LẦN ĐẦU TIÊN trong suốt bốn năm, Leo nghỉ làm mà không xin phép trước. Có những người phải đi tù vì tội vì phạm đạo đức lao động; những người rời chỗ làm khi chưa làm đủ thời gian hoặc những người đến muộn ca làm việc nửa tiếng. Tuy nhiên, Leo sẽ không bị nguy hiểm nào hết. Theo lời Raisa, gã đã được bác sĩ khám và thiếu tá Kuzmin đã đến thăm, cho phép gã được nghỉ. Điều này có nghĩa nỗi lo lắng gã đang cảm thấy là về chuyện gì khác. Càng nghĩ đến nó thì nó càng hiện rõ. Gã không muốn quay lại làm việc.

Trong ba ngày qua, gã không rời khỏi nhà. Tách biệt khỏi thế giới, gã nằm trên giường, uống nước chanh đường nóng, ăn xúp củ cải và chơi bài với vợ, người đã không chiếu cố cho sự đau ốm của gã, thắng hầu hết các ván. Hầu hết thời gian gã ngủ, và sau ngày nghỉ đầu tiên gã không còn gặp ác mộng nữa. Nhưng thay vào đó là gã cảm thấy uể oải. Gã hy vọng cảm giác đó sẽ mờ dần đi, tin rằng sự u buồn là tác dụng phụ của methamphetamine. Cảm giác ấy ngày càng tệ hơn. Gã đã lấy mấy lọ đựng thuốc - những lọ thủy tinh đựng những tinh thể trắng đục - và đổ xuống bồn rửa. Không còn những vụ bắt người phải dùng ma túy trợ lực. Có phải do ma túy không? Hay là những vụ bắt bớ? Khi khỏe lên gã thấy dễ dàng giải thích các sự kiện trong những ngày qua hơn. Họ đã mắc một sai lầm: Anatoly Tarasovich Brodsky là một sai lầm.

Trước mặt gã là tượng đài nhà lãnh đạo Cheka, giữa quảng trường Lubyanka, bao quanh là mảng cỏ xanh và luồng giao thông. Leo thuộc lòng câu chuyện của ông. Mọi mật vụ đều thuộc lòng câu chuyện vẻ ông ta. Là lãnh đạo đầu tiên của Cheka, cơ quan mật vụ do Lenin thành lập sau khi lật đổ chế độ Sa hoàng, ông là ông tổ của NKVD. Ông ta là mẫu hình tiêu biểu. Các sách huấn luyện đầy rẫy lời trích được cho là của ông ta. Có lẽ câu nói nổi tiếng nhất và thường được trích dẫn nhất của ông ta là:

Một mật vụ phải rèn luyện cho con tỉm mình trở nên Vô tình.

Vô tình chiếm vị trí thiêng liêng trong quy tắc làm việc của họ. Vô tình là một phẩm chất. Vô tình là cần thiết. Hãy khát khao vô tình! Vô tình nắm giữ chiếc chìa khóa mở cánh cửa đến một nhà nước hoàn thiện. Nếu làm một Cheka cũng giống như tuân theo một học thuyết tôn giáo thì vô tình là một trong những điều răn của họ.

Trước đây việc học tập của Leo tập trung vào thể thao, sức mạnh thể chất - một điều cho đến nay vẫn giúp ích hơn là cản trở sự nghiệp của gã, cho gã cái lốt của một kẻ đáng tin, mà nếu là một học giả thì sẽ là đáng nghi. Nhưng nó có nghĩa gã buộc phải dành ít nhất mỗi tuần một đêm để viết lại cẩn thận những trích dẫn mà một mật vụ phải thuộc lòng. Vì trí nhớ kém, tình trạng còn tồi tệ hơn do sử dụng ma túy, gã không phải là một kẻ ham sách vở. Tuy nhiên, khả năng nhớ những phát biểu chính trị chủ chốt là cần thiết. Bất cứ một lời nói lỡ nào cũng biểu hiện sự thiếu lòng tin và tận tụy. Và bây giờ, sau ba ngày nghỉ việc, khi gã bước đến cánh cửa vào Lubyanka và nhìn lại bức tượng nhà lãnh đạo Cheka, gã nhận ra tâm trí mình rời rạc - mấy cụm từ đã quay lại với gã nhưng không đủ và không đứng trật tự. Điều duy nhất gã có thể nhớ chính xác, trong hàng ngàn hàng ngàn lời, trong toàn bộ những chân lý và nguyên tắc của cuốn kinh thánh Cheka, là tầm quan trọng của sự vô tình.

