CON ĐƯỜNG RA KHỎI MÁTXCƠVA bị đóng băng và mặc dù lốp xe tải đã được gắn xích đi tuyết thì tốc độ của họ cũng hiếm khi vượt quá mười lăm ki lô mét mỗi giờ. Gió và tuyết thổi quanh họ dữ dội đến mức như thể nó có lợi ích riêng nếu họ không tới được đích của gã. Cần gạt trên kính chắn gió, lắp vào mái cabin trước, khó khăn lắm mới giữ được một mảng nhỏ cửa sổ được sạch. Với tầm nhìn xa chưa tới mười mét, chiếc xe tải cố tiến lên. Leo cố gắng thực hiện chuyến đi trong điều kiện như thế này thì chẳng khác gì một sự liều lĩnh.
Leo ngồi khom lưng, bản đồ trải trong lòng, hai bên là Vasili và tài xế. Cả ba đều mặc như thể họ đang ở ngoài trời - áo khoác, găng tay, mũ. Cabin thép, mái thép và sàn thép chỉ được ủ ấm bởi hơi nóng còn sót lại từ cái động cơ ầm ầm. Nhưng ít ra thì cabin cũng che chở được trước thời tiết. Phía sau xe, chín mật vụ được vũ trang lỉnh kỉnh không được xa xỉ đến như vậy. Chiếc xe tải ZiS-151 được che mái bạt mà không khí lạnh và thậm chí cả tuyết vẫn luồn vào. Vì nhiệt độ có thể xuống đến âm ba mươi độ, mọi ngăn sau của chiếc ZiS-151 đều có một lò đốt bằng củi đóng vào sàn. Cái vật kỳ cục hình củ hành này chỉ có thể sưởi ấm cho những ai ngồi cách nó một sải tay, nên họ buộc phải túm tụm lại và thường xuyên đổi chỗ. Leo cũng đã nhiều lần ngồi ở đó: cứ sau mười phút hai người ngồi gần lò sưởi nhất sẽ miễn cưỡng rời xa chỗ ấm, tới chỗ lạnh nhất tít đầu kia ghế trong khi những người còn lại nhích lại gần.
Lần đầu tiên trong sự nghiệp của mình Leo có thể cảm thấy sự bất đồng trong đội của mình. Lý do không phải là sự khó chịu hay thiếu ngủ, lính của gã đã quen với điều kiện khắc nghiệt. Không, có gì đó khác. Có lẽ là việc đáng ra đã có thể né được nhiệm vụ này. Có lẽ họ không tin vào đầu mối Kimov. Nhưng gã đã yêu cầu lính của mình tin tưởng, và họ đã tin tưởng rồi. Đêm nay, gã cảm thấy sự thù nghịch, chống đối. Không tính tới Vasili thì gã không quen với chuyện này. Gã gạt ý nghĩ đó sang một bên. Ngay bây giờ, trong những mối bận tâm của gã, sự quý mến của mọi người nằm hạng bét.
Nếu giả thiết của gã tỏ ra là đúng, nếu kẻ khả nghi đang ở Kimov, thì Leo nghĩ có khả năng ông ta sẽ trốn đi khi trời mờ sáng, cho dù là tự đi hoặc có sự trợ giúp của người bạn. Leo đang liều mà đánh cược là họ sẽ đến ngôi làng kịp thời. Gã quyết định không điều động dân quân địa phương đóng ở Zagorsk, thị trấn lớn gần nhất, vì theo gã bọn họ không chuyên nghiệp, kỷ luật kém, và không được đào tạo đầy đủ. Thậm chí các sư đoàn MGB tại địa phương cũng không đáng tin cậy trong một chiến dịch như thế. Đã biết trước mình là người bị truy nã, khó có khả năng Brodsky sẽ đầu hàng. Ông ta sẽ chiến đấu tới cùng. Cần phải bắt sống ông ta. Lời thú tội của ông ta có tầm quan trọng tối cao. Hơn nữa, việc ông ta trốn thoát làm bẽ mặt cá nhân Leo và gã quyết tâm sửa chữa, quyết tâm rằng gã sẽ là người thực hiện vụ bắt này. Đây không đơn thuần là vấn đề danh dự. Cũng không đơn thuần rằng sự nghiệp của gã phụ thuộc vào sự thành công này. Hậu quả còn sâu xa hơn thế. Thất bại trong một vụ án gián điệp gây nhiều chú ý thế này có thể dẫn đến những lời cáo buộc rằng Leo đã cố ý phá hoại cuộc điều tra. Thất bại trong việc bắt kẻ bị tình nghi sẽ khiến gã bị vướng víu sâu hơn.
