CÙNG NGÀY

PHÒNG NGỦ TRỐNG TRƠN. Leo quỳ xuống, đầu gục lên sàn. Va li của cô đã biến mất. Gã đứng lên, chạy ra khỏi phòng, xuống cầu thang, rồi đi vào bếp quán ăn. Basarov đang cắt những mảng mỡ khỏi khói thịt vàng không biết là thịt gì:

- Vợ tôi đâu?

- Trả tiền chai rượu rồi tôi nói.

Hắn chỉ chai rượu sạch trơn - chai vodka rẻ tiền Leo đã uống hết hồi sáng sớm - nói thêm:

- Tôi chẳng quan tâm là anh hay vợ anh uống.

- Làm ơn, hãy cho tôi biết cô ấy ở đâu.

- Trả tiền rượu đã.

Leo không còn chút tiền nào. Gã vẫn đang mặc bộ đồng phục dân quân. Gã để mọi thứ trong phòng thay đồ.

- Tôi sẽ trả sau. Anh muốn bao nhiêu cũng được.

- Trả sau, chắc rồi, trả sau anh phải trả tôi một triệu rúp. Basarov tiếp tục cắt thịt, tỏ ý không lay chuyển.

Leo chạy lên tầng, lục lọi trong va li, vứt hết mọi thứ ra.

Trong bìa sau cuốn cẩm nang tuyên truyền viên, gã có mấy tờ hai lăm rúp, bốn tờ, món tiền dự phòng. Gã đứng lên, chạy ra khỏi phòng, xuống cầu thang vào quán, dúi một tờ vào tay hắn, khá nhiều so với giá trị một chai rượu:

- Cô ấy đâu?

- Cô ấy đi được vài giờ. Cô ấy mang theo va li.

- Cô ấy đi đâu?

- Cô ấy không nói. Tôi không nói chuyện với cô ấy.

- Bao lâu, chính xác là bao lâu?

- Hai hoặc ba tiếng gì đấy...

Ba tiếng - nghĩa là cô đã đi, không phải ra khỏi quán, mà nhiều khả năng đã rời thị trấn. Leo không thể đoán được cô sẽ đến đâu hay cô sẽ đi về hướng nào.

Cảm thấy hào phóng sau phần thưởng hậu hĩnh, Basarov tự nguyện thêm chút thông tin:

- Khó có khả năng cô ấy kịp giờ bắt chuyến tàu cuối chiều. Như tôi biết thì không có chuyến tàu nào khác cho đến lúc này.

- Mấy giờ?

- Bảy giờ ba mươi...

Leo còn mười phút.

Quên hết mệt nhọc, gã cắm đầu chạy. Nhưng sự tuyệt vọng khiến gã nghẹn thở. Gã thấy khó thở, gã chỉ có ý nghĩ rất lờ mờ về vị trí nhà ga. Gã đang chạy một cách mù quáng, cố nhớ lại đường chiếc xe đã đi. Bộ đồng phục ướt sũng vì bùn tuyết trên đường, thứ vải rẻ tiền ngày càng nặng nề hơn. Những vết phồng rộp cọ vào nhau và loét ra, ngón chân gã lại chảy máu - đôi giày đầy máu. Mỗi bước chạy lại đau buốt lên hai chân.

Gã rẽ ở góc để rồi bị kẹt trong ngõ cụt - một dãy nhà gỗ. Gã lạc đường. Quá muộn rồi. Vợ gã đi rồi; gã không thể làm được gì nữa. Gã gập người xuống, cố lấy hơi, gã nhớ ra những căn nhà gỗ đổ nát này, mùi hôi thối của phân người. Gã đã gần đến ga; gã chắc như vậy. Thay vì quay lại, gã chạy tiếp, vào phía sau một căn nhà, bước vào giữa một gia đình đang ngồi giữa đất, đang ăn. Tụm quanh lò sưởi, họ ngước nhìn gã, không nói gì, lo sợ khi thấy đồng phục của gã. Không nói gì, gã bước qua đám trẻ và chạy ra, đi vào đường chính; đường phố họ đã chạy xe qua lúc mới đến. Nhà ga đằng kia. Gã cố chạy nhanh hơn nhưng gã đang chậm lại. Adrenaline không thể bù đắp nổi sự kiệt sức. Gã không còn chút sức trong người.

