Hawaii, 1872

Dojun không bao giờ dạy cậu các bài hát. Dojun không bao giờ dạy cậu bất cứ thứ gì ngoài tiếng Nhật, chẳng hát bài gì mà chỉ ra lệnh làm việc, chạy việc vặt, đốn gỗ nặng, gánh những xô cá chép đến chỗ người hàng xóm ở xa tít dù người này chẳng bao giờ yêu cầu điều đó. Dojun thường muốn những thứ kỳ lạ: một bông hoa trên cành ngoài tầm với của Samuel, một hòn đá trên vách núi cao nhất ở Mũi Kim Cương, một cọng lông của con chim còn sống và làm tơ trên mái lanai.

Hoa và đá thì không thành vấn đề, Samuel đã học leo trèo và nhảy, thứ Bảy nào cậu cũng đi cùng Dojun tới Mũi Kim Cương, mười dặm cả đi và về, không nghỉ, và Dojun thường khó khăn lắm mới công nhận những chiến tích đầy khó nhọc đó bằng một cái gật đầu và thả chúng vào bát nước màu đen ở chỗ ngồi của Samuel tại bàn ăn tối. Khi đã ăn xong, Samuel mang bát nước vào phòng, nằm trên giường, chăm chú quan sát cái bát dưới đất, ngẫm nghĩ và tự hỏi có điều gì đặc biệt khiến Dojun chọn nó.

Nhưng lông chim thì vượt quá khả năng của cậu. Cậu đã quan sát con chim và tổ của nó hàng giờ liền, xem nó ăn gì, đậu ở đâu. Cậu đã trò chuyện với vài người bản xứ, học cách làm bẫy bằng lưới và cành cây dính nhựa. Cậu đã bẫy được một con chim sẻ, nhổ một cọng lông đuôi rồi thả nó đi.

Dojun im lặng nhận cọng lông. Bằng thứ tiếng Nhật còn bập bẹ, Samuel giải thích về cái bẫy, nhấn mạnh cách dính nhựa thông minh và việc chọn nơi đặt bẫy thế nào. Dojun lắng nghe mà không nói gì.

Bữa tối hôm đó không xuất hiện cái bát màu đen và cọng lông.

Samuel thấy xấu hổ, không biết vì sao mình thất bại hay thất bại như thế nào. Cậu đã dành nhiều buổi chiều đằng đẵng ngồi ngoài lanai và quan sát chim sẻ chuyền cành. Cậu đã trèo lên thân cây gần nhất và ngồi yên không chớp mắt, ngắm nhìn con chim bé tí qua lại giữa những tán cây khẳng khiu nằm ngoài tầm với.

Một ngày kia, cậu Robert vào phòng Samuel và gặp cậu đang luyện tập với cái gối cắm kim, cố gắng di chuyển thật nhanh để bắt kịp con chim bằng tay không. Robert nghĩ đó là một trò chơi; khi đó thằng nhóc mới sáu tuổi, và với

Samuel thì thằng nhóc khá khờ khạo, thậm chí bé Kai mới ba tuổi thôi đôi khi còn biết im lặng và suy nghĩ, còn Robert thì không bao giờ ngừng cựa quậy, nói năng hay khóc lóc, trừ lúc ngủ.

Samuel làm đồ chơi cho thằng nhóc bằng cách buộc một sợi dây vào cái gối, nhưng Robert quá vội vàng và hậu đậu đến độ chẳng bao giờ giật được mục tiêu trước khi Samuel dùng tay bắt lấy nó. Ngay cả khi nhắm mắt, Samuel cũng thắng được Robert, hết lần này tới lần khác, cho đến lúc thằng nhóc bắt đầu kêu khóc, tức tối la hét ầm ĩ mỗi khi nhận thất bại.

Phu nhân Tess đến và đứng nơi ngưỡng cửa với vẻ bực bội. Robert chạy tới chỗ bà, vùi mặt vào váy bà và khóc to đến mức không thể nói gì ngoài những tiếng nấc nghẹn.

Samuel đứng lên khi bà ôm chầm lấy đứa con trai. “Cháu xin lỗi,” cậu nói nhanh. “Cháu chỉ đùa cậu ấy thôi. Cháu xin lỗi.”