Nếu Brodsky không có ở Kimov, nếu Leo sai, thì Vasili sẽ là người đầu tiên đứng ra làm chứng tường tận việc cấp trên của hắn xem thường đầu mối khả quan Kiev. Đánh hơi thấy sự kém cỏi của gã, những người khác trong Ban chỉ huy, như những con thú bao vây con mồi bị thương, hầu như chắc chắn sẽ đứng ra tố cáo gã là chỉ huy kém cỏi, trong khi Vasill sẽ tự đứng ra ứng cử làm người kế nhiệm quá hợp lý của Leo.
Leo liếc qua thuộc cấp của mình, một kẻ điển trai và không kém phần gớm ghiếc - như thể vẻ điển trai của hắn ta được trát đầy lên cái tâm thối nát, một gương mặt anh hùng với trái tim của kẻ tay sai. Chỉ có những vết nhỏ nhoi nhìn thấy được trên vẻ mặt cuốn hút của hắn ta, ở khóe miệng, một kiểu cười hơi nhếch mép, nếu ta biết cách diễn giải nó, gợi cho thấy những suy nghĩ đen tối nằm sau cái vẻ bề ngoài tốt đẹp của hắn. Có lẽ nhận thấy mình bị chú ý, Vasili quay sang và cười, một cái cười mím môi, mơ hồ. Điều gì đó làm hắn hài lòng. Leo biết ngay chắc chắn có gì đó không ổn.
Gã xem bản đồ. Với dân số chưa đến một nghìn người, làng Kimov chỉ là hạt bụi trên tấm bạt Liên Xô. Gã đã báo trước tài xế không được trông chờ vào biển chỉ đường. Thậm chí với tốc độ mười lăm ki lô mét mỗi giờ ngôi làng này cũng có thể xuất hiện và biến mất chỉ trong lúc sang số. Nhưng khi Leo lần ngón tay theo chỗ dấu chỉ đường, gã bắt đầu ngờ rằng họ đã chạy quá chỗ rẽ. Bọn họ vẫn còn đang đi về phía Bắc trong khi lẽ ra phải đi hướng Tây. Vì gần như không thể xác định phương hướng dựa trên khung cảnh xung quanh thế này, gã tính toán họ đang ở đâu tính theo ki lô mét. Họ đã quá xa về phía Bắc. Lái xe đã đi quá.
- Quay lại!
Leo nhận thấy cả tài xế lẫn Vasili dường như không ngạc nhiên trước yêu cầu đó. Tài xế lắp bắp:
- Nhưng chúng ta không nhìn thấy lối ra.
- Chúng ta chạy quá rồi. Dừng xe lại.
Tài xế cho xe chậm lại, nhấp phanh để tránh bị trượt trên băng. Chiếc xe dần dần dừng lại, Leo nhảy ra và giữa trời bão tuyết bắt đầu hướng dẫn cho tài xế loay hoay quay xe ngoặt hình chữ u, chiếc ZiS-151 ngang gần bằng con đường. Xe mới quay đầu giữa chừng, tạo với đường thành một góc vuông thì tài xế dường như phớt lờ lệnh của Leo, lùi xe quá xa và quá nhanh. Leo chạy đến đấm thình thình vào cửa nhưng đã quá muộn. Một lốp sau đã lăn khỏi đường. Nó cứ quay tròn bất lực trong đống tuyết. Con tức giận của Leo bừng lên bởi lòng ngờ vực mỗi lúc một tăng đối với tên tài xế, anh ta dường như bộc lộ một mức độ kém cỏi không tin được. Vasili đã sắp đặt chuyến xe, và tài xế. Leo mở cửa cabin, quát lên:
- Cút ra!
