RAISA ĐANG ĐỢI BÊN NGOÀI, nhìn lên tượng đài nhà lãnh đạo Cheka. Leo ra khỏi tòa nhà và nắm tay cô, một cử chỉ trâng tráo thể hiện tình yêu chắc chắn sẽ khiến những kẻ đang nhìn từ Lubyanka phải dò xét. Gã không quan tâm. Họ đã an toàn, ít nhất là lúc này. Vậy là đủ lâu; đủ lâu mà ai cũng có thể hy vọng. Gã liếc nhìn lên tượng đài nhà lãnh đạo Cheka và nhận ra gã không thể nhớ một điều gì mà ông ta từng nói.

MÁTXCƠVA 25 THÁNG BẢY

LEO VÀ RAISA NGỒI trong phòng giám đốc Trại trẻ mồ côi 12, cách không xa vườn thú. Leo liếc nhìn vợ và hỏi:

- Sao lâu thế nhỉ?

- Em không biết.

- Có gì đó không ổn.

Raisa lắc đầu:

- Em không nghĩ vậy.

- Giám đốc không thích ta lắm.

- Em thấy anh ta có gì đâu.

- Nhưng anh ta nghĩ gì về mình?

- Em không biết.

- Em có nghĩ anh ta thích ta không?

- Anh ta nghĩ gì thực sự không quan trọng. Quan trọng là bọn trẻ nghĩ gì.

Leo đứng lên, bồn chồn, và nói:

- Anh ta phải chấp nhận.

- Anh ta sẽ ký giấy tờ. Đó không phải vấn đề.

Leo lại ngồi xuống, gật đầu:

- Em nói đúng. Anh lo lắng quá.

- Em cũng vậy.

- Trông anh thế nào?

- Ổn.

- Không quá nghiêm nghị chứ?

- Thư giãn nào, Leo.

Cánh cửa mở ra. Giám đốc, ngoài bốn mươi, bước vào phòng:

- Tôi đã tìm thấy chúng.

Leo tự hỏi đó chỉ là cách nói hài hước hay quả thật anh ta đã tìm khắp cả tòa nhà. Anh ta bước sang bên. Đứng sau anh ta là hai cô bé - Zoya và Elena - con gái của Mikhail Zinovìev. Đã vài tháng trôi qua kể từ khi chúng chứng kiến bố mẹ bị giết dưới tuyết ngoài ngôi nhà của chúng. Lúc này những thay đổi thể chất thật kinh hoàng. Chúng sụt cân, da mất sắc. Đứa em, Elena, chỉ mới bốn tuổi, đầu cạo trọc. Đứa chị, Zoya, mười tuổi, tóc cắt ngắn. Chúng hầu như chắc chắn bị chấy rận cắn xé.

Leo đứng lên, Raisa bên cạnh. Gã quay sang vị giám đốc:

- Chúng tôi nói chuyện riêng được không?

Vị giám đốc không thích lời đề nghị này. Nhưng anh ta buộc phải nghe theo và ra ngoài, đóng cửa lại. Cả hai cô bé dựa lưng vào tường, cách họ xa nhất có thể.

- Zoya, Elena, chú là Leo. Cháu có nhớ chú không?

Không trả lời, không thay đổi vẻ mặt. Mắt chúng cảnh giác, chờ đợi nguy hiểm. Zoya nắm tay em.

- Đây là vợ chú, Raisa. Cô ấy là giáo viên.

- Chào cháu Zoya. Chào cháu Elena. Sao các cháu không ngồi xuống nhỉ? Ngồi xuống sẽ thoải mái hơn nhiều.

Leo lấy mấy cái ghế, đặt chúng gần hai cô bé. Mặc dù miễn cưỡng bước lại cửa nhưng chúng cũng ngồi xuống, vẫn nắm tay nhau, vẫn không nói gì.

Leo và Raisa khom xuống để họ dưới tầm mắt bọn trẻ, vẫn giữ khoảng cách với chúng. Móng tay của chúng đen bẩn - những vết cáu ghét rõ ràng - nhưng bàn tay chúng lại sạch sẽ. Rõ ràng là chúng được soạn sửa vội vã trước cuộc gặp. Leo bắt đầu:

- Vợ chú và chú muốn cho các cháu mái nhà, nhà của cô chú.