Cậu kiên nhẫn chờ đợi trong khi bà dỗ dành Robert, một cảm giác bất an cuộn trong dạ dày, làm hơi thở cậu như quánh lại và mắc kẹt trong lồng ngực. Bà vỗ lưng Robert, để nó khóc trên vai cho hết sạch cơn giận dỗi. Khi bà ngước lên, Samuel lùi lại, quan sát khuôn mặt bà, lo sợ sẽ thấy một cái cau mày phản đối. Cậu có cảm giác sợ hãi thầm kín rằng bà sẽ không muốn cậu nữa, bà sẽ nhận ra mình không thực sự ưa cậu, và căn phòng, nơi ở, chốn nương thân của cậu sẽ biến mất. Cậu không biết mình sẽ đi đâu, sẽ làm gì nếu bà bắt cậu phải đi, nhưng cậu chỉ mong bà muốn cậu ở lại.

“Đúng là hai đứa bé khờ khạo,” bà nói và chìa tay cho Samuel. “Qua đây và cho ta biết cháu đã bày trò gì khủng khiếp trêu ghẹo thằng nhóc này nào.”

Một cảm giác nhẹ nhõm choán lấy cậu trước nụ cười của bà. Cậu bước tới, và khi bà đặt tay trên vai cậu, cậu bỗng dưng làm một hành động mà cậu chưa bao giờ thực hiện suốt ba năm qua - túm chặt váy bà, dựa vào vòng tay bà, giữ chặt mối liên hệ bền vững duy nhất trong đời. “Cháu xin lỗi,” cậu thì thầm. “Cháu xin lỗi.”

Bà vuốt tóc cậu. Robert bất chợt vùng ra khỏi tay bà, đã hết sụt sịt và hướng tới một mối quan tâm khác. Phu nhân Tess để nó đi và đứng ôm chặt Samuel. Tiếng bước chân trần của Robert trên mặt sàn xa dần khi thằng nhóc chạy dọc theo hành lang.

Im lặng bao trùm lên họ. Những ngón tay bà xoa mái tóc cậu và ôm cậu chặt hơn. “Ta yêu cháu, Sammy,” bà dịu dàng nói. “Cháu an toàn khi ở đây với ta.”

Bà bà người duy nhất có thể gọi cậu bằng cái tên xưa cũ và đáng ghét đó, là người duy nhất biết nó. Không ai khác, kể cả Dojun, kể cả Ngài Gryphon, thấu hiểu được cuộc sống Samuel từng trải qua như bà. Bà đã ở đó. Bà đã chứng kiến. Và bà vẫn nói bà yêu cậu, và cậu ước mình có thể đứng tại nơi an toàn và đầy chở che này, giữ chặt lấy bà đến suốt cuộc đời.

Khi cậu ngước lên nhìn thì thấy bà đang chùi nước mắt. “Nào,” bà nói, có chút nghẹn ngào. “Cháu thấy đó, Robert cũng chẳng tức tối lắm đâu. Nhưng ta không nghĩ cháu sẽ vui vẻ khi trêu chọc thằng bé nữa, trừ phi cháu thích những cơn giận ầm ĩ.”

“Không, thưa bà,” cậu ngoan ngoãn nói, không buông tay ra.

Bà lấy khăn ra xì mũi. “Cười với ta nào, Samuel. Cháu chả mấy khi cười hết.”

“Vâng, thưa bà,” cậu nói, và cong môi.

Bà cầm chiếc khăn tay, và lắc đầu. “Tốt,” bà vui vẻ nói.

Cậu rời khỏi bà và tới chỗ cái tủ quần áo bằng gỗ kia. Thọc tay vào bên dưới những chiếc áo sạch, cậu mò thấy hòn đá màu nâu lồi lõm lấp lánh vụn xanh mang về từ vách núi ở Mũi Kim Cương. “Cái này cháu tặng bà,” cậu nói, và chìa nó ra trên lòng bàn tay.

Bà cầm hòn đá rồi nhìn nó, lăn nó bằng ngón tay, nhẹ nhàng chạm vào như thể đó là một báu vật. “Cảm ơn cháu,” bà nói. “Nó đẹp lắm.”

Lúc đó cậu đã mỉm cười. Nó không đẹp, thực sự thế, nhưng cậu vẫn cảm thấy ngượng ngùng pha lẫn vui sướng, và ngồi xuống sàn, nghịch sợi dây buộc cái gối cắm kim, giật nhẹ nó trên mặt gỗ láng bóng. Cậu nghe thấy bà xì mũi lần nữa.