Tài xế bước ra. Lúc này, các đặc vụ đằng sau xe cũng đã nhảy ra để xem xét tình hình. Họ nhìn Leo không hài lòng. Đấy là sự bực dọc do bị trì hoãn, về chính nhiệm vụ, hay là bực dọc vì sự lãnh đạo của gã? Gã không thể hiểu nổi. Gã ra lệnh cho một người giữ tay lái, trong khi cả đội, gồm cả Vasili, đẩy chiếc xe ra khỏi tuyết. Lốp xe xoay tròn, bắn bùn vào quân phục của họ. Cuối cùng, xích đi tuyết bám được mặt đường và chiếc xe tải tròng trành về phía trước. Leo cho tay tài xế thất sủng ra sau ngồi. Leo tự hỏi còn bao nhiêu người trong đội của gã đầu tư vào thất bại của gã thay vì thành công của gã. Cảm thấy đơn độc, bị cô lập trong đội của mình, gã cầm tay lái. Gã lái xe. Gã tìm đường. Gã sẽ đưa họ tới đó. Gã không thể tin ai được. Vasili vào xe ngồi bên cạnh gã, khôn ngoan yên lặng. Leo vào số xe.
Lúc họ về đúng đường, đi theo phía Tây tiến đến làng Kimov, cơn bão đã qua. Mặt trời mùa đông yếu ớt bắt đầu mọc lên. Leo kiệt sức. Lái xe trong trời tuyết đã vắt hết sức lực của gã. Cánh tay và hai vai tê cứng, mí mắt trĩu xuống. Họ đang đi qua trung tâm nông thôn - những cánh đồng, những khu rừng. Quay sang phía thung lũng thoai thoải, gã nhìn thấy ngôi làng: một cụm nhà gỗ, một số nhà nằm bên đường, số khác nằm cách xa, tất cả đều có nền nhà hình vuông và mái cao hình tam giác, một khung cảnh vẫn không đổi suốt trăm năm qua. Đây là nước Nga xưa cũ: những cộng đồng xây dựng xung quanh những giếng nước múc bằng gàu và truyện cổ tích, nơi sức khỏe của gia súc được quyết định bởi đặc ân của Dvorovoi, thần vườn, nơi các bậc cha mẹ dặn dò con trẻ rằng nếu chúng không ngoan, các linh hồn sẽ bắt chúng và biến chúng thành vỏ cây. Các bậc cha mẹ cũng từng được kể câu chuyện đó khi họ còn nhỏ, và họ không bao giờ quên chúng, bỏ hàng tháng trời khâu quần áo chỉ để dâng tặng thần rừng, Rusalki, người được cho là có thể nhảy chuyền qua các ngọn cây và có thể, nếu muốn, cù một người cho đến chết. Leo lớn lên ở thành phố và những mê tín làng quê này chẳng có ý nghĩa gì với gã cả.
Gã dừng xe ở ngôi nhà đầu tiên. Gã lấy trong túi áo khoác ra một lọ thủy tinh chứa những viên nhỏ, xù xì màu trắng đục - methamphetamine nguyên chất, một thứ ma túy được Đức Quốc xã ưa chuộng. Gã biết đến nó từ thời đang chiến đấu ở mặt trận phía Đông. Có những chiến dịch Leo không được nghỉ ngoi. Đây là một trong những chiến dịch đó. Giờ gã được bác sĩ của MGB kê đơn, gã liên tục sử dụng nó từ sau chiến tranh, mỗi khi nhiệm vụ đòi hỏi phải chạy cả đêm. Không thể đánh giá thấp tác dụng của nó. Nhưng cái giá của nó là sự suy sụp hoàn toàn chừng hai tư tiếng sau: sự kiệt sức hoàn toàn chỉ có thể hồi phục bằng cách dùng thêm thuốc hoặc ngủ mười hai tiếng. Tác dụng phụ đã bắt đầu bộc lộ. Gã sút cân; các đường nét trên mặt thắt lại. Trí nhớ kém dần, gã không thể nhớ được những chi tiết chính xác và những cái tên, nhũng vụ án và các vụ bắt người trước đây trở nên lộn xộn trong trí nhớ và giờ gã phải ghi lại cho nhớ. Không thể nói gã có bị hoang tưởng hơn do việc dùng thuốc hay không, bởi hoang tưởng là một tài sản thiết yếu, một phẩm chất tốt đẹp cần được trui rèn và vun trồng. Nếu nó được tán rộng thêm bằng methamphetamine, như thế chỉ càng tốt hơn thôi.
