NESTEROV TỈNH GIẤC thấy bên má của mình áp trên cát, miệng há ra. Anh ngồi dậy và phủi cát. Mặt trời đã biến mất sau một đám mây. Anh tìm bọn trẻ, nhìn dọc chiều dài bờ biển, những người đang chơi đùa. Đứa lớn, Efim, bảy tuổi, ngồi gần mép nước. Nhưng đứa nhỏ - mới năm tuổi - thì không thấy đâu. Nesterov quay sang vợ. - Chị đang cắt lát thịt khô để chuẩn bị bữa trưa.

- Vadim đâu rồi?

Inessa ngước lên, chị thấy ngay đứa lớn, nhưng không thấy đứa nhỏ. Chị vẫn cầm con dao, đứng lên, quay lại tìm đằng sau. Không thấy nó đâu, chị thả con dao xuống. Cả hai đến chỗ Efim, quỳ xuống hai bên nó:

- Em con đâu rồi?

- Em bảo lại chỗ bố mẹ.

- Lúc nào?

- Con không biết.

- Con nhớ xem.

- Mới đây thôi. Con không chắc ạ.

- Bố mẹ bảo hai anh em phải ở bên nhau mà.

- Em bảo lại chỗ bố mẹ mà!

- Em không xuống nước chứ?

- Em đi đằng kia, về chỗ bố mẹ.

Nesterov đứng lên, nhìn xuống nước. Vadim không xuống biển, nó không muốn bơi. Nó ở trên bãi biển, đâu đó giữa hàng trăm người này. Những hình ảnh trong mấy hồ sơ án mạng hiện lên trong đầu anh. Một cô bé bị giết cách xa một lối đi ven sông nhiều người qua lại. Một cô bé khác bị giết trong công viên, đằng sau một tượng đài, cách nhà cô bé chừng một trăm thước. Anh ngồi khom xuống cạnh con trai:

- Con quay lại chỗ trải khăn đi. Cứ ở đó, bất kể ai có nói chuyện với con, bất kể họ nói gì. Ngay cả là người lớn tuổi và họ bảo con phải tôn trọng họ thì con cũng phải ở yên một chỗ.

Nhớ ra biết bao đứa trẻ bị thuyết phục biến mất vào rừng, anh đổi ý và cầm tay con trai:

- Đi với bố. Hai bố con mình sẽ đi tìm em con.

Vợ anh ta đi lên phía trên bờ biển, theo hướng ngược lại, trong khi Nesterov đi xuống, loanh quanh tìm giữa đám đông, anh bước vội khiến Efim không theo kịp, nên anh bế đứa con trai lên. Bãi biển không còn, thuôn lại thành thảm cỏ dài và cây dại. Vẫn không thấy Vadim đâu.

Efim biết chút ít về công việc của bố mình. Nó biết hai đứa trẻ bị giết trong thị trấn bởi vì bố mẹ đã kể cho nó biết, mặc dù họ bắt nó thề không kể cho ai khác nghe. Không ai phải lo lắng về chúng. Chúng đã được giải quyết. Efim biết em trai của mình đang gặp nguy hiểm. Nó là đứa mau miệng, thân thiện. Nó thấy khó lòng tỏ ra vô lễ với bất kỳ ai. Efim nên trông coi nó cẩn thận hơn, và nhận ra mình đáng trách, thằng bé òa ra khóc.

Ở đầu kia bãi biển, Inessa gọi tên con trai. Chị đã đọc tài liệu liên quan đến cuộc điều tra của chồng. Chị biết chính xác chuyện gì đã xảy ra với những đứa trẻ mất tích kia. Lo sợ, chị đổ hết lỗi cho mình. Chị đã bảo chồng mình giúp Leo. Chị đã động viên anh, khuyên anh các biện pháp thận trọng để giữ kín việc điều tra. Bản tính của anh bộc trực mà công việc này lại cần thận trọng. Chị đã đọc những bức thư anh viết trước khi chúng được gửi đi, đề nghị thêm vào những câu, phòng khi thư bị chặn lại. Khi anh cho chị xem bản đồ đánh dấu bằng những chiếc ghim, chị đã sờ từng chiếc một. Một con số không thể nào tin được và đêm hôm đó chị đã ngủ cùng giường với các con. Gắn kỳ nghỉ của họ với một cuộc điều tra là ý tưởng của chị. Vì sự tập trung lớn nhất các vụ án mạng xảy ra ở miền Nam đất nước, cách duy nhất Nesterov có thể thực hiện chuyến đi quan trọng này mà không bị chú ý là dùng kỳ nghỉ của gia đình như một vỏ bọc. Chỉ đến bây giờ chị mới hiểu trọn rằng chị đã đẩy con mình vào nguy hiểm. Chị đã đưa chúng vào trung tâm của tội ác bí ẩn này. Chị đã đánh giá thấp sức mạnh của điều họ đang tìm kiếm. Không đứa trẻ nào được an toàn hết. Chúng dường như bị bắt đi bất cứ lúc nào, bị giết chỉ cách xa nhà chúng vài mét. Bây giờ, con trai chị đã bị bắt.