Leo được đưa đến phòng Kuzmin. Tay thiếu tá đang ngồi. Ông ta chỉ cho Leo ngồi vào chiếc ghế đối diện.

- Cậu đã khỏe hơn chưa?

- Tôi đã khỏe hơn, cảm ơn thiếu tá. Vợ tôi nói thiếu tá đã đến thăm.

- Chúng tôi lo cho cậu. Đây là lần đầu cậu ốm. Tôi đã kiểm tra hồ sơ.

- Tôi xin lỗi.

- Không phải lỗi của cậu. Cậu dũng cảm, bơi dưới dòng sông đó. Và chúng tôi mừng vì cậu cứu được ông ta. Ông ta đã cung cấp một số thông tin hệ trọng.

Kuzmin vỗ tập hồ sơ mỏng màu đen ở giữa bàn.

- Khi cậu vắng mặt, Brodsky đã thú tội. Phải mất đến hai ngày, hai lượt trị liệu sốc bằng long não. Ông ta cứng đầu lạ lùng. Nhưng cuối cùng ông ta gục ngã. Ông ta đưa tên của những người cố cảm tình với Anh-Mỹ.

- Ông ta giờ ở đâu?

- Brodsky à? Ông ta bị xử tử tối hôm qua.

Leo đã hy vọng gì chứ? Gã tập trung không biểu lộ gì, như thể gã vừa nghe nói trời bên ngoài lạnh lắm. Kuzmin lấy tập hồ sơ màu đen lên, đưa cho gã:

- Trong này, cậu sẽ có đầy đủ bản ghi lời thú tội.

Leo mở hồ sơ. Mắt gã bắt gặp dòng đầu tiên:

Tôi - Anatoly Tarasovich Brodsty - là gián điệp.

Leo lật giở các trang đánh máy tiếp theo. Gã nhận ra cái mẫu, mở đầu là lời xỉn lỗi, bày tỏ hối tiếc trước khi mô tả bản chất tội trạng của mình. Gã đã thấy mẫu này hàng ngàn lần. Chúng khác nhau ở những chi tiết: tên, địa chỉ.

- Ông có muốn tôi đọc nó bây giờ không?

Kuzmin lắc đầu, đưa cho gã một phong bì dán kín.

- Ông ta kể tên sáu công dân Xô viết và một người Hungary. Họ là những người đang cộng tác, làm việc cho chinh phủ nước ngoài. Tôi đã đưa sáu cái tên cho các mật vụ khác. Tên người thứ bảy cậu phải điều tra. Vì cậu là một trong những nhân viên xuất sắc nhất của tôi, tôi giao cho cậu vụ khó nhất. Trong phong bì này có những công việc chúng ta đã làm sơ bộ, vài tấm ảnh, và toàn bộ thông tin hiện chúng ta biết về cá nhân này, trong đó, như cậu sẽ thấy, không nhiều lắm. Nhiệm vụ của cậu là thu thập thêm thông tin và nếu Anatoly đúng, nếu người này là kẻ phản bội, câu sẽ phải bắt và mang người đó đến đây, thủ tục thông thường.

Leo xé mở phong bì, lôi ra vài tấm ảnh lớn đen trắng. Chúng là ảnh theo dõi, được chụp từ khoảng cách ngang đường.

Những tấm ảnh vợ Leo.