Gã đâm sầm vào cửa nhà ga, dùng vai đẩy cửa. Đồng hồ chỉ bảy giờ bốn lăm. Gã trễ mười lăm phút. Ý nghĩ rằng cô đã đi rồi, có lẽ mãi mãi, bắt đầu xuất hiện trong đầu gã. Leo bám vào cái hy vọng viễn vông rằng làm thế nào đó mà cô vẫn ở trên sân ga, bằng cách nào đó mà cô còn chưa lên tàu. Gã bước ra, nhìn trái rồi phải. Gã không thấy vợ mình đâu, gã không thấy tàu đâu. Gã cảm thấy yếu. Gã cúi tới trước, tay gã tì lên gối, mồ hôi chạy dọc hai bên má. Liếc nhìn qua thì gã thấy một người đàn ông đang ngồi trên ghế. Tại sao vẫn có người trên sân ga? Anh ta đang đợi tàu? Leo đứng thẳng dậy.

Raisa đứng ở đầu kia sân ga, khuất trong bóng tối. Phải nỗ lực hết sức gã mới không chạy vồ đến mà nắm lấy tay cô. Gã lấy hơi, cố nghĩ sẽ nói gì. Gã nhìn lại mình - gã nhếch nhác, nhớp nháp, hôi hám. Nhưng cô thậm chí còn không nhìn gã: cô đang nhìn qua vai gã. Leo quay lại. Một đám khói dày bốc bên trên những ngọn cây. Chuyến tàu muộn đang đến.

Leo đã hình dung sẽ từ từ rồi nói lời xin lỗi, tìm lời lẽ thích hợp, nói sao cho thuyết phục. Tuy nhiên, kế hoạch đó đã sụp đổ. Ngay bây giờ, gã chỉ có vài giây để thuyết phục cô. Lời gã lắp bắp thốt ra:

- Anh xin lỗi, anh đã không suy nghĩ. Anh đã bóp cổ em nhưng đó không phải là anh - hay con người mà anh muốn.

Vô vọng - gã phải làm tốt hơn. Từ từ, tập trung - gã chỉ còn một lần thử này:

- Raisa, em muốn bỏ anh. Em đã đúng khi muốn bỏ anh. Anh có thể nói cho em biết sẽ khó khăn cho em thế nào khi tự mình xoay xở. Em có thể bị chặn lại, bị chất vấn, bị bắt. Em không có giấy tờ hợp lệ. Em sẽ làm kẻ lang thang. Nhưng đó không phải lý do để ở lại với anh. Anh biết em thà liều còn hơn.

- Giấy tờ có thể làm giả, Leo. Tôi thà làm giả giấy tờ còn hơn giả cuộc hôn nhân này.

Đây rồi. Cuộc hôn nhân là giả dối. Tất cả lời lẽ của Leo tiêu tan. Con tàu dừng lại cạnh họ. Mặt Raisa vô cảm. Leo nhường đường cho cô. Cô bước đến toa. Gã có thể để cô ra đi không? Nghe tiếng phanh ken két, gã cao giọng:

- Lý do anh không tố cáo em không phải bởi anh tin em có thai và nó không liên quan gì đến việc anh là một người tốt. Anh làm vậy bởi vì gia đình là phần duy nhất trong đời anh không cảm thấy xấu hổ.

Leo bất ngờ vì Raisa ngoảnh lại:

- Nó ở đâu ra, cái giác ngộ chớp nhoáng này? Nghe thật rẻ tiền. Sau khi bị lột bỏ hết đồng phục, văn phòng, quyền lực, giờ anh cố vớt vát với tôi. Phải thế không? Điều chưa bao giờ quan trọng với anh trước đây - là chúng ta - lại trở thành quan trọng bởi vì anh thấy mình không còn gì khác?

- Em không yêu anh, anh biết thế. Nhưng có một lý do khiến ta lấy nhau, có điều gì đó giữa hai ta, một mối liên hệ nào đó. Ta đã đánh mất nó. Anh đã đánh mất nó. Ta có thể tìm lại.