Gã lắc một lượng nhỏ vào lòng bàn tay, rồi một ít nữa, cố nhớ dùng đúng liều. Quá nhiều còn hơn là quá ít. Thấy đã vừa, gã nuốt sạch cùng với thứ đựng trong chai bên hông. Vodka đốt cháy cổ họng, không át đi được vị hóa chất cay sẽ khiến gã muốn nôn ọe. Gã chờ cho cảm giác đó qua đi trong khi thăm dò xung quanh. Tuyết mới đổ xuống che lấp mọi thứ. Leo hài lòng. Bên ngoài làng Kimov có ít chỗ để ẩn náu. Có thể nhìn thấy một người từ khoảng cách hàng ki lô mét, dấu vết của họ trên tuyết dễ dàng lần theo.
Gã không biết nhà nào là của Mikhail Zinoviev. Vì một xe nhà binh đỗ bên đường sẽ làm mất đi yếu tố bất ngờ, Leo nhảy ra, rút súng, và tiến đến ngôi nhà gần nhất. Mặc dù methamphetamine chưa phát huy tác dụng, gã đã cảm thấy tỉnh táo hơn, sắc sảo hơn khi bộ não sẵn sàng cho đợt hưng phấn tất yếu nhờ ma túy. Gã đến cổng, kiểm lại vũ khí.
Trước khi gã kịp gõ cửa, một cụ bà da nâu xuất hiện. Bà mặc một chiếc váy có họa tiết xanh, ống tay màu trắng và quàng khăn trùm đầu thêu. Bà không bận tâm đến Leo, hay khẩu súng, quân phục, hay chiếc xe nhà binh của gã. Bà không sợ và không thèm che giấu những nếp nhăn khinh bỉ hằn trên trán.
- Tôi tìm Mikhail Sviatoslavich Zinoviev. Đây là nhà anh ta phải không? Anh ta đâu rồi?
Như thể Leo nói tiếng nước ngoài, bà cụ nghếch đầu và không trả lời. Đó là lần thứ hai trong hai ngày một bà già tỏ ra gan lì với gã, lộ rõ vẻ khinh thường với gã. Có gì đó ở những bà cụ này khiến họ không thể chạm tới được; quyền lực của gã chẳng có nghĩa gì với họ cả. Thật may, thế bí được gỡ khi người con trai của bà cụ, một người có thân hình lực lưỡng và ăn nói lắp bắp, vội vã đi ra:
- Hãy thông cảm cho mẹ tôi. Bà ấy già rồi. Tôi có thể làm gì giúp anh?
Một lần nữa người con trai xin lỗi thay cho người mẹ.
- Mikhail Sviatoslavich. Anh ta đâu? Nhà anh ta ở đâu?
Nhận ra Leo không định bắt họ, rằng anh ta và gia đình được an toàn thêm một ngày nữa, người con trai thấy vô cùng nhẹ nhõm. Anh ta vui vẻ chỉ về ngôi nhà của người bạn mình.
Leo quay lại xe. Quân của gã đã tập hợp. Gã chia đội ra thành ba nhóm. Họ sẽ tiến đến ngôi nhà từ các phía khác nhau, một từ phía trước, một từ phía sau, và nhóm thứ ba sẽ tiến tới và bao vây chuồng bò. Mỗi người được trang bị một khẩu súng lục tự động Stechkin APS 9mm được thiết kế riêng cho MGB sử dụng. Ngoài ra, mỗi nhóm có một người mang khẩu AK47. Họ đã sẵn sàng cho trận đánh dàn trận, nếu phải đến mức ấy.
- Chúng ta sẽ bắt sống kẻ phản bội. Chúng ta cần lời thú tội của hắn. Nếu có nghi ngờ, bất cứ nghi ngờ gì, thì không được bắn.