Chị thấy khó thở, chị hét lớn gọi tên đứa con, gọi tên nó vào mặt những người tắm biển khác, mắt chị đẫm lệ. Mọi người vây quanh chị với con mắt thờ ơ, câm lặng. Chị cầu xin họ giúp đỡ.

- Nó mới năm tuổi thôi. Nó bị bắt rồi, Chúng tôi phải tìm nó.

Một phụ nữ trông nghiêm nghị cố giữ lấy chị:

- Nó chỉ ở đâu đây thôi.

- Cô không hiểu: nó đang rất nguy.

- Vì cái gì?

Chị đẩy người phụ nữ ra, xoay quanh, gọi tên đứa trẻ. Bỗng chị cảm thấy hai bàn tay một người đàn ông nắm lấy cánh tay chị.

- Con trai tôi bị bắt. Làm ơn giúp tôi tìm lại nó.

- Sao cô không bình tĩnh lại?

- Không, nó sẽ bị giết. Nó sẽ bị sát hại. Anh phải giúp tôi tìm nó.

Người đàn ông cười:

- Không có ai bị giết cả. Nó sẽ an toàn thôi.

Chị bắt đầu vùng ra nhưng người này không buông chị. Bị bao quanh bởi những khuôn mặt thương hại, chị cố vùng ra:

- Thả tôi ra! Tôi phải đi tìm con tôi.

Nesterov xô đẩy đám đông, tìm đến chỗ vợ. Anh ta đã tìm thấy đứa con trai út đang chơi trong một đám sậy cao, giờ anh đang bế hai đứa trẻ. Người đàn ông thả tay Inessa ra. Chị ôm lấy Vadim, giữ chặt đầu nó như thể cái đầu thật mong manh và sẽ vỡ mất. Cả gia đình đứng bên nhau, bao quanh họ là những khuôn mặt hằn học. Tại sao họ lại cư xử như vậy? Có chuyện gì với họ thế? Efim thì thầm:

- Mình đi thôi.

Họ rời đám đông, vội vã thu dọn đồ và ra xe. Chỉ có bốn chiếc xe khác đậu bên con đường đất. Những người đi tắm biển đến đây bằng xe điện. Nesterov nổ máy, lái xe đi.

TRÊN BỜ BIỂN một phụ nữ gầy gò, có đốm hoa râm trên mái tóc, dõi theo chiếc xe biến mất. Chị ta ghi nhớ biển số, quyết định rằng gia đình này phải được điều tra.

MÁTXCƠVA 5 THÁNG BẢY

CHO ĐẾN NGÀY HÔM QUA, nếu Leo bị bắt thì chẳng có gì liên hệ trực tiếp Raisa với cuộc điều tra trái phép của gã. Cô có thể tố cáo gã và có cơ may cô sẽ thoát. Điều đó không còn đúng nữa. Trên một chuyến tàu đang đến gần Mátxcơva, dùng giấy tờ giả, tội của họ không thể tách rời được.

Tại sao Raisa lại lên tàu, đi cùng Leo? Điều đó trái ngược với nguyên tắc chủ đạo của cô - sinh tồn. Cô đã chấp nhận một rủi ro khôn lường khi mà mình vẫn còn một lựa chọn khác. Cô có thể ở lại Voualsk và không làm gì cả, hoặc, để an toàn hơn, cô có thể phản bội Leo và hy vọng sự phản bội này sẽ bảo đảm cho tương lai của cô. Đó là một chiến lược đáng ghét, đạo đức giả và hèn hạ, nhưng cô đã làm rất nhiều việc đáng ghét nhân danh sự tồn tại, gồm cả việc lấy Leo, người đàn ông cô từng ghê tởm. Điều gì đã thay đổi? Đây không phải vì tình yêu. Leo giờ là bạn đồng hành của cô, không phải theo nghĩa hôn nhân thực sự. Họ là đối tác trong cuộc điều tra này. Gã tin tưởng cô, lắng nghe cô - không phải như một người lịch sự mà là một người bình đẳng. Họ là một đội, có chung một mục tiêu, đoàn kết lại đằng sau một mục đích còn quan trọng hơn tính mạng của họ. Như được tiếp sinh lực và phấn khích, cô không muốn quay lại con người sinh tồn trước đây của mình, cô tự hỏi bao nhiêu phần tâm hồn cô đã phải cắt và bán đi để tồn tại.