Cửa toa mở ra, một nhóm hành khách đang xuống. Thời gian hết dần. Raisa nhìn vào toa, cân nhắc những lựa chọn. Họ thật đáng thương. Cô không có bạn bè để tìm đến, không gia đình để che chở, không có tiền và phương tiện để lo cho bản thân. Cô thậm chí còn không có vé. Leo đã phân tích đúng. Nếu cô đi, có thể cô sẽ bị chính quyền bắt giữ. Cô nhụt hết ý chí trước ý nghĩ đó. Cô nhìn chồng mình. Họ chỉ còn có nhau, cho dù họ có quý mến nhau hay không.

Cô thả va li xuống. Leo mỉm cười, rõ ràng tin là họ có thể làm lành. Bực mình vì cách hiểu ngây ngô này, cô giơ tay dập tắt ngay nụ cười của gã:

- Tôi đã lấy anh bởi vì tôi sợ, sợ rằng nếu tôi khước từ sự theo đuổi của anh tôi sẽ bị bắt, có lẽ không bị bắt ngay mà một lúc nào đó, vì một cái cớ nào đó. Tôi còn trẻ, Leo, mà anh lại quá uy quyền. Đó là lý do chúng ta lấy nhau. Câu chuyện anh kể rằng tôi giả vờ lấy tên Lena ư? Anh thấy chuyện đó buồn cười, lãng mạn ư? Tôi nói tên giả cho anh bởi tôi lo sợ anh sẽ tìm ra tôi. Cái mà anh hiểu là sự quyến rũ thì tôi lại hiểu là sự giám sát. Mối quan hệ của chúng ta được xây dựng trên sự sợ hãi. Có thể không từ cách nhìn của anh - anh chẳng có lý do gì phải sợ tôi, tôi thì có quyền lực gì? Tôi đã bao giờ có quyền lực gì chưa? Anh hỏi cưới tôi và tôi đồng ý vì đó là điều mọi người làm. Họ chấp nhận mọi thứ; họ chịu đựng để tồn tại. Anh chưa bao giờ đánh tôi hay chửi mắng tôi, anh chưa bao giờ say xỉn. Nên, chung quy lại, tôi cho rằng mình may mắn hơn nhiều người. Nhưng khi anh bóp cổ tôi, Leo, anh đã vứt bỏ đi lý do duy nhất mà tôi có để ở lại cùng anh.

Tàu đã chuyển bánh. Leo nhìn nó rời đi, cố gắng hiểu hết điều cô vừa nói. Nhưng cô không cho gã nghỉ ngơi, cô nói như thể những lời này đã định hình trong đầu cô nhiều năm qua. Bây giờ, được khơi ra, chúng tự do tuôn trào:

- Vấn đề khi không còn quyền lực, như anh bây giờ, là mọi người bắt đầu nói với anh sự thật. Anh không quen với nó, anh đã sống trong một thế giới được bảo vệ bằng sự sợ hãi anh gây ra. Nhưng nếu chúng ta sẽ ở với nhau, hãy dẹp bỏ sự lãng mạn ảo tưởng ấy đi. Hoàn cảnh là chất keo giữa chúng ta. Tôi có anh. Anh có tôi. Chúng ta không còn gì khác. Và nếu chúng ta sẽ sống cùng nhau, từ bây giờ tôi sẽ nói cho anh nghe sự thật, không phải những lời dối trá dễ chịu - chúng ta bình đẳng như chưa bao giờ như thế. Anh chấp nhận điều đó hoặc là tôi sẽ đợi chuyến tàu sau.

Leo không đáp. Gã chưa sẵn sàng bị vùi dập, bị át lời. Trước đây, gã quen với địa vị có chỗ ở tốt, có thức ăn ngon. Gã không tưởng tượng gã đã sử dụng điều đó để lấy vợ. Giọng cô dịu đi chút ít:

- Có quá nhiều thứ phải sợ rồi. Anh không thể là một trong số đó.

- Anh sẽ không bao giờ như thế nữa.

- Tôi lạnh quá, Leo. Tôi đã đứng trên sân ga này ba tiếng đồng hồ rồi. Tôi sẽ quay lại căn phòng. Anh có đi không?