Leo lặp lại mệnh lệnh, đặc biệt nhấn mạnh với nhóm do Vasili dẫn đầu. Giết Anatoly Brodsky sẽ là một lỗi bị trừng phạt. Sự an toàn của chính họ chỉ là thứ yếu so với mạng sống của kẻ bị tình nghi. Đáp lại, Vasili cầm lấy khẩu AK47 của nhóm mình:
- Cho chắc ăn.
Nhằm hạn chế khả năng Vasili phá hoại chiến dịch này, Leo giao cho họ siết chặt khu vực ít quan trọng nhất:
- Nhóm anh sẽ lục soát chuồng bò.
Vasili cất bước. Leo nắm vai hắn:
- Chúng ta phải bắt sống ông ta.
Giữa đường tới ngôi nhà, binh lính chia thành ba nhóm, tách ra theo các hướng khác nhau. Hàng xóm đứng bên cửa sổ liếc trộm rồi biến mất vào trong nhà. Khi cách cửa ba mươi bước chân, Leo dừng lại để hai nhóm kia vào vị trí. Đội của Vasili bao vây chuồng bò, trong khi nhóm thứ ba đã tới sau nhà, tất cả chờ tín hiệu của Leo. Bên ngoài nhà, không có dấu hiệu của sự sống. Một làn khói bốc lên từ ống khói. Quần áo tả tơi treo trước những ô cửa sổ nhỏ. Không thể nhìn thấy các phòng bên trong. Ngoại trừ tiếng đánh tách của khóa an toàn khẩu AK47, còn thì chỉ là tĩnh lặng. Bỗng nhiên một cô bé bước ra từ một ngôi nhà nhỏ hình chữ nhật, hố vệ sinh, nằm phía sau nhà chính. Cô bé đang ngâm nga, âm thanh xuyên qua làn tuyết. Ba mật vụ đứng gần Leo nhất quay lại, chĩa súng vào cô bé. Cô bé chết trân, kinh hoàng. Leo giơ tay:
- Không được bắn.
Gã nín thở, hy vọng không phải nghe tiếng súng máy nổ. Không ai nhúc nhích. Thế rồi cô bé ba chân bốn cẳng chạy vụt về phía ngôi nhà, thét lên gọi mẹ.
Leo cảm thấy cơn phấn chấn đầu tiên của methamphetamine - cái mệt mỏi tan biến. Gã chồm tới, thuộc hạ theo sau, tiến về phía ngôi nhà như một cái thòng lọng quanh cổ. Cô bé mở toang cửa trước, vụt vào trong nhà. Leo chỉ theo sau vài giây, đưa vai hất cửa, giơ súng lên, xông vào nhà. Gã thấy mình đang ở trong một gian bếp nhỏ, ấm cúng, mùi bữa ăn sáng tỏa khắp phòng. Có hai cô bé - đứa chị khoảng mười tuổi và đứa em khoảng lên bốn - đứng bên cạnh lò sưởi nhỏ. Mẹ chúng, một phụ nữ kiên cường, khắc khổ, trông như thể chị ta có thể nuốt đạn rồi phun ra, đứng trước chúng, hai bàn tay che trước ngực hai đứa bé. Một người đàn ông trạc tứ tuần từ phòng sau bước vào. Leo quay sang anh ta:
- Mikhail Sviatoslavich?
- Vâng?
- Tôi là Leo Stepanovich Demidov, sĩ quan MGB. Anatoly Tarasovich Brodsky là gián điệp. Ông ta đang bị truy nã về để xét hỏi. Cho tôi biết ông ta ở đâu?
- Anatoly?
- Bạn của anh. Ông ta đâu? Và đừng có mà nói dối.
- Anatoly sống ở Mátxcơva. Ông ấy là bác sĩ thú y. Nhiều năm rồi tôi không gặp ông ấy.
- Nếu anh cho tôi biết ông ta ở đâu, tôi sẽ bỏ qua chuyện ông ta từng đến đây. Anh và gia đình anh sẽ an toàn.
Vợ Mikhail liếc nhìn chồng: chị ta bị cám dỗ bởi lời đề nghị. Leo tràn ngập cảm giác nhẹ nhõm. Gã đã đúng. Kẻ phản bội đã ở đây. Không chờ câu trả lời, gã ra hiệu cho quân lục soát ngôi nhà.