Một buổi sáng chủ nhật đẹp trời, trong khi cánh đàn bà đi lễ nhà thờ, Ông Trùm đánh bộ đồ nông dân, quần xám rộng thùng thình, cái áo sơ mi xanh bạc màu, cái nón rộng vành bụi bám đen xì. Ông thường bảo mấy năm nay ông béo ra, lao động trên mấy luống cà chua cho khỏe người.

Thật ra ông yêu mảnh vườn này, yêu quang cảnh của nó mỗi sớm mai. Nó làm ông sống lại thuở ấu thời sáu mươi năm trước ở nơi quê cũ, nó gợi lại những ngày thanh thản, chứ không là nỗi hãi hùng đau xót vì cái chết của cha ông. Những luống đậu nhú những nụ hoa trắng nhỏ trên đầu ngọn, những dây đậu khỏe, xanh mướt cuốn trên rào. Cuối vườn là một thùng phân bò ủ, đó là thứ phân bón tốt nhất của nhà vườn. Gần đó là mảnh vườn vuông nho nhỏ, chung quanh rào bằng gỗ, do chính tay Ông Trùm nối buộc bằng dây kẽm để đám cà chua có chỗ leo.

Ông Trùm lật đật tưới vườn, vì sợ nắng lên cao làm cháy lá. Làm vườn thì cần cả nắng lẫn nước. Nhưng vô ý tưới cây lúc trời nắng gắt là tai hại.

Ông đi loanh quanh coi có cây nào có kiến không. Có kiến là có rầy. Vì rầy là thực phẩm của kiến mà, bởi vậy thấy kiến là phải xịt thuốc rầy ngay.

Ống tưới nước vừa xong thì mặt trời lên cao. Nhưng ông thoáng thấy có mấy cành non bị rớt khỏi rào, ông cúi xuống làm cho xong.

Thình lình mặt trời như sa xuống sát đầu ông. Những đốm vàng nhấp nháy khắp không gian. Thằng con lớn của Michael đang chạy về phía ông đang quỳ gối, ông thấy như thằng bé bị bao phủ làn ánh sáng chói lòa cả mắt. Ông biết tử thần đang ẩn núp trong vùng sáng chói lọi kia, để sẵn sàng đến hạ ông. Ông ngoắc tay cho thằng cháu nội tránh đi. Ngay lúc đó, ngực ông như nổ tung vì bị đập bằng búa, làm ông ngộp thở. Ông Trùm ngã chúi trên nền đất.

Thằng bé chạy vội vào gọi bố. Michael và mấy thằng gác cổng chạy ra vườn thấy Ông Trùm nằm bất động, hai tay quắp đầy đất. Cả bọn xúm lại khiêng ông vào hiện. Michael quỳ xuống, nắm tay ông, trong khi mấy thằng kia vội vàng gọi phone cho bác sĩ và xe cấp cứu. Ông Trùm ráng sức mở mắt nhìn con trai lần cuối.

Cú trụy tim làm mặt ông tái ngắt. Ông đã tới cõi rồi. Thoang thoảng ông nghe mùi của đất và ánh sáng vàng chói lọi mắt ông. Ông thì thào:

– Đời đẹp quá!

Ông đã tránh phải nhìn cảnh vợ, con khóc lóc. Ông chết trước khi đám đàn bà, con gái ở nhà thờ về, trước khi xe cấp cứu và bác sĩ tới. Ông chết, vây quanh chỉ có đám đàn ông, và nắm chặt tay ông là đứa con trai ông yêu quý nhất.

Đám tang Ông Trùm Corleone sang trọng, linh đình như một đám tang của Hoàng gia. Ngũ Đại Gia đều có mặt các Ông Trùm và các cố vấn. Đầy đủ gia đình Tessio và Clemenza. Tin Johnny Fontane về dự tang, bất chấp sự can ngăn của Michael, chạy những tít dài trên báo chí. Johnny tuyên bố với các phóng viên Ông Trùm là Bố Già, là cha đỡ đầu của nó, rằng nó chưa hề thấy ai tốt hơn ông, rằng nó vinh hạnh được về tỏ lòng kính trọng ông lần cuối cùng, dù ai biết chuyện và nghĩ thế nào, nó không quan tâm.

Đêm canh thức, cầu nguyện cho người quá cố được tổ chức tại tư gia Ông Trùm, theo phong tục cổ truyền. Lão chủ nhà đòn Amerigo Bonasera bỏ hết việc cửa hàng, tự tay chăm sóc cho ông bạn già thân thương, tỉ mỉ còn hơn một bà mẹ chăm chút cho con gái trong ngày cưới. Mọi người đều nắc nỏm diện mạo Ông Trùm vẫn trang nghiêm, cao nhã như khi còn sống. Nghe những lời bình phẩm đó, lão Bonasera rất hãnh diện và còn cảm thấy chút uy quyền nữa, vì chỉ có lão biết cái chết bất ngờ đã làm mặt mày Ông Trùm khủng khiếp cỡ nào.