Không, gã không muốn quay lại, đi bên nhau, một hố ngăn cách giữa họ.

- Anh sẽ ở lại một lát nữa. Hẹn gặp em ở nhà.

Cô xách vali, quay vào nhà ga. Leo ngồi trên ghế, nhìn chằm chằm vào rừng, lục lại những ký ức trong mối quan hệ của họ, kiểm nghiệm lại từng ký ức một, điều chỉnh lại hiểu biết, viết lại quá khứ.

Gã đã ngồi đây không biết được bao lâu thì gã nhận ra có người đang đứng bên cạnh. Gã nhìn lên. Đấy là người ở trong phòng vé, một cậu thanh niên, người họ đã gặp lúc đến đây:

- Tối nay không còn chuyến tàu nào nữa.

- Cậu có thuốc không?

- Tôi không hút thuốc. Tôi có thể lấy cho anh một điếu ở nhà tôi. Ở trên tầng thôi.

- Thôi, không cần đâu. Cảm ơn cậu.

- Tôi là Aleksande.

- Tôi là Leo. Cậu có phiền không nếu tôi ở đây một chút nữa?

- Không đâu, để tôi đi lấy điếu thuốc cho anh.

Leo chưa kịp trả lời thì anh ta đã vội vã chạy đi.

Leo ngồi dựa ra và đợi. Gã thấy một căn nhà gỗ nằm lùi sâu so với đường ray. Đó là nơi xác cô bé được tìm thấy. Gã nhận ra được chỗ bìa rừng, hiện trường tội phạm - mặt tuyết bị giày xéo bởi các thám tử, thợ ảnh, luật sư điều tra - tất cả đều điều tra cô bé bị chết kia, miệng há rộng, bị nhét đất.

Một ý nghĩ lóe lên, Leo đứng dậy, vội vã bước tới, khom mình ra khỏi sân ga, đi qua đường ray và tiến đến chỗ rừng. Có tiếng gọi với đằng sau:

- Anh đang làm gì đấy?

Gã quay lại và thấy Aleksandr đứng bên mép sân ga, cầm một điếu thuốc. Gã ra hiệu cho anh ta đi theo.

Leo đến chỗ tuyết bị giẫm xuống. Có dấu ủng hình chữ chi theo mọi hướng. Gã vào rừng, đi bộ vài phút, đến ngay nơi gã nghĩ là cái xác từng nằm đó. Gã cúi xuống. Aleksandr bắt kịp. Gã nhìn lên:

- Cậu biết chuyện xảy ra ở đây?

- Tôi là người đã nhìn thấy Ilinaya chạy vào ga. Cô ấy bị đánh bầm giập, run rẩy - mãi cô ấy mới nói được. Tôi đã gọi dân quân.

- Ilinaya?

- Cô ấy đã nhìn thấy cái xác, đã giẫm phải nó. Cô ấy và người đi cùng.

Đôi trai gái trong rừng - Leo biết có gì đó không ổn.

- Tại sao cô ấy bị đánh?

Aleksandr tỏ vẻ lo lắng:

- Cô ấy là gái điếm. Người đi cùng cô ấy đêm hôm đó là một quan chức quan trọng. Làm ơn, đừng hỏi tôi nữa.

Leo hiểu rồi. Quan chức này không muốn để lộ tên mình trong hồ sơ. Nhưng có thể ông ta là kẻ khả nghi giết cô bé không? Leo gật đầu với người thanh niên, cố trấn an anh ta:

- Tôi sẽ không nói tên cậu đâu, tôi hứa đấy.

Tay gã thọc qua lớp tuyết mỏng.

- Miệng cô bé bị nhét đất, đất mềm. Thử tưởng tượng tôi đang vật lộn với cậu, ngay ở đây, và tôi với tay ra tìm thứ gì đó để nhét vào miệng cậu bởi vì tôi sợ cậu sẽ hét lên, tôi sợ ai đó nghe thấy.

Ngón tay Leo chạm tới mặt đất. Đất rất cứng, như bề mặt của một tảng đá. Gã thử chỗ khác, rồi chỗ khác và chỗ khác nữa. Không có đất mềm. Đất cứng đóng băng.