“Cháu vẫn đang giúp Dojun đấy hả?” bà nói. “Cháu còn nhớ Gryf nói gì chứ, Samuel… cháu không phải làm những việc đó. Cháu không nên nghĩ mình cần phải làm việc.”

“Vâng, thưa bà.” Cậu đẩy cái gối tới lui. “Cháu vẫn nhớ.”

“Miễn là cháu học hành tử tế như trước, thì chỉ cần vui chơi là đủ.”

“Cháu thích làm việc,” cậu nói dán mắt vào khoảng sân giữa hai chân khoanh lại. “Cháu muốn làm những việc đó.”

Bà đứng yên lặng sau lưng cậu. Cậu cảm giác bà đang nhìn mình, thấy người nóng bừng lên và xúc động, nhưng cậu vẫn ngồi yên, bất động như đang ở trên cây cùng con chim, nhìn chăm chú xuống sàn nhà.

“Được rồi,” cuối cùng Phu nhân Tess miễn cưỡng cất tiếng. “Nếu cháu thật sự thích.”

“Có, thưa bà,” cậu nói. “Cháu thích mà.”

Bà đứng đó thêm một lát, rồi cậu nghe tiếng thở dài khe khẽ và tiếng váy sột soạt khi bà rời đi.

Buổi chiều hôm đó, cậu tìm mọi cách để bắt con chim sẻ. Cậu chờ trên cây, lao tới vồ lấy nó khi nó vừa bay đến, và rơi khỏi những tán cây. Dojun tìm thấy cậu đang nằm bất tỉnh dưới gốc cây. Samuel lờ mờ nhớ rằng viên quản gia đã đặt bàn chân trần lên nách cậu và kéo tay cậu, cơn đau khủng khiếp ngay khoảnh khắc trước khi cậu ngất đi. Và rồi Samuel tỉnh lại trên giường, nằm đó cả tuần lễ để cái vai bị trật khớp hồi phục trở lại.

Cậu sợ Dojun sẽ ghét bỏ mình. Một thời gian dài sau vụ đó, cậu không thể lấy đủ can đảm để nói chuyện với viên quản gia người Nhật. Khi Dojun đến gần, Samuel cố gắng thu mình lại để không bị nhận ra, lặng lẽ, bất động như con chuột náu mình trong bóng tối. Cho đến một ngày, Dojun bất ngờ gặp cậu khi đi qua phòng ăn vắng tanh. Samuel nghe thấy tiếng bước chân của ông, cậu chỉ kịp trốn ra sau cánh cửa và đứng im thin thít. Viên quản gia sắp xếp lại bàn ăn, đi quanh phòng trong tiếng đồ bạc leng keng.

“Cậu rất giỏi chuyện này phải không?” Ông nói bằng tiếng Nhật khi nghiêng người đặt một cái nĩa. “Kyojitsu rất khó học, thế mà cậu làm được rồi đấy.”

Samuel biết Dojun đang nói chuyện với mình, ở đây chẳng còn ai biết tiếng Nhật cả, Samuel không hiểu nghĩa của từ kyojitsu và cậu đoán chắc Dojun cũng biết điều này.

“Bọn ngốc chỉ biết dùng mãi một kiểu ngụy trang.” Dojun tiếp tục sắp xếp bàn ăn. “Shin là bản thân cậu trong tâm trí. Bản thân cậu trong tâm cậu. Itsuwaru là hóa thân thành thứ không phải cậu. Gộp cả hai lại, chúng trở thành kyojitsu. Lúc nào cũng là con hổ thì dễ dàng quá. Nếu cậu là con hổ, cậu làm mọi thứ một con hổ vẫn làm, di chuyển như một con hổ, chỉ sử dụng một hình thái duy nhất, là kata, của hổ. Nhưng nếu đối diện với con hổ lớn hơn thì sao? Thì cậu gặp phiền phức rồi. Tốt hơn là phải biết thêm kata của chuột nữa. Tốt hơn là phải biết cách thu nhỏ lại và giữ im lặng. Có thể con hổ to hơn mới không nhìn thấy cậu, và cậu còn sống để tiếp tục làm một con hổ.”

Samuel lắng nghe, giật nẩy mình ở đoạn Dojun nói về con chuột, cứ như ông nhìn thấu được tâm trí cậu. Nhưng giọng ông không tỏ ra giận dữ hay trách móc, mà như thể đó là chuyện tốt. Chầm chậm, Samuel hít một hơi thật sâu và bước ra từ đằng sau cánh cửa.

