Hàng xóm là một cặp vợ chồng đã nghỉ hưu, ở độ bảy mươi, sống với con trai, con dâu và hai đứa cháu. Một gia đình sáu người ở hai phòng, không phải là tỉ lệ bất bình thường. Cả sáu người đang ngồi bên nhau trong bếp, một sĩ quan cấp thấp đứng sau lưng với mục đích hăm dọa. Leo có thể thấy là họ hiểu mình vướng vào tội của một người khác. Gã có thể thấy nỗi sợ của họ. Xua đi quan sát này cho là không thích hợp - gã đã một lần mắc lỗi vì quá đa cảm rồi - gã bước đến bàn:
- Anatoly Brodsky là kẻ phản bội. Nếu các người giúp đỡ ông ta bất cứ bằng cách gì, dù chỉ là bằng cách không nói gì, các người sẽ bị xem là đồng phạm.
Ông cụ, ông nội, rõ ràng là người khôn ngoan, nhanh nhảu đưa ra hết mọi thông tin ông ta có. Sao chép cách chọn từ của Leo, cụ nói kẻ phản bội đã đi làm sáng hôm đó sớm hơn một chút, xách chiếc cặp mọi ngày, cũng mặc áo khoác và đội chiếc mũ mọi ngày. Không muốn tỏ ra bất hợp tác, ông cụ đưa ra các ý kiến và gợi ý về nơi ẩn náu của kẻ phản bội, tất cả những thứ đó Leo cảm nhận chỉ là sự đoán liều. Ông cụ kết luận là trong gia đình họ ai cũng ghét ông ta, không ai tin người hàng xóm Brodsky, và rằng người duy nhất thích ông ta là Zina Morosovna, người phụ nữ sống ở tầng dưới.
Zina Morosovna đâu chừng ngoài năm mươi và run rẩy như một đứa trẻ, một thực tế mà bà ta đang cố che giấu không mấy thành công bằng cách hút thuốc. Leo thấy bà ta đứng bên cạnh một bản sao rẻ tiền bức chân dung Stalin - da mịn, mắt thông minh - được treo nổi bật phía trên lò sưởi. Leo không thèm giới thiệu hay trình chứng minh thư mà đi thẳng vào vụ truy nã nhằm làm bà ta mất phương hướng.
- Tại sao bà lại là bạn tốt của Anatoly Brodsky trong khi mọi người khác trong tòa nhà này đều không thích và không tin ông ta?
Zina bị bất ngờ, ý thức thận trọng của bà ta mờ mịt đi vì phẫn nộ trước lời dối trá này:
- Mọi người trong tòa nhà này đều quý Anatoly. Ông ấy là người tốt.
- Brodsky là gián điệp. Thế mà bà gọi ông ta là người tốt? Phản bội mà là một phẩm chất tốt hả?
Nhận ra sai lầm quá muộn, Zina bắt đầu đính chính lời nhận xét của mình:
- Tôi chỉ có ý nói là ông ấy rất ý tứ không làm ồn. Ông ấy là người lịch thiệp.
Lời dè dặt này thốt ra lắp bắp và không ăn nhập gì. Leo lờ đi. Gã lấy giấy ra và viết xuống những lời thiếu cân nhắc của bà ta với những chữ to thấy rõ:
ÔNG TA LÀ NGƯỜI TỐT
Gã viết rõ ràng để bà ta có thể thấy chính xác gã đang viết gì.
Zina lùi vào gốc phòng, dụi điếu thuốc, và ngay lập tức hối tiếc, quờ quạng tìm điếu khác:
- Tôi không biết Anatoly đã đi đâu nhưng tôi biết ông ta không có gia đình. Vợ ông ta bị giết trong chiến tranh. Con trai ông ta bị chết vì bệnh lao. Ông ta hiếm khi có khách. Như tôi được biết, ông ta có rất ít bạn bè...
Bà dừng. Anatoly từng là bạn của bà. Họ đã có nhiều buổi tối ăn uống cùng nhau. Thậm chí có lúc bà ta đã hy vọng ông yêu bà, nhưng ông không tỏ chút quan tâm. Ông không bao giờ vượt qua được nỗi mất mát người vợ. Đắm trong hồi tưởng, bà liếc nhìn Leo. Gã không động lòng.
- Tôi muốn biết ông ta ở đâu. Tôi không quan tâm đến bà vợ hay thằng con đã chết của ông ta. Chuyện đời ông ta không khiến tôi bận tâm, trừ phi nó liên quan đến việc ngay lúc này ông ta ở đâu.
Tính mạng của bà đang trên bàn cân - chỉ có một cách duy nhất để sống còn. Nhưng liệu bà có thể phản bội người đàn ông mà bà yêu không? Thật ngạc nhiên, quyết định này cần ít sự cân nhắc hơn bà tưởng:
- Anatoly tách biệt một mình. Tuy nhiên, ông ta có nhận và gửi thư. Thỉnh thoảng ông ta nhờ tôi gửi thư. Thư từ thường xuyên duy nhất được gửi đến ai đó ở làng Kimov. Đâu đó phía Bắc, tôi nghĩ vậy. Ông ta nói có một người bạn ở đấy. Tôi không nhớ tên người bạn. Đó là sự thật. Đó là toàn bộ những gì tôi biết.