Con tàu dừng lại ở Yaroslavskiy Vokzal. Leo hiểu rất rõ ý nghĩa của việc quay trở lại đây, qua chính đoạn đường tàu nơi xác Arkady được tìm thấy. Họ đang quay lại Mátxcơva lần đầu tiên kể từ khi bị trục xuất cách đây bốn tháng. Họ không có công cán gì ở đây. Tính mạng của họ và cuộc điều tra phụ thuộc vào việc không bị phát hiện. Nếu bị bắt, họ sẽ chết. Lý do của cuộc phiêu lưu này là một phụ nữ tên Galina Shaporina, một phụ nữ đã nhìn thấy kẻ giết người, một nhân chứng có thể mô tả kẻ này, ước chừng tuổi của hắn, làm cho hắn có da có thịt - làm cho hắn trở nên hiện thực. Hiện tại cả Leo và Raisa không hề biết dạng người nào họ đang tìm kiếm. Họ không có manh mối nào về kẻ này, già hay trẻ, gầy hay béo, ăn mặc luộm thuộm hay chỉnh tề. Tóm lại, hắn gần như có thể là bất kỳ ai.

Ngoài việc nói chuyện với Galina, Raisa đã đề nghị nói chuyện với Ivan, đồng nghiệp của cô ở trường. Anh ta đọc nhiều tài liệu phương Tây bị kiểm duyệt và tiếp cận các ấn phẩm, các bài báo, tạp chí hạn chế, và những bản dịch bị cấm. Hẳn anh ta biết những nghiên cứu tình huống về tội ác tương tự ở nước ngoài: những vụ án mạng ngẫu nhiên, hàng loạt, và có nghi thức. Raisa chỉ biết về những tội ác như vậy với rất ít chi tiết. Cô từng nghe nói về một người Mỹ, Albert Fish, người đã giết và ăn thịt trẻ em. Cô đã nghe những câu chuyện về một người Pháp, bác sĩ Petiot, người trong cuộc Chiến tranh Vệ quốc Vĩ đại đã dụ người Do Thái vào hầm rượu nhà mình, cho họ nơi trú ẩn, và rồi giết họ, đốt xác họ. Nhưng rõ ràng kẻ giết người đi khắp đất nước một cách dễ dàng, hắn nói tiếng Nga và dụ dỗ trẻ em. Đây là một kẻ giết người đang hành động ngay trong lòng đất nước họ. Mọi thứ họ biết hoặc nghe nói về dạng tội phạm này đều sai hoặc không liên quan. Họ phải quên đi mọi giả định và bắt đầu lại từ đầu. Và Raisa tin rằng việc Ivan tiếp cận với những thông tin nhạy cảm là rất thiết yếu để họ tìm hiểu lại.

Leo hiểu rõ rằng những tư liệu như vậy sẽ rất hữu ích, nhưng gã cũng muốn không kém rằng phải thu hẹp sự tiếp xúc với càng ít người càng tốt. Mục tiêu chính của họ là nói chuyện với Galina Shaporina. Ivan chỉ là thứ yếu. Leo không hoàn toàn tin rằng anh ta đáng để họ chịu rủi ro. Tuy nhiên, gã cũng hiểu rằng đánh giá của gã cũng có hơi hướm cá nhân. Có phải gã ghen tị về mối quan hệ của Ivan với vợ gã? Đúng, gã ghen. Gã có muốn chia sẻ việc điều tra của họ với Ivan không? Không hề.

Leo nhìn ra cửa sổ, chờ cho mọi người xuống tàu. Các ga tàu có những mật vụ và nhân viên mặc đồng phục đi tuần tra. Mọi điểm trung chuyển chính được cho là những điểm dễ bị xâm nhập. Trên đường có những chốt kiểm soát được vũ trang. Cảng sông và cảng biển chịu giám sát thường xuyên. Không một nơi nào có nhiều lớp bảo vệ như ở Mátxcơva. Họ đang cố lọt vào thành phố được giám sát gắt gao nhất cả nước. Lợi thế duy nhất của họ là Vasili ít có lý do nghĩ rằng họ táo bạo đến mức thực hiện một cuộc phiêu lưu như vậy. Lúc sắp xuống tàu, Leo quay sang Raisa:

- Nếu em tình cờ bị họ chú ý, một lính canh hoặc bất kỳ ai khác, thậm chí một người có vẻ như dân thường, thì đừng quay mặt đi ngay. Đừng cười hay có bất cứ cử chỉ nào. Cứ giữ ánh mắt như vậy rồi sau đó nhìn một thứ gì khác.