Dojun tiếp tục đặt đồ bạc lên bàn.

Một lúc sau, Samuel trịnh trọng cúi mình theo cách Dojun đã dạy cậu. “Cháu không lấy được lông chim,” cậu nói bằng tiếng Nhật. “Cháu rất xấu hổ, Dojun- san.”

Dojun đứng thẳng người lên và nhìn cậu. Nét đặc trưng của người ngoại quốc trên khuôn mặt ông làm cậu thêm yên tâm. Samuel chưa từng quen biết ai như Dojun: ông không bao giờ tỏ ra tức giận hay vội vã hay phấn khích. Cặp mắt phương Đông huyền bí khiến Samuel vừa vững dạ lại vừa tò mò.

“Sao phải xấu hổ?” Dojun ôn tồn nói. “Cậu đã lấy được chiếc lông, ngay lần đầu bằng một cái bẫy còn gì.”

Samuel do dự. “Cháu tưởng… làm thế mà sai. Ông đã không cho nó vào cái bát.”

“Cậu nghĩ quá nhiều. Làm sao cậu biết điều gì là đúng hay sai? Cậu hãy còn quá trẻ. Cậu muốn quá nhiều. Cậu muốn chiếc lông trong cái bát. Nên cậu đã làm gì nào? Cậu ngăn lộn cổ để có được điều đó. Tối nay ta sẽ bỏ một chiếc lông vào cái bát cho cậu. Như thế có làm cậu vui không?”

Samuel cau mày nhìn xuống chân mình. “Không ạ, Dojun-San.”

“Cậu khó chiều quá.”

Cậu ngước lên. “Cháu nghĩ ông mới khó chiều,” cậu nói bằng tiếng Anh, rồi lùi lại một bước và nắm quả đấm cửa, nản lòng vì sự hỗn xược của mình.

Dojun làm động tác tỏ ý không quan tâm. “Chẳng ai có thể làm hài lòng tất cả mọi người,” ông lẩm bẩm bằng tiếng Anh bồi, như thể khinh thường thứ tiếng Nhật bập bẹ của Samuel. “Phải biết khi nào nên dùng kata của hổ, khi nào dùng kata của chuột, Samua-kun. Phải hiểu biết.” Ông đấm tay vào dưới rốn. “Điều Dojun muốn nói là chuyện Samua-kun ngã cây chẳng có gì to tát. Thứ to tát chính là mặt đất cứng, phải không?”

Samuel dựa lưng vào cánh cửa, vuốt tay lên xuống trên mặt gỗ. “Nó cứng lắm không, Samua-chan?” Dojun hỏi.

“Rất cứng,” Samuel trả lời, đầu cúi thấp.

Dojun bắt đầu bày đĩa ra. Ông lại nói bằng tiếng Nhật. “Nếu ta dạy cậu cách lăn để giảm lực rơi thì sao?” ông hỏi. “Kỹ thuật đó tên là taihenjtsu ukemi. Ta có thể dạy cậu. Nhưng ta tự hỏi, chuyện đó thì có gì tốt với đứa bé muốn quá nhiều thứ này? Ta không thể đặt một cú ngã vào bát nước. Ta không thể cho cậu ta thứ cậu ta muốn. Nếu cậu ta học được cách ngã, đó là tất cả những gì cậu ta nhận được. Cậu ta chỉ học được cách biến đất cứng thành mềm. Nhưng điều đó thì có ý nghĩa gì với một cậu bé muốn những chiếc lông trong bát nước

“Đó không chỉ là chiếc lông trong bát nước,” Samuel yếu ớt chống chế bằng tiếng Anh. “Ông không hiểu gì hết.”

“Ta ngốc quá. Ngốc thật.”

“Cháu không nghĩ vậy.”

“Vậy ta thông minh hơn cậu à?”

Samuel vặn quả đấm cửa, thất vọng và ngượng ngùng. “Cháu không biết ông muốn gì!”

Dojun dừng lại và nhìn cậu. Ông mỉm cười.

Hai vai Samuel chùng xuống. Cậu nhìn Dojun trở lại công việc với những cái đĩa, chờ đến khi chúng được đặt đúng chỗ và viên quản gia chuẩn bị rời khỏi phòng.

“Dojun-San,” cậu thì thầm bằng tiếng Nhật. “Ông sẽ dạy cháu cách ngã chứ?”

“Thứ Bảy này,” Dojun nói, “cậu đi với ta lên núi Kim Cương lần nữa.”