Tất cả bạn bè, chiến hữu, thuộc hạ cũ đều đến dự. Lão chủ lò bánh Nazorine kéo theo cả vợ, con gái, con rể và bầy cháu ngoại. Đám ở Las Vegas về thì có Lucy Mancini, thằng Fred và vợ con Tom Hagen. Rồi cả các ông Trùm từ Los Angeles, Boston và Cleveland.

Rocco Lampone, Albert Neri cùng hai bạn già Clemenza, Tessio được phân công khiêng linh cữu cùng hai con trai Ông Trùm. Vòng hoa tràn ngập khắp từ trong ra ngoài.

Bên ngoài cổng rào, hàng đoàn phóng viên, các nhà nhiếp ảnh, lại có cả một xe tải nhỏ với những nhân viên FBI, kè kè cái máy quay phim, ráng thu hình ảnh của sự kiện này. Mấy anh nhà báo tìm cách lọt được vào trong, bị đám bảo vệ chặn ngay lại hỏi thẻ hành nghề và giấy mời. Tuy nhiên quý vị báo đài được đối xử ân cần, lịch thiệp, có nước giải khát đàng hoàng, nhưng chỉ được phép ở ngoài vào thôi. Khi có người trong nhà ra, cánh nhà báo tranh thủ hỏi mấy câu, nhưng chỉ gặp phải những bộ mặt lạnh như đá, không thốt nửa lời.

Hầu như suốt ngày, Michael phải ở trong văn phòng, cùng với Kay, Hagen, Fred để tiếp khách đến chia buồn. Michael tỏ ra rất đúng lễ nghi, kể cả khi có mấy anh tâng bốc nó là Bố Già, là ông Trùm Michael. Chỉ có Kay nhận thấy những khi ấy, mỗi chồng cô mím chặt.

Khi Clemenza và Tessio vào chia buồn, đích thân Michael rót rượu mời, và trong lúc chuyện trò, nó thông báo với hai lão, tất cả nhà cửa, cơ ngơi của gia đình Corleone ở đây đã được bán cho công ty phát triển xây dựng được giá rất hời, đúng như ông già tính toán.

Bây giờ thì tất cả đều hiểu rằng, toàn bộ giang sơn này sẽ chuyển đến miền Tây. Kế hoạch này đã được dự trù chỉ còn chờ Ông Trùm về hưu hay qua đời là được thi hành.

Nhiều người bảo nhau, có lẽ cũng gần mười năm rồi, từ ngày đám cưới con Connie và thằng Carlo, bây giờ có đông đủ mọi người về nhà này họp mặt như thế này. Michael nhìn qua cửa sổ xuống vườn. Nhớ ngày nào, trong đám cưới em gái, Michael cùng Kay ngồi trong khu vườn kia, chẳng hề ngỡ định mệnh lạ lùng đẩy đưa cuộc đời nó đi xa đến thế. Michael cũng nhớ lời bố khi hấp hối: "Đời đẹp quá!" Suốt đời Michael chưa hề nghe Ông Trùm thốt một lời về cái chết, dường như ông tôn trọng nó đến nỗi không dám tranh luận, triết lý về nó.

Đã tới ngày an táng Ông Trùm. Michael nắm tay Kay cùng với những người trong gia tộc bước ra vườn. Rồi lần lượt tới các caporegime, quân của họ, rồi đến những người từng mang ơn Ông Trùm. Lão chủ tiệm bánh Nazorine, bà quả phụ Colombo và mấy đứa con, rồi tới hàng đoàn người từng được ông cai trị một cách nghiêm khắc nhưng chính đáng trong thế giới của ông. Có kẻ từng là kẻ thù của ông cũng tới tỏ lòng tôn kính ông.

Michael quan sát tất cả với một thoáng cười thầm. Nó tự nhủ, nếu mình được chết với câu nói: "Đời đẹp quá!", thì mọi chuyện chẳng có gì quan trọng nữa. Nếu mình có thể tin đến thế, quả chẳng có gì đáng kể. Nó nguyện sẽ theo con đường của bố. Nó sẽ chăm lo cho con cái, gia đình, cho thế giới của nó. Nhưng cái thế giới mà con cái nó lớn lên phải là một thế giới khác. Chúng phải trở thành nhà khoa học, nghệ sĩ, bác sĩ, thống đốc, tổng thống. Nó phải được thấy con cháu hòa đồng vào cái gia đình chung của nhân loại. Nhưng nó, Michael Corleone phải là một phụ huynh có đầy đủ khôn ngoan, thận trọng, uy quyền để luôn theo dõi cái gia đình chung kia.