn kiệt? Xin các ngài, tôi tha thiết van xin, đừng tự dối mình thêm nữa. Thưa ngài, chúng ta đã làm tất cả những gì có thể làm được để ngăn chặn cơn bão giông đang chực chờ ập tới. Chúng ta đã thỉnh nguyện—chúng ta đã phản đối—chúng ta đã khẩn cầu—chúng ta đã phủ phục trước ngai vàng, và đã thiết tha nài xin sự can thiệp từ triều đình nhằm chặn đứng đôi bàn tay bạo ngược của nội các lẫn nghị viện. Những lời thỉnh nguyện của chúng ta đã bị phớt lờ; những lời phản đối của chúng ta chỉ càng chuốc thêm bạo lực và lăng mạ; những lời khẩn cầu của chúng ta bị ngó lơ; và chúng ta đã bị hắt hủi bằng sự khinh miệt ngay dưới chân ngai vàng. Thật vô ích biết bao, sau ngần ấy chuyện, nếu ta lại nuôi dưỡng niềm hy vọng viển vông về hòa bình và hòa giải. Chẳng còn lấy một chút không gian nào cho hy vọng nữa. Nếu chúng ta muốn được tự do—nếu chúng ta tâm niệm gìn giữ cho kỳ được những đặc quyền vô giá ấy mà chúng ta đã tranh đấu bấy lâu nay—nếu chúng ta không muốn hèn nhát từ bỏ cuộc đấu tranh cao cả mà chúng ta đã dấn thân, và đã thề nguyện không bao giờ buông xuôi cho đến khi đạt được mục tiêu vinh quang của cuộc chiến—thấy chăng, chúng ta buộc phải chiến đấu!—Tôi xin nhắc lại, thưa ngài, chúng ta buộc phải chiến đấu! Một lời hiệu triệu kêu gọi gươm giáo và hướng về Chúa tể các đạo quân, đó là tất cả những gì còn lại cho chúng ta!” “Họ bảo với chúng ta, thưa ngài,” ông Henry tiếp lời, “rằng chúng ta yếu đuối—rằng chúng ta không đủ sức đương đầu với một đối thủ quá ư đáng gờm. Nhưng đến bao giờ chúng ta mới trở nên mạnh mẽ hơn? Liệu có phải là vào tuần tới hay năm tới? Có phải là lúc chúng ta đã hoàn toàn bị tước vũ khí và khi một đội lính canh Anh được đồn trú trong từng ngôi nhà? Liệu chúng ta có thu nạp thêm sức mạnh từ sự dao động và chần chừ hay không? Liệu chúng ta có giành được phương cách kháng cự hiệu quả bằng cách nằm ngửa ra một cách vô tri, rồi ôm ấp ảo ảnh mong manh của niềm hy vọng, cho đến khi kẻ thù trói chặt tay chân chúng ta lại? Thưa ngài, chúng ta không hề yếu đuối, miễn là chúng ta biết tận dụng một cách đúng đắn những phương tiện mà Chúa tể thiên nhiên đã ban phác trong tầm tay. Ba triệu con người được vũ trang nhân danh chánh nghĩa thánh thiêng của tự do, và ở một đất nước như xứ sở chúng ta đang sở hữu, thì hoàn toàn bất khả chiến bại trước bất kỳ thứ lực lượng nào mà kẻ thù có thể tung ra chống lại chúng ta. Hơn thế nữa, thưa ngài, chúng ta sẽ không đơn độc chiến đấu. Có một vị Thượng đế công minh đang cai quản vận mệnh của các quốc gia, và Ngài sẽ dựng lên những người bạn để chiến đấu thay cho chúng ta. Cuộc chiến này, thưa ngài, không chỉ dành cho kẻ mạnh; nó dành cho những ai tỉnh táo, hoạt bát và gan dạ. Thêm nữa, thưa ngài, chúng ta chẳng còn sự lựa chọn nào khác. Dù chúng ta có đủ đê hèn để mong muốn điều đó đi nữa, thì giờ đây cũng đã quá muộn để rút chân khỏi cuộc chiến. Chẳng còn con đường rút lui nào ngoài sự quy phục và làm nô lệ! Những xiềng xích của chúng ta đã được rèn xong. Tiếng khua của chúng đã vang lên trên những đồng cỏ ở Boston! Chiến tranh là điều không thể tránh khỏi—và hãy để nó đến!! Tôi xin nhắc lại, thưa ngài, hãy để nó đến!!!”

“Thật vô ích, thưa ngài, khi cứ tìm cách giảm nhẹ vấn đề. Các vị đại biểu có thể hô hào hòa bình, hòa bình đi—nhưng chẳng có hòa bình nào cả. Cuộc chiến thực sự đã bắt đầu rồi! Cơn gió lốc tiếp theo thổi quét từ phương bắc sẽ mang đến tai chúng ta tiếng va chạm của gươm giáo vang trời! Các huynh đệ của chúng ta đã có mặt ngoài chiến trường rồi! Cớ sao chúng ta vẫn cứ đứng đây hoài phí thời gian? Các vị đại biểu thực sự mong mỏi điều gì? Các vị muốn điều gì đây? Liệu sự sống lại quý giá đến thế, hay hòa bình lại ngọt ngào đến mức có thể đánh đổi bằng xiềng xích và kiếp nô lệ hay sao? Xin Chúa Trời Toàn Năng hãy ngăn điều đó lại—tôi chẳng rõ người khác sẽ chọn con đường nào; nhưng riêng tôi,” ông hô vang, với cả hai cánh tay giang rộng hướng lên cao, hàng mày nhíu lại, từng nét mặt hiện rõ quyết tâm kiên định của tâm hồn, và giọng nói cất cao đến cực điểm của sự thán phục,—“hãy cho tôi tự do, hoặc cho tôi cái chết!” Xin xem thêm dưới mục Wirt.