Giọng bà ta nghẹn lại vì tội lỗi. Mặc dù không thể thừa nhận một biểu hiện cảm xúc nào theo vẻ bề ngoài của nó, bản năng của Leo mách bảo gã rằng bà ta đang phụ lại lòng tin. Gã xé trang giấy kết tội trong cuốn sổ ra và đưa nó cho bà ta. Bà ta nhận lấy tờ giấy như là món trả công cho sự phản bội. Gã nhìn thấy sự ghê tởm trong mắt bà ta. Gã không để nó làm mình phải nghĩ ngợi.
Tên ngôi làng phía Bắc Mátxcơva là một đầu mối nhỏ nhoi. Nếu Brodsky đang làm gián điệp thì có nhiều khả năng ông ta đang được những kẻ ông ta làm việc cho che chở. Từ lâu MGB đã tin rằng có tồn tại một mạng lưới những ngôi nhà an toàn nằm dưới sự kiểm soát của nước ngoài. Ý kiến rằng một kẻ phản bội được nước ngoài tài trợ phải cầu đến một mối liên hệ cá nhân - một nông dân của nông trang tập thể - mâu thuẫn với quan niệm rằng ông ta là gián điệp chuyên nghiệp. Tuy nhiên, Leo vẫn cảm thấy chắc chắn đây là đầu mối gã nên theo đuổi. Gã gạt bỏ những điều bất nhất sang một bên: việc của gã là bắt được người đàn ông này. Đây là đầu mối duy nhất gã có. Sự ngần ngừ đã khiến gã phải trả giá rồi.
Gã vội vã đến chiếc xe tải đỗ bên ngoài và bắt đầu đọc lại hồ sơ vụ việc, tìm kiếm điều gì có thể liên hệ đến làng Kimov. Gã bị cắt ngang khi viên chỉ huy phó - Vasili Ilyich Nikitin - quay lại. Ba lăm tuổi, hơn Leo năm tuổi, Vasili có thời là một trong những nhân viên triển vọng nhất của MGB. Tàn nhẫn, ganh đua, hắn không trung thành với bất kỳ ai ngoài MGB. Leo ngầm coi lòng trung thành đó là yêu nước thì ít mà vì lợi ích cá nhân thì nhiều.
Vừa lục soát xong phòng khám thú y, Vasili rõ ràng rất tự mãn. Hắn đưa cho Leo một bức thư vò nát mà hắn giải thích là đã tìm thấy sau bàn viết của kẻ phản bội. Tất cả thư từ khác đều bị đốt - giống như ở căn hộ - nhưng trong lúc vội, kẻ bị tình nghi đã bỏ sót bức thư này. Leo đọc nó. Bức thư của một người bạn nói với Anatoly rằng ông ta cứ tự nhiên đến ở với anh ta bất kỳ lúc nào. Địa chỉ bị mờ một phần, nhưng tên thành phố thì rõ ràng: Kiev. Leo gấp bức thư và đưa lại cho viên thuộc cấp:
- Cái này là Brodsky viết. Không phải của người bạn. Ông ta muốn chúng ta tìm thấy nó. Ông ta không đến Kiev.
Bức thư được viết tay vội vã. Chữ viết rời rạc, khó mà đánh lừa được. Nội dung thật nực cười và dường như chỉ nhằm thuyết phục người đọc rằng người viết là một người bạn mà Brodsky có thể nhờ cậy lúc ngặt nghèo. Địa chỉ được cố ý làm nhòe đi nhằm ngăn cản việc xác định ra nhanh chóng người gửi thực sự, và vì vậy là bằng chứng cho sự giả mạo của bức thư. Chỗ có bức thư - được thả sau bàn - dường như được sắp đặt.
Vasili quả quyết về tính chân thực của bức thư:
- Sẽ là tắc trách nếu không điều tra đầy đủ đầu mối Kiev. Mặc dù Leo không chút nghi ngờ bức thư là giả mạo, gã tự hỏi có khôn ngoan không nếu cử Vasili đi Kiev như là một biện pháp phòng ngừa, để khỏi có lời buộc tội có thể có là gã đã bỏ qua bằng chứng. Gã bác ngay ý tưởng này: gã tiến hành điều tra thế nào không quan trọng, nếu gã không tìm thấy kẻ bị tình nghi thì sự nghiệp của gã sẽ đi tong.
Gã quay qua chú ý vào tập hồ sơ. Theo hồ sơ, Brodsky là bạn của một người tên Mikhail Sviatoslavich Zinoviev, người này đã được cho giải ngũ Hồng Quân sau khi bị phát cước kinh niên. Gần bị hoại tử, vài ngón chân của anh ta bị cắt cụt, anh ta được chăm sóc cho đến khi sức khỏe phục hồi và được giải ngũ. Brodsky đã thực hiện cuộc phẫu thuật. Leo rà ngón tay trên tài liệu, tìm kiếm địa chỉ hiện nay:
Kimov
Leo quay sang cấp dưới, bắt gặp vẻ mặt cáu kỉnh của Vasili: - Chúng ta sẽ đi.