Họ bước xuống sân ga, không ai mang nhiều hành lý. Những túi hành lý lớn có khả năng thu hút chú ý hơn. Bước đi rất nhanh, họ phải ngăn mình không được vội vã. Leo mừng vì nhà ga này đang đông người. Vậy mà gã vẫn cảm thấy cổ áo sơ mi đang ướt đẫm mồ hôi. Gã cố trấn tĩnh mình rằng hầu như không có mật vụ nào ở đây đang tìm họ. Họ đã rất thận trọng đánh lạc hướng mọi giám sát khả dĩ ngay từ ở Voualsk. Họ đã làm như là họ đang đi cuốc bộ trên vùng núi vào ngày nghỉ. Phải làm đơn xin phép để đi nghỉ. Bởi địa vị hạn chế của họ, họ chỉ được nghỉ vài ngày. Chịu áp lực thời gian ghê gớm như vậy, ban đầu họ vào rừng, đi theo đường vòng để chắc rằng không bị theo dõi. Khi đã tin là chỉ có mình họ, họ mới quay lại khu rừng gần nhà ga. Họ thay quần áo bùn đất của mình, chôn xuống đất cùng đồ cắm trại, và ngồi đợi chuyến tàu đi Mátxcơva. Họ lên tàu vào phút cuối. Nếu mọi việc diễn ra như dự định, họ sẽ thu thập lời khai của nhân chứng, quay về Voualsk, lẻn vào rừng, lấy lại đồ đạc, mặc lại những bộ đồ bùn đất. Họ sẽ quay về thị trấn từ một trong những con đường mòn phía Bắc khu rừng.

Họ gần đến lối ra thì một người đàn ông đằng sau gọi lại:

- Giấy tờ.

Không chút dè dặt, Leo quay lại. Gã không cười hay cố tỏ ra thoải mái. Nhân viên họ đang đối mặt là một người của Bộ An ninh Nhà nước. Nhưng Leo không nhận ra anh ta. Thật may. Gã đưa giấy tờ ra. Raisa đưa giấy tờ của cô.

Leo nhìn kỹ khuôn mặt của người kia. Anh ta cao, to. Mắt anh ta chậm chạp, động tác uể oải. Đây chỉ là một cuộc chặn khám xét thông thường. Tuy nhiên, dù thông thường hay không thì giấy tờ của họ cũng là giả và may mắn lắm cũng chỉ là thứ đồ giả tàm tạm. Khi còn làm mật vụ, Leo không bao giờ bị những thứ ấy đánh lừa. Nesterov đã giúp họ có giấy tờ này, làm giả chúng với sự giúp đỡ của Leo. Họ đã làm rất cố gắng, nhưng càng cố gắng gã càng nghi ngờ điểm yếu của chúng: vết cào xước trên giấy, những điểm mực nhòe, những đường chồng nhau do bị đóng dấu hai lần. Giờ gã tự hỏi làm sao gã lại đặt niềm tin vào những thứ giấy tờ này và nhận ra không phải vậy - gã hy vọng họ không bị kiểm tra.

Raisa nhìn tay mật vụ đang đăm đăm vào những dòng chữ và nhận ra tay này hầu như không đọc được. Anh ta đang cố giấu sự thật này bằng cách giả vờ kiểm tra rất cẩn thận. Nhưng cô đã gặp quá nhiều học sinh đánh vật với cùng rắc rối đó mà không thể nào che giấu được. Môi người kia mấp máy khi mắt liếc qua các dòng chữ. Hiểu rằng nếu cô tỏ chút dấu hiệu là mình biết điểm yếu kém, anh ta sẽ nổi nóng, nên cô vẫn giữ vẻ mặt sợ sệt. Cô lý luận rằng anh ta thích người khác sợ: điều đó sẽ xoa dịu nỗi bất an mà anh ta đang cảm thấy. Chắc chắn tay mật vụ xem vẻ mặt của họ, không phải bởi anh ta có nghi ngờ gì về giấy tờ mà vì anh ta lo là họ bớt sợ anh ta. Hài lòng rằng anh ta vẫn là người để phải sợ, anh ta phe phẩy giấy tờ vào lòng bàn tay, tỏ rõ rằng anh ta đang đánh giá họ, rằng anh ta vẫn có uy quyền đối với tính mạng của họ:

- Cho tôi xem túi của hai người.

Leo và Raisa mở mấy chiếc túi nhỏ của họ. Họ không mang gì ngoài ít quần áo và vài vật dụng thiết yếu. Tay mật vụ trở nên chán ngán. Anh ta nhún vai. Đáp lại, họ cúi đầu cung kính chào anh ta, rồi đến cửa ra, cố không đi quá nhanh.