- Chú Leo đã giải thích cho cô lý do các cháu ở đây. Cô xin lỗi nếu chuyện này làm các cháu lúng túng, nhưng quan trọng là cô chú phải nói những điều này bây giờ.

- Mặc dù chú đã cố ngăn chặn để bố mẹ cháu khỏi bị giết, chú cũng đã không làm được. Có lẽ các cháu không thấy gì khác nhau giữa chú và sĩ quan đã làm cái tội ác khủng khiếp kia. Nhưng chú hứa với các cháu, chú là một người khác.

Leo ngập ngừng. Gã chờ một lúc để lấy lại bình tĩnh:

- Các cháu có thể cảm thấy rằng sống với cô chú là phản bội lại bố mẹ cháu. Nhưng chú tin rằng bố mẹ cháu sẽ muốn điều tốt nhất cho các cháu. Và cuộc sống ở trong trại trẻ không đem lại cho các cháu điều gì cả. Sau năm tháng, chú chắc các cháu hiểu điều đó hơn ai hết.

Raisa nói tiếp:

- Đây là quyết định khó khăn mà cô chú mong các cháu phải đưa ra. Các cháu còn nhỏ quá. Thật không may là chúng ta sống trong thời mà trẻ em buộc phải đưa ra quyết định của người lớn. Nếu các cháu ở đây, cuộc sống của các cháu sẽ vất vả và cũng khó mà dễ dàng hơn được.

- Vợ chú và chú muốn đưa các cháu về sống với tuổi thơ của các cháu, cô chú muốn tạo cho các cháu một cơ hội có tuổi thơ. Cô chú sẽ không thay thế bố mẹ cháu được. Không ai có thể thay thế bố mẹ cháu được. Cô chú sẽ là những người bảo vệ các cháu. Cô chú sẽ chăm sóc các cháu, cho các cháu ăn, và cho các cháu một mái ấm.

Raisa mỉm cười, nói thêm:

- Cô chú không hy vọng được đền đáp gì cả. Các cháu không phải yêu thương cô chú: các cháu thậm chí không buộc phải thích cô chú, mặc dù cô chú hy vọng cuối cùng rồi các cháu sẽ quý mến. Các cháu có thể lợi dụng cô chú để ra khỏi chỗ này.

Nghĩ rằng các cô bé sẽ từ chối, Leo nói thêm:

- Nếu các cháu không bằng lòng, cô chú sẽ cố gắng tìm một gia đình khác đón nhận các cháu, một gia đình không có liên hệ gì với quá khứ của các cháu. Nếu điều đó dễ dàng hơn cho các cháu, các cháu có thể nói với cô chú. Sự thật là chú không thể sửa chữa chuyện đã xảy ra. Tuy nhiên, cô chú có thể cho các cháu một tương lai tốt đẹp hơn. Các cháu sẽ có nhau. Các cháu sẽ có phòng riêng. Nhưng các cháu luôn biết chú là người đã đến nhà các cháu, người đã đến bắt bố cháu. Có lẽ ký ức đó sẽ mờ dần đi theo thời gian, nhưng các cháu sẽ không bao giờ quên. Điều đó sẽ khiến quan hệ của chúng ta phức tạp. Nhưng chú tin, từ kinh nghiệm cá nhân, rằng chúng ta có thể sống chung được.

Hai cô bé ngồi lặng lẽ, nhìn chằm chằm Leo, nhìn đăm đăm Raisa. Chúng không phản ứng gì và chúng không thay đổi vị trí, vẫn ngồi trên ghế nắm tay nhau. Raisa nói:

- Các cháu được tự do nói đồng ý hoặc không. Các cháu có thể đề nghị cô chú tìm cho các cháu một gia đình khác. Điều đó hoàn toàn tùy thuộc vào các cháu.

Leo đứng lên:

- Cô chú sẽ đi dạo một lúc. Cô chú sẽ để các cháu bàn về chuyện đó, hai cháu, chỉ hai cháu thôi. Các cháu sẽ ở một mình trong phòng này. Đưa ra bất cứ quyết định gì các cháu muốn. Các cháu không có gì phải sợ cả.

Leo đi vòng qua hai cô bé và mở cửa. Raisa đứng lên và bước ra hành lang; Leo đi theo, đóng cửa lại. Họ cùng bước xuống hành lang, trong đời họ chưa bao giờ lo lắng hơn thế.

* * *

TRONG VĂN PHÒNG Zoya ôm chầm em gái.